Luận văn thạc sĩ ussh xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất để chuyển giao kết quả nghiên cứu nuôi thủy sản cho nông dân vùng đồng tháp mười tỉnh long an

Luận văn thạc sĩ ussh trình bày mô hình tổ liên kết sản xuất, chuyển giao kết quả nghiên cứu nuôi thủy sản cho nông dân Đồng Tháp Mười.

• Tác giả: Lê Thị Thanh Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Huy Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Quản Lý Khoa Học Và Công Nghệ
• Đề tài: Xây Dựng Mô Hình Tổ Liên Kết Sản Xuất Để Chuyển Giao Kết Quả Nghiên Cứu Nuôi Thủy Sản Cho Nông Dân Vùng Đồng Tháp Mười Tỉnh Long An
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH TỔ LIÊN KẾT SẢN XUẤT
• 1.1. Những khái niệm cơ bản
• 1.1.1. Các khái niệm, thuật ngữ chung
• 1.1.2. Khái niệm tổ hợp tác
• 1.1.3. Khái niệm về Hợp tác xã
• 1.1.4. Xây dựng mô hình tổ hợp tác
• 1.1.5. Vai trò của tổ hợp tác trong sản xuất
• 1.1.6. Quan điểm và chính sách của Đảng và Nhà nước về mô hình tổ hợp tác, Hợp tác xã
• 1.1.7. Những kinh nghiệm của Quốc tế và trong nước trong việc xây dựng tổ hợp tác và Hợp tác xã
• 1.1.7.1. Kinh nghiệm của Cộng Hòa Liên bang Đức
• 1.1.7.2. Kinh nghiệm của Nhật Bản
• 1.1.7.3. Phát triển trong nước
• 1.1.7.4. Tình hình phát triển tổ hợp tác và hợp tác xã ở Long An
• 1.1.8. Chuyển giao kết quả nghiên cứu nuôi thủy sản cho nông dân
• 1.1.9. Một vài vấn đề lý luận về xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG TIẾN BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NUÔI THỦY SẢN Ở VÙNG ĐỒNG THÁP MƯỜI TỈNH LONG AN TỪ NĂM 2000 ĐẾN NAY
• 2.1. Thực trạng sản xuất nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Long An từ năm 2000 đến nay
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội tỉnh Long An
• 2.1.3. Thực trạng sản xuất nuôi trồng thủy sản của tỉnh Long An từ năm 2000 đến nay
• 2.1.4. Thực trạng ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong lĩnh vực nuôi thủy sản ở vùng Đồng Tháp Mười tỉnh Long An từ năm 2000 đến nay
• 2.1.5. Nguồn Ngân sách sự nghiệp KH&CN Long An
• 2.1.6. Nguồn kinh phí từ các phòng nông nghiệp và phát triển nông thôn của các huyện vùng ĐTM
• 2.1.7. Bàn luận kết quả về thực trạng tình hình ứng dụng các tiến bộ KH&CN trong thời gian qua
• 2.2. Định hướng phát triển thủy sản vùng Đồng Tháp Mười của tỉnh Long An đến năm 2015
• 2.2.1. Định hướng phát triển thủy sản của địa phương
• 2.2.2. Giải pháp thực hiện mục tiêu phát triển thủy sản của địa phương đến năm 2015
• 2.3. Mô hình xây dựng tổ hợp tác nuôi cá rô đồng ở xã Bình Hiệp, huyện Mộc Hóa
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN MÔ HÌNH TỔ LIÊN KẾT SẢN XUẤT TRONG NUÔI THỦY SẢN
• 3.1. Giải pháp hoàn thiện mô hình tổ liên kết sản xuất trong nuôi thủy sản
• 3.2. Giải pháp về xây dựng mạng lưới cộng tác viên cơ sở
• 3.3. Giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác quản lý KH&CN địa phương
• 3.4. Giải pháp về vận động “4 nhà” liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm
• 3.5. Kiện toàn tổ hợp tác, Hợp tác xã theo mô hình tổ liên kết
• 3.6. Điều kiện hoàn thiện mô hình tổ liên kết sản xuất
• 3.6.1. Các chính sách về tài chính, thị trường, KH&CN
• 3.6.2. Trách nhiệm của chính quyền các cấp
• 3.6.3. Trách nhiệm của Liên minh Hợp tác xã
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản tại Đồng Tháp Mười

Mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản tại Đồng Tháp Mười đang trở thành một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững trong lĩnh vực nuôi thủy sản. Vùng Đồng Tháp Mười, với tiềm năng lớn về diện tích mặt nước, đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của ngành nuôi thủy sản trong những năm gần đây. Tuy nhiên, việc tổ chức sản xuất còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc áp dụng tiến bộ khoa học và công nghệ. Mô hình tổ liên kết sản xuất không chỉ giúp nông dân tiếp cận nhanh chóng với các kỹ thuật mới mà còn tạo ra sự hợp tác chặt chẽ giữa các hộ nuôi trồng.

1.1. Khái niệm và vai trò của mô hình tổ liên kết sản xuất

Mô hình tổ liên kết sản xuất là hình thức tổ chức mà trong đó các hộ nuôi thủy sản hợp tác với nhau để chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực và công nghệ. Vai trò của mô hình này rất quan trọng trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong sản xuất.

1.2. Lịch sử phát triển mô hình tổ liên kết tại Đồng Tháp Mười

Mô hình tổ liên kết sản xuất đã được triển khai tại Đồng Tháp Mười từ những năm 2000, với nhiều dự án thí điểm thành công. Những mô hình này đã giúp nông dân cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng sản phẩm nuôi trồng.

II. Thách thức trong phát triển nuôi thủy sản tại Đồng Tháp Mười

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng ngành nuôi thủy sản tại Đồng Tháp Mười vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Diện tích nuôi còn thấp so với khả năng, và nhiều mô hình sản xuất chưa được nhân rộng. Việc áp dụng công nghệ mới còn hạn chế, dẫn đến năng suất thấp và chất lượng sản phẩm không ổn định. Ngoài ra, việc quản lý ao nuôi còn lỏng lẻo, dễ dẫn đến dịch bệnh.

2.1. Những khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới

Nhiều nông dân chưa có đủ kiến thức và kỹ năng để áp dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất. Điều này dẫn đến việc sản xuất vẫn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền thống, không tận dụng được tiềm năng của công nghệ hiện đại.

2.2. Vấn đề quản lý và tổ chức sản xuất

Việc quản lý ao nuôi còn thiếu chặt chẽ, dẫn đến tình trạng dịch bệnh phát sinh. Nhiều hộ nuôi vẫn hoạt động độc lập, không có sự liên kết chặt chẽ, gây khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm.

III. Phương pháp xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất hiệu quả

Để xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất hiệu quả, cần có những phương pháp cụ thể nhằm nâng cao sự hợp tác giữa các hộ nuôi. Việc thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã là một trong những giải pháp quan trọng. Các tổ này sẽ giúp nông dân chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực và công nghệ, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

3.1. Thành lập tổ hợp tác nuôi thủy sản

Việc thành lập tổ hợp tác là bước đầu tiên trong việc xây dựng mô hình tổ liên kết. Các hộ nuôi cần tự nguyện tham gia và cùng nhau xây dựng quy chế hoạt động, chia sẻ lợi ích và trách nhiệm.

3.2. Đào tạo và nâng cao kỹ năng cho nông dân

Cần tổ chức các khóa đào tạo về kỹ thuật nuôi thủy sản, quản lý ao nuôi và áp dụng công nghệ mới cho nông dân. Điều này sẽ giúp họ nâng cao kiến thức và kỹ năng, từ đó cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong nuôi thủy sản

Các mô hình tổ liên kết sản xuất đã cho thấy những kết quả tích cực trong việc nâng cao hiệu quả nuôi thủy sản tại Đồng Tháp Mười. Nhiều hộ nuôi đã cải thiện được thu nhập và chất lượng sản phẩm nhờ vào sự hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm. Các kết quả nghiên cứu cũng đã được áp dụng vào thực tiễn, giúp nông dân tiếp cận nhanh chóng với các tiến bộ khoa học và công nghệ.

