Nghệ Thuật Trang Trí Dân Tộc Mông Nghệ An Trong Dạy Học Môn Mỹ Thuật

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích hoa văn dân tộc mông nghệ an trong dạy học môn trang trí ở trường cao đẳng sư phạm nghệ an, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Minh Phong
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học
• Đề tài: Nghệ Thuật Trang Trí Dân Tộc Mông Nghệ An Trong Dạy Học Mỹ Thuật
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghệ Thuật Trang Trí Mông Nghệ An Giá Trị Văn Hóa

Nghệ An, vùng đất miền Trung, là nơi hội tụ của nhiều dân tộc thiểu số, trong đó có cộng đồng người Mông. Nghệ thuật trang trí Mông Nghệ An không chỉ là sản phẩm thủ công mà còn là biểu hiện của văn hóa Mông Nghệ An, kỹ thuật và thẩm mỹ. Người Mông ở Nghệ An, gồm Mông Trắng và Mông Đen, có cách tạo hình trang trí và sử dụng trang phục độc đáo, thể hiện trình độ thẩm mỹ cao và đời sống tâm hồn phong phú. Họa tiết trang trí Mông thường phức tạp, tỉ mỉ, sử dụng màu sắc mạnh như đỏ, vàng, trắng, xanh trên nền vải đen. Màu đen liên kết các mảng nhỏ, tạo nên trang phục đầy nghệ thuật. Nghệ thuật này thể hiện quá trình lao động vất vả và sự kiên trì của người phụ nữ Mông.

Nghệ thuật trang trí dân tộc Mông vừa mang tính thẩm mỹ vừa có tính khoa học cao. Họ khai thác vẻ đẹp từ thiên nhiên như cỏ, cây, hoa, lá, chim, thú, con người, đưa vào trang trí trên trang phục. Các họa tiết được truyền từ đời này sang đời khác, không bằng lý trí mà bằng cảm tính, về cách điệu, xử lý nét, mảng bằng hình thức kỷ hà hoá cao, tạo nhịp điệu tạo hình. Bố cục có tầng, có lớp, sử dụng các mảng đặt cạnh nhau, chồng lên nhau, hình tam giác, đường zích rắc, tạo sự phong phú nhiều chiều, nhiều hướng của các môtip trang trí, mang đậm bản sắc truyền thống.

1.1. Đặc Trưng Họa Tiết Trang Trí Dân Tộc Mông Nghệ An

Họa tiết trang trí của người Mông ở Nghệ An mang những đặc trưng riêng biệt, phản ánh thế giới quan và đời sống văn hóa của họ. Các họa tiết thường được hình thành từ những hình ảnh quen thuộc trong tự nhiên như cây cỏ, hoa lá, chim thú, và các yếu tố hình học như hình vuông, hình tròn, tam giác. Sự kết hợp giữa các yếu tố tự nhiên và hình học tạo nên sự hài hòa và độc đáo cho các tác phẩm trang trí. Màu sắc sử dụng trong trang trí cũng rất đặc trưng, thường là những gam màu tươi sáng, rực rỡ như đỏ, vàng, xanh, trắng, nổi bật trên nền vải đen. Cách phối màu này không chỉ tạo nên vẻ đẹp thẩm mỹ mà còn mang ý nghĩa tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng và sức sống.

1.2. Ý Nghĩa Văn Hóa Ẩn Sau Họa Tiết Mông Tín Ngưỡng Phong Tục

Mỗi họa tiết trên trang phục của người Mông không chỉ đơn thuần là hình ảnh trang trí mà còn mang trong mình những ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Chúng thể hiện tín ngưỡng, phong tục tập quán và lịch sử của dân tộc. Ví dụ, họa tiết hình xoắn ốc tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, họa tiết hình chim muông thể hiện sự kết nối giữa con người và thiên nhiên, họa tiết hình người thể hiện sự tôn kính đối với tổ tiên. Việc giải mã những ý nghĩa này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thế giới quan và giá trị văn hóa của người Mông. Nghệ thuật Mông và tín ngưỡng có mối liên hệ mật thiết.

