Trêng §¹i Häc kinh TÕ Quèc D©n Sinh viªn thùc hiÖn : §ç Xu©n Hïng Lêi më ®Çu Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng níc ta hiÖn nay, hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng b¸n hµng ¶nh hëng tíi sù sèng cßn cña bÊt kú mét doanh nghiÖp nµo. Mét sè chuyªn gia cã uy tÝn ®¸nh gi¸:’’B¸n hµng lµ bíc nh¶y nguy hiÓm cña c¸c doanh nghiÖp khi tham gia kinh doanh trong c¬ chÕ thÞ trêng”. MÆc dï cßn nhiÒu h¹n chÕ do nÒn kinh tÕ níc ta cßn nhiÒu khã kh¨n, nhng trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y thÞ trêng « t« viÖt nam ®ang ngµy cµng trë lªn s«i ®éng. Sù c¹nh tranh gi÷a c¸c h·ng s¶n xuÊt, c¸c nhµ ph©n phèi ®ang diÔn ra v« cïng khèc liÖt víi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau.
§èi víi c«ng ty viÖt hïng - mét doanh nghiÖp cßn rÊt non trÎ trong ngµnh s¶n xuÊt vµ kinh doanh « t« (Míi thµnh lËp ®îc 7 n¨m), yªu cÇu n©ng cao hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng trªn c¬ së hoµn thiÖn Qu¶n trÞ b¸n hµng cã mét vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng. Trong thêi gian tíi khi viÖt nam ra nhËp AFTA, sù c¹nh tranh l¹i cµng quyÕt liÖt h¬n, yªu cÇu n©ng cao hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng b¸n hµng l¹i cµng v× thÕ mµ trë lªn bøc thiÕt h¬n bao giê hÕt. V× nh÷ng lý do ®ã em chän ®Ò tµi: “Hoµn thiÖn Qu¶n trÞ b¸n hµng t¹i c«ng ty «t« ViÖt Hïng-§¹i lý uû quyÒn kinh doanh « t« MITSUBISHI”. Trong chuyªn ®Ò nµy em cã sö dông ph¬ng ph¸p t duy biÖn chøng cña chñ nghÜa M¸c-Lªnin, cïng víi ph¬ng ph¸p quan s¸t thùc tÕ, thèng kª to¸n häc, ®i s©u vµo thùc tÕ ®Ó lµm næi bËt lªn yªu cÇu cña chuyªn ®Ò.
Tuy nhiªn 1 Trêng §¹i Häc kinh TÕ Quèc D©n Sinh viªn thùc hiÖn : §ç Xu©n Hïng do hiÓu biÕt cßn h¹n hÑp, thªm vµo ®ã lµ thêi gian t×m hiÓu cha l©u nªn kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai xãt. Em rÊt mong cã sù ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thÇy, c¸c c« vµ c¸c b¹n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n GS.TS §Æng ®×nh ®µo vµ ban gi¸m ®èc c«ng ty «t« viÖt hïng ®· híng dÉn vµ t¹o ®iÒu kiÖn “thùc tËp” ®Ó em cã thÓ hoµn thµnh chuyªn ®Ò tèt nghiÖp nµy. ®ç xu©n hïng 2 Trêng §¹i Häc kinh TÕ Quèc D©n Sinh viªn thùc hiÖn : §ç Xu©n Hïng PhÇn ii : Néi dung Ch¬ng i : Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ qu¶n trÞ b¸n hµng 1.Qu¶n trÞ b¸n hµng vµ vai trß cña nã ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp 1.Kh¸i niÖm vÒ qu¶n trÞ b¸n hµng §Ó t×m hiÓu vÒ kh¸i niÖm qu¶n trÞ b¸n hµng, tríc hÕt chóng ta h·y cïng t×m hiÓu vÒ kh¸i niÖm b¸n hµng vµ vai trß cña nã tíi ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i.
Tõ ®ã t×m ra c©u tr¶ lêi cho c©u hái: “T¹i sao ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng”? C¸c chuyªn gia ®· ®a ra rÊt nhiÒu quan ®iÓm ®Ó ®Þnh nghÜa ho¹t ®éng b¸n hµng. Cã quan ®iÓm cho r»ng :“B¸n hµng lµ mét ph¹m trï kinh tÕ”. ChØ ®¬n thuÇn cho r»ng b¸n hµng lµ thùc hiÖn gi¸ trÞ cña hµng ho¸. L¹i cã quan ®iÓm cho r»ng: “B¸n hµng lµ mét hµnh vi cña th¬ng nh©n, lµ mét kh©u c¬ b¶n trong ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp ”.
