Chương 1: Cơ sở ly luân và pháp lý vé xử ly văn bản quy phạm pháp luật mâu thuấn, chồng chéo; - Chương 2: Thực trạng xử lý văn bản quy phạm pháp luật mâu thuẫn, chông chéo tại Bộ Quốc Phòng, - Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động xt lý văn bản quy phạm pháp luật tại B6 Quốc Phòng. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VẺ XỬ LÝ VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT MÂU THUAN, CHONG CHEO 11. Khái niệm văn bản quy phạm pháp luật mâu thuẫn, chẳng chéo. Dinh nghĩa văn ban quy pham pháp luật Nhà nước vả pháp luật là những hiên tương x4 hội ra đời, tôn tại va phát triển trong những điều kiện kinh tế - xã hội nhật định.
Hai hiện tượng nảy luôn có môi quan hệ mật thiết với nhau. Nha nước không thể tôn tại nêu thiếu phap luật và ngược lại, pháp luật được xây dung, hình thành, phát triển va phát huy hiệu lực bằng con đường Nhà nước. Với một x4 hội được câu thành từ nhiêu yếu tô thành phân thì pháp luật đã trở thành công cụ có hiệu lực nhất dé đưa xã hôi vào ôn định, trật tự, và phù hợp với ý chí và lợi ích của giai cập thông tri. Có nhiều hình thức pháp luật đã được giai cập thong trị sử dụng để thể hiên ý chí của mình thành pháp luật.
Có ba hình thức pháp luật được sử dụng là tập quán pháp, tiên lệ pháp va văn bản quy phạm pháp luật. Tập quán pháp là tập quán đã lưu truyền trong xã hội, duoc nha nước thừa nhận và nâng lên thành pháp luật. Tập quán pháp được hình thành từ các tập quan ma các tập quán thường được xác lập một cách tư phát, it bién đổi va có tính cục bô cao. Tập quán đường xuất phát từ một vùng, miễn nhất định, không rộng lớn đủ dé bao quát được mong muôn của toàn thể nhân dân lao động trên dat nước.
Hơn nữa, tập quán pháp được hình thành không phải từ cơ quan quyên lực nhà nước cao nhất, do đó nó không thé phản anh tập trung đây đủ ý chí, lợi ích của toản thể nhân dan lao đông và cũng không đáp ứng được một trong những yêu câu của pháp chế xã hôi chủ nghĩa la trệt dé tôn trong giá tri pháp ly của các văn bản do cơ quan quyên lực nhà nước ban hanh Bởi vay, tập quán pháp có những hạn chế lam cho nó không thể trở thanh hình thức (nguồn) chủ yếu của pháp luật zã hôi chủ nghĩa. Tiên lệ pháp là việc nha nước thửa nhận những bản án và quyết định giải quyết vu việc của tòa án (trong các tập san án 1é) lam khuôn mẫu và cơ sở dé đưa ra phán quyết cho những vụ việc hoặc trường hợp có tinh tiết hay van để tương tự sau đó. Tiên lệ pháp còn là quá trình lảm luật của toà án trong việc công nhận và áp dụng các nguyên tắc mới trong quá trình xét xử. Tiền lê pháp, xét về nguồn géc cũng có những hạn chế lam cho nó không thé được coi lả hình thức (nguồn) chủ yêu của pháp luật xã hội chủ nghĩa.
Điều đó thé hiện ở chỗ, tiên lệ pháp được hình thành từ hoạt động thực tiễn của cơ quan hành pháp và tư pháp, chứ không phải do cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất ban hành. Vì thé dé tạo ra sự tủy tiện, phá vỡ tính thong nhất của pháp luật và không phù hợp với nguyên tắc pháp ché xã hội chủ nghĩa. Văn bản quy phạm pháp luật (VB QPPL) là hình thức pháp luật tiền bô nhất, được hau hết các quốc gia trên thé giới sử dung Ở Việt Nam, đây la hình thức pháp luật được sử dụng chủ yếu.TS Nguyễn Cửu Việt: “Luật ban hành văn bản quy pham pháp luật chính la “cỗ máy cái” trong cơ chế xây dựng pháp luật”. Còn khái niệm VB QPPL là hạt nhân trong “cỗ may cai” ay.
Việc đưa ra khái niệm VB QPPL 1a hạt nhân trong “cỗ máy cái” ấy. Việc đưa ra khái niệm VB QPPL, có ý nghĩa vô cùng quan trong trong việc xac định. Luật ban hành các văn bản quy phạm pháp luật có quy định: “Ven bản quy phạm pháp luật ia văn ban có chứa guy phạm pháp luật, được ban hành theo đimg thẩm quyền, hình thức, trình tự. thủ tuc quy định trong Luật ban hành văn ban guy phạm pháp luật.
Van bản có chứa guy pham pháp luật nhưng được ban hành không ding thẩm quyền, hình thức, trinh te thủ tục quy định trong Luật nay thi không phải là văn bản quy phạm pháp iuật ”? VBQPPL được coi la nguồn chủ yêu nhất vả quan trong nhất của pháp luật xã hội chủ nghĩa vì nó có những đặc điểm mà tập quan pháp và tiên lệ pháp không thể có được. Thứ nhất, do cơ quan nhà nước ban hành hoặc phối hợp ban hành. Thi hai, được ban hành theo thấm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục Reps fiivrldpedi orgAvicU%C3%81n ]9E1%BB%S7 * Điều 2 Luật Ban hành văn bin quy phạm pháp hit năm 2015 7 được quy định trong Luật ban hành văn bản QPPL hoặc trong Luật ban hành văn bản QPPL của Hội đông nhân dân, Uy ban nhân dan. Thứ ba, có chứa quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được Nha nước bảo dam thực hiện để điều chỉnh các quan hệ xã hội.
Như vậy, chỉ có những văn bản nào có đây đủ các đặc điểm nêu trên mới được coi là văn bản quy phạm pháp luật. Định nghia văn ban quy phampháp luật mâu thuan, chông chéo Việc soạn thao văn bản QPPL là vô cùng quan trong vả trong những yêu cầu của soạn thảo văn bản QPPL, yêu câu đầu tiên va quan trọng đó 1a tính thông nhất. Trong nhà nước pháp quyên, cách xử sự của các chủ thể phải tuân thủ pháp luật. Đặc biệt đối với các cơ quan nhà nước, các mệnh lệnh ban hanh phải thông nhất — đây là điều kiện cơ ban tạo nên nên pháp chế.
Văn bản QPPL được ban hành phải thong nhất với các văn bản khác trong một hệ thống tao thành một hệ thông thông nhất pháp luật của quéc gia. Khi soạn thảo văn bản pháp luật đảo hỏi phải tuân thủ nguyên tắc đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp vả tính thống nhất, đồng bộ của văn bản trong hệ thong pháp luật. Yêu cầu nảy buộc người soạn thảo phải xác đính rõ thâm quyển hình thức, thẩm quyên nội dung của văn bản vả phân định ranh rới cũng như các mới quan hệ hữu cơ các quy định của văn bản được soạn thảo với các cơ quan quy định hiện hành của hệ thông pháp luật. Tính thông nhật trong hệ thông pháp luật luôn doi hỏi các văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) không có sự chồng chéo, mâu thuẫn.
Tuy nhiên, trên thực tế, tình trạng mâu thuẫn, chong chéo giữa các VBQPPL van còn tôn tại, gây khó khăn cho công tác áp dung pháp luật. Biểu hiện của mâu thuẫn, chông chéo của văn bản QPPL thể hiện ở việc nhiêu nội dung văn bản quy phạm pháp luật đều quy định chung về một nội dung, nhưng các nội dung ở mỗi văn bản quy định lại trái ngược nhau, không thông nhất với nhau hay có nhiều văn bản cùng điêu chỉnh một van dé dẫn đền việc vô cùng khó khăn cho ? Trường Daihoc Tôn Đức Thing, Giáo tinh xây dựng văn bin pháp nit, Nxbd Daihoc Quốc Gia Hà Nội, 139 các cán bô, công chức thực hiện áp dụng pháp luật. Sự chồng chéo, mâu thuẫn thậm chí triệt tiêu lẫn nhau trong hệ thông các văn bản, các quy pham pháp luật đã tạo nên những "lỗ hồng pháp luật”. Mau thuẫn, chồng chéo của văn bản QPPL trong hệ thong pháp luật thé hiện sự yêu kém, han chế của pháp luật, của hoạt động xây dựng pháp luật.
Từ phân tích trên đây, có thể hiểu: “Van bẩn quy phạm pháp luật mâu thuẫn, chông chéo là văn bản quy phạm pháp luật có nội dung không phù hop với văn bản guy pham pháp luật do cùng một cơ quan ban hành hoặc cùng cấp ban hành khi điều chinh về iĩah vực có liên quan dén nha”. Những tác động của VBQPPL mâu thuẫn, chong chéo Việc thực hiện cơ chê bão dam tinh thống nhất của hệ thông pháp luật trong thời gian qua đã góp phân quan trọng vào việc hoàn thiện hệ thông pháp luật nước ta, từng bước góp phân xây dựng hệ thông pháp luật dong bô, thông nhất. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển của đất nước trong tỉnh hình mới việc bảo dam tinh thông nhật của hệ thong pháp luật can phải được chú trọng va nâng cao hơn nữa bởi những tác đông của VBQPPL mâu thuẫn, chồng chéo 1a vô cùng tiêu cực ảnh hưởng đến sự phát triển của nước ta. Thứ nhất, xuât phat từ yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyên x4 hội chủ nghĩa thi Hiến pháp va luật giữ vai trò tôi thượng, Nhà nước quan lý xã hôi bằng pháp luật, coi pháp luật là công cu hữu hiệu dé thực hiện vai trò quyền lực của minh, mọi hoạt động của các cơ quan nha nước phải trên cơ sở tuân thủ pháp luật.
Theo đó, nhà nước pháp quyên đặt ra yêu cầu không chỉ người dân ma cả các cơ quan nhà nước và công chức cũng phải “Sóng và làm việc theo pháp luật”. Yêu câu nảy đòi hỏi pháp luật phải được ban hành đây đủ dé điều chỉnh các quan hệ xã hội làm cơ sở dé cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức dựa vao do mà thực hiện nhiệm vụ của mình, người dan dựa vào đó mà thực hiện nghĩa vụ và bảo vệ quyên, lợi ích hợp pháp của công dân. Có như vậy mới bão dam được tiêu chí xây dưng nha nước pháp quyên, trong đó Hiển pháp là tôi thương, tat cả các văn bản quy pham pháp luật trong hệ thông pháp luật phải triệt dé phù hợp với quy định của Hiền pháp. Hệ thông pháp luật của Nha nước ta bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan nha nước có thấm quyên từ trung ương đến dia phương ban hanh gôm nhiêu văn bản có giá trị pháp lý khác nhau với phạm vi điêu chỉnh rộng lớn, toàn điện về mọi lĩnh vực của đời sông xã hội, vì vay dé pháp luật được moi cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện, tuân thủ nghiêm chỉnh va thong nhất trên phạm vi cả nước thì trước hét hệ thông pháp luật phải bảo đảm được tính thống nhật trong chính nội tại của nó.
Nếu một hệ thống pháp luật không thông nhất, giữa các bô phận của nó chứa đựng các quy định mâu thuẫn, chong chéo thì hệ thống ay không thé tao ra sự điều chỉnh pháp luật một cách toàn diện, đông bô va hiệu quả.