CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI I. Một số vấn đề lý luận về xúc tiến hoạt động xuất khẩu: 1. Khái niệm xúc tiến: Có nhiều định nghĩa khác nhau về xúc tiến, trong luật thương mại hoạt động xúc tiến được hiểu là hoạt động nhằm tìm kiếm, thúc đẩy cơ hội mua bán hàng hoá và cung ứng dịch vụ thương mại. Từ định nghĩa trên đây có thể suy rộng ra xúc tiến xuất khẩu là hoạt động nhằm tìm kiếm, thúc đẩy cơ hội xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ ra nước ngoài.
Các hoạt động xúc tiến xuất khẩu: - Thu thập thông tin về thị trường xuất khẩu hàng hoá, đây là hoạt động đầu tiên rất quan trọng vì chỉ khi biết được nhu cầu thị trường, giá cả hàng hoá ở thị trường, các thông tin về doanh nghiệp trên thị trường xuất khẩu ta mới có thể đưa ra chiến lược mặt hàng có khả năng cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu. 6 - Tham gia các hội chợ quốc tế để có thể tiếp thị sản phẩm hàng hoá của mình đến khách hàng nước ngoài và có cơ hội ký kết các hợp đồng xuất khẩu sang những thị trường mới. - Tổ chức các cuộc hội thảo khoa học nhằm bàn bạc tìm ra những biện pháp hiệu quả để tăng xuất khẩu hàng hoá. - Mở các văn phòng đại diện ở nước ngoài để tạo đầu mối phân phối sản phẩm, thực hiện những giao dịch thương mại với thị trường nước ngoài một cách thuận tiện hơn, đồng thời tạo được niềm tin, sự yên tâm trên thị trường xuất khẩu.
- Thương mại điện tử: Đây là công cụ xúc tiến được sử dụng nhiều nhất hiện nay với chi phi rẻ và tầm ảnh hưởng rộng khắp thhé giới. Tầm quan trọng của đẩy mạnh xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới đối với sự phát triển kinh tế xã hội tỉnh Điện Biên: 1. Thúc đẩy nhịp độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh: Dưới tác động của giao lưu hàng hoá qua biên giới cơ cấu kinh tế tỉnh Điện Biên sẽ có sự chuyển đổi theo hướng phát triển các ngành dịch vụ, du lịch, thương mại, ngân hàng, vận tải, bưu điện,… kích thích các ngành kinh tế phát triển theo hướng thị trường, tăng nhanh các sản phẩm công nghiệp, nông lâm nghiệp phục vụ cho sản xuất. Sự phát triển hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới cùng với sự phân công lao động và thương mại nội địa sẽ tạo ra những đầu mối quan trọng về luồng hàng hoá, tiền tệ và giao thông.
Đồng thời sự phát triển của hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới sẽ làm hình thành các trung tâm thương mại quốc tế, các trung tâm xúc tiến thương mại. Hiện nay hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới của tỉnh Điện Biên mới chỉ là những thương vụ nhỏ lẻ chủ yếu do thương nhân địa phương thực hiện. Khi hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới được đẩy mạnh hàng hoá lưu thông sẽ diễn ra với khối lượng lớn hơn và 7 thường xuyên hơn từ đó sẽ làm hình thành nhiều dịch vụ hỗ trợ như dịch vụ vận tải, kho hàng, ngân hàng, khách sạn nhà hàng,…Sự hình thành nhiều ngành nghề mới sẽ tác động tới nhịp độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh theo hướng ngày càng phát triển vững chắc. Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Giao lưu hàng hoá qua biên giới tác động đến nhiều mặt đời sống xã hội của tỉnh Điện Biên, tạo điều kiện để tỉnh đạt được các mục tiêu kinh tế xã hội.
Cơ cấu kinh tế của tỉnh hiện nay nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, với sự phát triển của hoạt đông xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới sẽ thúc đẩy cơ cấu kinh tế của tỉnh chuyển dịch theo hướng nâng cao tỷ trọng ngành dịch vụ. Việc tăng cường hoạt động xuất nhập khẩu sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ những hàng hoá mà tỉnh đang khó khăn trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm, bên cạnh đó cũng có thể nhập về những hàng hoá phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng mà bên Điện Biên khan hiếm ví dụ như nguyên liệu cho chế biến gỗ xuất khẩu ta có thể nhập từ các tỉnh bắc Lào. Cùng với sự phát triển của xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới hệ thống các chợ biên giới dọc theo đường biên sẽ thu hút nhiều lao động tham gia buôn bán từ đó nâng cao tỷ trọng ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế của tỉnh. Thúc đẩy các ngành kinh tế phát triển: 3.
Thúc đẩy sự phát triển của ngành sản xuất nông – lâm nghiệp: Điện Biên có đường biên giới với Trung Quốc mà đây là một nước lớn với những thành tựu đáng nể trong lĩnh vực nông nghiệp như việc tạo ra giống lúa lai có năng xuất cao, có nhiều kinh nghiệm trong khôi phục rừng. Những thành tựu đó của nền nông nghiệp Trung Quốc là một cơ hội tốt để Điện Biên phát triển ngành nông nghiệp, hiện nay có nhiều giống nông nghiệp của họ đã được áp dụng tại Điện Biên như giống lúa lai, các loại giống rau,…Nhiều loại vật tư phục vụ cho nông nghiệp như 8 máy bơm, thức ăn gia súc, gia cầm, thuốc thú y và nhiều loại vật tư khác. Vì vậy tỉnh cần phải có chiến lược hợp tác lâu dài với Trung Quốc trong lĩnh vực này. Thúc đẩy sự phát triển các ngành công nghiệp và xây dựng: Trung Quốc có thế mạnh về các loại máy móc vì thế đây là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển công nghiệp của tỉnh đặc biệt là trong lĩnh vực khai khoáng, công nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu và chế biến thức ăn gia súc.
