Nâng cao chất lượng giáo dục tại Trường Đại học Vinh

Chuyên khảo giáo dục phân tích Luận văn dạy học các tình huống điển hình trong hình học 10 theo hướng tiếp cận phát hiện, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Lê Minh Cường
• Người hướng dẫn: GS. Đào Tâm
• Trường học: Trường Đại học Vinh
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học
• Đề tài: Nâng cao chất lượng giáo dục tại Trường Đại học Vinh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Vinh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Khái niệm về tiếp cận phát hiện
• 1.2. Thuật ngữ tiếp cận phát hiện
• 1.3. TCPH thể hiện trong một số lý thuyết dạy học và phương pháp dạy học tích cực
• 1.4. Khảo sát thực trạng dạy học hình học 10 theo hướng TCPH ở trường THPT
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ PHƯƠNG THỨC TCPH TRONG DẠY HỌC CÁC TÌNH HUỐNG ĐIỂN HÌNH CỦA HÌNH HỌC 10
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SẢN PHẨM
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nâng Cao Chất Lượng Giáo Dục Đại Học Vinh

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, việc nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường đại học, đặc biệt là Đại học Vinh, trở nên vô cùng quan trọng. Điều này không chỉ đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đại học Vinh cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng đào tạo, phương pháp giảng dạy, và cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu của sinh viên và xã hội. Theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ IV Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Khóa VII, mục tiêu giáo dục là đào tạo những con người lao động tự chủ, sáng tạo, có năng lực giải quyết vấn đề.

1.1. Tầm quan trọng của đảm bảo chất lượng giáo dục Đại học Vinh

Việc đảm bảo chất lượng giáo dục không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là yếu tố then chốt để thu hút sinh viên giỏi và nâng cao uy tín của trường. Một hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả sẽ giúp Đại học Vinh liên tục cải tiến chương trình đào tạo, nâng cao năng lực giảng viên, và đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng trong nước và quốc tế. Điều này cũng giúp sinh viên sau khi tốt nghiệp có việc làm sau tốt nghiệp ổn định và đóng góp tích cực cho xã hội.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo Đại học Vinh

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, bao gồm: chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, năng lực giảng viên, cơ sở vật chất, và môi trường học tập. Để nâng cao chất lượng, Đại học Vinh cần đánh giá toàn diện các yếu tố này và đưa ra các giải pháp cải thiện phù hợp. Ví dụ, cần cải tiến chương trình đào tạo để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, nâng cao năng lực giảng viên thông qua các khóa đào tạo, và cải thiện cơ sở vật chất để tạo điều kiện học tập tốt nhất cho sinh viên.

II. Phân Tích Thực Trạng Chất Lượng Đào Tạo Tại Đại Học Vinh

Để có cái nhìn khách quan về chất lượng đào tạo Đại học Vinh, cần tiến hành phân tích thực trạng dựa trên các số liệu, báo cáo, và kết quả khảo sát sinh viên. Điều này giúp xác định những điểm mạnh cần phát huy và những điểm yếu cần khắc phục. Việc tự đánh giá chất lượng thường xuyên là một phần quan trọng của quá trình này, giúp nhà trường chủ động điều chỉnh và cải thiện hệ thống quản lý chất lượng. Theo Luật Giáo dục, điều 28.2, phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh.

2.1. Đánh giá chuẩn đầu ra và kết quả khảo sát sinh viên Đại học Vinh

Việc đánh giá chuẩn đầu ra là một bước quan trọng để đảm bảo sinh viên tốt nghiệp đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Kết quả khảo sát sinh viên sau khi tốt nghiệp cũng cung cấp thông tin quý giá về mức độ hài lòng của sinh viên về chất lượng đào tạo và khả năng tìm việc làm sau tốt nghiệp. Dựa trên những thông tin này, Đại học Vinh có thể điều chỉnh chương trình đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho sinh viên.

2.2. Phân tích năng lực giảng viên và cơ sở vật chất Đại học Vinh

Năng lực giảng viên là yếu tố quyết định đến chất lượng đào tạo. Cần đánh giá trình độ chuyên môn, kinh nghiệm giảng dạy, và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục của giảng viên. Cơ sở vật chất cũng đóng vai trò quan trọng, bao gồm: phòng học, thư viện, phòng thí nghiệm, và các trang thiết bị hỗ trợ giảng dạy. Đại học Vinh cần đầu tư vào việc nâng cao năng lực giảng viên và cải thiện cơ sở vật chất để tạo điều kiện học tập tốt nhất cho sinh viên.

