Phần mở đầu Chương 2. Cơ sở lý luận Chương 3. Giới thiệu tổng quan về Công ty Cổ phần Tập đoàn Intimex Chương 4. Thực trạng kinh doanh xuất khẩu và hiệu quả xuất khẩu cà phê tại Công ty Cổ phần Intimex Chương 5.
Một số giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh xuất khẩu cà phê tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Intimex SV: ĐẶNG NỮ NHƯ QUỲNH 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. LÊ VĂN BẢY CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2. Cơ sở lý luận về xuất khẩu 2. Khái niệm xuất khẩu Khái niệm xuất khẩu theo Luật Thương mại 2005, quy định tại Khoản1 Điều 28: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”.
Xuất khẩu là việc đưa hàng hóa và dịch vụ ra khỏi biên giới quốc gia, và khu vực mậu dịch riêng theo quy định pháp luật. Như vậy, đối tượng xuất khẩu là sản phẩm hoặc dịch vụ, còn ranh giới xác định là biên giới quốc gia. Một số hình thức xuất khẩu Xuất khẩu trực tiếp Là việc xuất khẩu các loại hàng hoá và dịch vụ do chính doanh nghiệp sản xuất ra hoăc thu mua từ các đơn vị sản xuất trong nước tới khách hàng ngoài thông qua các tổ chức của mình. Xuất khẩu gia công uỷ thác Đây là hình thức kinh doanh mà trong đó đơn vị ngoại thương đứng ra nhập nguyên liệu hoặc bán thành phẩm do xí nghiệp gia công sau đó thu hồi thành phẩm để xuất cho bên nước ngoài.
Đơn vị được hưởng phí uỷ thác theo thoả thuận với các xí nghiệp sản xuất. SV: ĐẶNG NỮ NHƯ QUỲNH 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. LÊ VĂN BẢY Xuất khẩu uỷ thác Đây là hình thức kinh doanh trong đó đơn vị ngoại thương đóng vai trò là người trung gian thay cho các đơn vị sản xuất điều hành kí kết hoạt động mua bán ngoại thương, tiến hành các thủ tục cần thiết để xuất khẩu hàng hoá cho nhà sản xuất và qua đó thu được một số tiền nhất định. Vai trò của xuất khẩu • Đóng góp của xuất khẩu vào tăng trưởng kinh tế • Đóng góp của hoạt động xuất khẩu vào nâng cao chất lượng sản phẩm • Đóng góp của hoạt động xuất khẩu vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang nền kinh tế hướng ngoại • Đóng góp của hoạt động xuất khẩu vào giải quyết công ăn việc làm, nâng cao đời sống nhân dân • Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại 2.
Cơ sở lý luận về hiệu quả 2. Khái niệm hiệu quả Hiệu quả là sự liên quan giữa nguồn lực đầu vào khan hiếm (như lao động, vốn, máy móc…) với kết quả trung gian hay kết quả cuối cùng. Hiệu quả là một phạm trù được sử dụng rộng rãi trong tất cả các lĩnh vực kinh tế, kỹ thuật, xã hội. Hiểu theo nghĩa rộng, hiệu quả thể hiện mối tương quan giữa các biến số đầu ra thu được so với các biến số đầu vào đã được sử dụng để tạo ra những kết quả đầu ra đó.
Khái niệm hiệu quả kinh doanh SV: ĐẶNG NỮ NHƯ QUỲNH 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. LÊ VĂN BẢY Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực sản xuất như lao động, vốn, máy móc thiết bị, nguyên vật liệu để thực hiện ở mức cao nhất các mục tiêu kinh tế - xã hội với những chi phí thấp nhất. Nói cách khác, hiệu quả kinh doanh thể hiện mối quan hệ tương quan giữa sự vận động của kết quả với sự vận động chi phí tạo ra kết quả đó trong những điều kiện nhất định trên cơ sở tối ưu hóa việc khai thác các nguồn lực sản xuất. Về mặt hình thức, hiệu quả kinh doanh là một đại lượng so sánh.
Công thức chung đánh giá hiệu quả kinh doanh là: Hiệu quả kinh doanh = Kết quả đầu ra được đo bằng các chỉ tiêu như: giá trị tổng sản lượng, tổng doanh thu thuần, lợi nhuận thuần, lợi tức gộp…Còn chi phí đầu vào bao gồm các yếu tố lao động, tư liệu lao động, đối tượng lao động, đối tượng lao động, vốn chủ sở hữu, vốn vay…(nghĩa là chi phí lao động xã hội). Công thức này phản ánh sức sản xuất (hay sức sinh lợi) của các chỉ tiêu phản ánh đầu vào, được tính cho tổng số và cho riêng phần gia tăng. Khái niệm hiệu quả xuất khẩu Trên cơ sở nhận thức về hiệu quả kinh doanh được nói đến ở phần 2., khái niệm hiệu quả xuất khẩu có thể được phát biểu như sau: Hiệu quả xuất khẩu là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ khai thác các yếu tố trong quá trình sản xuất kinh doanh xuất khẩu như lao động, vốn, máy móc thiết bị, nguyên vật liệu…để đạt được các mục tiêu kinh doanh xuất khẩu. Như vậy hiệu quả xuất khẩu không tồn tại một cách biệt lập với sản xuất.
Chi phí lao động xã hội chính là nền tảng của hiệu quả xuất khẩu. Nội dung cơ bản của hiệu quả xuất khẩu là nâng cao năng SV: ĐẶNG NỮ NHƯ QUỲNH 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. LÊ VĂN BẢY suất lao động xã hội hay tiết kiệm lao động xã hội. Chính sự khan hiếm của các nguồn lực và việc sử dụng chúng có tính cạnh tranh nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội đã đặt ra yêu cầu phải khai thác và sử dụng tối đa nhưng tiết kiệm các nguồn lực.
Để đạt được mục tiêu của mình các doanh nghiệp bắt buộc phải phát huy tối đa các yếu tố “nội lực”, phát huy năng lực và hiệu năng của các yếu tố sản xuất và tiết kiệm tối đa các chi phí bỏ ra. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả xuất khẩu Các nhân tố quốc tế Đây là các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu nằm ngoài phạm vi điều khiển của quốc gia. Có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp. Có thể kể đến các nhân tố: • Môi trường kinh tế Tình hình phát triển kinh tế của thị trường xuất khẩu có ảnh hưởng tới nhu cầu và khả năng thanh toán của khách hàng, do đó có ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.
Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế của thị trường xuất khẩu là tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thu nhập của dân cư, tình hình lạm phát, tình hình lãi suất. • Môi trường luật pháp Tình hình chính trị hợp tác quốc tế được biểu hiện ở xu thế hợp tác giữa các quốc gia Điều này sẽ dẫn đến sự hình thành các khối kinh tế, chính trị của một nhóm các quốc gia do đó sẽ ảnh hưởng đến tình hình thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp. • Môi trường văn hóa xã hội SV: ĐẶNG NỮ NHƯ QUỲNH 7 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. LÊ VĂN BẢY Đặc điểm và sự thay đổi của văn hóa – xã hội của thị trường xuất khẩu có ảnh hưởng lớn đến nhu cầu của khách hàng, do đó ảnh hưởng đến các quyết định mua hàng của khách hàng và ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.
SV: ĐẶNG NỮ NHƯ QUỲNH 8 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. LÊ VĂN BẢY • Môi trường cạnh tranh Mức độ cạnh tranh quốc tế biểu hiện ở sức ép từ phía các doanh nghiệp, các công ty quốc tế đối với doanh nghiệp, khi cùng tham gia vào một thị trường xuất khẩu nhất định. Sức ép ngày càng lớn thì ngày càng khó khăn cho doanh nghiệp muốn thâm nhập, duy trì, mở rộng thị trường xuất khẩu cho mình. Các nhân tố quốc gia Đây là các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu bên trong đất nước nhưng ngoài sự kiểm soát của doanh nghiệp.
Các nhân tố đó bao gồm: • Nguồn lực trong nước Một nước có nguồn lực dồi dào là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp trong nước có điều kiện phát triển xúc tiến các mặt hàng có sử dụng sức lao động. Về mặt ngắn hạn, nguồn lực được xem là không biến đổi vì vậy chúng ít tác động đến sự biến động của xuất khẩu. Nước ta nguồn nhân lực dồi dào, giá nhân công rẻ là điều kiện thuận lợi để xuất khẩu các sản phẩm sử dụng nhiều lao động như hàng thủ công mỹ nghệ, may mặc giày dép… • Nhân tố công nghệ Ngày nay khoa học công nghệ tác động đến tất cả các lĩnh vực kinh tế xã hội, và mang lại nhiều lợi ích, trong xuất khẩu cũng mang lại nhiều kết quả cao. Nhờ sự phát triển của bưu chính viễn thông, các doanh nghiệp ngoại thương có thể đàm phán với các bạn hàng qua điện thoại, fax…giảm bớt chi phí, rút ngắn thời gian.
SV: ĐẶNG NỮ NHƯ QUỲNH 9 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. LÊ VĂN BẢY Giúp các nhà kinh doanh nắm bắt các thông tin chính xác, kịp thời. Yếu tố công nghệ cũng tác động đến quá trình sản xuất, gia công chế biến hàng hóa xuất khẩu. Khoa học công nghệ còn tác động tới lĩnh vực vận tải hành hóa xuất khẩu, kỹ thuật nghiệp vụ trong ngân hàng… • Cơ sở hạ tầng Đây là yếu tố không thể thiếu nhằm thúc đẩy hoạt động xuất khẩu.
Cơ sở hạ tầng gồm: đường xá, bến bãi hệ thống vận tải, hệ thống thông tin, hệ thống ngân hàng… có ảnh hưởng lớn tới hoạt động xuất khẩu nó thúc đẩy, hoặc kìm hãm hoạt động xuất khẩu. • Hệ thống chính trị pháp luật của nhà nước Nhân tố này không chỉ tác động đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp ở hiện tại mà còn ảnh hưởng trong tương lai. Vì vậy doanh nghiệp phải tuân theo và hưởng ứng nó ở hiện tại, mặt khác doanh nghiệp phải có kế hoạch trong tương lai cho phù hợp. Các doanh nghiệp ngoại thương khi tham gia hoạt động xuất khẩu cần nhận biết và tuân theo các quy định của pháp luật về hoạt động xuất khẩu nói riêng và hoạt động kinh doanh nói chung.
Do vậy doanh nghiệp cần lợi dụng các chính sách của nhà nước về hoạt động xuất khẩu cũng như không tham gia vào các hoạt động xuất khẩu mà nhà nước không cho phép. • Tỷ giá hối đoái Tỷ giá hối đoái và chính sách tỷ giá hối đoái là nhân tố quan trọng thực hiện chiến lược hướng ngoại, đẩy mạnh xuất khẩu trong hoạt động xuất khẩu. Do vậy doanh nghiệp cần quan tâm đến yếu tố tỷ giá vì nó liên quan đến việc thu đổi ngoại tệ sang nội tệ, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp.