CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DU LỊCH VIỆT NAM VITOURS TẠI ĐÀ NẴNG.1 Một số vấn đề về công ty du lịch 1.1 Khái niệ m kinh doanh lữ hành Xuất phát từ những nội dung cơ bản của hoạt động du lịch thì việc định nghĩa hoạt động lữ hành, củng như việc phân biệt lữ hành là công việc cần thiết. Vì vậy để hiểu được kinh doanh lữ hành là gì chúng ta có 2 cách tiếp cận sau đây: Thứ nhất: Tiếp cận ở phạm vi rộng thì: “Lữ hành là tất cả các hoạt động duy chuyển của con người củng như tất cả các hoạt động liên quan đến sự di chuyển đó. Hoạt động du lịch có bao gồm yếu tố lữ hành nhưng không phải các hoạt động lữ hành là du lịch”. Kinh doanh lữ hành có thể là kinh doanh một hoặc nhiều hơn một hoặc tất cả các dịch vụ và hàng hóa thõa mãn hầu hết các nhu cầu thiết yếu, đặc trưng và các nhu cầu khác của khách du lịch.
Thứ hai: Tiếp cận ở phạm vi hẹp nhằm phân biệt hoạt động kinh doanh lữ hành với hoạt động kinh doanh du lịch khác như khách sạn, nhà hàng, vui chơi giải trí, người ta giới hạn hoạt động kinh doanh lữ hành chỉ bao gồm những hoạt động tổ chức các chương trình du lịch. Theo cách tiếp cận này thì tổng cục Du lịch Việt Nam (TCDL - quy chế quản lý lữ hành ngày 24/4/1995) đã đưa ra 2 định nghĩa sau: “Kinh doanh lữ hành (Tour Operators Business) là việc thực hiện các hoạt động nghiên cứu thị trường, thiết lập các chương trình du lịch trọn gói hay từng phần, quảng cáo và bán chương trình này trực tiếp hay gián tiếp qua các trung gian hoặc văn phòng đại diện, tổ chức thực hiện các chương trình và hướng dẩn du lịch nhằm thu lại lợi nhuận”. “Kinh doanh đại lý lữ hành(Travel Agency Business) là một tổ chức, cá nhân nhận bán chương trình du lịch của doanh nghiệp kinh doanh lữ hành cho khách du lịch để hưởng hoa hồng, tổ chức, cá nhân kinh doanh đại lý lữ hành không được tổ chức thực hiện các chương trình du lịch”. SVTH: Đoàn Thị Thúy Kiề u 8 Khóa Luậ n Tố t Nghiệ p GVHD: ThS.
Võ Thị Mai Hà 1.2 Khái niệ m doanh nghiệ p lữ hành Theo Nguyễn Văn Mạnh và Phạm Hồng Chương (2009): “Đã tồn tại khá nhiều định nghĩa khác nhau về doanh nghiệp lữ hành xuất phát từ nhiều góc độ khác nhau trong việc nghiên cứu các doanh nghiệp lữ hành. Mặc khác bản thân hoạt động du lịch nói chung và lữ hành du lịch nói riêng rất pong phú và đa dạng, có nhiều biến đổi theo thời gian. Ở mỗi giai đoạn phát triển, hoạt động lữ hành luôn có những hình thức và nội dung mới”. Ở thời kì đầu tiên, các doanh nghiệp lữ hành chủ yếu tập trung vào các hoạt động trung gian, làm đại lý bán sản phẩm của các nhà cung cấp như khách sạn, hàng không,.
Khi đó các doanh nghiệp lữ hành được định nghĩa như một pháp nhân kinh doanh chủ yếu dưới hình thức là đại diện, đại lý cho các nhà sản xuất bán sản phẩm đến tận tay người tiêu dùng với mục đích thu tiền hoa hồng. Đối với các các doanh nghiệp lữ hành khi phát triển ở một mức độ cao hơn sẽ tạo ra các sản phẩm riêng biệt của mình bằng cách tập hợp các sản phẩm riêng lẽ như khách sạn, nhà hàng, hàng không, các chuyến tham quan,. thành một sản phẩm hoàn chỉnh và bán cho khách du lịch với mức giá gộp. Theo thông tư hướng dẩn thực hiện Nghị định 09/CP của chính phủ Việt Nam về tổ chức quản lý doanh nghiệp du lịch TCDL-số 751/TCDL ngày 9/7/1994 đã định nghĩa doanh nghiệp lữ hành như sau: “Doanh nghiệp lữ hành là đơn vị có tư cách pháp nhân, hoạch toán độc lập, được thành lập nhằm mục đích sinh lợi bằng việc giao dịch, kí kết các hợp đồng giao dịch và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch đã bán cho khách du lịch”.
Theo Edgar Robger (1832): “Doanh nghiệp lữ hành là doanh nghiệp sản xuất, gián tiếp hay trực tiếp bán các loại dịch vụ, đáp ứng các loại thông tin, làm tư vấn cho du khách khi lựa chọn các loại dịch vụ ấy”. A- Poliman cho rằng: “Doanh nghiệp lữ hành là một người hoặc một tổ chức có đủ tư các pháp nhân, được quản lý và tổ chức hoạt động với mục đích sinh lợi nhuận thương mại thông qua việc tổ chức tiêu thụ trực tiếp hoặc gián tiếp các loại dịch vụ, SVTH: Đoàn Thị Thúy Kiề u 9 Khóa Luậ n Tố t Nghiệ p GVHD: ThS. Võ Thị Mai Hà hàng hóa du lịch hoặc bán các hành trình du lịch hưởng hoa hồng củng như bán các loại dịch vụ khác có liên quan đến hành trình du lịch đó” F. Eric đưa ra định nghĩa sau: “Doanh nghiệp lữ hành là một doanh nghiệp cung ứng cho du khách các loại dịch vụ có liên quan đến việc tổ chức, chuẩn bị một hành trình du lịch, cung cấp những hiểu biết cần thiết về mặt nghề nghiệp hoặc làm môi giới tiêu thụ dịch vụ của các khách sạn, doanh nghiệp vận chuyển hoặc các doanh nghiệp khác trong mối quan hệ thực hiện một hành trình du lịch” Asen Georiev (1964) nói: “Doanh nghiệp lữ hành là một đơn vị kinh tế, tổ chức và bán cho những dân cư địa phương hoặc không pải là dân cư địa phương những chuyến đi du lịch tập thể hoặc cá nhân có kèm theo những dịch vụ lưu trú củng như các loại dịch vụ bổ sung khác có liên quan đến chuyến du lịch; làm môi giới bán các hành trình du lịch hoặc các dịch vụ, hàng hóa được sản xuất bởi các doanh nghiệp khác”.
Theo Tổng cục du lịch Việt Nam, theo quy chế quản lý lữ hành TCDL ngày 29/4/1995 thì các công ty lữ hành được phân ra thành hai loại: Công ty lữ hành quốc tế và công ty lữ hành nội địa. Công ty lữ hành quốc tế: “Có trách nhiệm xây dựng và bán các chương trình du lịch trọn gói hoặc từng phần theo yêu cầu của khách để trực tiếp thu hút khách đến Việt Nam và đưa công dân là người Việt Nam đi du lịch nước ngoài, thực hiện các chương trình du lịch đã bán hoặc kí hợp đồng ủy thác từng phần, trọn gói cho các công ty lữ hành nội địa”. Công ty lữ hành nội địa “Là một doanh nghiệp xây dựng, bán và tổ chức thực hiện các chương trình nội địa, nhận ủy thác để thực hiện dịch vụ trong cương trình du lịch cho khách nước ngoài đã được các doanh nghiệp quốc tế đưa vào Việt Nam”. Trong giai đoạn hiện nay, nhiều công ty lữ hành có phạm vi hoạt động rộng lớn mang tính toàn cầu và trong hầu hết các lĩnh vực của hoạt động du lịch.