2.3. Nhận diện các vấn đề còn tồn đọng trong đảm bảo chất lượng Đại học Vinh

Quá trình phân tích thực trạng cần chỉ ra những vấn đề còn tồn đọng trong đảm bảo chất lượng, như: sự thiếu hụt về cơ sở vật chất, phương pháp giảng dạy chưa thực sự đổi mới, hoặc sự chưa phù hợp giữa chương trình đào tạo và yêu cầu của thị trường lao động. Việc nhận diện rõ các vấn đề này là cơ sở để xây dựng kế hoạch chiến lược nâng cao chất lượng một cách hiệu quả.

III. Giải Pháp Đột Phá Cải Tiến Chương Trình Đào Tạo Đại Học Vinh

Một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục là cải tiến chương trình đào tạo. Điều này đòi hỏi sự thay đổi toàn diện từ nội dung, phương pháp, đến hình thức đánh giá. Chương trình đào tạo cần được thiết kế dựa trên chuẩn đầu ra rõ ràng, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Việc tích hợp ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy cũng là một yếu tố quan trọng.

3.1. Xây dựng chuẩn đầu ra đáp ứng yêu cầu thị trường lao động

Chuẩn đầu ra cần được xây dựng dựa trên khảo sát nhu cầu của thị trường lao động và tham khảo các chương trình đào tạo tiên tiến trên thế giới. Chuẩn đầu ra cần mô tả rõ những kiến thức, kỹ năng, và thái độ mà sinh viên cần đạt được sau khi tốt nghiệp. Điều này giúp Đại học Vinh đảm bảo rằng sinh viên tốt nghiệp có đủ năng lực để đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng.

3.2. Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực hóa người học

Phương pháp giảng dạy cần được đổi mới theo hướng tích cực hóa người học, khuyến khích sinh viên chủ động tham gia vào quá trình học tập. Các phương pháp giảng dạy như: học theo dự án, học theo nhóm, và học qua trải nghiệm cần được áp dụng rộng rãi. Giảng viên cần đóng vai trò là người hướng dẫn, tạo điều kiện cho sinh viên tự khám phá và đổi mới sáng tạo.

3.3. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và học tập

Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và học tập giúp tăng tính tương tác, trực quan, và sinh động của bài giảng. Đại học Vinh cần đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin và đào tạo giảng viên về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Các phần mềm, ứng dụng, và nền tảng học tập trực tuyến cần được sử dụng hiệu quả để hỗ trợ quá trình học tập của sinh viên.

IV. Nâng Cao Năng Lực Giảng Viên Chìa Khóa Chất Lượng Đại Học Vinh

Giảng viên đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Đại học Vinh cần có chính sách và chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực giảng viên một cách toàn diện. Điều này bao gồm: nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng sư phạm, và khả năng nghiên cứu khoa học. Việc tạo điều kiện cho giảng viên tham gia các hội thảo, khóa học, và chương trình trao đổi quốc tế cũng rất quan trọng.

4.1. Đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giảng viên

Bên cạnh trình độ chuyên môn, kỹ năng sư phạm là yếu tố quan trọng để giảng viên truyền đạt kiến thức một cách hiệu quả. Đại học Vinh cần tổ chức các khóa đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giảng viên, tập trung vào các phương pháp giảng dạy tích cực, kỹ năng giao tiếp, và kỹ năng quản lý lớp học.

4.2. Khuyến khích giảng viên tham gia nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo

Nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo giúp giảng viên cập nhật kiến thức mới và phát triển các phương pháp giảng dạy tiên tiến. Đại học Vinh cần có chính sách khuyến khích giảng viên tham gia nghiên cứu khoa học, công bố các công trình nghiên cứu, và đổi mới sáng tạo trong giảng dạy.

4.3. Tạo điều kiện cho giảng viên tham gia hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế giúp giảng viên tiếp cận với các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới, học hỏi kinh nghiệm, và nâng cao trình độ chuyên môn. Đại học Vinh cần tạo điều kiện cho giảng viên tham gia các chương trình trao đổi, hội thảo, và khóa học quốc tế.