Tuy chất lượng máy móc thiết bị của Trung Quốc hiện nay còn có nhiều dư luận không tốt xong nếu nhận xét một cách khách quan và tính toán đến hiệu quả kinh tế khi sử dụng thì tính khả thi khi nhập máy móc thiết bị từ nước này vào Điện Biên là rất lớn vì điều kiện kinh tế xã hội của tỉnh còn nhiều khó khăn. Thúc đẩy sự phát triển cơ sở hạ tầng vùng biên giới: Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới phát triển sẽ kéo theo sự phát triển của nhiều ngành đặc biệt là xây dựng cơ bản và giao thông vận tải. Hàng hoá chu chuyển nhiều thì hệ thống đường giao thông sẽ được đầu tư mở rộng, hệ thống chợ biên giới sẽ được đầu tư xây mời hoặc nâng cấp và kéo theo đó là sự hình thành các kho hàng ở các cửa khẩu, khu kinh tế cửa khẩu từ đó cũng sẽ được đầu tư với cơ sở vật chất khang trang hơn. Thúc đẩy hoạt động du lịch phát triển: Khi xuất khẩu hàng hoá được đẩy mạnh các thủ tục xuất nhập khẩu xuất nhập cảnh có nhu cầu phải đơn giản hoá khi đó việc đi lại qua đường biên giới sẽ dễ dàng hơn từ đó tạo ra sức hút với khách du lịch từ nước bạn sang thăm quan và nghỉ mát.
Cải thiện, nâng cao đời sống nhân dân các dân tộc trong tỉnh: Phát triển các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới tạo ra nhiều ngành nghề mới góp phần giải quyết việc làm, tạo ra thu nhập 9 nhiều hơn cho nhân dân. Một mặt nhân dân có thể tiêu thụ được hàng hoá mà mình sản xuất ra mặt khác có thể tiêu dùng những hàng hoá được sản xuất từ nước bạn với lợi ích kinh tế cao hơn so với tiêu dùng hàng hoá từ trong nước sản xuất ở một số mặt hàng. Cùng với sự phát triển của cơ sở hạ tầng vùng biên giới như giao thông vận tải, thông tin liên lạc tạo ra điều kiện cho nhân dân các vùng giao lưu hàng hoá một cách thuận tiện hơn, sóng phát thanh truyền hình vươn tới những vùng biên tạo cho nhân dân đời sống tinh thần tốt hơn. Tăng cường hợp tác với các nước: Sự phát triển của hoạt động xuất nhập khẩu thông qua các cửa khẩu biên giới có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự giao lưu kinh tế văn hoá giữa tỉnh Điện Biên với các tỉnh bắc Lào và Trung Quốc.
Các văn bản hợp tác và các văn phòng đại diện của mỗi bên nằm ở nước bạn cũng như sự qua lại buôn bán của nhân dân dọc theo vùng biên giới của mỗi nước tạo ra sự giao lưu học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau của các bên. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG XÚC TIẾN XUẤT KHẨU QUA BIÊN GIỚI TỈNH ĐIỆN BIÊN I. Khái quát về sở thương mại - du lịch Điện Biên: 1. Quá trình hình thành và phát triển Sở thương mại- du lịch Điện Biên trước đây là sở thương mại- du lịch Lai Châu được chính thức thành lập từ năm 1963 khi tỉnh Lai Châu được tách ra từ khu tự trị Tây bắc và tái thành lập tỉnh Lai Châu.
Trải qua 41 năm hình thành và phát triển đến đầu năm 2004 do yêu cầu quản lý tỉnh Lai Châu được tách ra thành hai tỉnh Lai Châu và Điện Biên, từ đây sở thương mại và du lịch Điện Biên cũng chính thức được thành lập với 66 cán bộ công chức viên chức, cơ cấu bộ máy tổ chức của sở thương mại-du lịch Điện Biên bao gồm một giám đốc, một phó giám 10 đốc, một chi cục, một trung tâm xúc tiến, 5 phòng chức năng và các doanh nghiệp trực thuộc, cơ cấu bộ máy của sở được thể hiện rõ hơn qua sơ đồ 1. Ban giám đốc Sở Chi cục quản Các phòng Trung tâm xúc Các doanh lý thị trường chức năng tiến thương nghiệp thuộc mại sở Đội quản lý thị trườn Đội quản lý thị trườn Đội quản lý thị trườn Đội quản lý thị trườn Đội quản lý thị trườn Phòng tài chính hành Phòng kế hoạch tổng Phòng chính sách thư Phòng du lịch Thanh tra sở 11 Công ty Công ty Công ty Công ty Công ty Công ty thương thương thương thương du lịch thương nghiệp nghiệpM nghiệp nghiệp tổng hợp nghiệp Tủa Chùa ường Lay Tuần Điện tỉnh tổng hợp Giáo Biên tỉnh Sơ đồ 1: Cơ cấu bộ máy tổ chức của sở thương mại- du lịch Điện Biên 2. Các lĩnh vực hoạt động của sở thương mại-du lịch Điện Biên: - Sở thương mại và du lịch Điện Biên có chức năng tham mưu và giúp UBND tỉnh Điện Biên quản lý nhà nước về thương mại và dịch vụ thương mại trên địa bàn tỉnh bao gồm các lĩnh vực lưu thông hàng hóa trong nước và xuất khẩu, nhập khẩu; xúc tiến thương mại; cạnh tranh, chống độc quyền, chống bán phá giá; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; quản lý thị trường; hội nhập kinh tế - thương mại quốc tế; quản lý nhà nước về các hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật.