Nghệ Thuật Tự Sự Trong Tiểu Thuyết Murakami Haruki

Luận văn thạc sĩ phân tích nghệ thuật tự sự tiểu thuyết murakami haruki, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Bích Nhã Trúc
• Người hướng dẫn: PGS. Lưu Đức Trung
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Văn Học Nước Ngoài
• Đề tài: Nghệ Thuật Tự Sự Trong Tiểu Thuyết Murakami Haruki
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MURAKAMI HARUKI VÀ DÒNG CHẢY TỰ SỰ NHẬT BẢN
• 1.1. Murakami Haruki - cuộc đời và văn nghiệp
• 1.1.1. Từ một cậu bé say mê văn hóa phương Tây
• 1.1.2. Đến một nhà văn lớn của Nhật Bản và thế giới
• 1.2. Khái lược đặc điểm tự sự Nhật Bản
• 1.2.1. Giai đoạn trước Murakami (từ khởi thủy đến 1989)
• 1.2.2. Giai đoạn sau Murakami (Từ 1989 đến nay)
• 2. CHƯƠNG 2: NHÂN VẬT VÀ CỐT TRUYỆN TIỂU THUYẾT MURAKAMI HARUKI
• 2.1. Con người mất mát
• 2.2. Con người cô đơn
• 2.3. Con người đa ngã
• 2.4. Con người tìm đường
• 2.5. Con người siêu nhiên
• 2.6. Cốt truyện đơn tuyến
• 2.7. Cốt truyện đa tuyến
• 2.8. Cốt truyện khung
• 3. CHƯƠNG 3: NGƯỜI KỂ CHUYỆN TRONG TIỂU THUYẾT
• 3.1. Người kể chuyện trong văn xuôi tự sự
• 3.2. Ngôi kể và điểm nhìn trần thuật
• THƯ MỤC THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghệ Thuật Tự Sự Trong Tiểu Thuyết Murakami Haruki

Nghệ thuật tự sự trong tiểu thuyết của Murakami Haruki đã tạo nên một dấu ấn đặc biệt trong văn học Nhật Bản và thế giới. Ông không chỉ là một nhà văn mà còn là một người kể chuyện tài ba, với khả năng kết hợp giữa hiện thực và hư cấu một cách tinh tế. Các tác phẩm của ông thường mang đậm dấu ấn tâm lý nhân vật, thể hiện sự cô đơn và tìm kiếm bản ngã trong một thế giới đầy biến động.

1.1. Khái Quát Về Murakami Haruki Và Tác Phẩm

Murakami Haruki, một trong những nhà văn nổi tiếng nhất Nhật Bản, đã có những tác phẩm tiêu biểu như 'Rừng Nauy' và 'Kafka bên bờ biển'. Những tác phẩm này không chỉ thu hút độc giả bởi cốt truyện hấp dẫn mà còn bởi nghệ thuật tự sự độc đáo.

1.2. Đặc Điểm Nghệ Thuật Tự Sự Trong Tiểu Thuyết

Nghệ thuật tự sự của Murakami thường thể hiện qua việc sử dụng ngôi kể đa dạng và cấu trúc cốt truyện mở. Ông khéo léo lồng ghép các yếu tố tâm lý và siêu thực, tạo nên một không gian văn học phong phú và đa chiều.

II. Những Thách Thức Trong Nghệ Thuật Tự Sự Của Murakami

Mặc dù nghệ thuật tự sự của Murakami rất độc đáo, nhưng cũng không thiếu những thách thức. Việc kết hợp giữa hiện thực và hư cấu đôi khi khiến độc giả cảm thấy khó hiểu. Hơn nữa, sự bí ẩn trong các nhân vật và cốt truyện cũng tạo ra những tranh cãi trong giới phê bình.

2.1. Sự Khó Hiểu Trong Cốt Truyện

Nhiều độc giả cảm thấy khó khăn trong việc nắm bắt các tình tiết trong tiểu thuyết của Murakami. Cốt truyện không theo một trình tự tuyến tính, mà thường xuyên thay đổi, tạo ra sự bất ngờ cho người đọc.

2.2. Tâm Lý Nhân Vật Phức Tạp

Các nhân vật trong tiểu thuyết của Murakami thường mang trong mình những nỗi cô đơn và khát khao tìm kiếm bản thân. Điều này đôi khi khiến độc giả cảm thấy xa lạ và khó đồng cảm.

III. Phương Pháp Kể Chuyện Đặc Trưng Của Murakami

Murakami sử dụng nhiều phương pháp kể chuyện độc đáo, từ việc thay đổi ngôi kể đến việc lồng ghép các yếu tố siêu thực. Những phương pháp này không chỉ làm phong phú thêm nội dung mà còn tạo ra những trải nghiệm mới mẻ cho độc giả.

3.1. Ngôi Kể Đa Dạng

Murakami thường sử dụng ngôi kể thứ nhất và thứ ba, giúp độc giả có cái nhìn sâu sắc hơn về tâm lý nhân vật. Điều này tạo ra sự gần gũi và đồng cảm với những trải nghiệm của nhân vật.

3.2. Cấu Trúc Cốt Truyện Mở

Cấu trúc cốt truyện mở cho phép Murakami tự do sáng tạo và lồng ghép nhiều câu chuyện khác nhau. Điều này không chỉ làm tăng tính hấp dẫn mà còn khuyến khích độc giả tự tìm hiểu và khám phá.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghệ Thuật Tự Sự Murakami

Nghệ thuật tự sự của Murakami không chỉ có giá trị văn học mà còn có thể áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ tâm lý học đến nghệ thuật. Các tác phẩm của ông thường được sử dụng như một công cụ để phân tích tâm lý nhân vật và xã hội.

4.1. Phân Tích Tâm Lý Nhân Vật

Các tác phẩm của Murakami thường được sử dụng trong các nghiên cứu tâm lý học để phân tích hành vi và cảm xúc của nhân vật. Điều này giúp hiểu rõ hơn về tâm lý con người trong xã hội hiện đại.

4.2. Ảnh Hưởng Đến Nghệ Thuật Đương Đại

Nghệ thuật tự sự của Murakami đã ảnh hưởng đến nhiều nhà văn và nghệ sĩ đương đại. Sự kết hợp giữa hiện thực và hư cấu trong tác phẩm của ông đã mở ra những hướng đi mới cho văn học và nghệ thuật.

V. Kết Luận Về Nghệ Thuật Tự Sự Trong Tiểu Thuyết Murakami

Nghệ thuật tự sự trong tiểu thuyết của Murakami Haruki không chỉ là một phong cách viết độc đáo mà còn là một cách tiếp cận sâu sắc về con người và xã hội. Ông đã thành công trong việc tạo ra những tác phẩm vừa hấp dẫn vừa mang tính triết lý, khiến độc giả không thể rời mắt.

5.1. Tương Lai Của Nghệ Thuật Tự Sự

Nghệ thuật tự sự của Murakami sẽ tiếp tục là nguồn cảm hứng cho các thế hệ nhà văn sau này. Sự kết hợp giữa hiện thực và hư cấu sẽ luôn là một chủ đề hấp dẫn trong văn học.

5.2. Giá Trị Văn Hóa Của Tác Phẩm

Các tác phẩm của Murakami không chỉ mang giá trị văn học mà còn phản ánh những vấn đề xã hội và tâm lý của con người trong thời đại hiện đại. Điều này khiến chúng trở thành những tác phẩm không thể thiếu trong kho tàng văn học thế giới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Murakami Haruki là một hiện tượng văn học đương đại mang tầm vóc toàn cầu với các tác phẩm được dịch sang hơn 50 ngôn ngữ và tiêu thụ hàng chục triệu bản. Riêng tại thị trường nội địa Nhật Bản, ước tính cứ 10 người dân thì có 1 người từng đọc tác phẩm Rừng Na Uy. Bước sang kỷ nguyên Bình Thành từ năm 1989, nền văn học Nhật Bản đứng trước yêu cầu cấp thiết phải vượt thoát khủng hoảng bế tắc của dòng văn học thuần túy để hội nhập quốc tế. Sự trỗi dậy mạnh mẽ của phong cách văn chương Murakami đã tạo nên làn sóng tranh luận sâu rộng giữa các trường phái phê bình học thuật, đòi hỏi một công trình khảo cứu hệ thống dưới góc nhìn thi pháp học hiện đại.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Văn học Nước ngoài của tác giả Nguyễn Bích Nhã Trúc tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh tập trung giải mã toàn diện nghệ thuật tự sự trong tiểu thuyết Murakami Haruki. Mục tiêu nghiên cứu hướng vào 3 phương diện trọng tâm: thế giới nhân vật, cấu trúc cốt truyện và hình tượng người kể chuyện. Phạm vi nghiên cứu bao quát 8 cuốn tiểu thuyết then chốt xuất bản từ năm 1982 đến năm 2009 đã được chuyển ngữ tại Việt Nam, đặt trong tiến trình phát triển của tự sự Nhật Bản kéo dài hơn 13 thế kỷ từ thời kỳ Heian đến đương đại.

Công trình sở hữu giá trị học thuật thực tiễn cao khi hệ thống hóa các kỹ thuật trần thuật tân tiến, cung cấp nguồn tư liệu chuẩn xác với hơn 100 tài liệu tham khảo giá trị. Nghiên cứu tạo tiền đề nâng cao chất lượng nghiên cứu, giúp 100% giảng viên và sinh viên ngành ngữ văn tiếp cận phương pháp luận tự sự học hiện đại một cách trực quan và khoa học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng nền tảng của 2 hệ thống lý thuyết then chốt: Lý thuyết tự sự học cấu trúc luận phương Tây và Lý thuyết tiếp nhận văn học kết hợp mỹ học văn hóa Đông - Tây. Mô hình phân tích tập trung vào 3 cấp độ tự sự cơ bản bao gồm: câu chuyện được kể, văn bản trần thuật và hành vi kể chuyện. Cách tiếp cận này cho phép bóc tách các lớp cấu trúc nghệ thuật một cách chặt chẽ và khách quan.

Bên cạnh đó, luận văn triển khai phân tích dựa trên 4 khái niệm lý thuyết nòng cốt: Cảm thức thẩm mỹ truyền thống Nhật Bản (tiêu biểu là Aware - bi cảm và Yugen - u huyền), Tính đa ngã của nhân vật dưới góc nhìn phân tâm học, Không gian hiện thực huyền ảo đồng hiện, và Điểm nhìn trần thuật đa tiêu cự. Sự phối hợp đồng bộ giữa 2 trục lý thuyết này giúp làm sáng tỏ năng lực tiếp biến của nhà văn khi kết hợp nhuần nhuyễn 1.300 năm truyền thống văn xuôi dân tộc với kỹ thuật viết tiểu thuyết phương Tây thế kỷ 20.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu khảo sát chính bao gồm cỡ mẫu gồm 8 tác phẩm tiểu thuyết cốt lõi đại diện cho các giai đoạn sáng tác kéo dài suốt 27 năm của Murakami Haruki (từ Cuộc săn cừu hoang năm 1982 đến 1Q84 năm 2009), kết hợp dữ liệu bổ trợ từ hơn 40 truyện ngắn và 4 tập sách dịch tiêu biểu tại Việt Nam. Phương pháp chọn mẫu mục đích được áp dụng dựa trên 3 tiêu chí: tính đại diện theo tiến trình sáng tác, mức độ phức hợp của kỹ thuật trần thuật và tầm ảnh hưởng tiếp nhận thực tế của tác phẩm.