4.1. Kết quả từ các mô hình tổ hợp tác

Nhiều mô hình tổ hợp tác đã cho thấy sự tăng trưởng rõ rệt về năng suất và thu nhập. Các hộ nuôi trong tổ hợp tác thường có sản lượng cao hơn so với những hộ nuôi độc lập.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ những mô hình thành công cho thấy rằng sự hợp tác và chia sẻ thông tin là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất. Nông dân cần được khuyến khích tham gia vào các tổ hợp tác để cùng nhau phát triển.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của mô hình tổ liên kết sản xuất

Mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản tại Đồng Tháp Mười có tiềm năng lớn để phát triển bền vững. Việc áp dụng các giải pháp hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất. Tương lai của ngành nuôi thủy sản tại đây phụ thuộc vào sự phát triển của các mô hình tổ liên kết, giúp nông dân tiếp cận nhanh chóng với các tiến bộ khoa học và công nghệ.

5.1. Triển vọng phát triển mô hình tổ liên kết

Với sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức, mô hình tổ liên kết sản xuất có thể mở rộng ra nhiều địa phương khác, giúp nâng cao hiệu quả nuôi thủy sản trên toàn vùng Đồng Tháp Mười.

5.2. Định hướng phát triển bền vững trong nuôi thủy sản

Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích nông dân tham gia vào các tổ hợp tác, từ đó tạo ra một hệ sinh thái nuôi thủy sản bền vững và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Nội dung Chƣơng I. Cơ sở lý luận về xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất. Chƣơng II. Thực trạng tình hình ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong nuôi thủy sản ở vùng Đồng Tháp Mƣời tỉnh Long An từ năm 2000 - đến nay.

Chƣơng III. Giải pháp hoàn thiện mô hình tổ liên kết sản xuất trong nuôi thủy sản. Kết luận và khuyến nghị 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH TỒ LIÊN KẾT SẢN XUẤT 1.

Những khái niệm cơ bản : 1. Các khái niệm , thuật ngữ chung : Nghiên cứu khoa học là một họat động tìm kiếm, xem xét, điều tra, hoặc thử nghiệm. Dựa trên những số liệu, tài liệu, kiến thức,… đạt đƣợc từ các thí nghiệm nghiên cứu khoa học để phát hiện ra những cái mới về bản chất sự vật, về thế giới tự nhiên và xã hội, và để sáng tạo phƣơng pháp và phƣơng tiện kỹ thuật mới cao hơn, giá trị hơn. Con ngƣời muốn làm nghiên cứu khoa học phải có kiến thức nhất định về lãnh vực nghiên cứu và cái chính là phải rèn luyện cách làm việc tự lực, có phƣơng pháp từ lúc ngồi trên ghế nhà trƣờng.

Khái niệm tổ chức : + „„ Theo ngôn ngữ thông thường, tổ chức được xem như tập hợp của nhiều người, nhiều nhóm người nhằm thực hiện một mục tiêu chung mà nếu chỉ một người hay một nhóm người không thực hiện được. + Theo ngôn ngữ khoa học thì tổ chức là một thực thể xã hội do các cá nhân hoặc các nhóm kết hợp để thực hiện mục tiêu chung có 3 đặc trưng cơ bản ngang nhau : 1. Tổ chức được tạo ra nhằm thực hiện các mục tiêu chung của cộng đồng ; 2. Có cấu trúc phân công lao động nghĩa là mọi người tham gia tổ chức không phải đều được nhận việc như nhau mà được giao những việc phù hợp với yêu cầu của tổ chức, trình độ và năng lực cá nhân.

