Chương I: Tổng quan về vấn đề cần nghiên cứu Chương II: Cơ sở lý luận về năng lực cung ứng dịch vụ giao hàng xuất khẩu đường biển của doanh nghiệp Chương III: Phân tích thực trạng cung ứng dịch vụ giao hàng xuất khẩu đường biển của Công ty Cổ phần Tiếp vận Intercargo. Chương IV: Định hướng phát triển và đề xuất nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ giao hàng xuất khẩu đường biển của Công ty Cổ phần Tiếp vận Intercargo. 15 CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CUNG ỨNG DỊCH VỤ GIAO HÀNG XUẤT KHẨU ĐƯỜNG BIỂN CỦA DOANH NGHIỆP. Khái quát về giao nhận và dịch vụ giao hàng xuất khẩu đường biển 2.
Khái niệm Theo quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận, dịch vụ giao nhận được định nghĩa như là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa. Theo luật thương mại Việt nam thì Giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại. Theo đó, người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác. Theo đó, ta có thể định nghĩa như sau: “Dịch vụ giao hàng xuất khẩu đưởng biển là loại dịch vụ do các cá nhân tổ chức kinh doanh trong lĩnh vực giao nhận cung cấp.
Theo đó, họ sẽ thay mặt khách hàng tiến hành làm các thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải đường biển nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa xuất khẩu từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng). Sau đó, nhận về khoản thù lao được xem như phí sử dụng dịch vụ”. Đặc điểm Dịch vụ giao hàng xuất khẩu đường biển mang những đặc điểm chung của một loại hình dịch vụ, đó là một sản phẩm vô hình nên không có tiêu chuẩn đánh giá chất lượng đồng nhất, không thể cất giữ, sản xuất và tiêu dùng diễn ra đồng thời, chất lượng của dịch vụ phụ thuộc vào cảm nhận của người phục vụ. Nhưng loại hình dịch vụ này cũng có một số đặc trưng riêng sau: - Dịch vụ này không tạo ra sản phẩm vật chất, nó chỉ làm đối tượng thay đổi về mặt không gian, chứ không tác động về mặt kỹ thuật làm thay đổi đối tượng đó 16 - Dịch vụ này mang tính thụ động, nó phụ thuộc rất nhiều vào nhu cầu khách hàng, các quy định của người vận chuyển, các ràng buộc về luật pháp, thể chế của chính phủ.
- Dịch vụ này mang tính thời vụ, bởi giao hàng xuất khẩu là dịch vụ phục vụ hoạt động xuất khẩu nên phụ thuộc rất lớn vào lượng hàng xuất khẩu. Mà thường thì hoạt động xuất khẩu cũng như nhập khẩu mang tính thời vụ, nên hoạt động này cũng chịu ảnh hưởng của tính thời vụ. Vai trò Đối với đất nước: Xuất khẩu đường biển đóng một vai trò vô cùng quan trọng. Nhờ có dịch vụ xuất khẩu đường biển mà hàng hóa được luân phiên lưu chuyển giữa các vùng, khu vực và quốc gia.
Điều này không chỉ góp phần thúc đẩy cho sự phát triển nền kinh tế của quốc gia mà còn tạo ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trên tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Bên cạnh đó, xuất khẩu đường biển còn tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng cơ sở hạ tầng cho quốc gia, địa phương như: hệ thống bến cảng, thiết bị nâng đỡ, hệ thống tàu thuyền… Đối với doanh nghiệp logistics: Dịch vụ xuất khẩu đường biển đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra lợi nhuận và thúc đẩy năng lực tài chính của doanh nghiệp. Tạo cầu nối giao thương giữa cá nhân, doanh nghiệp, quốc gia này với cá nhân, doanh nghiệp, quốc gia khác. Gia tăng thêm một hình thức vận chuyển, góp phần tăng thêm sự lựa chọn phù hợp cho nhu cầu luân chuyển hàng hóa mang tầm quốc tế.
Tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn nhân sự. Đối với nhà xuất khẩu: Dịch vụ xuất khẩu đường biển có thể đáp ứng các yêu cầu xuất khẩu hàng hóa một cách đa dạng với năng lực chuyên chở cao sang các quốc gia khác. Thêm vào đó, xuất khẩu đường biển còn là phương thức giúp các nhà xuất nhập khẩu tối thiểu hóa chi phí, giảm bớt các chi phí không cần thiết như chi phí xây dựng kho hàng, bến bãi, phương tiện vận chuyển,.hay giảm thiểu chi phí đào tạo nhân công cho hoạt động xuất khẩu. => Tóm lại, dịch vụ giao hàng xuất khẩu nói riêng và vận tải biển nói chung đóng vai trò vô cùng quan trọng trên hầu hết các phương diện về kinh tế, xã hội, chính trị, 17 ngoại giao.
Do đó, nhà nước và doanh nghiệp cần chú trọng quan tâm, đẩy mạnh và phát triển vận tải biển hơn nữa. Quy trình giao hàng xuất khẩu a. Giao hàng với tàu biển Doanh nghiệp XK phải tiến hành các bước sau: - Căn cứ vào các chi tiết hàng XK, lập bảng kê hàng hóa chuyên chở (Cargo list) cho người vận tải để đổi lấy sơ đồ xếp hàng (Cargo plan, stowage plan) - Trao đổi với cơ quan điều độ cảng để nắm vững kế hoạch giao hàng - Lập kế hoạch và tổ chức vận chuyển hàng vào cảng - Bốc hàng lên tàu: trong quá trình bốc hàng lên tàu phải thường xuyên giám sát theo dõi để nắm chắc số lượng hàng giao và giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh. - Sau khi giao nhận hàng xong lấy biên lai thuyền phó (Mate’s receipt) để xác nhận hàng đã giao nhận xong trong đó xác nhận: số lượng hàng hóa, tình trạng hàng hóa, cảng đến,.