V. Tối Ưu Cơ Sở Vật Chất và Môi Trường Học Tập Đại Học Vinh

Cơ sở vật chất và môi trường học tập có ảnh hưởng lớn đến chất lượng đào tạo. Đại học Vinh cần đầu tư vào việc xây dựng và nâng cấp cơ sở vật chất hiện đại, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, và sinh hoạt của sinh viên. Đồng thời, cần tạo ra môi trường học tập thân thiện, cởi mở, và khuyến khích sự sáng tạo.

5.1. Đầu tư vào cơ sở vật chất hiện đại và tiện nghi

Cơ sở vật chất cần được đầu tư đồng bộ, bao gồm: phòng học, thư viện, phòng thí nghiệm, phòng thực hành, và các trang thiết bị hỗ trợ giảng dạy. Các phòng học cần được trang bị đầy đủ thiết bị nghe nhìn, kết nối internet, và có không gian thoải mái để sinh viên học tập.

5.2. Xây dựng môi trường học tập thân thiện và cởi mở

Môi trường học tập cần được xây dựng trên tinh thần tôn trọng, hợp tác, và chia sẻ. Giảng viên và sinh viên cần có mối quan hệ gần gũi, cởi mở, và sẵn sàng hỗ trợ lẫn nhau. Các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ, và sự kiện văn hóa cần được tổ chức thường xuyên để tạo ra môi trường học tập sôi động và hấp dẫn.

5.3. Phát triển môi trường học tập số hóa và kết nối

Trong thời đại công nghệ số, môi trường học tập cần được số hóa và kết nối. Đại học Vinh cần xây dựng hệ thống quản lý học tập trực tuyến, cung cấp tài liệu học tập điện tử, và tạo điều kiện cho sinh viên học tập mọi lúc, mọi nơi.

VI. Kiểm Định Chất Lượng và Kế Hoạch Chiến Lược Đại Học Vinh

Kiểm định chất lượng là một công cụ quan trọng để đánh giá và cải thiện chất lượng giáo dục. Đại học Vinh cần thực hiện kiểm định chất lượng theo các tiêu chuẩn trong nước và quốc tế. Dựa trên kết quả kiểm định, cần xây dựng kế hoạch chiến lược nâng cao chất lượng một cách bài bản và khoa học.

6.1. Thực hiện kiểm định chất lượng theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế

Kiểm định chất lượng giúp Đại học Vinh đánh giá một cách khách quan và toàn diện về chất lượng đào tạo. Việc thực hiện kiểm định theo các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế giúp Đại học Vinh nâng cao uy tín và hội nhập với hệ thống giáo dục thế giới.

6.2. Xây dựng kế hoạch chiến lược nâng cao chất lượng dựa trên kết quả kiểm định

Kế hoạch chiến lược nâng cao chất lượng cần được xây dựng dựa trên kết quả kiểm định và các phân tích thực trạng. Kế hoạch cần xác định rõ mục tiêu, giải pháp, và các chỉ số đánh giá hiệu quả. Việc thực hiện kế hoạch cần được theo dõi và đánh giá thường xuyên để đảm bảo đạt được mục tiêu đề ra.