Tổ chức càng phát triển thì phân công lao động càng triệt để ; 3. Có một ban quản lý. Ban quản lý có bổn phận đại diện cho công đồng với công việc điều phối và thực hiện mục tiêu của tổ chức ‟‟.[4 ;1] Khái niệm liên kết hay hoà nhập nói lên sự kết hợp thích ứng với nhau giữa các yếu tố cấu thành một hệ thống, cho phép các yếu tố đó tạo thành một chỉnh thể cân đối. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Khái niệm tổ hợp tác Theo định nghĩa của FAO (1993) thì “nhóm sở thích (có nơi gọi là tổ hợp tác) trong nông nghiệp nông thôn” là tập hợp những ngƣời dân, hộ gia đình, hoặc bộ tộc sống chung trong cộng đồng địa phƣơng, có kiến thức, tâm huyết – say mê các hoạt động về kinh tế xã hội ở cơ sở; tình nguyện tham gia thực hiện vì mục tiêu lợi nhuận và phi lợi nhuận, sẵn sàng làm nòng cốt thúc đẩy các hoạt động đó vì sự tiến bộ an sinh xã hội, hoặc vì nâng cao hiệu quả sản xuất, hoặc vì hợp tác với nhau để tìm phƣơng pháp mƣu sinh bền vững bằng cách lồng ghép các hoạt động sản xuất nông nghiệp với các dịch vụ trong nông thôn để, trƣớc mắt đáp ứng nhu cầu thiết yếu của cộng đồng, sau đó nhằm tạo ra sự phát triển bền vững trên quê hƣơng mình. Tổ hợp tác là hình thức tổ chức của xã hội dân sự, ngƣời dân thành lập tổ giải quyết các nhu cầu sản xuất, đời sống theo hƣớng thoả thuận dân sự, là đầu mối liên kết với chính quyền cơ sở, đối tác của các chƣơng trình dự án cộng đồng, là khách hàng của các doanh nghiệp, nhà cung cấp hàng hoá, nơi thực hiện công tác vận động xã hội, xây dựng cụm, dân cƣ, làng bản văn hoá,… Tổ hợp tác hoạt động theo Điều 111 đến 120 của Bộ Luật Dân sự năm 2005: “Tổ hợp tác đƣợc hình thành trên cơ sở hợp đồng hợp tác có chứng thực của Ủy ban nhân dân xã, phƣờng, thị trấn của từ ba cá nhân trở lên, cùng đóng góp tài sản, công sức để thực hiện những công việc nhất định, cùng hƣởng lợi và cùng chịu trách nhiệm là chủ thể trong các quan hệ dân sự” Nghị định 151/2007/NĐ-CP và Thông tƣ 04/2008/TT-BKH hƣớng dẫn tổ chức, hoạt động của tổ hợp tác với những đặc điểm cơ bản: Tổ hợp tác do các cá nhân tự nguyên thành lập, là một loại hình của kinh tế tập thể, của tổ chức xã hội dân sự số lƣợng thành viên tối thiểu là 3 ngƣời, UBND cấp xã chứng thực hợp đồng hợp tác; tổ hợp tác không phải là pháp nhân, hoạt động vì mục đích kinh tế, xã hội, sở thích nhóm không trái với pháp luật. Tổ hợp tác không phải là pháp nhân kinh doanh, “không là cấp dưới” của UBND xã, hay tổ trƣởng dân phố, trƣởng thôn, của Ban quản lý chƣơng trình dự 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] án do vậy mối quan hệ là hợp tác,hýớng dẫn ðúng ngýời ðúng việc; một số công việc nhiều tổ làm đƣợc có thể luân phiên giữa các tổ hoặc bỏ thầu chọn tổ làm tốt nhất. Các tổ hợp tác hoạt động với tinh thần tự nguyện, mỗi thành viên có trách nhiệm theo hợp đồng, theo thoả thuận cùng có lợi, do vậy các tranh chấp cần đƣợc ngăn chặn và xử lý kịp thời để giữ tình đoàn kết.

Hoạt động của tổ hợp tác ngoài các mục tiêu về kinh tế đối với tổ hợp tác làm kinh tế, các loại hình tổ hợp tác đều lấy tôn chỉ mục tiêu phát triển cộng đồng, hoạt động xã hội tƣơng trợ, giúp đỡ đời sống tinh thần đến từng cá nhân và gia đình với ý nghĩa nhân văn. Khái niệm về Hợp tác xã Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể do các cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân (sau đây gọi chung là xã viên) có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của Luật này để phát huy sức mạnh tập thể của từng xã viên tham gia hợp tác xã, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc. Hợp tác xã hoạt động nhƣ một loại hình doanh nghiệp, có tƣ cách pháp nhân, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính trong phạm vi vốn điều lệ, vốn tích luỹ và các nguồn vốn khác của hợp tác xã theo quy định của pháp luật. HTX là phƣơng thức tất yếu trong lao động sản xuất và các hoạt động kinh tế, gắn liền với sự phát triển kinh tế và bị ràng buộc và qui định bởi sự tiến triển trong quá trình xã hội hoá của hoạt động kinh tế của con ngƣời và phải thích ứng với tiến trình phát triển kinh tế đó.

HTX phải tạo ra xung lực tăng năng suất lao động và đạt hiệu quả kinh tế cao. HTX là hình thức thực hiện các quá trình hợp tác trong hoạt động kinh tế. Mục tiêu của HTX là phát triển đƣợc sức sản xuất xã hội, tiết kiệm lao động, 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tăng hiệu quả kinh tế, phải thích hợp với các mối quan hệ kinh tế mới trong điều kiện mới. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất sớm, có thể là ngƣời Việt Nam đầu tiên, nghiên cứu lý luận và kinh nghiệm quốc tế về hợp tác xã và truyền bá vào nƣớc ta, trong tác phẩm "Đƣờng kách mệnh" viết vào năm 1927.

"Hợp tác xã" trong "Đƣờng kách mệnh" là tác phẩm lý luận điển hình, mẫu mực về HTX, là biểu hiện sinh động của sự gặp gỡ giữa văn minh phƣơng Đông nói chung và văn hoá Việt Nam nói riêng và phƣơng Tây, từ đó tạo ra Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về HTX. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đúc rút lý luận và kinh nghiệm hợp tác xã của thế giới, điển hình là Anh, Pháp, Đức, Nga, Nhật. Quan niệm của Hồ Chí Minh về HTX lúc đó rất đúng với nhận thức của quốc tế, trƣớc hết là Liên minh HTX quốc tế, Tổ chức Lao động thế giới và các nƣớc hiện nay về HTX, về bản chất, giá trị và nguyên tắc, cách thức tổ chức HTX. Chủ tịch Hồ Chí Minh trình bày các quan niệm về HTX một cách hệ thống, với ngôn ngữ dung dị, dễ hiểu, và đặc biệt rất ngắn gọn, ai đọc cũng có thể hiểu đƣợc.

Giải thích về bản chất hợp tác xã, Ngƣời viết: Hạt nhân, trung tâm của HTX là xã viên; xã viên hợp tác với nhau để có lợi ích thiết thực và vẫn duy trì tính độc lập của mình; xã viên là chủ đích thực của hợp tác xã, là mục tiêu mà HTX phải phục vụ; HTX là phƣơng tiện để phục vụ xã viên, phải đảm bảo đem lại lợi ích cho xã viên- thực là "hợp tác xã là nhà, xã viên là chủ". Để trả lời câu hỏi "tại sao ngƣời ta cần phải tham gia hợp tác xã", Bác Hồ đã đƣa ra một ví dụ cụ thể chứng minh, theo đó: ngƣời sản xuất, nhất là nông dân đƣợc chia sẻ lợi ích phát sinh cả trong quá trình trao đổi, tiêu thụ sản phẩm, tạo tiết kiệm cho xã hội thông qua giảm chi phí trung gian, tạo lợi ích cho ngƣời tiêu dùng cuối cùng thông qua giá rẻ. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VII đã bƣớc đầu đề ra mô hình HTX tiêu dùng theo chuẩn mực quốc tế (Xã viên vừa là đồng sở hữu vừa đồng sử dụng sản phẩm, dịch vụ của HTX). Cụ thể: ở nông thôn, trên cơ sở tăng cƣờng vai trò đơn vị kinh tế tự chủ của hộ xã viên, các HTX hƣớng hoạt động vào những khâu và lĩnh vực mà hộ xã· viên không có điều kiện tự làm hoặc làm kém hiệu quả hơn kinh doanh tập thể.

Trong nông nghiệp, trên cơ sở phát huy tính tự chủ của hộ gia đình, chú trọng phát triển các hình thức hợp tác và HTX cung cấp dịch vụ, vật tƣ và tiêu thụ sản phẩm cho kinh tế hộ gia đình và trang trại". Tuy nhiên, chủ trƣơng này chƣa đƣợc thể chế hoá trong Luật Hợp tác xã năm 1996 và Luật Hợp tác xã năm 2003. Ngày nay, ở một số nƣớc nhƣ: Đan Mạch, Hà Lan, Na uy- là những nƣớc có khu vực HTX mạnh và có phong trào HTX từ lâu và khá sớm trên thế giới, nhƣng vẫn chƣa có Luật về hợp tác xã. Ngay ở nƣớc ta, mặc dù khung pháp luật chƣa đầy đủ, tổ hợp tác mà bản chất là HTX, trong những năm gần đây, vẫn phát triển rất mạnh mẽ.