Đặt vấn đề: Chạy ngắn là một môn thể thao có cường độ cực đại, để có thể có được thành tích tốt nhất trong chạy cự ly ngắn, người tập không những cần phải có trình độ thể lực tốt, mà còn cần có trình độ kỹ thuật tốt nữa. Bởi không có kỹ thuật thì những thế mạnh về thể lực cũng không được phát huy. Trong các giai đoạn kỹ thuật của kỹ thuật chạy ngắn theo các nhà chuyên môn thì kỹ thuật chạy gồm bốn giai đoạn : Xuất phát , chạy lao sau xuất phát, chạy giữa quãng, chạy về đích. Trong bốn giai đoạn trên, giai đoạn chạy lao sau xuất đóng vai trò khá quan trọng và quyết định đến thành bại của cuộc thi, bởi nó là kỹ thuật khó thực hiện hơn cả.
Chính vì vậy khi huấn luyện kỹ thuật chạy ngắn 100m các huấn luyện viên, các giáo viên thể dục tại các trường THPT luôn coi công tác giảng dạy huấn luyện nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát cho người tập là một nhiệm vụ trọng tâm. Điều tra thực trạng trình độ kỹ thuật và thành tích môn chạy cự ly ngắn 100m của học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn-Lương Sơn - Hòa Bình, cho thấy năng lực của các học sinh còn rất yếu. Nhất là kỹ thuật chạy lao sau xuất phát của họ chỉ đạt điểm trung bình và yếu, tỷ lệ khá giởi không có. Do vậy, chúng tôi nghiên cứu đề tài : Lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100 m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn-Lương Sơn - Hòa Bình Đề tài xác định hai mục tiêu sau đây: Mục tiêu 1: Lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn - Hòa Bình Mục tiêu 2 : Đánh giá hiệu quả thực nghiệm các bài tập bổ trợ đã lựa chọn nhằm nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn – Hòa Bình 16 Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau đây: Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu, Phương pháp phỏng vấn, Phương pháp kiểm tra sư phạm, Phương pháp thực nghiệm sư phạm, Phương pháp toán học thống kê.
Kết quả nghiên cứu: 2.1 Lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn-Lương Sơn-Hòa Bình 2.1 Xác định một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn-Lương Sơn-Hòa Bình Sau khi nghiên cứu các điều kiện vật chất của trường THPT chúng tôi đã xác định một số bài tập phù hợp với học sinh miền núi. Dưới đây là các bài tập Bài tập 1: Tại chỗ tập xuất phát có người giữ vai phía trước Cách thực hiện: người tập ở vị trí xuất phát, người giúp đỡ đứng trước người tập, hai tay rộng bằng vai chống lên hai bên vai người tập, bàn tay chữ V, ngón cái một bên 4 ngón còn lại một bên, ngón cái ở dưới, 4 ngón còn lại ở trên. Khi có hiệu lệnh “chạy” người tập thực hiện động tác xuất phát, người giúp đỡ cố giữ vai người tập ở lại. Bài tập 2: Tập chạy lao dưới dây chăng ngang Cách thực hiện: đứng ở tư thế xuất phát thấp, thực hiện xuất phát chạy lao qua dây chăng ngang thấp có độ cao ngang cổ người tập, cự ly từ 25 đến 30 m.
thực hiện từng người một, sau đó quay lại bằng cách đi bộ thả lỏng để thực hiện lần 2. Thời gian thực hiện một tổ từ 20 đến 25 phút. Một tổ thực hiện 5 - 7 lần. Bài tập 3: Tập xuất phát chạy lao sau xuất phát lên dốc.
25-50m 17 Cách thực hiện: đứng ở tư thế xuất phát thấp, thực hiện xuất phát chạy lao lên dốc cự ly từ 25 đến 30 m. thực hiện từng người một, sau đó quay lại bằng cách đi bộ thả lỏng để thực hiện lần 2. Thời gian thực hiện một tổ từ 20 đến 25 phút. Một tổ thực hiện 5 - 7 lần.
Bài tập 4: Chơi trò chơi: cướp cờ trên dốc 30m Cách thực hiện: toàn đội chia làm hai tổ. Cự ly cắm cờ 30m trên gần đỉnh dốc. khi có lệnh xuất phát, hai người đứng đầu hàng bắt đầu thực hiện chạy lên dốc cướp lấy một lá cờ trong nhiều là cờ được cắm trên mốc cự ly cắm cờ. Sau đó chạy xuống dốc đưa cho người đầu hàng kế tiếp của đội mình, người này chạy lên dốc tới vị trí cắm mốc, đặt lá cờ vừa được trao vào ô để cờ trên khu vực cắm cờ, sau đó cướp một lá cờ trên mốc cự ly cắm cờ để chạy về đưa cho người tiếp theo.
Người cuối cùng của mỗi đội cầm được lá cờ bỏ vào ô để cờ là kết thúc cuộc chơi. Đội nào có người cuối cùng để vào ô để cờ sớm nhất là đội chiến thắng. Thời gian thực hiện: khoảng 40 đến 50 phút. Chơi ba hiệp, nghỉ giữa các hiệp khoảng 5 đến 7 phút.
