phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục; luận văn có kết cấu 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lƣợng cán bộ, công chức hành chính Nhà nƣớc. Chƣơng 2: Thực trạng chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức của UBND huyện Phù Mỹ. Chƣơng 3: Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức của UBND huyện Phù Mỹ trong giai đoạn đến năm 2025. 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƢỢNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC 1.
Cơ sở lý luận về chất lƣợng cán bộ, công chức 1. Khái niệm cán bộ, công chức Khái niệm Cán bộ, Công chức đƣợc hình thành gắn liền với sự phát triển của nền hành chính nhà nƣớc. Trƣớc yêu cầu khách quan của tiến trình cải cách hành chính nhà nƣớc và đòi hỏi chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức Nhà nƣớc, Luật Cán bộ, công chức của nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã đƣợc Quốc hội thông qua ngày 13/11/2008, có hiệu lực từ ngày 01/01/2010 quy định rõ: 1. Khái niệm cán bộ “Cán bộ là công dân nƣớc cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Thông qua hình thức đó là bầu cử, hay phê chuẩn, hay qua hình thức bổ nhiệm để giữ một chức danh, chức vụ theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng, Nhà nƣớc Việt Nam, hoặc tổ chức chính trị – xã hội ở các cấp trung ƣơng, cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ƣơng, cũng nhƣ cấp huyện, quận, thị xã và thành phố thuộc tỉnh. Là đối tƣợng thuộc trong biên chế của Nhà nƣớc và hƣởng lƣơng từ quỹ lƣơng của ngân sách Nhà nƣớc” [9] Về đội ngũ cán bộ mà chúng ta thƣờng xuyên tiếp xúc đó là cán bộ ở cấp xã, phƣờng, thị trấn. Đây là đội ngũ đƣợc bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ tại hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, bí thƣ, phó bí thƣ Đảng ủy, hay ngƣời đứng đầu tổ chức chính trị – xã hội; những ngƣời này phải là công dân Việt Nam đã đƣợc tuyển dụng theo tiêu chuẩn của pháp luật để giữ một chức danh nhất định về chuyên môn họ đăng ký ứng tuyển và xắp xếp của cơ quan có thẩm quyền. Cán bộ cấp xã là đội ngũ trong biên chế nhà nƣớc và hƣởng 9 lƣơng từ ngân sách Nhà nƣớc đúng theo cấp bậc lƣơng ứng với vị ví phụ trách.
Khi thực hiện việc đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ phải xem xét về các tiêu chuẩn, chức danh, chức vụ, cũng nhƣ các yêu cầu nhiệm vụ đảm bảo phù hợp với quy hoạch cán bộ theo đúng nhu cầu. Cơ quan có thẩm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam, Ủy ban thƣờng vụ Quốc hội cũng nhƣ Chính phủ sẽ quy định chi tiết về các chế độ trong việc đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ. Việc luân chuyển, điều động cán bộ sẽ đƣợc căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ hoặc trong kế hoạch quy hoạch và thực hiện trong khối cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc Việt Nam cũng nhƣ các tổ chức chính trị – xã hội. Khái niệm công chức “Công chức là công dân Việt Nam đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ƣơng, cấp tỉnh, cấp huyện, trong cơ quan, đơn vị thuộc quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lí của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc, tổ chức chính trị - xã hội, trong biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lí của đơn vị sự nghiệp công lập thì lƣơng đƣợc bảo đảm từ quỹ lƣơng của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”.
[9] Luật số 52/2019/QH14 về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức (có hiệu lực từ 1/7/2020) qui định: “Công chức là công dân Việt Nam, đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tƣơng ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ƣơng, 1 cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc”. Khái niệm chất lượng cán bộ, công chức Theo từ điển bách khoa Việt Nam: "Chất lƣợng là một phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tƣơng đối của sự vật và phân biệt nó với sự vật khác. Chất lƣợng là đặc tính khách quan của sự vật, biểu thị ra bên ngoài qua các thuộc tính. Chất lƣợng của sự vật, hiện tƣợng biểu thị trình độ phát triển của nó, chất lƣợng càng cao thì mức độ phát triển của sự vật càng lớn" [1] Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã xác định: “Chất lƣợng của cán bộ là sự thống nhất giữa phẩm chất chính trị và năng lực công tác, thể hiện ở kết quả hoàn thành nhiệm vụ”.
[8] Chất lƣợng của CB,CC đƣợc phản ánh thông qua hệ thống các tiêu chuẩn phản ánh về phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, các kỹ năng, kỹ xảo, kinh nghiệm trong quá trình thực thi công vụ… Chất lƣợng của CB,CC còn bao hàm tình trạng sức khỏe của công chức, có đủ điều kiện sức khỏe cho phép công chức thực thi đƣợc nhiệm vụ hiện tại và tƣơng lai. Ở Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử, khái niệm ai là CB,CC cũng đã có nhiều lần thay đổi. Tuy nhiên đến khi Luật cán bộ, công chức năm 2008 ra đời (có hiệu lực từ ngày 01/01/2010) là một văn bản có giá trị pháp lý cao nhất từ trƣớc đến nay cắt nghĩa đƣợc rõ ràng hơn về khái niệm “cán bộ”, “công chức”. Với phạm vi nghiên cứu của đề tài này, tác giả tập trung nghiên cứu khái niệm về CB,CC hành chính ở địa phƣơng.
Khái niệm của cán bộ, công chức hành chính nhà nước ở địa phương Ủy ban nhân dân do Hội đồng nhân dân (HĐND) cùng cấp bầu ra, là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng, chịu trách nhiệm trƣớc nhân dân địa phƣơng, HĐND cùng cấp và cơ quan hành chính nhà nƣớc cấp trên (Luật Tổ chức Chính quyền địa phƣơng của Quốc hội khóa XIII, 2015). Từ khái niệm cơ quan hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng và Khái niệm về CB,CC ta có thể hiểu CB,CC hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng là những ngƣời CB,CC theo quy định tại Luật CB,CC năm 2008 và làm trong cơ quan hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng (Ủy ban nhân dân và các cơ quan chuyên môn trực thuộc). Đánh giá chung về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước của UBND huyện Phù Mỹ Các tiêu chuẩn CB,CC hành chính nhà nƣớc hiện hành theo quy định của Luật cán bộ, công chức và vấn đề cải cách hành chính nhà nƣớc theo tiêu chuẩn ISO, tiêu chuẩn chung đối với cán bộ, công chức bao gồm: - Phải là công dân Việt Nam, mang một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam. Nhƣng hoạt động công vụ là một hoạt động nhân danh quyền lực nhà nƣớc, thực thi và thừa hành pháp luật, bảo vệ lợi ích của nhân dân, của xã hội và quốc gia.
CB,CC phải có nghĩa vụ trung thành với thể chế chính trị, với Nhà nƣớc. Vì vậy, nhất thiết CB,CC Việt Nam tham gia vào công vụ phải là công dân Việt Nam và chỉ mang một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam. Luật không cho phép vừa mang quốc tịch Việt Nam vừa mang thêm quốc tịch của nƣớc khác. - Đạt độ tuổi quy định từ đủ 18 tuổi trở lên.
Luật cán bộ, công chức chỉ quy định tuổi tuyển dụng ở mức sàn là từ đủ 18 tuổi trở lên mà không khống chế độ tuổi tuyển dụng ở mức trần, miễn là còn trong độ tuổi lao động. Điều 1 này có nghĩa là nếu còn trong độ tuổi lao động: dƣới 55 tuổi với nữ và dƣới 60 tuổi với nam; mọi công dân có đủ điều kiện quy định đều có cơ hội tham gia vào công vụ. - Đủ sức khỏe công tác. Tiêu chuẩn này nhiều khi chƣa đƣợc chú trọng đúng mức và thống nhất trong cách hiểu.
Đây là tiêu chuẩn nhƣng đồng thời cũng là điều kiện để tham gia công vụ. Sức khỏe không chỉ đơn thuần liên quan đến ốm đau, bệnh tật mà trong đó còn bao hàm cả khía cạnh tâm lý, tinh thần. - Phải có đơn tự nguyện đăng ký dự tuyển vào công chức. Nghĩa vụ và quyền của công chức đã đƣợc pháp luật quy định.
Công dân có nguyện vọng gia nhập vào công vụ thì khi viết đơn đăng ký dự tuyển (theo mẫu quy định) chính là một sự cam kết sẽ thực hiện đủ và đúng các nghĩa vụ và quyền đó. Bên cạnh các tiêu chuẩn chung nói trên, căn cứ vào từng ngành, từng lĩnh vực của hoạt động công vụ, ngƣời dự tuyển vào công chức phải đạt đƣợc tiêu chuẩn cụ thể tƣơng ứng với mỗi vị trí công tác. Để bảo đảm hiệu quả của hoạt động công vụ, mỗi công chức phải đạt đƣợc các yêu cầu cụ thể phù hợp với mỗi vị trí nhất định. Mỗi vị trí thƣờng đƣợc xác định tƣơng ứng với một ngạch chức danh hoặc một chức vụ cụ thể nhất định.
Mỗi ngạch và mỗi chức vụ đều có quy định tiêu chuẩn về phẩm chất, trình độ, năng lực gắn với chức trách, nhiệm vụ cụ thể. Nếu ngƣời đƣợc bố trí vào công vụ không đáp ứng đƣợc tiêu chuẩn của ngạch hoặc chức vụ quản lý thì không thể hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của vị trí đảm nhiệm. Huyện Phù Mỹ phần lớn lực lƣợng CB,CC hành chính nhà nƣớc của UBND huyện đƣợc tuyển dụng theo hình thức thi tuyển thông qua các kỳ thi tuyển công chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2008 nên đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn công chức hành chính nhà nƣớc hiện hành.