6.3. Tăng cường hợp tác quốc tế trong đảm bảo chất lượng giáo dục

Hợp tác quốc tế giúp Đại học Vinh học hỏi kinh nghiệm từ các trường đại học hàng đầu trên thế giới trong đảm bảo chất lượng giáo dục. Việc tham gia các mạng lưới đảm bảo chất lượng quốc tế giúp Đại học Vinh nâng cao vị thế và hội nhập với hệ thống giáo dục toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc vinh ---------------------------- Lª MINH C¦êNG D¹Y HäC C¸C T×NH HuèNG §IÓN H×NH TRONG H×NH HäC 10 THEO H¦íng TIÕP CËN PH¸T HIÖN luËn v¨n th¹c sÜ gi¸o dôc häc Vinh – 2011 bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc vinh ---------------------------- Lª MINH C¦êNG D¹Y HäC C¸C T×NH HuèNG §IÓN H×NH TRONG H×NH HäC 10 THEO H¦íng TIÕP CËN PH¸T HIÖN Chuyªn ngµnh: LÝ luËn vµ ph−¬ng ph¸p D¹y häc bé m«n To¸n M· sè: 60.10 luËn v¨n th¹c sÜ gi¸o dôc häc Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: GS. §µo Tam Vinh – 2011 Lêi c¶m ¬n LuËn v¨n ®−îc hoµn thµnh d−íi sù h−íng dÉn khoa häc cña ThÇy gi¸o GS. T¸c gi¶ xin bµy tá lßng biÕt ¬n vµ kÝnh träng s©u s¾c tíi ThÇy - ng−êi ®· trùc tiÕp tËn t×nh gióp ®ì t¸c gi¶ hoµn thµnh LuËn v¨n. T¸c gi¶ tr©n träng c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o trong chuyªn ngµnh Lý luËn vµ Ph−¬ng ph¸p d¹y häc bé m«n To¸n, tr−êng §¹i häc Vinh, ®· nhiÖt t×nh gi¶ng d¹y vµ gióp ®ì t¸c gi¶ trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn LuËn v¨n.

T¸c gi¶ xin ch©n thµnh c¶m ¬n Ban gi¸m hiÖu tr−êng §¹i häc §ång Th¸p ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho t¸c gi¶ ®−îc häc tËp t¹i tr−êng. T¸c gi¶ xin ch©n thµnh c¶m ¬n tÊt c¶ quý thÇy c« ®ång nghiÖp trong Khoa To¸n – tr−êng §¹i häc §ång Th¸p ®· hÕt lßng gióp ®ì vµ ®ãng gãp nhiÒu ý kiÕn quý b¸u. Gia ®×nh, b¹n bÌ, ®ång nghiÖp lu«n lµ nguån cæ vò ®éng viªn ®Ó t¸c gi¶ thªm nghÞ lùc hoµn thµnh LuËn v¨n nµy. Xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù quan t©m, gióp ®ì quý b¸u ®ã! Dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng, tuy nhiªn LuËn v¨n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt cÇn ®−îc gãp ý, söa ch÷a.

T¸c gi¶ rÊt mong nhËn ®−îc nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp cña c¸c thÇy c« gi¸o vµ b¹n ®äc. Vinh, th¸ng 07 n¨m 2011 T¸c gi¶ Lª Minh C−êng C¸C côm tõ viÕT T¾T trong luËn v¨n ViÕt t¾t ViÕt ®Çy ®ñ GQV§ Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò GV Gi¸o viªn HS Häc sinh LTKT LÝ thuyÕt kiÕn t¹o Nxb Nhµ xuÊt b¶n PH Ph¸t hiÖn PPDH Ph−¬ng ph¸p d¹y häc PT Ph−¬ng tr×nh SGK S¸ch gi¸o khoa TC TiÕp cËn TCPH TiÕp cËn ph¸t hiÖn THPT Trung häc phæ th«ng Tr. Trang MôC LôC Trang Më §ÇU. Môc ®Ých nghiªn cøu.

NhiÖm vô nghiªn cøu. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu. Gi¶ thuyÕt khoa häc. Mét sè ®ãng gãp cña luËn v¨n.

Bè côc lu©n v¨n. C¬ së lÝ luËn vµ thùc tiÔn. Kh¸i niÖm vÒ tiÕp cËn ph¸t hiÖn. Kh¸i niÖm vÒ tiÕp cËn.

Kh¸i niÖm vÒ ph¸t hiÖn. TCPH thÓ hiÖn trong mét sè lÝ thuyÕt d¹y häc vµ ph−¬ng ph¸p d¹y häc tÝch cùc. TCPH thÓ hiÖn trong d¹y häc ph¸t hiÖn vµ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò. TCPH thÓ hiÖn trong PPDH theo lÝ thuyÕt ho¹t ®éng.

TCPH thÓ hiÖn trong PPDH theo lÝ thuyÕt kiÕn t¹o. TCPH thÓ hiÖn trong d¹y häc kh¸m ph¸. TCPH thÓ hiÖn trong d¹y häc tù häc. Kh¶o s¸t thùc tr¹ng d¹y häc h×nh häc 10 theo h−íng TCPH ë tr−êng THPT.

Môc ®Ých kh¶o s¸t. §èi t−îng kh¶o s¸t. Ph−¬ng ph¸p kh¶o s¸t. Néi dung kh¶o s¸t.

KÕt luËn ch−¬ng 1. Mét sè ph−¬ng thøc tiÕp cËn ph¸t hiÖn trong d¹y häc c¸c t×nh huèng ®iÓn h×nh cña h×nh häc 10. C¬ së khoa häc ®Ò ra ph−¬ng thøc TCPH trong d¹y häc To¸n. Mét sè ®Æc ®iÓm cña SGK H×nh häc 10 hiÖn nay.

Yªu cÇu ®æi míi PPDH To¸n ë tr−êng phæ th«ng hiÖn nay. Mét sè ®Þnh h−íng s− ph¹m cña viÖc ®Ò ra c¸c ph−¬ng thøc TCPH. Mét sè ph−¬ng thøc TCPH trong d¹y häc h×nh häc 10. Ph−¬ng thøc 1: Khai th¸c mét sè tri thøc thuéc ph¹m trï triÕt häc duy vËt biÖn chøng.

Ph−¬ng thøc 2: Khai th¸c quan ®iÓm d¹y häc PH vµ GQV§. Ph−¬ng thøc 3: Khai th¸c quan ®iÓm d¹y häc theo lÝ thuyÕt kiÕn t¹o. Ph−¬ng thøc 4: Khai th¸c t− t−ëng cña G. KÕt luËn ch−¬ng 2.

Thùc nghiÖm s− ph¹m. Môc ®Ých thùc nghiÖm. Tæ chøc vµ néi dung thùc nghiÖm. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ thùc nghiÖm.

KÕt luËn ch−¬ng 3. 94 Tµi liÖu tham kh¶o. B−íc vµo thêi kú C«ng nghiÖp ho¸ - HiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc, §¶ng vµ Nhµ n−íc ta lu«n thùc hiÖn theo lêi d¹y cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh lµ coi con ng−êi lµ vèn quý nhÊt, lµ nguån lùc hµng ®Çu cña ®Êt n−íc, cÇn ®−îc coi träng, nu«i d−ìng vµ ph¸t triÓn kh«ng ngõng. Gi¸o dôc ViÖt Nam ®−îc x¸c ®Þnh lµ ch×a kho¸ më ®−êng cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ, æn ®Þnh ®Êt n−íc vµ lµ mét yÕu tè ®¶m b¶o n©ng cao chÊt l−îng cuéc sèng cña mäi ng−êi.

§Ó ®¸p øng nh÷ng ®ßi hái cña xe héi, gi¸o dôc ViÖt Nam ®ang tËp trung ®æi míi, h−íng tíi mét nÒn gi¸o dôc tiÕn bé, hiÖn ®¹i ngang tÇm víi c¸c n−íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. §Ó cã ®−îc nÒn gi¸o dôc ®ã, ngµnh gi¸o dôc ®e triÓn khai hµng lo¹t c¸c biÖn ph¸p mang tÝnh ®ång bé nh−: ®æi míi PPDH vµ ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc ë c¸c cÊp, thùc hiÖn luËt gi¸o dôc míi,… NghÞ quyÕt Héi nghÞ lÇn thø IV Ban ChÊp hµnh Trung −¬ng §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, Khãa VII ®e chØ râ: “Môc tiªu gi¸o dôc - ®µo t¹o ph¶i h−íng vµo viÖc ®µo t¹o nh÷ng con ng−êi lao ®éng tù chñ, s¸ng t¹o, cã n¨ng lùc gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò th−êng gÆp, qua ®ã mµ gãp phÇn tÝch cùc thùc hiÖn môc tiªu lín cña ®Êt n−íc lµ d©n giµu, n−íc m¹nh, xe héi c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh”. LuËt Gi¸o dôc, ®iÒu 28.2 ®e ghi: "Ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc phæ th«ng ph¶i ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, tù gi¸c, chñ ®éng, s¸ng t¹o cña HS; phï hîp víi nh÷ng ®Æc ®iÓm cña tõng líp häc, m«n häc; båi d−ìng ph−¬ng ph¸p tù häc, kh¶ n¨ng lµm viÖc theo nhãm, rÌn luyÖn kü n¨ng vËn dông kiÕn thøc vµo thùc tiÔn, t¸c ®éng ®Õn t×nh c¶m, ®em l¹i niÒm vui, høng thó häc tËp cho HS". Theo NguyÔn B¸ Kim trong m«n To¸n cã nh÷ng t×nh huèng ®−îc lÆp ®i, lÆp l¹i nhiÒu lÇn ë nh÷ng thêi ®iÓm kh¸c nhau trong ch−¬ng tr×nh, ®iÓn h×nh nhÊt lµ c¸c t×nh huèng sau: d¹y häc kh¸i niÖm To¸n häc; d¹y häc ®Þnh lÝ 2 To¸n häc; d¹y häc quy t¾c, ph−¬ng ph¸p; d¹y häc gi¶i bµi tËp To¸n häc.