II. Thách Thức Bảo Tồn Nghệ Thuật Mông Trong Dạy Học Mỹ Thuật

Việc bảo tồn và phát huy nghệ thuật truyền thống Mông trong bối cảnh hiện đại đặt ra nhiều thách thức. Sự du nhập của văn hóa ngoại lai, sự thay đổi trong lối sống và sự thiếu hụt nguồn lực đầu tư cho giáo dục nghệ thuật dân tộc đang đe dọa sự tồn tại của nghề thủ công mỹ nghệ Mông. Trong lĩnh vực dạy học mỹ thuật, việc thiếu giáo trình, tài liệu tham khảo và đội ngũ giáo viên am hiểu về văn hóa Mông cũng là một trở ngại lớn. Bên cạnh đó, việc làm thế nào để truyền đạt những giá trị văn hóa truyền thống một cách sinh động, hấp dẫn và phù hợp với tâm lý của học sinh hiện đại cũng là một vấn đề cần được quan tâm. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để bảo tồn và phát huy nghệ thuật dân tộc Mông trong giáo dục nghệ thuật dân tộc.

2.1. Thiếu Hụt Tài Liệu Giáo Viên Am Hiểu Văn Hóa Mông

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc giảng dạy về nghệ thuật Mông là sự thiếu hụt tài liệu tham khảo và giáo viên có kiến thức sâu rộng về văn hóa Mông. Điều này dẫn đến việc nội dung giảng dạy thường mang tính hình thức, thiếu tính thực tế và không truyền tải được đầy đủ giá trị văn hóa của nghệ thuật Mông. Cần có những chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho giáo viên để nâng cao trình độ chuyên môn và kiến thức về văn hóa Mông. Đồng thời, cần biên soạn những tài liệu giảng dạy phong phú, đa dạng và phù hợp với trình độ của học sinh.

2.2. Làm Sao Để Giảng Dạy Hấp Dẫn Về Văn Hóa Mông

Để thu hút sự quan tâm của học sinh đối với nghệ thuật Mông, cần có những phương pháp giảng dạy sáng tạo và hấp dẫn. Thay vì chỉ giảng dạy lý thuyết khô khan, nên kết hợp với các hoạt động thực hành, trải nghiệm thực tế như tham quan các làng nghề truyền thống, giao lưu với các nghệ nhân Mông, tổ chức các buổi trình diễn nghệ thuật Mông. Đồng thời, cần khuyến khích học sinh tìm tòi, sáng tạo và ứng dụng những kiến thức đã học vào các sản phẩm nghệ thuật của mình. Phương pháp dạy học Mỹ thuật dân tộc cần đổi mới.

III. Phương Pháp Tích Hợp Nghệ Thuật Mông Vào Bài Giảng Mỹ Thuật

Để ứng dụng nghệ thuật dân tộc Mông trong dạy học, cần có phương pháp tiếp cận phù hợp. Có thể bắt đầu bằng việc giới thiệu về lịch sử, văn hóa và đặc trưng của nghệ thuật Mông ở Nghệ An. Sau đó, phân tích các yếu tố tạo hình cơ bản như đường nét, hình khối, màu sắc và bố cục trong các tác phẩm nghệ thuật Mông. Tiếp theo, hướng dẫn học sinh thực hành vẽ, thiết kế các sản phẩm trang trí dựa trên các họa tiết và kỹ thuật truyền thống của người Mông. Cuối cùng, khuyến khích học sinh sáng tạo và phát triển những ý tưởng mới dựa trên nền tảng văn hóa truyền thống. Tích hợp văn hóa Mông vào giáo dục là một quá trình lâu dài.

3.1. Phân Tích Yếu Tố Tạo Hình Trong Họa Tiết Trang Trí Mông

Việc phân tích các yếu tố tạo hình cơ bản như đường nét, hình khối, màu sắc và bố cục trong các họa tiết trang trí Mông là một bước quan trọng trong quá trình giảng dạy. Điều này giúp học sinh hiểu rõ hơn về cấu trúc và nguyên tắc thẩm mỹ của nghệ thuật Mông. Ví dụ, có thể phân tích cách sử dụng đường nét mềm mại, uyển chuyển trong các họa tiết hoa lá, cách sử dụng hình khối đơn giản, khỏe khoắn trong các họa tiết hình học, cách phối màu hài hòa, tương phản trong các tác phẩm trang trí. Đặc trưng nghệ thuật Mông cần được làm rõ.