Bài tập 5: Dẫn bóng bằng tay lên dốc. Đí ch 30m Cách thực hiện: toàn đội chia làm hai tổ. Cự ly dẫn bóng 30m trên gần đỉnh dốc. khi có lệnh xuất phát, hai người đứng đầu hàng bắt đầu thực hiện chạy lên dốc, vừa chạy vừa dùng tay dẫn một trái bóng đằng trước, khi tới vạch đích, quay mặt lại dùng tay lăn bóng xuống cho người đầu hàng phía dưới, người này 18 bắt lấy bóng và chạy dẫn bóng lên vạch địch, tiếp tục lăn bóng xuống cho người kế tiếp.
Người cuối cùng của một đội lăn bóng lên vạch đích là kết thúc cuộc chơi. Đội nào có người cuối cùng về đích trước là đội chiến thắng. Thời gian thực hiện: khoảng 40 đến 50 phút. Chơi ba hiệp, nghỉ giữa các hiệp khoảng 5 đến 7 phút.
Bài tập 6: Lội ruộng rộc có dây kéo Cách thực hiện: người thực hiện cầm một đầu dây đứng dưới ruộng rộc, mặc quần cộc, thực hiện động tác lội ruộng với tốc độ nhanh nhất có thể với sự giúp đỡ của bạn đứng trên bờ ruộng bằng cách kéo dây. Toàn cự ly lội ruộng khoảng 40 đến 60 m. 40- 60 m € € € € € € € € Thời gian thực hiện: một tổ từ 45 đến 70 phút. Nghỉ giữa các lần trong tổ: 10 đến 15 phút.
Mỗi tổ thực hiện từ 3 đến 4 lần 2.2 Lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn - Hòa Bình. Nhằm lựa chọn được các bài tập phù hợp chúng tôi tiến hành phỏng vấn 16 giáo viên thể dục tại 7 trường miền núi phía bắc. Kết quả được trình bày tại bảng 2.1 Kết quả phỏng vấn lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn - Hòa Bình. (n=16) Nội dung Kết quả TT Tỷ lệ% đồng ý phỏng vấn Rất tốt Bình thường Không tốt 1 Bài 1 0 5 9 15,6 2 Bài 2 1 7 8 28,1 3 Bài 3 9 6 1 75,0 4 Bài 4 10 5 1 78,1 5 Bài 5 11 4 1 81,3 6 Bài 6 14 2 0 93,8 19 Từ kết quả tại bảng 2.1 chúng tôi chọn 4 bài tập: 3; 4;5;6 để tiến hành thực nghiệm 2.2 Đánh giá hiệu quả thực nghiệm các bài tập bổ trợ đã lựa chọn nhằm nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn-Lương Sơn-Hòa Bình Sau 4 tháng áp dụng các bài tập trên đây kết hợp với các bài tập khác của chương trình huấn luyện đội tuyển điền kinh của nhà trường, chúng tôi bước đầu thu được các kết quả có ý nghĩa thực tiễn to lớn.
Đề tài trình bay kết quả thực nghiệm tại bảng 2.2 dưới đây: Bảng 2. Kết quả thực nghiệm các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam lương Sơn - Hòa Bình Trước Sau Nội dung W(%) t thực nghiệm thực nghiệm Kỹ thuật chạy lao 4,3 (đ) 7,2(đ) 50,43 4,21 Nam Thành tích chạy (n=8) 14”5 13”3 8,63 3,27 100m Kỹ thuật chạy lao 4,6(đ) 8,1(đ) 55,11 5,86 Nữ Thành tích chạy (n=7) 16”5 15”6 5,60 4,35 100m Từ kết quả tại bảng 2.2 rút ra hai nhận xét sau đây: Nhận xét một: Sau 4 tháng áp dụng 5 bài tập trong chương trình huấn luyện điền kinh cho học sinh trường THPT Nam Lương Sơn-Hòa Bình, khả năng thực hiện kỹ thuật chạy lao sau xuất phát của các em học sinh đã có sự tiến bộ rất rõ rệt, sự tăng tưởng đạt tỷ lệ trên 50%. Nhận xét hai: Sau 4 tháng áp dụng 4 bài tập trong chương trình huấn luyện điền kinh cho học sinh trường THPT Nam Lương Sơn-Hòa Bình thành tích thi đấu của học sinh đội tuyển cũng được nâng lên, sự tăng trưởng đạt trên 5%. Cả hai sự tăng trưởng trên đây đều có ý nghĩa cao, có độ tin cậy, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Kết luận và kiến nghị: 3. Kết luận: Kết luận 1: đề tài đã lựa chọn được 4 bài tập có tác dụng nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn - Hòa Bình, đó là các bài tập: Bài tập 1: Tập xuất phát chạy lao sau xuất phát lên dốc Bài tập 2: Chơi trò chơi: cướp cờ trên dốc. Bài tập 3: dẫn bóng bằng tay lên dốc Bài tập 4: lội ruộng rộc có dây kéo Kết luận 2: các bài tập trên đây qua thực nghiệm đã chứng tỏ có tác dụng tốt trong việc nâng cao kỹ thuật thực hiện chạy lao sau xuất phát và thành tích chạy ngắn 100m cho học sinh đội tuyển điền kinh trường THPT Nam Lương Sơn- Hòa Bình. Kiến nghị: Các bài tập mà chúng tôi đã xây dựng có thể sử dụng để nâng cao kỹ thuật chạy lao sau xuất phát cho các trường THPT miền núi trong cả nước.
TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Bộ môn Điền Kinh trường ĐHSP TDTT Hà Nội(2009), Giáo trình Điền Kinh- Nhà xuất bản TDTT Hà Nội 2.