ViÖc nghiªn cøu ph−¬ng ph¸p d¹y häc trong mçi t×nh huèng ®iÓn h×nh lµ rÊt cã ý nghÜa, bëi v× kÕt qu¶ nghiªn cøu sÏ ®−îc ¸p dông kh«ng chØ mét lÇn mµ trong mét lo¹t nh÷ng t×nh huèng nh− nhau. Tuy nhiªn, chóng ta míi chØ bµn vÒ ®æi míi ph−¬ng ph¸p d¹y vµ häc mét c¸ch chung chung, ch−a cô thÓ. Ng−êi d¹y ch−a quan t©m ®Õn viÖc t¹o c¸c t×nh huèng ®iÓn h×nh ®Ó HS b»ng kiÕn thøc ®e cã tõ ®ã hä “®ång ho¸ – ®iÒu øng” ®Ó chiÕm lÜnh tri thøc míi. §æi míi ph−¬ng ph¸p gi¶ng d¹y lµ mét viÖc lµm cÊp thiÕt vµ l©u dµi, chÝnh v× thÕ NghÞ quyÕt Trung −¬ng II kho¸ VIII ®e nhÊn m¹nh: “§æi míi ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc ®µo t¹o, kh¾c phôc lèi truyÒn thô mét chiÒu, rÌn luyÖn thµnh nÕp t− duy s¸ng t¹o cña ng−êi häc.

Tõng b−íc ¸p dông c¸c ph−¬ng ph¸p tiªn tiÕn vµ c¸c ph−¬ng tiÖn hiÖn ®¹i vµo qu¸ tr×nh d¹y häc. HiÖn nay, viÖc ®æi míi PPDH To¸n ë tr−êng phæ th«ng h−íng tíi ph¸t huy cao ®é nç lùc c¸ nh©n cña HS, c¸ nh©n hãa viÖc d¹y häc, tÝch cùc hãa ho¹t ®éng nhËn thøc häc tËp cña HS, h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn kh¶ n¨ng tù häc, tù PH vµ GQV§. Trong ch−¬ng tr×nh h×nh häc líp 10 ph−¬ng ph¸p vect¬ cã vai trß rÊt quan träng trong ch−¬ng tr×nh To¸n häc phæ th«ng. Ch¼ng h¹n, cã thÓ sö dông ph−¬ng ph¸p vect¬ ®Ó x©y dùng ph−¬ng ph¸p täa ®é, c¸c hÖ thøc l−îng, x©y dùng c¸c phÐp biÕn h×nh, phÐp dêi h×nh, phÐp ®ång d¹ng.

Sö dông ph−¬ng ph¸p vect¬ cã thÓ gi¶i mét sè bµi to¸n h×nh häc tæng hîp hoÆc vËn dông hÖ thøc l−îng trong tam gi¸c vµ ®−êng trßn cã thÓ gi¶i c¸c bµi to¸n thùc tÕ, c¸c bµi to¸n quü tÝch, dùng h×nh, bµi to¸n tam gi¸c l−îng. HoÆc cã thÓ sö dông nhiÒu vÊn ®Ò trong H×nh häc 10 ®Ó ph¸t huy khai th¸c, më réng, ph¸t triÓn thµnh nh÷ng bµi to¸n míi t−¬ng tù vµ kh¸i qu¸t hãa. D¹y häc theo h−íng TCPH ®e ®−îc nhiÒu t¸c gi¶ trong vµ ngoµi n−íc quan t©m nghiªn cøu nh−: “Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ ch−¬ng tr×nh vµ qu¸ tr×nh d¹y häc” (2005) cña NguyÔn H÷u Ch©u ®e tr×nh bµy gi¶n l−îc vÒ kh¸i 3 niÖm tiÕp cËn ph¸t hiÖn. Víi t¸c phÈm “S¸ng t¹o To¸n häc” næi tiÕng, nhµ s− ph¹m G.

Polya ®e ®Ò cËp ®Õn c¸c qui luËt cña sù kh¸m ph¸ ph¸t hiÖn. Tuy nhiªn, d¹y häc theo h−íng TCPH trong thêi gian qua vÉn ch−a ®−îc quan t©m ®óng møc. Chóng t«i hiÓu TCPH th«ng qua mét sè lÝ thuyÕt d¹y häc vµ ph−¬ng ph¸p d¹y häc tÝch cùc nh−: d¹y häc PH vµ GQV§, d¹y häc theo quan ®iÓm ho¹t ®éng, d¹y häc theo quan ®iÓm lÝ thuyÕt kiÕn t¹o, d¹y häc kh¸m ph¸, d¹y häc hîp t¸c, d¹y c¸ch tù häc. Khi nghiªn cøu vÊn ®Ò trªn cÇn lµm s¸ng tá c¸c c©u hái sau: - Nh÷ng lo¹i h×nh tri thøc nµo cã kh¶ n¨ng båi d−ìng cho HS ®iÒu chØnh, ®Þnh h−íng ph¸t hiÖn kiÕn thøc míi? - Cã nh÷ng ph−¬ng thøc nµo gióp häc sinh TCPH khi d¹y häc c¸c t×nh huèng ®iÓn h×nh trong h×nh häc 10? Tõ nh÷ng ph©n tÝch trªn, chóng t«i chän ®Ò tµi nghiªn cøu cña LuËn v¨n lµ: “D¹y häc c¸c t×nh huèng ®iÓn h×nh trong h×nh häc 10 theo h−íng tiÕp cËn ph¸t hiÖn”.

Môc ®Ých nghiªn cøu - Nghiªn cøu mét sè vÊn ®Ò vÒ c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn d¹y häc theo h−íng tiÕp cËn ph¸t hiÖn. - §Ò xuÊt mét sè ph−¬ng thøc TCPH nh»m gãp phÇn n©ng cao chÊt l−îng d¹y häc. NhiÖm vô nghiªn cøu LuËn v¨n cã nhiÖm vô lµm râ c¸c vÊn ®Ò sau: - Nh÷ng lÝ luËn vÒ tiÕp cËn ph¸t hiÖn. - Nghiªn cøu d¹y häc theo h−íng TCPH thÓ hiÖn trong c¸c lÝ thuyÕt d¹y häc vµ ph−¬ng ph¸p d¹y häc tÝch cùc.

- §iÒu tra thùc tr¹ng d¹y häc H×nh häc 10 ë tr−êng THPT theo h−íng TCPH. 4 - X©y dùng mét sè ph−¬ng thøc TCPH trong d¹y häc c¸c t×nh huèng ®iÓn h×nh cña h×nh häc 10. - Tæ chøc d¹y thùc nghiÖm. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu - Nghiªn cøu lý luËn: nghiªn cøu tµi liÖu, s¸ch, b¸o vÒ c¸ch TCPH, PH tri thøc míi, PH c¸ch GQV§.

- Nghiªn cøu thùc tÕ: t×m hiÓu vÒ viÖc d¹y vµ häc H×nh häc 10 ë tr−êng THPT qua dù giê, ph¸t phiÕu ®iÒu tra, pháng vÊn GV. - Thùc nghiÖm s− ph¹m + Tæ chøc thùc nghiÖm kiÓm chøng th«ng qua líp häc thùc nghiÖm vµ líp häc ®èi chøng trªn cïng c¸c ®èi t−îng cã tr×nh ®é t−¬ng ®−¬ng nhau. + §¸nh gi¸ kÕt qu¶ b»ng ph−¬ng ph¸p thèng kª trong khoa häc gi¸o dôc, ®Ó xem tÝnh kh¶ thi vµ hiÖu qu¶ cña c¸c ph−¬ng thøc ®e ®Ò xuÊt.