3.2. Thực Hành Vẽ Thiết Kế Dựa Trên Họa Tiết Truyền Thống

Sau khi đã nắm vững các yếu tố tạo hình cơ bản, học sinh có thể bắt đầu thực hành vẽ và thiết kế các sản phẩm trang trí dựa trên các họa tiết truyền thống của người Mông. Có thể hướng dẫn học sinh vẽ lại các họa tiết đã có hoặc sáng tạo ra những họa tiết mới dựa trên cảm hứng từ văn hóa Mông. Đồng thời, có thể hướng dẫn học sinh sử dụng các kỹ thuật truyền thống của người Mông như thêu, dệt, vẽ sáp ong để tạo ra những sản phẩm trang trí độc đáo. Nghệ thuật thêu thùa Mông là một kỹ năng quan trọng.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Dự Án Mỹ Thuật Về Văn Hóa Mông Nghệ An

Để tăng tính ứng dụng và thực tiễn của việc học tập về nghệ thuật Mông, có thể tổ chức các dự án mỹ thuật liên quan đến văn hóa Mông Nghệ An. Ví dụ, có thể tổ chức một cuộc thi vẽ tranh về phong cảnh, con người và văn hóa Mông, hoặc một triển lãm các sản phẩm thủ công mỹ nghệ do học sinh tự tay làm. Ngoài ra, có thể phối hợp với các tổ chức văn hóa, du lịch để tổ chức các hoạt động quảng bá văn hóa Mông đến cộng đồng. Nghệ thuật Mông và du lịch có mối quan hệ chặt chẽ.

4.1. Tổ Chức Cuộc Thi Vẽ Về Phong Cảnh Con Người Mông

Một cuộc thi vẽ tranh về phong cảnh, con người và văn hóa Mông là một hoạt động ý nghĩa giúp học sinh tìm hiểu sâu hơn về văn hóa Mông và phát huy khả năng sáng tạo của mình. Cuộc thi có thể được tổ chức theo nhiều chủ đề khác nhau như "Vẻ đẹp của núi rừng Mông", "Cuộc sống của người Mông", "Lễ hội truyền thống của người Mông". Các tác phẩm dự thi có thể được trưng bày tại trường hoặc tại các địa điểm công cộng để quảng bá văn hóa Mông đến cộng đồng.

4.2. Triển Lãm Sản Phẩm Thủ Công Mỹ Nghệ Do Học Sinh Làm

Một triển lãm các sản phẩm thủ công mỹ nghệ do học sinh tự tay làm là một cơ hội tuyệt vời để học sinh thể hiện tài năng và sự sáng tạo của mình. Các sản phẩm có thể là tranh vẽ, đồ thêu, đồ dệt, đồ chạm khắc gỗ, đồ trang sức... Triển lãm có thể được tổ chức tại trường hoặc tại các trung tâm văn hóa, bảo tàng để thu hút sự quan tâm của công chúng. Nghệ thuật thủ công mỹ nghệ cần được khuyến khích.

V. Kết Luận Giá Trị Tương Lai Nghệ Thuật Mông Trong Giáo Dục

Việc đưa nghệ thuật trang trí Mông Nghệ An vào dạy học mỹ thuật không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về văn hóa dân tộc mà còn góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống quý báu. Đồng thời, nó còn giúp học sinh phát triển khả năng sáng tạo, tư duy thẩm mỹ và tình yêu đối với quê hương, đất nước. Trong tương lai, cần có những chính sách và giải pháp đồng bộ để hỗ trợ việc giảng dạy và học tập về nghệ thuật dân tộc trong các trường học. Bảo tồn nghệ thuật dân tộc Mông là trách nhiệm của toàn xã hội.

5.1. Phát Triển Tư Duy Sáng Tạo Tình Yêu Văn Hóa Dân Tộc

Việc học tập về nghệ thuật Mông không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức về văn hóa dân tộc mà còn giúp các em phát triển tư duy sáng tạo và tình yêu đối với quê hương, đất nước. Khi được tiếp xúc với những giá trị văn hóa truyền thống, học sinh sẽ cảm thấy tự hào về dân tộc mình và có ý thức bảo tồn, phát huy những giá trị đó. Đồng thời, việc thực hành vẽ, thiết kế các sản phẩm trang trí dựa trên các họa tiết truyền thống sẽ giúp học sinh rèn luyện khả năng sáng tạo và tư duy thẩm mỹ.

