phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu của Khóa luận gồm 3 chƣơng, cụ thể nhƣ sau: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về hoạt động tƣ vấn Đấu thầu của các Công ty tƣ vấn. Chƣơng 2: Thực trạng của dịch vụ tƣ vấn Đấu thầu tại Công ty Cổ phần Tƣ vấn xây dựng giao thông Hoàng Thịnh. 2 Luan van Chƣơng 3: Một số giải pháp tăng cƣờng hiệu quả của hoạt động tƣ vấn Đấu thầu tại Công ty Cổ phần Tƣ vấn xây dựng giao thông Hoàng Thịnh. 3 Luan van CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TƢ VẤN ĐẤU THẦU CỦA CÁC CÔNG TY TƢ VẤN 1.1 Tổng quan về Đấu thầu 1.1 Khái niệm về đấu thầu Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 khoản 12 điều 4 quy định “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tƣ vấn, dịch vụ phi tƣ vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tƣ để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tƣ theo hình thức đối tác công tƣ, dự án đầu tƣ có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.” Đấu thầu giúp cho ngƣời có nhu cầu về hàng hóa, dịch vụ,.
có thể có đƣợc hàng hóa, dịch vụ mình cần một cách tốt nhất, nói cách khác là sử dụng đồng tiền của mình một cách hiệu quả nhất. Khái niệm về Đấu thầu đã đƣợc định nghĩa từ lâu theo từ điển Tiếng Việt Viện ngôn ngữ khoa học biên soạn xuất bản năm 1998 giải thích “Đấu thầu là đọ công khai ai nhận làm nhận bán với điều kiện tốt nhất thì đƣợc giao cho làm hoặc đƣợc bán hàng”, theo nghị định số 88/1999/NĐ-CP ngày 01/09/1999 thì “ Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng yêu cầu của bên mời thầu” nhƣ vậy bản chất của Đấu thầu đã là sự cạnh tranh để cung cấp dịch vụ của mình cho ngƣời có nhu cầu, nhằm thỏa mãn lợi ích về kinh tế cho các bên tham gia: Nhà thầu, bên mời thầu,. Về cơ bản Đấu thầu đƣợc hiểu là mua sắm công, mua sắm chính phủ, thuật ngữ mua sắm công cũng đƣợc dùng rộng rãi trên thế giới. Mua sắm công ( Public Procurenment) theo Uỷ Ban Liên Hiệp Quốc về Luật Thƣơng Mại Quốc Tế thì mua sắm công là việc mua sắm bất kể hàng hóa, công trình xây dựng hay dịch vụ do các tổ chức của chính phủ và nhà nƣớc thực hiện.
Hiện nay hầu hết các nƣớc đều thống nhất tên gọi là mua sắm công vì tính chất dễ hiểu, dễ sử dụng, phù hợp với thông lệ quốc tế, tên gọi Đấu 4 Luan van thầu cũng trải qua rất nhiều sự cải cách để đến đƣợc với cái tên Luật Đấu thầu. Luật Đấu thầu năm 2005 đƣợc đƣợc nâng cấp từ dự thảo lần 10 của Pháp lệnh “Đấu thầu - mua sắm công” dự thảo lần 1 đƣợc trình vào tháng 8/2000 khi chính phủ trình luật ra Quốc Hội là luật Đấu thầu Mua sắm công, trong các phiên họp thảo luận về luật Đấu thầu tại cuộc họp Quốc Hội khóa XI, ngƣời ta đã quyết định sử dụng tên gọi Luật Đấu thầu vì từ Đấu thầu đƣợc cho là quen tai hơn so với ngƣời Việt Nam trong khi tên Mua sắm công thì phù hợp với thông lệ quốc tế. Từ đó luật Đấu thầu phát triển và trở thành bộ luật chi phối các hoạt động Đấu thầu, Đấu thầu hay mua sắm công giờ đã trở nên gần gũi dễ hiểu hơn. Tầm quan trọng của Đấu thầu trong sự phát triển của nền kinh tế đất nƣớc đã đƣợc nhận thức rõ ràng hơn và đƣợc chú trọng đẩy mạnh phát triển thể hiện ở hàng loạt những nghị định thông tƣ đƣợc ban hành nhằm mục đích hỗ trợ cho công tác Đấu thầu đƣợc minh bạch rõ ràng và hiệu quả hơn.
Trong những năm gần để cải thiện tốt hơn công tác Đấu thầu mà Chính Phủ đã ban hành rất nhiều thông tƣ để điều chỉnh Luật pháp sao cho dễ hiểu, dễ làm và có tính vận dụng cao nhất đã thể hiện đƣợc sự quan tâm sát sao của Nhà nƣớc đối với công tác này. Đặc điểm của Đấu thầu - Thứ nhất: Cạnh tranh cao, số lượng người bán tham dự đông. Bất cứ hoạt động mua bán nào cũng là sự lựa chọn của ngƣời mua và ngƣời bán. Tuy nhiên, sự lựa chọn trong hoạt động đấu thầu đặc biệt ở chỗ, ngƣời mua sẽ đƣa ra yêu cầu và tổ chức một “cuộc thi” để những ngƣời bán nào có khả năng tới tham dự và cạnh tranh với nhau.
Đấu thầu là quá trình mua bán phức tạp, tất cả những ngƣời tham gia phải tuân theo một quy trình gồm nhiều bƣớc đƣợc quy định bởi một Chính phủ hay một Tổ chức nào đó. Vì vậy, số lƣợng ngƣời bán tham dự trong hoạt động đấu thầu lớn hơn hẳn các hoạt động mua bán khác. 5 Luan van - Thứ hai: hàng hóa trong hoạt động đấu thầu thường có giá trị lớn, số lượng nhiều hoặc có yêu cầu khắt khe về kỹ thuật. Để có thể tổ chức một “cuộc thi” cho nhiều ngƣời bán tham dự thì thông thƣờng, ngƣời mua phải đem lại lợi ích cho họ bằng đơn đặt hàng với số lƣợng lớn hoặc giá trị hàng hóa cao trong tƣơng lai.
Hoặc một lý do khác khiến ngƣời mua buộc phải tổ chức đấu thầu là nếu áp dụng hình thức mua bán thông thƣờng, họ sẽ rất khó tìm kiếm những ngƣời bán có thể cung cấp những hàng hóa hay dịch vụ có yêu cầu đặc biệt về kỹ thuật. Khi tổ chức đấu thầu, ngƣời mua đăng yêu cầu trên các phƣơng tiện thông tin đại chúng để ngƣời bán hàng phù hợp sẽ tìm đến mình. - Thứ ba: trong đấu thầu có nhiều mức giá khác nhau mà các bên tham gia phải phân biệt được. Ban đầu, bên mời thầu đƣa ra một mức ngân sách có thể chấp nhận đƣợc để ngƣời bán dựa vào đó giới thiệu những sản phẩm đạt đủ yêu cầu với mức giá thấp hơn hoặc bằng mức ngân sách của bên mời thầu.
Mức ngân sách không phải là giá mua, nó là giá trần của sản phẩm thƣờng gọi là giá gói thầu. Mỗi ngƣời bán sẽ đƣa ra các mức giá khác nhau theo khả năng của mình. Mức giá cuối cùng của sản phẩm sẽ là mức giá của nhà thầu trúng thầu và đƣợc đƣa vào ký kết hợp đồng chính thức. - Thứ tư: đối tượng mua sắm trong đấu thầu thường chưa xác định chính thức.
Bên mua đƣa ra yêu cầu về sản phẩm dựa theo nhu cầu của mình nhƣng họ không chỉ định rõ ràng sản phẩm đó phải là của nơi nào sản xuất, thƣơng hiệu gì,… Bên dự thầu (bên bán) sẽ dựa vào những yêu cầu đó để xây dựng phƣơng án cung cấp sản phẩm cụ thể. Đối tƣợng mua sắm chỉ đƣợc xác định khi hoạt động đấu thầu kết thúc. - Thứ năm: trong đấu thầu và thực hiện hợp đồng có rất nhiều các khoản đặt cọc. Thông thƣờng, trong mua bán, ngƣời ta hay sử dụng việc đặt cọc để đảm bảo cho việc mua hàng và ngƣời mua là ngƣời chi trả các khoản đặt 6 Luan van cọc.
Tuy nhiên, khi tham gia đấu thầu, các nhà thầu tức là ngƣời bán phải thực hiện nhiều lần đặt cọc khác nhau trong cả quá trình tham dự đấu thầu và thực hiện hợp đồng nhƣ bảo đảm dự thầu, bảo đảm thực hiện hợp đồng, bảo đảm tạm ứng vốn. Vì việc tổ chức đấu thầu diễn ra phức tạp và đòi hỏi khá nhiều chi phí nhƣ lập hồ sơ mời thầu, thành lập tổ chuyên gia đấu thầu, tổ thẩm định, tổ chức lễ mở thầu và để đảm bảo việc tham dự thầu và thực hiện hợp đồng của nhà thầu là nghiêm túc, có trách nhiệm, … nên những khoản đặt cọc này nhằm đảm bảo cho cuộc thầu thành công và bên mời thầu không bị thiệt khi nhà thầu bỏ cuộc giữa chừng - Thứ sáu: Tiêu chí lựa chọn Trong hoạt động đấu thầu, tiêu chí lựa chọn quan trọng nhất là kỹ thuật, chất lƣợng, tiến độ và điều kiện bảo hành, bảo trì. Trong các hoạt động mua sắm khác, đôi khi tiêu chí lựa chọn là giá cả, mối quan hệ,. tùy theo mục tiêu hƣớng tới của các bên tham gia.
Nhƣng trong đấu thầu, kỹ thuật, chất lƣợng, tiến độ là tiêu chí tiên quyết cho mọi đánh giá. Vì bên mời thầu luôn đƣa ra mức giá trần cho nhà thầu nên giá cả không phải là yếu tố quan tâm đầu tiên và duy nhất, chỉ cần nhỏ hơn và bằng mức giá trần cho phép. Tất cả các hồ sơ dự thầu đều đƣợc đánh giá kỹ càng về kỹ thuật, chất lƣợng, tiến độ, những nhà thầu nào vƣợt qua đƣợc yêu cầu kỹ thuật, chất lƣợng, tiến độ mới xem xét tới giá cả. Nhƣ vậy, bản thân hoạt động đấu thầu đã thể hiện chất lƣợng của hoạt động mua bán trao đổi - Thứ bảy: Hoạt động đấu thầu là đối tượng điều chỉnh của nhiều đạo luật như: Luật Đấu thầu, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư công, Luật Xây dựng, Luật Thương mại, Thuế, Luật Dân sự, Luật Hình sự, Luật Phòng chống tham nhũng, Luật Cán bộ công chức, … - Thứ tám: Trong hoạt động đấu thầu bao gồm nhiều công việc nhạy cảm, đòi hỏi trình độ chuyên môn cao (tính chuyên nghiệp), là đối tượng được kiểm toán, thanh tra, kiểm tra thường xuyên Quy định trong lĩnh vực đấu thầu nghiêm ngặt, gò bó khiến cho việc Đấu thầu - mua sắm “đúng” trở nên quan trọng ngang với “hiệu quả”.
7 Luan van - Thứ chín: Hoạt động đấu thầu phải hoàn toàn công khai dưới sự giám sát chặt chẽ của công chúng và chịu trách nhiệm trước Chính phủ và cử tri.3 Các nguyên tắc trong Đấu thầu Hiệu quả - Cạnh tranh - Công bằng - Minh bạch là các nguyên tắc trong Đấu thầu - Hiệu quả kinh tế: Thay vì sử dụng tiền để mua một mặt hàng ngẫu nhiên, Đấu thầu đã đem lại cho ngƣời mua sự lựa chọn tốt hơn để mua đƣợc mặt hàng với giá cả hợp lý và chất lƣợng vẫn đúng yêu cầu của ngƣời mua, sẽ tiết kiệm tối đa thời gian tìm hiểu từng nơi bán mà vẫn đạt đƣợc hàng hóa, dịch vụ mong muốn. - Cạnh tranh : Đấu thầu tạo ra sự cạnh tranh khi các nhà thầu có đủ năng lực cùng tham gia vào một gói thầu thì khả năng tìm đƣợc nhà thầu tốt nhất rất cao, cùng với đó là sự cạnh tranh giúp các nhà thầu cố dắng nâng cao chuyên môn của bản thân để có một HSDT tốt nhất.