Tæng hîp nh÷ng ý kiÕn trªn, gi¸o tr×nh qu¶n trÞ doanh nghiÖp th¬ng m¹i ®· ®a ra mét quan ®iÓm kh¸ 3 Trêng §¹i Häc kinh TÕ Quèc D©n Sinh viªn thùc hiÖn : §ç Xu©n Hïng ®Çy ®ñ vÒ ho¹t ®éng b¸n hµng. Theo ®ã: “B¸n hµng lµ qu¸ tr×nh thùc hiÖn gi¸ trÞ vµ chuyÓn giao quyÒn së h÷u hµng ho¸. KÕt thóc qu¸ tr×nh nµy, ngêi mua nhËn ®îc hµng, ngêi b¸n nhËn ®îc tiÒn hoÆc Ýt ra còng cã c¬ së ®ßi tiÒn ngêi mua” (1). Qua ®©y em muèn ®a ra môc tiªu xuyªn suèt cña toµn bé chuyªn ®Ò, ®ã lµ nghiªn cøu qu¸ tr×nh qu¶n lý ho¹t ®éng b¸n hµng cña doanh nghiÖp -“Ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng”.
Cã thÓ kh¼ng ®Þnh : “Ho¹t ®éng vµ qu¶n trÞ b¸n hµng chØ g¾n liÒn víi doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i”.VËy ho¹t ®éng b¸n hµng cã vai trß g× vµ cã t¸c ®éng lín nµo tíi doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i. Thùc tÕ ®· chØ ra r»ng, ho¹t ®éng b¸n hµng cã vai trß v« cïng quan träng, cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh tíi sù sèng cßn cña doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i. Thø nhÊt, b¸n hµng gióp doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i thùc mét chøc n¨ng c¬ b¶n cña m×nh. §ã lµ thùc hiÖn chøc n¨ng lu th«ng hµng ho¸, nèi liÒn s¶n xuÊt víi tiªu dïng, qua ®ã thùc hiÖn gi¸ trÞ hµng ho¸.
Thø hai, b¸n hµng lµ c¬ së ®Ó doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i thùc hiÖn môc tiªu kinh doanh cña m×nh trong ng¾n h¹n: Lîi nhuËn, vÞ thÕ, an toµn. Vµ lµ c¬ së ®Ó doanh nghiÖp thùc hiÖn môc ®Ých dµi h¹n, môc ®Ých cuèi cïng cña m×nh. §ã lµ lîi nhuËn vµ tèi ®a ho¸ lîi nhuËn. Vai trß nµy v« cïng quan träng vµ cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh tíi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp: HoÆc lµ doanh 4 Trêng §¹i Häc kinh TÕ Quèc D©n Sinh viªn thùc hiÖn : §ç Xu©n Hïng nghiÖp b¸n ®îc hµng, thu ®îc lîi nhuËn vµ ph¸t triÓn.
HoÆc lµ doanh nghiÖp sÏ ph¶i ph¸ s¶n do lµm ¨n thua lç. Thø ba, kÕt qu¶ cña ho¹t ®éng b¸n hµng lµ c¬ së ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. Cuèi cïng, b¸n hµng lµ c«ng cô c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i, lµ rµo c¶n sù x©m nhËp cña ®èi thñ c¹nh tranh vµo vïng thÞ trêng cña doanh nghiÖp, lµ sîi d©y g¾n bã gi÷a kh¸ch hµng víi doanh nghiÖp vµ s¶n phÈm cña doanh nghiÖp. Víi nh÷ng lý do v« cïng quan träng nh vËy, viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng b¸n hµng ¶nh hëng tíi sù sèng cßn cña doanh nghiÖp.comer: “Qu¶n trÞ b¸n hµng cã thÓ ®îc ®Þnh nghÜa lµ ho¹t ®éng qu¶n trÞ cña nh÷ng ngêi hoÆc thùc sù thuéc lùc lîng b¸n hµng hoÆc gåm nh÷ng ngêi hç trî trùc tiÕp cho lùc lîng b¸n hµng” (2).
Quan ®iÓm nµy cho r»ng: Qu¶n trÞ b¸n hµng lµ qu¸ tr×nh ®iÒu khiÓn, qu¶n lý ho¹t ®éng b¸n hµng cña nhµ qu¶n trÞ, nh»m ph¸t huy tèi ®a lîi thÕ cña doanh nghiÖp trong kinh doanh. Tõ ®ã ®¹t ®îc môc tiªu c¬ b¶n cña doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i, ®ã lµ tèi ®a ho¸ lîi nhuËn, kh¼ng ®Þnh vÞ thÕ cña doanh nghiÖp trªn th¬ng trêng vµ ®¶m b¶o an toµn trong kinh doanh. N©ng cao hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng lµ c¬ së n©ng cao hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng b¸n hµng, lµ c¬ së n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. Ho¹t ®éng b¸n hµng cña doanh nghiªp cã thµnh c«ng hay kh«ng, doanh nghiÖp lµm ¨n cã hiÖu qu¶ hay kh«ng, tuú 5 Trêng §¹i Häc kinh TÕ Quèc D©n Sinh viªn thùc hiÖn : §ç Xu©n Hïng thuéc vµo ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng cña nhµ qu¶n trÞ cã ®óng ®¾n hay kh«ng? Cã phï hîp víi xu híng ph¸t triÓn cña thÞ trêng hay kh«ng? V× vËy, ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng b¸n hµng, thùc hiÖn môc tiªu ng¾n h¹n vµ dµi h¹n cña doanh nghiÖp, tÊt yÕu ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng.