5.2. Chính Sách Hỗ Trợ Giảng Dạy Học Tập Về Nghệ Thuật Mông

Để việc giảng dạy và học tập về nghệ thuật Mông đạt hiệu quả cao, cần có những chính sách và giải pháp đồng bộ từ các cấp quản lý. Cần tăng cường đầu tư cho việc biên soạn giáo trình, tài liệu tham khảo, đào tạo giáo viên và xây dựng cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy và học tập. Đồng thời, cần có những chính sách khuyến khích các nghệ nhân Mông tham gia vào quá trình giảng dạy và truyền nghề cho thế hệ trẻ. Giáo dục nghệ thuật dân tộc cần được quan tâm hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, đề tài gồm 02 chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn. (gồm 35 trang) Chƣơng 2: Biện pháp vận dụng hoa văn dân tộc Mông ở Nghệ An trong dạy học môn trang trí ở trƣờng Cao đẳng Sƣ phạm Nghệ An. (gồm 30 trang) 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG 1.

Một số khái niệm 1. Khái niệm về phương pháp dạy - học Phƣơng pháp dạy học là một khoa học nghiên cứu về dạy và học, là vấn đề rất rộng. Có nh ng vấn đề chung, nhƣng cũng có nh ng vấn đề riêng mang tính đặc thù cho từng môn học, từng giảng viên. Dƣới đây là một số khái niệm về phƣơng pháp dạy học: “Phƣơng pháp dạy học là phƣơng pháp truyền thụ của thầy và phƣơng pháp tiếp thu của trò nhằm nâng cao hiệu quả của việc dạy và học” 20, tr.

“Phƣơng pháp dạy - học là cách thức tổ chức, cách truyền đạt của giáo viên và cách tổ chức học tập, tiếp nhận của học sinh nhằm nâng cao hiệu quả của việc dạy và học. Vì thế, phƣơng pháp dạy - học là cách tổ chức dạy của giáo viên và cách tổ chức học của học sinh để cùng đạt mục tiêu đề ra của bài” 14, tr. Phƣơng pháp dạy học phải xuất phát từ nội dung, từ đối tƣợng của việc dạy học,… hay nói cách khác từ nội dung và đối tƣợng của việc dạy học mà có phƣơng pháp thích hợp để truyền tải kiến thức đến ngƣời học. Đó là quan hệ gi a nội dung và phƣơng pháp dạy học.

Cái đích của việc dạy - học là ngƣời học chủ động tiếp nhận và làm phong phú kiến thức từ phía giảng viên, đồng thời biết vận dụng vào thực tế cuộc sống. - Phương pháp dạy học “Phƣơng pháp là cách, lối, cách thức hoặc phƣơng sách, phƣơng thức,… để tiếp cận và giải quyết một vấn đề. Nói gọn lại, phƣơng pháp là cách thức để làm một việc gì đó” 20, tr. 8 Nhƣ vậy, trong bất cứ công việc gì dù nhỏ đến lớn, dù đơn giản hay phức tạp, dù trƣớc mắt hay lâu dài,… đều phải tìm ra một cách thức thích hợp để công việc đạt đƣợc kết quả tốt nhất, mất ít thời gian nhất.

Có nghĩa là cần phải tìm cách tiến hành công việc từ đầu đến cuối - tìm nh ng công đoạn cần thiết hay còn gọi là nh ng bƣớc đi liên tục, có logic chặt chẽ và đạt hiệu quả cao. Dạy - học cũng là một công việc. giảng viên cung cấp kiến thức và tổ chức cho sinh viên tiếp nhận. Giảng viên dạy và tổ chức nhƣ thế nào để sinh viên tiếp nhận đƣợc tốt - đó là phƣơng pháp dạy học.

Sinh viên cũng cần có cách học phù hợp để lĩnh hội kiến thức từ giảng viên sao cho có hiệu quả nhất - đó là phƣơng pháp học. Phƣơng pháp dạy học là một khoa học nghiên cứu về dạy và học, là vấn đề rất rộng. Có nh ng vấn đề chung, nhƣng cũng có nh ng vấn đề riêng mang tính đặ thù cho từng môn học, cho từng giảng viên. Dƣới đây là một số khái niệm về phƣơng pháp dạy học: “Phƣơng pháp dạy học là phƣơng pháp truyền thụ của thầy và phƣơng pháp tiếp thu của trò nhằm nâng cao hiệu quả của việc dạy và học” 20, tr.