- Trên cơ sở hóa đơn thuyền phó đổi lấy vận đơn đường biển (Bill of lading- B/L), điều quan trọng là phải lấy được vận đơn đường biển hoàn hảo (vận đơn sạch). Giao hàng khi hàng chuyên chở bằng container Giao hàng chuyên chở bằng container có hai hình thức: Khi hàng hóa đủ một container (Full container load - FCL) và khi hàng không đủ một container (Less than a container load – LCL) Giao hàng đủ một container: Người XK tiến hành theo các bước sau: - Căn cứ vào số lượng hàng giao, đăng ký mượn hoặc thuê container tương thích với số lượng hàng giao - Vận chuyển container rỗng về địa điểm đóng hàng - Làm thủ tục hải quan, mời hải quan kiểm hóa đến xếp hàng vào container, niêm phong kẹp chì các container - Giao hàng cho bãi container (hoặc trạm) để nhận biên lai xếp hàng 18 Giao hàng không đủ một container: Khi giao hàng không đủ một container, người XK vận chuyển hàng đến bãi (hoặc trạm) container do người chuyên chở chỉ định để giao cho người chuyên chở. Việc giao hàng được coi là hoàn thành khi hàng được giao cho người chuyên chở hoặc người đại diện cho người chuyên chở 2. Năng lực cung ứng dịch vụ giao hàng xuất khẩu đường biển.
Khái niệm về năng lực cung ứng dịch vụ giao hàng xuất khẩu đường biển Bàn về năng lực cung ứng dịch vụ, có khá nhiều quan điểm khác nhau từ các nhà nghiên cứu trên thế giới. Tuy nhiên, các nghiên cứu đều cho rằng đây là một năng lực đặc biệt và là nguồn lực có giá trị. Ellinger (1997) cho rằng, logistics là một nguồn lực, một năng lực vô cùng quan trọng giúp doanh nghiệp logistics đạt được các lợi thế cạnh tranh bền vững với mức hiệu quả vượt trội. Còn theo Morash và cộng sự, 1996; Lynch và cộng sự, 2000, có thể hiểu năng lực cung ứng của doanh nghiệp là mức độ sử dụng các nguồn lực để cung cấp các sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Tóm lại, năng lực cung ứng dịch vụ giao hàng xuất khẩu của doanh nghiệp logistics được hiểu là “năng lực cung ứng dịch vụ tổng quan được cấu thành từ các năng lực cung ứng dịch vụ thành phần, trong khai thác, chuyển hóa, phối kết hợp các nguồn lực của doanh nghiệp logistics nhằm cung ứng hàng hóa, dịch vụ đáp ứng nhu cầu của khách hàng, với hiệu quả vượt trội so với các đối thủ cạnh tranh, giúp doanh nghiệp đạt được lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn”. Những tiêu chí đánh giá năng lực cung ứng dịch vụ giao hàng xuất khẩu đường biển của doanh nghiệp − Doanh số Doanh số là tổng số tiền thu được thông qua quá trình thực hiện hoạt động kinh doanh dịch vụ giao hàng xuất khẩu của doanh nghiệp. Thông qua doanh số bán hàng ta có thể thấy được tình hình kinh doanh sản phẩm dịch vụ của doanh nghiệp. Doanh số bán hàng cao cho thấy doanh nghiệp đã có chiến lược phát triển sản phẩm tốt, thu hút được nhiều khách hàng tiêu dùng sản phẩm.
Theo đó, doanh số cao cũng thể hiện năng lực cung ứng dịch vụ của doanh nghiệp vượt trội hơn so với đối thủ. Trái lại, doanh thu thấp 19 cho thấy dịch vụ của doanh nghiệp chưa thể thu hút được khách hàng hoặc không đủ tốt để khách hàng có thể quay lại sử dụng sản phẩm. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc năng lực cung ứng dịch vụ của doanh nghiệp là có phần yếu kém. − Phí dịch vụ Giá cả là một trong những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến năng lực cung ứng dịch vụ giao hàng xuất khẩu đường biển của doanh nghiệp.
Đối với khách hàng giá cả là cơ sở để quyết định có nên mua dịch vụ của doanh nghiệp hay không, nên mua dịch vụ của doanh nghiệp này hay doanh nghiệp khác. Giá cả chính là đòn bẩy kích thích ham muốn mua của khách hàng. Giá cả bị chi phối bởi nhiều yếu tố như: phương thức vận chuyển, loại hàng hóa, quãng đường vận chuyển, phụ phí, phí kho bãi,. Doanh nghiệp bán dịch vụ với giá cả ưu đãi hơn so với đối thủ đã đạt được lợi thế cạnh tranh hơn trong việc thu hút khách hàng.
Tuy nhiên, giá cả còn phải đi kèm với chất lượng. Doanh nghiệp bán dịch vụ với mức giá rẻ nhưng chất lượng không tốt thì chỉ có thể thu hút những khách hàng ở lần mua đầu tiên mà không thể giữ chân được khách hàng về lâu dài. Vì vậy, Doanh nghiệp cần phải làm sao để giá cả ưu đãi mà vẫn mang lại chất lượng dịch vụ tốt mới có thể tạo ấn tượng với khách hàng.