Vai trß cña ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng víi doanh nghiÖp Còng nh ho¹t ®éng b¸n hµng, ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng ®ãng vai trß v« cïng to lín, quyÕt ®Þnh tíi sù thµnh b¹i cña doanh nghiÖp. - Qu¶n trÞ b¸n hµng lµ kh©u ®iÒu khiÓn, qu¶n lý ho¹t ®éng b¸n hµng, lµ kh©u quan träng ra nh÷ng quyÕt s¸ch cho ho¹t ®éng b¸n hµng. - Ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng gióp c¸c doanh nghiÖp thùc hiªn môc tiªu kinh doanh cña m×nh. §ã lµ lîi nhuËn cao, lîi nhu©n tèi ®a, vÞ thÕ cña doanh nghiÖp trªn th¬ng trêng vµ an toµn trong kinh doanh.
Nh÷ng môc tiªu nµy vµ kÕt qu¶ cña nh÷ng môc tiªu nµy ®îc thÓ hiÖn cô thÓ th«ng qua kÕt qu¶ cña ho¹t ®éng b¸n hµng. -Qu¶n trÞ b¸n hµng vµ ®éi ngò qu¶n trÞ b¸n hµng lµ vò khÝ bÝ mËt mang tÝnh chiÕn lîc cña doanh nghiÖp, mµ ®èi thñ c¹nh tranh cña doanh nghiÖp rÊt khã nhËn biÕt. C¸c lo¹i vò khÝ mµ c¸c doanh nghiÖp thÓ hiÖn trong qu¸ tr×nh c¹nh tranh lµ quy m« cña doanh nghiÖp, ®éi ngò nh©n lùc (chñ yÕu biÓu hiÖn qua sè lîng vµ b»ng cÊp), hÖ 6 Trêng §¹i Häc kinh TÕ Quèc D©n Sinh viªn thùc hiÖn : §ç Xu©n Hïng thèng kªnh ph©n phèi vµ danh môc c¸c lo¹i hµng ho¸. Tuy nhiªn bÊt kú mét nhµ qu¶n trÞ cã kinh nghiÖm nµo còng ®Òu cã chung mét nhËn ®Þnh : “Kh«ng thÓ ®¸nh gi¸ mét doanh nghiÖp th«ng qua vÎ bÒ ngoµi cña nã”.
Bëi cho dï doanh nghiÖp b¹n cã tiÒm lùc vÒ tµi chÝnh h¬n chóng ta, nhng ta cã ®éi ngò qu¶n trÞ n¨ng ®éng, cã nh÷ng nh©n viªn cã kh¶ n¨ng thay ®æi côc diÖn c¹nh tranh, ta vÉn cã thÓ giµnh th¾ng lîi sau cïng. C¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i trªn thÞ trêng hiÖn nay lµ cuéc ®ua cña nh÷ng tµi n¨ng qu¶n trÞ - nh÷ng ngêi cã thÓ thay ®æi côc diÖn cña “cuéc ®ua thÞ trêng”. - HiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng lµ c¬ së quan träng ®¸nh gi¸ sù n¨ng ®éng vµ tr×nh ®é cña ®éi ngò nh©n viªn b¸n hµng vµ ®Æc biÖt lµ ®éi ngò qu¶n trÞ. Gi¸m ®èc c«ng ty « t« viÖt hïng - «ng ph¹m nh hïng cho r»ng: “Muèn ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng vµ tiÒm lùc cña mét doanh nghiÖp, tríc hÕt b¹n h·y nh×n vµo ®éi ngò nh©n lùc cña hä, vµ ®Æc biÖt h·y chó ý tíi nh÷ng ngêi l·nh ®¹o cña hä”.
Qu¶n trÞ b¸n hµng lµ qu¸ tr×nh qu¶n lý con ngêi: Nh÷ng nh©n viªn kinh doanh, nh÷ng ®¹i diÖn b¸n hµng,nh÷ng nh©n viªn tiÕp thÞ, ph¸t triÓn thÞ trêng, nh÷ng ®¹i lý vµ m¹ng líi tiªu thô.nh»m ®¹t ®îc môc tiªu kinh doanh cña doanh cña doanh nghiÖp. V× thÕ vai trß cña con ngêi - cña ®éi ngò nh©n lùc lµ v« cïng quan träng. Nã quyÕt ®Þnh tíi hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng.VÒ phÇn m×nh ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng còng lµ c¬ së ®Ó ®¸nh gi¸ vÒ nguån nh©n lùc cña doanh nghiÖp. 7 Trêng §¹i Häc kinh TÕ Quèc D©n Sinh viªn thùc hiÖn : §ç Xu©n Hïng Vai trß cña ho¹t ®éng qu¶n trÞ b¸n hµng tíi ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i lµ v« cïng quan träng.
Trªn ®©y em míi chØ ®a ra nh÷ng vai trß quan träng nhÊt, mang tÝnh quyÕt ®Þnh nhÊt ®èi víi doanh nghiÖp. Trong thùc tÕ, chóng ta cã thÓ thÊy mét sè vai trß kh¸c cña qu¶n trÞ b¸n hµng khi tiÕp cËn b¸n hµng díi nhiÒu gi¸c ®é kh¸c nhau.