Các công ty lữ hành đồng thời sở hữu các tập đoàn khách sạn, các hãng hàng không, tàu biển, ngân hàng phục vụ chủ yếu cho khách du lịch của công ty lữ hành. Trong giai đoạn này công ty lữ hành không chỉ là người bán, người mua mà còn trở thành người sản xuất SVTH: Đoàn Thị Thúy Kiề u 10 Khóa Luậ n Tố t Nghiệ p GVHD: ThS. Võ Thị Mai Hà trực tiếp ra các sản phẩm dịch vụ du lịch. Từ đó có thể định nghĩa về công ty lữ hành như sau: “Công ty lữ hành là một tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản,có trụ sở ổn định, được kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích lợi nhuận thông qua việc tổ chức xây dựng, bán và thực hiện các chương trình du lịch trọn gói cho khách du lịch.
Ngoài ra công ty lữ hành còn có thể tiến hành các hoạt động trung gian bán sản phẩm dịch vụ của các nhà cung cấp du lịch hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh tổng hợp khác đảm bảo thực hiện phục vụ các nhu cầu của khách du lịch từ khâu đầu tiên đến khâu cuối cùng”.3 Hệ thố ng sả n phẩ m củ a công ty du lị ch lữ hành Kinh doanh lữ hành có nhiều loại dịch vụ hàng hóa khác nhau nhằm đáp ứng một cách tốt nhất nhiều nhu cầu khác nhau khi đi du lịch của con người. Hoạt động tạo ra dịch vụ và hàng hóa của nhà kinh doanh lữ hành bao gồm: dịch vụ trung gian, chương trình du lịch và các sản phẩm khác.1 Các dịch vụ trung gian Các dịch vụ trung gian còn gọi là các dịch vụ đơn lẻ. Đây là loại sản phẩm mà các đơn vị kinh doanh lữ hành đứng ra trực tiếp làm trung gian giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm cho các nhà cung cấp sản phẩm du lịch để hưởng hoa hồng. Các dịch vụ trung gian chủ yếu bao gồm: Dịch vụ vận chuyển bằng các phương tiện: Dịch vụ vận chuyển hàng không, dịch vụ vận chuyển đường sắt, dịch vụ vận chuyển tàu thủy, dịch vụ vận chuyển ô tô.
Dịch vụ lưu trú và ăn uống: Khách sạn, nhà hàng, homestay,. Dịch vụ tiêu thụ chương trình du lịch (đăng kí đặt chỗ bán vé chuyến du lịch) Dịch vụ bảo hiểm Dịch vụ tư vấn thiết kế lộ trình Dịch vụ bán vé xem biểu diễn nghệ thuật, tham quan, thi đấu thể thao, và các sự kiện khác.2 Các chương trình du lịch trọn gói SVTH: Đoàn Thị Thúy Kiề u 11 Khóa Luậ n Tố t Nghiệ p GVHD: ThS. Võ Thị Mai Hà Chương trình du lịch là sản phẩm chủ yếu và đặc trưng của doanh nghiệp kinh doanh lữ hành. Quy trình kinh doanh chương trình du lịch trọn gói bao gồm 5 giai đoạn.
Được thể hiện bằng sơ đồ sau đây: Các hoạt Thiết kế Tổ chức Tổ chức Tổ chức động sau chương trình và xúc tiến kênh thực kết thúc tính chi phí hỗn hợp tiêu thụ hiện thực hiện Xây dựng thị Tuyên Thõa trường truyền Lựa chọn thuận Đánh giá sự Kích thích các kênh thõa mãn Xây dựng mục người tiêu tiêu thụ Chuẩn bị của khách đích của chuyến dùng thực hiện Quản lý Thực Xử lý phàn Thiết kế chuyến Quảng cáo các kênh hiện nàn. Chi tiết hóa tiêu thụ Viết thư chuyến Kết thúc thăm hỏi Kích thích Xác định giá người tiêu thành thụ Marketing Duy trì mối Xác định giá bán trực tiếp quan hệ Xác định điểm hòa vốn Sơ đồ 3 Quy trình kinh doanh chương trình du lịch (Nguồn: Giáo trình quản trị kinh doanh lữ hành [55]) 1.3 Các hoạt động kinh doanh du lịch khác Du lịch khuyến thường là một dạng đặc biệt của chương trình du lịch trọn gói với chất lượng tốt nhất được tổ chức theo yêu cầu của các tổ chức kinh tế hoặc phi kinh tế.