“Phƣơng pháp dạy - học là cách thức tổ chức, cách truyền đạt của thầy giáo và cách tổ chức học tập, tiếp nhận của học sinh nhằm nâng cao hiệu quả của việc dạy và học. Vì thế, phƣơng pháp dạy - học là cách tổ chức dạy của giáo viên và cách tổ chức học của học sinh để cùng đạt mục tiêu đề ra của bài” 22, tr. Phƣơng pháp dạy học phải xuất phát từ nội dung, từ đối tƣợng của việc dạy học,… hay nói một cách khác từ nội dung và đối tƣợng của việc dạy học mà có phƣơng pháp thích hợp. Đó là quan hệ gi a nội dung và phƣơng pháp dạy học.

9 Phát huy tính tích cực, độc lập suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo của sinh viên là tƣ tƣởng của phƣơng pháp dạy - học, là tinh thần đổi mới các cuộc vận dụng phƣơng pháp dạy - học hiện nay, là xu thế chung có tính chất toàn cầu. Cái đích của việc dạy - học là các em sinh viên chủ động tiếp nhận và làm phong phú kiến thức từ phía giảng viên, đồng thời biết vận dụng vào thực tế cuộc sống. Trang trí Từ thực tế đời sống xã hội. Mỗi thời đại, trang trí có nh ng đặc điểm và yêu cầu khác nhau, cũng nhƣ nhìn nhận cái đẹp của trang trí qua từng thời kỳ xã hội, tôn giáo cũng có sự khác biệt, nhìn vào lịch sử chúng ta thấy thể hiện rất rõ ở các hoa văn, họa tiết trong các đồ dùng (trống đồng, mũi tên, thuyền bè, cán dao, thổ cẩm.), trên các đình chùa lăng tẩm (hoa văn trên bia đá, họa tiết chim lạc ở trống đồng, họa tiết rồng phƣợng, họa tiết trên các kèo cột trong đình chùa.

Cho đến nay khi cuộc sống ngày càng phát triển thì nh ng yêu cầu cao của xã hội ngày càng đi lên thì trang trí cũng đang nắm gi vị trí quan trọng. Từ nh ng vật dụng nhỏ nhƣ sách, vở, cây bút dành cho trẻ em cũng đƣợc trang trí đẹp mắt và thu hút ngƣời dùng, có hình dáng màu sắc đẹp. Đến trang phục vải vóc quần áo, bàn ghế, ấm chén, hay nội ngoại thất trong trang trí kiến trúc nhƣ nhà ở, các công trình kiến trúc văn hóa (nhà hát, quảng trƣờng, công viên.) thì hình dáng màu sắc càng đƣợc nghiên cứu, tìm tòi và sang tạo nhằm đáp ứng nhu cầu thẩm mĩ của xã hội và thị hiếu thẩm mĩ của ngƣời dân, khách tham quan du lịch. Nh ng kết quả đó nói lên sự sáng tạo về trang trí vô cùng phong phú và to lớn của con ngƣời.

Theo cách hiểu thông thƣờng, trang trí là nghệ thuật làm đẹp. Nó giúp cho cuộc sống xã hội thêm phong phú và con ngƣời hoàn thiện hơn. Song hiểu về trang trí nhƣ thế nào, về hoa văn, họa tiết, trang trí cho đúng thì mỗi ngƣời lại có quan điểm khác nhau. 10 Vậy có một số cách hiểu ngắn gọn về trang trí nhƣ sau: “Trang trí là nh ng cái đẹp do con ngƣời sáng tạo ra nhằm phục vụ cho cuộc sống, giúp cho đời sống con ngƣời và xã hội trở nên tốt đẹp và hoàn thiện hơn” 27, tr.6 “Trang trí là nghệ thuật trang trí đƣờng nét, hình mảng, hình khối, đậm nhạt, màu sắc, ánh sáng,… trên mặt phẳng (giấy, tƣờng,…) hay trong không gian (căn phòng, lớp học, công viên,…) để tạo nên sản phẩm hay hình thể đẹp, hợp nội dung, yêu cầu của từng loại” 22, tr.

