CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VẺ HOẠT ĐỘNG XÂY DUNG VAN BẢN QUY PHAM PHÁP LUẬT CỦA HỘI DONG NHÂN DAN CÁP TINH 11. Khái quát về văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân cấp tinh 1111. Khái niệm và đặc điểm của văn bản quy phạm pháp luật Văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) với tính chat là một công cu quản lý, điều hành của Nha nước, có vai trò vô củng quan trong trong việc thể ché hoá và thực hiện sự lãnh đạo của Đảng, hoạt động quản lý của Nhà nước và quyên làm chủ của Dưới góc độ pháp lý, khái niêm \VB QPPL trước đây được quy định tại Điều 1 Luật ban hanh VBQPPL năm 1996; sửa đôi, bồ sung năm 2002 và tại Điều 1 Luật ban hành VBQPPL năm 2008. Hiện nay, căn cứ vào Điều 2 Luật Ban hành VB QPPL năm 2015, VBQPPL được xác định là “văn bẩn có chứa guy phạm pháp luật, duoc ban hành theo đúng thẩm quyén, hình thức, trình te tủ tục quy anh trong Luật ney”.
Khai niệm nay là căn cứ quan trong dé các cơ quan có thẩm quyên phân biệt VB QPPL với văn bản hảnh chính và văn bản áp dung pháp luật. Từ khái niệm trên, có thể chỉ ra những đặc điểm của VBQPPL như sau: Thứ nhất, VBQPPL do những cơ quan Nha nước, người có thẩm quyền ban hành va bảo đảm thực hiên Chi những chủ thể quy định tại Điểu 4 Luật ban hành VBQPPL năm 2015 sửa đổi, bố sung năm 2020 mới có thẩm quyên ban hành VBQPPL và những chủ thể nảy cũng chỉ được ban hanh trong phạm vi và giới hạn thẩm quyên được giao. Do đó, các VBQPPL có thể có hiệu lực pháp lý trong phạm vi cả nước hoặc từng địa phương tuy thuộc vào thầm quyên của chủ thể ban hành cũng như nội dung của mỗi văn bản. Để bảo đảm cho các VBQPPL được thực hiện trên thực tế, Nhà nước sử dụng nhiêu biện pháp, công cụ khác nhau như: tuyên truyền, pho biến, giáo dục, thuyết phục hoặc các biện pháp hành chính, kinh tế, trong trường hợp can thiết có thé ap dung biên pháp cưỡng chê bắt buộc thi hành,.
Thự hai, VBQPPL có nội dung chứa dung các quy phạm pháp luật (QPPL) mang tinh bắt buộc chung và được áp dụng nhiều lân trong thực tiến. Day lả dau hiệu đặc trưng quan trong và thể hiện bản chất nhật của VB QPPL, dùng dé phân biệt với các nhóm văn bản khác trong hệ thông văn ban quản lý nha nước như văn bản hành chính, văn bản áp dụng pháp luật. Theo Khoản 1 Điều 3 Luật ban hành VB QPPL năm 2015, QPPL được xác định là “quy tắc xử sự chung. có hiệu lực bắt buộc chung được áp dung lặp di lặp lại nhiều lần đỗi với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong pham vì cả nước hoặc đơn vị hành chính nhất định, do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định trong Luật này ban hành và được Nhà nước bảo đâm thực hiện”.
Ở đây, quy phạm còn có nghĩa như quy tắc (phép tắc) nhưng với nghĩa đây đủ hơn đó lả khuôn mẫu, chuẩn mực đã được hợp pháp hoá dé moi người đối chiêu va xử sự một cách phù hợp. Con tính bắt buộc chung của QPPL được hiểu là bắt buộc đối với mọi chủ thể khi ở vào điều kiên, hoản cảnh ma QPPL quy định; các quy đính được dat ra không nhằm tới bất kỳ đối tượng cu thé, xác định nao ma nhằm tới các đối tượng khái quát, trừu tượng Những QPPL nay được các chủ thé áp dung pháp luật lựa chon lam cơ sở pháp ly dé triển khai thực hiện hoặc giải quyết những công việc cụ thể xảy ra trên thực tế, nên được áp dụng lặp di lap lại nhiều lần dé điều chỉnh các quan hé xã hội Thứ ba, VBQPPL được ban hành theo hình thức do pháp luật quy định Nói cách khác, VBQPPL phải được ban hành đúng tên loại văn bản vả đúng thể thức, kỹ thuật trình bay theo quy định của Luật Ban hành VBQPPL năm 2015 sửa đôi, bồ sung năm 2020 vả các văn bản hướng dẫn thi hành. V ê tên loại văn bản, tuỷ thuộc vào chủ thé có thẩm quyền ban hanh mà các B QPPL có thể có tên goi khác nhau bao gom Hiến pháp, Luật, Bộ Luật, Nghị quyết, Pháp lệnh, Lệnh, Quyết định, Nghị định, Thông tư. Về thể thức trình bay, VBQPPL phải có đủ và trình bay đúng theo luật định những yêu tô như: quốc hiệu; tiêu ngữ, tên cơ quan ban hành; số, kí hiệu văn ban; địa danh, thời gian ban hành; tên văn bản, trích yêu nội dung, chữ kí; nơi nhận.
Có thể thay, việc quy định rõ hình thức của VBQPPL nay góp phan thể hiện ` Trường Đai học Luật Hà Noi (2021), Giáo ninh Xây dưng văn ban pháp luật, NXB. Tự pháp, Hà Nội, tr 20. ff tính công khai, minh bạch và bảo đảm tính thong nhật của hé thông VBQPPL. Dưới góc đô quản lý Nhà nước, việc tuân thủ hình thức văn ban còn là minh chứng cho ky luật và kỷ cương hanh chính, thể hiện tính pháp chế trong hoạt động quản lý Nha nước!.
Thứ tư, trình tự, thủ tục ban hành VB QPPL tuân theo quy định của Luật ban hành văn bản QPPL năm 2015 sửa đổi, bỏ sung năm 2020. Nói cách khác, dé đảm bảo quy trình xây dựng và ban hành VBQPPL đúng luật, cơ quan Nhà nước có thẩm quyên bắt buộc phải tuân thủ theo trật tự các bước đã được quy định từ giai đoạn lập chương trình, soạn thao, lây ý kiến đóng góp, thẩm định, thẩm tra cho đến Việc trình, thông qua, kí chứng thực và ban hành. Ngoài ra, việc bao đảm trình tự, thủ tục ban hành VBQPPL còn là cơ sé để dam bảo chat lượng va tính khả thi của VBQPPL Trên đây là bón đặc điểm cũng như bon dâu hiệu nhận diện VBQPPL, tránh nhằm lẫn với các loại văn bản khác. Mac dù dau hiệu “nội dung chứa đựng QPPL" 1a dau hiệu cơ bản nhất nhưng dé xác định chính xác một văn bản có phải VB QPPL hay không can phải đối chiếu cả bon dấu hiệu trên Vi vay, Điều 2 Luật Ban hành VBQPPL năm 2015 quy định rõ: “Va ban có chứa guy pham pháp luật nhưng duoc ban hành không ding thẩm quyền, hình thức, trình tc thi tue quy định trong Luật Ban hành VBOPPL thi không phải la văn ban quy phạm pháp luật” 1.
Khái niệm và đặc điểm văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân cấp tình Trước khi Luật ban hành VB QPPL năm 2015 ra đời, khái niêm VB QPPL của Hội đông nhân dân (HĐND) được quy định tại Luật Ban hành VB QPPL của HĐND và Uỷ ban nhân dan (UBND) năm 2004 như sau: “Van bẩn guy phạm pháp luật của Hội dong nhân dân, Up ban nhân dân là văn bản do Hội đồng nhân dân, Up ban nhân dân ban hành theo thẩm quyển, trình tự, thủ tục do Luật này guy định, trong đó có quy tắc xử swe chang, có hiệu lực trong pham vi dia phương. được Nhà nước bảo đảm 3 Bộ Tw pháp (2007), SỐ tay ngÌtiệp vụ son tháo, beni hành VBQPPL của Hội đẳng nhân di, US banhẩn din các cdp, NXB. Tephip , Hà Nội, tr.130 § thực hiện nhằm điều chinh các quan hệ xã hội ở dia phương theo định hướng xã hội chit nghĩa "5. Tuy nhiên, đến năm 2015, khi Luật Ban hành B QPPL gép giữa Luật Ban hành VB QPPL năm 2008 và Luật ban hành VB QPPL, của HĐND và UBND năm 2004 ra đời, Luật này đã đưa ra khái niệm chung vẻ VB QPPL (đã phân tích ở mục 1.1) mà không có sự phân tách giữa văn bản của cơ quan nhà nước ở Trung ương và địa phương VBQPPL của HĐND cấp tinh cũng 1a mét bộ phận cầu thành của hệ thong VBQPPL va mang đây đủ tính chat, đặc điểm của VBQPPL nói chung Do đó, trên cơ sở khái niệm VB QPPL được xác định trong Luật Ban hành VB QPPL 2015, có thể hiểu: “VBOPPL của HĐND cấp tinh là văn bản có chứa QPPL, có hiệu lực bắt bude chung trong phạm vi dia phương.
do HĐND cấp tinh ban hành theo đúng thẩm quyén, hình thức, trinh tự. thai tue quy đinh trong Luật ban hành VBOPPL, được Nhà nước bảo đâm thực hiện nhằm điều chữnh các quan hé xã hội ở dia phương” Dựa trên các đặc điểm của VBQPPL nói chung đã phân tích ở trên, VBQPPL của HĐND cập tỉnh mang những đặc điểm sau: Thứ nhất, do HĐND cấp tỉnh ban hành và được Nhà nước bảo đâm thực hiện. Theo Khoản 9 Điều4 Luật ban hành VBQPPL năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2020, HĐND cấp tỉnh được trao thẩm quyền ban hành VB QPPL dưới hình thức Nghị quyết. Tham quyền ban hanh VBQPPL được hiểu là giới hạn quyên lực do pháp luật quy định cho chủ thể được ban hành VBQPPL để giải quyết những van dé thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền han được giao.
Nói cách khác, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan trong tô chức bộ may nhà nước, cu thể ở đây là HĐND cấp tỉnh, để xác định thẩm quyền về nội dung khi ban hành VBQPPL của HĐND cấp tỉnh. Điều nay nhằm tránh việc các chủ thể lam quyền, tuỷ tiên đưa các quy định gây ảnh hưởng đến hiệu lực của VBQPPL và bảo dam tính thông nhất của hệ thông VBQPPL. Theo Luật Ban hành VB QPPL năm 2015 sửa đổi, bồ sung năm 2020, HĐND Ý Khoẩn 1 Điều 1 Luật Banhinh VBQPPL của Hỏi đồng nhân din vi Uỷ ban nhân đân năm 2004. 9 cấp tinh ban hành Nghị quyết để quy định4 van dé sau: 1) Nghị quyết của HĐND tinh để chi tiết điều, khoản, điểm được giao trong VBQPPL của cơ quan nhà nước cấp trên (Khoản 1 Điều 27 Luật ban hành VB QPPL năm 2015).
Loai Nghị quyết này bản chất là loại VBQPPL có tính chất hướng dẫn trên cơ sở VBQPPL của cơ quan cập trên đã ban hảnh. Theo quy định của Luật Ban hành VBQPPL 2015 thì việc xây dựng nghị quyết này không can phải thực hiện bước lap dé nghị xây dựng VBQPPL mà tiền hành hoạt động soan thảo luôn. Vi du: Nghị quyết số 94/2021/NQ-HĐND ngày 27/09/2021 của HĐND ban hành Quy dinh phân cấp nguồn thu, nhiém vu chi và th lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa ngân sách các cấp chính quyền địa phương tỉnh Mình Bình (Nehi quyết này nhằm thực hiện guy dinh tại Khoản c Điều 30 Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 sửa đổi, bồ sung năm 2020). 2) Nghị quyết của HĐND tỉnh để ban hảnh chính sách, biện pháp nhằm bảo dam thi hành Hiến pháp, luật, VBQPPL của cơ quan nhà nước cập trên (Khoản 2 Điều 27).