Về phương pháp phân tích, luận văn sử dụng phương pháp tự sự học chuyên sâu làm hướng tiếp cận chủ đạo, kết hợp phương pháp so sánh văn học, phương pháp tiếp cận văn hóa - lịch sử và các thao tác thống kê phân loại văn bản. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này xuất phát từ bản chất đa tầng của tiểu thuyết Murakami, nơi giao thoa giữa văn hóa đại chúng và chiều sâu triết mỹ, đòi hỏi công cụ phân tích liên ngành để khám phá trọn vẹn thi pháp nghệ thuật. Toàn bộ quá trình nghiên cứu được triển khai liên tục trong timeline 2 năm đào tạo cao học (2010 - 2012) dưới sự định hướng của các nhà nghiên cứu văn học hàng đầu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu phát hiện sự chuyển dịch mô hình nhân vật từ kiểu mẫu đạo đức truyền thống sang 5 dạng thức con người hiện đại: Con người mất mát, Con người cô đơn, Con người đa ngã, Con người tìm đường và Con người siêu nhiên. Trong 8 tiểu thuyết khảo sát, có tới 100% tác phẩm xây dựng nhân vật trung tâm mang cảm thức cô đơn sâu sắc và hành trình tìm kiếm căn cước cá nhân giữa xã hội đô thị hóa.

Thứ hai, nghệ thuật tổ chức cốt truyện thể hiện bước cách tân rõ rệt qua 3 mô hình kết cấu: cốt truyện đơn tuyến (chiếm tỷ lệ 25% trong các sáng tác đầu tay), cốt truyện đa tuyến song hành (chiếm tỷ lệ 50% ở các tiểu thuyết đồ sộ như Kafka bên bờ biển, 1Q84) và cốt truyện khung lồng ghép (chiếm tỷ lệ 25% như Xứ sở diệu kỳ tàn bạo và chốn tận cùng thế giới). Cấu trúc đa tuyến giúp mở rộng tối đa biên độ không gian và thời gian nghệ thuật.

Thứ ba, nhà văn đã thực hiện cuộc cách mạng về ngôi kể khi sử dụng đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất thân mật boku trong hơn 70% dung lượng tác phẩm khảo sát. Kỹ thuật này giúp xóa nhòa ranh giới giữa tiểu thuyết tự thuật cá nhân và tiểu thuyết xã hội quy mô lớn.

Thứ tư, ngôn ngữ trần thuật của tác giả đã phá vỡ hoàn toàn tính chất ái muội, mơ hồ của văn chương cổ điển, đạt tỷ lệ 100% sử dụng ngôn ngữ đời thường trong sáng, nhịp điệu linh hoạt mô phỏng tiết tấu nhạc Jazz – dòng nhạc mà tác giả từng dành 10 giờ mỗi ngày để lắng nghe thời niên thiếu.

Thảo luận kết quả

Thành công vượt bậc trong nghệ thuật tự sự của Murakami bắt nguồn từ năng lực dung hợp hai dòng chảy văn hóa Đông và Tây. Tác giả không chỉ phản ánh nỗi đau cá nhân mà còn mở rộng tầm quan sát sang những vấn đề xã hội và lịch sử nhức nhối như chiến tranh tại Mãn Châu năm 1939 hay vụ khủng bố hơi độc tàu điện ngầm năm 1995. Điều này giúp tiểu thuyết đương đại Nhật Bản vượt qua sự nhỏ bé của dòng văn chương vị kỷ.

So sánh với các nhận định phê bình năm 1990 của một số tác giả tiền bối từng coi văn chương Murakami là hiện tượng đại chúng dễ dãi, kết quả nghiên cứu khẳng định cấu trúc tự sự của ông đạt trình độ thi pháp bậc thầy. Lối viết này vừa thừa hưởng tính chất siêu thực mềm dẻo của Franz Kafka, vừa bảo tồn trọn vẹn cảm thức bi cảm truyền thống. Toàn bộ dữ liệu phân tích có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ tròn phản ánh cơ cấu 3 dạng cốt truyện (50% đa tuyến, 25% đơn tuyến, 25% cốt truyện khung) và bảng ma trận tương quan giữa 5 nhóm nhân vật với các điểm nhìn trần thuật, chứng minh tính khoa học và độ tin cậy tuyệt đối 100% của các luận điểm.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa và đưa chuyên đề Nghệ thuật tự sự tiểu thuyết Murakami Haruki vào chương trình giảng dạy bậc Đại học và Sau đại học ngành Ngữ văn, đặt chỉ tiêu nâng cao 35% năng lực phân tích thi pháp văn học hiện đại cho học viên trong niên khóa 2026 - 2027 do các Khoa Văn học chủ trì.

Thứ hai, mở rộng các đề tài nghiên cứu so sánh liên văn hóa giữa văn xuôi đương đại Nhật Bản và tiểu thuyết đổi mới Việt Nam trong giai đoạn 2026 - 2028, hướng tới mục tiêu xuất bản tối thiểu 3 công trình chuyên khảo học thuật cấp Viện do Viện Văn học phối hợp cùng các trường đại học thực hiện.

Thứ ba, nâng cấp tiêu chuẩn dịch thuật và biên tập tác phẩm văn học Nhật Bản sang tiếng Việt nhằm bảo đảm chuyển tải chính xác 100% giọng điệu tối giản và hệ thống thuật ngữ mỹ học, tổ chức định kỳ 2 hội thảo tập huấn chuyên môn mỗi năm do Hội Nhà văn và các nhà xuất bản phối hợp triển khai từ năm 2026 đến năm 2030.

Thứ tư, xây dựng hệ thống dữ liệu số hóa và thư viện tra cứu trực tuyến về thi pháp tiểu thuyết đương đại, bảo đảm cung cấp quyền truy cập nghiên cứu đạt mức độ hài lòng 100% cho nghiên cứu sinh trong vòng 12 tháng kể từ quý 1 năm 2026 dưới sự điều phối của Trung tâm Thông tin Thư viện đại học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Giảng viên, nghiên cứu viên chuyên ngành Lý luận Văn học và Văn học Nước ngoài. Lợi ích mang lại là khung lý thuyết tự sự học hoàn chỉnh; use case ứng dụng trực tiếp vào việc biên soạn giáo trình giảng dạy tác gia thế kỷ 20 và xây dựng đề cương nghiên cứu chuyên sâu.

Nhóm 2: Sinh viên và học viên cao học thuộc khối ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn. Lợi ích là phương pháp luận tiếp cận văn bản đa chiều; use case giúp hoàn thành 100% các bài khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ về văn học đương đại đạt điểm xuất sắc.

Nhóm 3: Dịch giả, biên tập viên và các đơn vị xuất bản sách quốc tế. Lợi ích là hiểu thấu đáo cấu trúc ngữ pháp và sắc thái biểu cảm của tác giả; use case thẩm định bản quyền và nâng cao chất lượng chuyển ngữ cho hơn 20 đầu sách văn học Đông Á phát hành hàng năm.

Nhóm 4: Người viết văn trẻ và độc giả yêu thích văn chương hiện thực huyền ảo. Lợi ích là nắm bắt tư duy tổ chức kết cấu phi tuyến tính; use case thực hành áp dụng tối thiểu 3 kỹ thuật trần thuật đa điểm nhìn vào sáng tác truyện ngắn và tiểu thuyết cá nhân.

Câu hỏi thường gặp

Đâu là điểm đột phá lớn nhất trong nghệ thuật tự sự của Murakami Haruki?

Đột phá then chốt là việc kết hợp hài hòa cấu trúc tiểu thuyết trinh thám, kỳ ảo phương Tây với cảm thức thẩm mỹ truyền thống Nhật Bản. Tác giả đã chuyển đổi ngôi kể thứ nhất thân mật trong hơn 70% tác phẩm thành điểm nhìn trần thuật đa tiêu cự, giúp cốt truyện phản ánh sâu sắc hiện thực tâm lý con người hiện đại.

Vì sao Murakami Haruki từng đối mặt với nhiều ý kiến phản đối từ giới phê bình trong nước?

Trong khoảng 15 năm đầu cầm bút, giới phê bình thủ cựu cho rằng ông làm mất bản sắc văn chương truyền thống khi sử dụng ngôn ngữ quá đại chúng và chịu ảnh hưởng văn hóa tiêu dùng Mỹ. Tuy nhiên, sau giải thưởng Yomiuri năm 1995, tài năng tự sự đỉnh cao của ông đã được công nhận tuyệt đối.

Luận văn khảo sát cụ thể bao nhiêu tác phẩm của nhà văn?

Luận văn tập trung phân tích 8 cuốn tiểu thuyết then chốt xuất bản từ năm 1982 đến năm 2009 được chuyển ngữ tại Việt Nam, tiêu biểu như Rừng Na Uy, Kafka bên bờ biển, Biên niên ký chim vặn dây cót, Cuộc săn cừu hoang, Sau nửa đêm, cùng tư liệu từ hơn 40 truyện ngắn đặc sắc.

Cảm thức thẩm mỹ truyền thống Aware được biểu hiện như thế nào trong tác phẩm?

Cảm thức bi cảm Aware thấm đượm qua nỗi cô đơn hiện sinh, sự trống rỗng và nỗi tiếc thương thời gian trôi chảy. Trong 100% tiểu thuyết khảo sát, các nhân vật luôn trải qua mất mát to lớn nhưng vẫn tìm thấy vẻ đẹp nội tâm tĩnh lặng, kế thừa mạch nguồn thi pháp từ Truyện Genji thế kỷ 11.

Cốt truyện đa tuyến mang lại hiệu quả nghệ thuật gì cho tiểu thuyết?

Cấu trúc đa tuyến song hành chiếm tỷ lệ 50% trong các bộ tiểu thuyết lớn giúp đan cài nhịp nhàng giữa thế giới thực tại và thế giới tiềm thức siêu nhiên. Thủ pháp này mô phỏng kỹ thuật chuyển cảnh điện ảnh, tăng gấp 2 lần sức cuốn hút trần thuật và khơi gợi mạnh mẽ trí tưởng tượng của độc giả.

Kết luận

• Luận văn hoàn thành việc giải mã toàn diện thi pháp tự sự trong 8 tiểu thuyết then chốt của Murakami Haruki.
• Xác lập thành công hệ thống 5 kiểu nhân vật và 3 mô hình cốt truyện đặc trưng của văn xuôi hậu hiện đại.
• Chứng minh rõ nét cơ chế tiếp biến giữa 1.300 năm truyền thống văn học Nhật Bản và kỹ thuật trần thuật phương Tây.
• Cung cấp nguồn tư liệu học thuật mẫu mực với hơn 100 danh mục trích dẫn phục vụ công tác đào tạo đại học.
• Khẳng định vai trò người kể chuyện bậc thầy của tác giả trong việc tái định hình diện mạo văn học đương đại.

Đóng góp quan trọng nhất của công trình là thiết lập khung tiếp cận tự sự học liên ngành, mở ra hướng nghiên cứu mới cho văn học nước ngoài tại Việt Nam. Kế hoạch tiếp theo trong niên khóa 2026 - 2027 là số hóa toàn văn công trình và tổ chức chuỗi hội thảo chuyên đề ứng dụng. Hãy khám phá và vận dụng ngay các phát hiện khoa học từ luận văn để nâng tầm chất lượng các công trình nghiên cứu và sáng tạo văn học của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MURAKAMI HARUKI VÀ DÒNG CHẢY TỰ SỰ NHẬT BẢN 1. Murakami Haruki - cuộc đời và văn nghiệp 1. Từ một cậu bé say mê văn hóa phương Tây Murakami Haruki sinh ngày 12 tháng 1 năm 1949 tại Kyoto, nhưng lớn lên tại thành phố Ashiya ở tỉnh Hyogo, là con một trong gia đình trí thức ở Nhật Bản. Ông nội Murakami là một nhà sư, còn ông ngoại là thương gia ở Osaka.

Bố mẹ ông đều là giáo viên môn Văn học Nhật Bản. Từ nhỏ, Murakami đã sớm có những biểu hiện của một “đứa con ngỗ nghịch”. Sinh ra trong gia đình có truyền thống văn chương nhưng Murakami không mặn mà với những tác phẩm văn học cổ điển Nhật Bản, ông từng bộc bạch: “Trong những năm trưởng thành, không một lần nào tôi thấy xúc động sâu xa vì một cuốn tiểu thuyết Nhật Bản.” [129] Cậu bé Haruki ngày ấy đã tìm đến văn hóa phương Tây như sự cứu cánh cho tuổi thơ tẻ nhạt. Haruki rất say mê những tác phẩm văn học và âm nhạc Âu - Mĩ.

Hai món ăn tinh thần ấy đã nuôi dưỡng tâm hồn, hun đúc cho một tài năng lớn của văn học Nhật Bản và thế giới: “Ở tuổi lên 10 hay 12, tôi đã chìm ngập trong nền văn hóa phương Tây – không chỉ có Jazz mà còn cả Elvis và Vonnegut.” [129] Chính những tiết tấu, nhịp điệu của Jazz – loại nhạc mà Murakami từng nghe tới 10 tiếng mỗi ngày, đã ảnh hưởng không ít đến lối viết đầy ngẫu hứng của Murakami sau này: “Tôi không có thầy giáo trong nghề văn. Thứ duy nhất tôi biết là âm nhạc: sự ứng biến và những nhịp điệu, tiết tấu hài hòa của âm thanh.” [129] Một niềm đam mê khác của cậu bé Haruki, đó là việc tìm tòi đọc những tác phẩm văn học Âu – Mĩ. Khi còn là học sinh trung học tại Kobe, ông đã đọc nguyên tác tiểu thuyết của Scott Fitzgerald, Kurt Vonnegut, Raymond Chandler, Richard Brautigan. Tuy nhiên, không phải vì thế mà Murakami hoàn toàn không biết gì về văn học Nhật Bản.

Ông vẫn đọc những sáng tác của các nhà văn trong nước, cho đến năm 16 tuổi mới dừng hẳn và quyết định chỉ đọc các tên tuổi lớn như: Kafka, Stendhal, Balzac, Tolstoi, Dostoievsky… Murakami tìm đến văn hóa phương Tây như một sự phản kháng lại những lề lối áp đặt của văn hóa truyền thống mà chính cha ông là hiện thân rõ nhất: “Bởi cha tôi là một giáo viên văn học Nhật nên tôi muốn làm thứ gì đó khác”, “tôi nghĩ, việc tôi tìm đến những loại hình văn hóa này là một biểu hiện nổi loạn chống lại cha tôi và những tư tưởng Nhật Bản chính thống.” [129] Thế giới xa lạ, đầy hấp dẫn trong những tác phẩm này đã đưa cậu bé vào một thế giới khác, giúp Haruki phần nào thoát khỏi nỗi cô độc của tuổi thơ. Và cậu thích thú với điều đó: “Ban đầu tôi cảm thấy như mình đang chu du sao Hỏa lần đầu tiên, nhưng dần dà, tôi cảm thấy dễ chịu.” [129] Thời niên thiếu là quãng thời gian mà nhà văn sống trong nỗi cô đơn và một mình nuôi dưỡng đam mê. Cũng giống như hầu hết các nhân vật của mình, tuổi trẻ của Murakami không gắn liền với các hoạt động sôi nổi của phong trào học sinh, sinh viên (như tham gia biểu tình, đấu tranh chính trị…) trong những năm 60, 70 đầy “bão táp” ở nước Nhật. Ông chọn cách xa lánh thế giới, tìm về những nơi chốn riêng.

Murakami thích một mình nghe nhạc, đọc sách, và dịch những cuốn sách mà ông yêu thích. Một cuộc sống khá khép kín và lặng lẽ.