ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN THỊ DUNG NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ Y TẾ TUYẾN CƠ SỞ Ở TỈNH VĨNH PHÚC LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ THÁI NGUYÊN - 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN THỊ DUNG NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ Y TẾ TUYẾN CƠ SỞ Ở TỈNH VĨNH PHÚC Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ Mã số: 60.10 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.TS HỒ VĂN VĨNH THÁI NGUYÊN - 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ: “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ y tế tuyến cơ sở ở tỉnh Vĩnh Phúc” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Số liệu sử dụng, kết quả nghiên cứu đã nêu trong luận văn dựa trên các số liệu thực tế đƣợc phản ánh trung thực, chính xác, rõ ràng. Thái Nguyên, tháng 5 năm 2014 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Dung Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Khoa sau đại học, cùng các thầy, cô giáo trong trƣờng Đại học kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên đã tận tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài. Trƣớc hết tôi xin chân thành đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS. Hồ Văn Vĩnh - ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và đóng góp nhiều ý kiến quý báu, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Cho phép tác giả đƣợc gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo, cùng toàn thể cán bộ Sở Y tế, trƣờng Trung cấp Y tế của tỉnh Vĩnh Phúc đã tạo điều kiện cung cấp số liệu, kiểm nghiệm kết quả nghiên cứu và động viên tác giả trong suốt thời gian học tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã động viên, chia sẻ, giúp đỡ, tạo động lực cho tôi hoàn thành luận văn này. Thái Nguyên, tháng 5 năm 2014 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Dung Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT . vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ . ix MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu . Ý nghĩa khoa học và đóng góp mới về lý luận . Kết cấu của luận văn . 4 Chƣơng 1: NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG CÁN BỘ Y TẾ Ở TUYẾN CƠ SỞ . Tổng quan về cán bộ y tế tuyến cơ sở . Nhiệm vụ của cán bộ y tế . Hệ thống y tế tuyến cơ sở. Vai trò, nhiệm vụ của tuyến y tế cơ sở . Đặc điểm của ngành y tế ảnh hƣởng tới việc nâng cao chất lƣợng của CBYT . Thời gian đào tạo cán bộ y tế dài hơn các ngành khác . Đào tạo kỹ năng liên tục và kéo dài, có nhiều nguy cơ . Môi trƣờng làm việc áp lực cao, độc hại, lao động căng thẳng . Nội dung đánh giá chất lƣợng cán bộ y tế tuyến cơ sở . Kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ . Kỹ năng của cán bộ y tế tuyến cơ sở . 11 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. Nhận thức và y đức của cán bộ y tế tuyến cơ sở . Tình trạng thể chất của cán bộ y tế tuyến cơ sở . Động lực thúc đẩy CBYT làm việc . Số lƣợng cán bộ y tế tuyến cơ sở . Cơ cấu cán bộ y tế tuyến cơ sở . Các nhân tố ảnh hƣởng tới chất lƣợng cán bộ y tế tuyến cơ sở . Những nhân tố chủ quan . Những nhân tố khách quan . 19 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 23 Chƣơng 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Câu hỏi nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Phƣơng pháp thu thập thông tin . Phƣơng pháp xử lý thông tin . Phƣơng pháp phân tích thông tin . Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu . Hệ thống chỉ tiêu đánh giá số lƣợng và cơ cấu đội ngũ cán bộ y tế tuyến cơ sở . Hệ thống chỉ tiêu đánh giá năng lực đội ngũ CB y tế tuyến cơ sở . Mô hình phân tích . 30 Chƣơng 3: CƠ SỞ . Một số đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội tỉnh Vĩnh Phúc . Đặc điểm tự nhiên . Đặc điểm kinh tế . Đặc điểm xã hội . Thực trạng chất lƣợng cán bộ y tế tuyến cơ sở tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian qua . 35 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. Tình hình phát triển số lƣợng cán bộ y tế ở tuyến cơ sở . Thực trạng cơ cấu cán bộ ngành y tế . Thực trạng nâng cao kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ của CBYT . Thực trạng nâng cao kỹ năng của cán bộ y tế . Thực trạng nâng cao y đức của cán bộ y tế . Thực trạng nâng cao thể chất của cán bộ y tế . Thực trạng nâng cao động lực thúc đẩy đối với cán bộ y tế . Đánh giá chung thực trạng phát triển cán bộ y tế tuyến cơ sở ở tỉnh Vĩnh Phúc và nguyên nhân . Đánh giá chung . Nguyên nhân của những hạn chế . Các yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng cán bộ y tế tuyến cơ sở ở tỉnh Vĩnh Phúc . Nhóm nhân tố chủ quan . Nhóm nhân tố khách quan . 70 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 77 Chƣơng 4: THỜI GIAN TỚI. Các căn cứ của việc xây dựng giải pháp . Xuất phát từ yêu cầu nâng cao chất lƣợng khám chữa bệnh của nhân dân . Xuất phát từ yêu cầu của tính chất kỹ thuật trong nghề nghiệp. Dự báo nhu cầu nhân lực y tế cơ sở đến năm 2020 . Dự báo nhu cầu bổ sung nhân lực y tế chủ yếu theo ngành đào tạo đến năm 2015 . Một số giải pháp . 81 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. Xây dựng chiến lƣợc phát triển nguồn nhân lực ngành y tế . Hoàn thiện cơ cấu nguồn nhân lực của ngành y tế . Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dƣỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ ngành y tế . Hoàn thiện chính sách sử dụng, đãi ngộ cán bộ y tế và đầu tƣ cho y tế cơ sở . Nâng cao y đức cho cán bộ, nhân viên y tế, đặc biệt là CBYT tuyến cơ sở . 88 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 91 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 93 PHỤ LỤC Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nội dung BS Bác sỹ BSCKI Bác sỹ chuyên khoa I BSCKII Bác sỹ chuyên khoa II CBYT Cán bộ y tế CSSKBĐ Chăm sóc sức khoẻ ban đầu DSĐH Dƣợc sỹ đại học ĐD Điều dƣỡng KTV Kỹ thuật viên ĐH Đại học NHS Nữ hộ sinh NVYT Nhân viên y tế TH Trung học TTYT Trung tâm y tế TYT Trạm y tế YTCS Y tế cơ sở YTCC Y tế công cộng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Chỉ tiêu bác sỹ, dƣợc sỹ đại học qua các năm .2: Biến động số lƣợng CBYT tuyến cơ sở từ năm 2008 - 2013 .3: Biến động số lƣợng CBYT tuyến cơ sở theo ngành đào tạo từ năm 2008 - 2013 .4: Cơ cấu tỷ lệ CBYT tuyến cơ sở theo ngành đào tạo .5: Cơ cấu cán bộ y tế theo tuyến.6 : Sự hài lòng của ngƣời bệnh với cán bộ y tế cơ sở.7: Nhân lực tuyến y tế cơ sở theo giới tính năm 2013 .8: Nhân lực tuyến y tế cơ sở theo nhóm tuổi năm 2013 . 58 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ ix DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ 1.1: Biến động tỷ lệ bác sỹ/vạn dân qua các năm từ 2008 - 2013 của tỉnh Vĩnh Phúc .2: Biến động tỷ lệ dƣợc sỹ đại học/vạn dân qua các năm từ 2008 - 2013 của tỉnh Vĩnh Phúc .3: Biến động số lƣợng CBYT tuyến cơ sở năm 2008 - 2013 . Tỷ lệ % y sĩ theo tuyến từ năm 2008 - 2013 . Tỷ lệ % KTV theo tuyến từ năm 2008 - 2013 . Tỷ lệ % ĐD theo tuyến từ năm 2008 - 2013 . Tỷ lệ % NHS theo tuyến từ năm 2008 - 2013 . Tỷ lệ % DSDDH theo tuyến từ năm 2008 - 2013 . Tỷ lệ % DSTH theo tuyến từ năm 2008 - 2013. Tỷ lệ % Dƣợc tá theo tuyến từ năm 2008 - 2013 . Phân bố nhân lực theo giới năm 2013 . Biến động về tỷ lệ % CBYT tuyến cơ sở năm 2008 - 2013 . Tỷ lệ Dƣợc sỹ đại học/1BS . Tỷ lệ ĐD - NHS - KTV/1BS. Tỷ lệ DS ĐH/1 DS trung cấp . Tỷ lệ BS tuyến cơ sở/1BS tuyến chuyên sâu . 46 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Sức khỏe là vốn quý của mỗi con ngƣời, có sức khỏe thì con ngƣời mới có thể tham gia các hoạt động kinh tế, xã hội. Mỗi con ngƣời khỏe mạnh tạo nên một xã hội khỏe mạnh, một xã hội khỏe mạnh mới có thể phát triển thành một xã hội hùng mạnh. Bảo vệ và tăng cƣờng sức khỏe nhân dân là mối quan tâm thƣờng xuyên của Đảng và Nhà nƣớc ta, là trách nhiệm cao quý của tất cả các ngành, các đoàn thể, mà trƣớc hết là của ngành Y tế. Đảng ta đã khẳng định: "Con người là vốn quý nhất, chăm lo hạnh phúc con người là mục tiêu phấn đấu cao nhất, coi việc nâng cao dân trí, bồi dưỡng và phát huy nguồn lực to lớn của con người Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Con người đóng vai trò vừa là trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của quá trình phát triển" (Nghị quyết số 46-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 23/2/2005). Trong giai đoạn hiện nay, đất nƣớc ta đang bƣớc vào một giai đoạn phát triển mới và từng bƣớc tiếp cận nền kinh tế tri thức, vấn đề phát triển con ngƣời và nguồn nhân lực ngày càng trở thành vấn đề thời sự nóng bỏng, cần đƣợc quan tâm giải quyết. Trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, đội ngũ thầy thuốc, nhất là những ngƣời có trình độ cao đóng vai trò rất quan trọng.