“Trang trí là nghệ thuật sắp xếp đƣờng nét, hình mảng, họa tiết, hình khối, đậm nhạt, màu sắc… để tạo nên một sản phẩm đẹp, phù hợp với nội dung và đáp ứng đƣợc nhu cầu thẩm mỹ của con ngƣời” 23, tr.57 - Trang trí cơ bản: “Là trang trí hình cơ bản - các hình hình học nhƣ: trang trí hình vuông, hình ch nhật, hình tròn và ch in hoa… Các loại bài tập này vận dụng các luật trang trí một cách chặt chẽ khi vẽ hình mảng, vẽ họa tiết và vẽ màu” 22, tr. - Trang trí ứng dụng: Là trang trí các đồ vật có tên gọi cụ thể, thông dụng hàng ngày nhƣ: trang trí khăn vuông, trang trí thảm hình ch nhật, trang trí chiếc đĩa, trang trí lọ cắm hoa, trang trí lều trại, trang trí đầu báo tƣờng, kẻ khẩu hiệu,… Các loại bài tập này cũng vận dụng các quy luật trang trí chung nhƣng linh hoạt, thoáng hơn vì phụ thuộc vào tính chất, đặc điểm của đồ vật và nhƣ vậy trang trí ứng dụng có yêu cầu riêng Đặc điểm trong Trang trí Trang trí gần gũi, gắn bó với cuộc sống và nó tạo ra nh ng sản phẩm phục vụ sinh hoạt hàng ngày cho tất cả mọi ngƣời trong xã hội. 11 Trang trí mang sắc thái và mang màu sắc dân tộc rõ nét nhất bởi nó xuất phát từ nhu cầu cuộc sống của cộng đồng, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia và nhƣ vậy nó mang tính giáo dục sâu sắc. Trang trí xuất phát từ thực tế đời sống, vậy nên nó phản ánh cuộc sống nhƣng không rập khuôn mà đòi hỏi phải luôn tạo ra cái mới, cái lạ, cái đẹp nhiều hình, nhiều vẻ từ bố cục, hình mảng, họa tiết đến màu sắc.

- Một số nguyên tắc cơ bản về bố cục trong trong trang trí + Nhắc lại Trong cách sắp xếp nhắc lại, yêu cầu các họa tiết phải vẽ bằng nhau, giống nhau về chi tiết, đậm nhạt, màu sắc và có khoảng cách đều nhau. Dùng một họa tiết nhiều lần xếp theo đƣờng dài của đƣờng diềm; Ở bốn góc, ở gi a các trục đối xứng, hay theo chu vi của hình vuông, hình ch nhật; Chạy theo đƣờng cong, đƣờng tròn hay ở gi a các trục đối xứng của hình quạt, hình tròn. + Xen kẽ Dùng một họa tiết trong trang trí nhiều lần sẽ dẫn tới việc khô cứng, kém đi vẻ đẹp. Có thể dùng hai hoặc nhiều họa tiết khác nhau xếp xen nhau tạo cho bài trang trí sinh động hơn, bớt đơn điệu.

Thực chất cách sắp xếp này là nhắc lại một cụm họa tiết. Cách sắp xếp xen kẽ thƣờng thấy ở đƣờng diềm, hình vuông, hình tròn,… Nh ng họa tiết giống nhau đòi hỏi phải bằng nhau, giống nhau về màu sắc, đậm nhạt và vị trí. + Đối xứng Đây là cách sắp xếp mà họa tiết đối xứng với nhau qua trục. Yêu cầu họa tiết phải bằng nhau, nhƣ nhau về màu sắc, đậm nhạt và vị trí để khi gấp theo trục đối xứng với nhau.

Cách sắp xếp này ta thƣờng thấy ở trang trí đƣờng diềm, hình vuông, hình tròn,… Có thể đối xứng qua một trục hay nhiều trục. + Cân đối 12 Cách sắp xếp cân đối thể hiện ở việc các họa tiết hay hình mảng trong trang trí không bằng nhau về diện tích, không giống nhau về hình dạng, kích thƣớc, đậm nhạt nhƣ cách sắp xếp đối xứng mà tƣơng xứng với nhau qua trục để tạo cho hình thể trang trí cân bằng, tránh đƣợc thế cứng đồng điệu của đối xứng. Cách sắp xếp này thƣờng vận dụng trong trang trí hội trƣờng, hội nghị, sân khấu và các đồ vật (trang trí ứng dụng). + Phá thế Cách sắp xếp này có ý nghĩa phá thế gò bó, đơn điệu của hình thể trang trí: hình vẽ, hình mảng không bằng nhau, đậm nhạt không nhƣ nhau.