Luận Văn Thạc Sĩ Về Mô Hình Phát Triển Du Lịch Sông Nước Ở Thành Phố Cần Thơ

Tài liệu chuyên sâu Mô Hình Phát Triển Du Lịch Sông Nước Tại Cần Thơ, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc cho văn học

• Tác giả: Trần Thị Hồng Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Xuân Hậu
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa Lí Học
• Đề tài: Xây Dựng Mô Hình Phát Triển Du Lịch Sông Nước Tại Thành Phố Cần Thơ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÀ XÂY DỰNG MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC
• 1.1.1. Một số vấn đề về du lịch
• 1.1.2. Du lịch sông nước
• 1.1.3. Xây dựng mô hình phát triển du lịch sông nước
• 1.1.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.1.5. Phát triển mô hình du lịch sông nước ở một số nước trên thế giới
• 1.2. TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG XÂY DỰNG MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC Ở THÀNH PHỐ CẦN THƠ
• 1.2.1. Khái quát chung về Thành phố Cần Thơ
• 1.2.2. Vị trí địa lí và lãnh thổ
• 1.2.3. Đặc điểm tự nhiên
• 1.2.4. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 1.2.5. Những lợi thế so sánh về tiềm năng phát triển du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.2.5.1. Vị trí địa lý
• 1.2.5.2. Tài nguyên du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.2.5.3. Nguồn lao động
• 1.2.5.4. Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch
• 1.2.6. Thực trạng phát triển du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.2.6.1. Khái quát về tình hình phát triển du lịch sông nước Cần Thơ
• 1.2.6.2. Phát triển sản phẩm du lịch sông nước
• 1.2.6.3. Phát triển du lịch sông nước theo lãnh thổ. Phát triển các tuyến du lịch sông nước
• 1.2.6.4. Nguồn nhân lực du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.2.6.5. Cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch. Công tác xúc tiến và quảng bá du lịch
• 1.2.6.6. Đầu tư phát triển du lịch
• 1.2.6.7. Hiệu quả kinh tế - xã hội
• 1.2.6.8. Đánh giá của du khách khi đi du lịch sông nước ở Cần Thơ
• 1.2.6.9. Thông tin về đối tượng khảo sát
• 1.2.6.10. Kết quả khảo sát
• 1.2.7. Thực trạng xây dựng mô hình phát triển du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.2.8. Tiềm năng để Thành phố Cần Thơ xây dựng mô hình phát triển du lịch sông nước
• 1.2.9. Mô hình phát triển du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.2.10. Đánh giá về thực trạng phát triển mô hình du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.2.10.1. Những kết quả đạt được
• 1.2.10.2. Những hạn chế, bất cập
• 1.2.10.3. Những cơ hội và thách thức
• 1.3. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC Ở THÀNH PHỐ CẦN THƠ ĐẾN 2020 TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2030
• 1.3.1. Những căn cứ xây dựng định hướng và giải pháp
• 1.3.2. Kế hoạch phát triển du lịch ở Thành phố Cần Thơ
• 1.3.3. Thực trạng phát triển mô hình du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.3.4. Nhu cầu của thị trường khách du lịch sông nước
• 1.3.5. Định hướng xây dựng mô hình phát triển du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.3.5.1. Xây dựng mô hình du lịch sông nước kết hợp ở Thành phố Cần Thơ
• 1.3.5.2. Định hướng thị trường khách du lịch
• 1.3.5.3. Định hướng về nhân lực và vật lực phát triển mô hình du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.3.5.4. Hướng liên kết vùng trong phát triển mô hình du lịch sông nước
• 1.3.6. Giải pháp xây dựng mô hình phát triển du lịch sông nước ở Thành phố Cần Thơ
• 1.3.6.1. Phát triển cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật
• 1.3.6.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 1.3.6.3. Đa dạng hóa sản phẩm và phát triển sản phẩm du lịch đặc thù
• 1.3.6.4. Đẩy mạnh xúc tiến, tuyên truyền quảng bá mô hình du lịch sông nước
• 1.3.6.5. Bảo vệ tài nguyên, môi trường du lịch. Phòng ngừa rủi ro về giao thông đường thủy
• 1.3.6.6. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm và xác lập được sự thống nhất cao, đồng bộ giữa các cơ quan quản lý hành chính và quản lý tài nguyên
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về du lịch sông nước tại Cần Thơ

Du lịch sông nước là một trong những loại hình du lịch đặc trưng của vùng đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có Thành phố Cần Thơ. Với hệ thống sông ngòi phong phú, Cần Thơ không chỉ nổi bật với cảnh quan thiên nhiên mà còn với văn hóa đặc sắc của người dân nơi đây. Du lịch sông nước không chỉ mang lại trải nghiệm thú vị cho du khách mà còn góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa địa phương. Theo thống kê, lượng khách du lịch đến Cần Thơ ngày càng tăng, cho thấy tiềm năng phát triển của loại hình này. Đặc biệt, các tour du lịch như tham quan chợ nổi Cái Răng, khám phá các cù lao, hay trải nghiệm cuộc sống của người dân ven sông đã thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước.

1.1. Tiềm năng du lịch sông nước

Cần Thơ được thiên nhiên ưu đãi với hệ thống sông ngòi dày đặc, tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch sông nước phát triển. Các tài nguyên du lịch như cảnh quan thiên nhiên, văn hóa địa phương và các hoạt động truyền thống là những yếu tố quan trọng thu hút khách du lịch. Hệ sinh thái phong phú của vùng sông nước không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn là nơi bảo tồn đa dạng sinh học. Đặc biệt, du lịch sinh thái kết hợp với du lịch văn hóa đang trở thành xu hướng được ưa chuộng, giúp du khách có cơ hội trải nghiệm cuộc sống của người dân địa phương và tìm hiểu về văn hóa đặc sắc của miền Tây.

II. Thực trạng phát triển du lịch sông nước tại Cần Thơ

Mặc dù có nhiều tiềm năng, du lịch sông nước tại Cần Thơ vẫn chưa được khai thác triệt để. Các sản phẩm du lịch hiện có chủ yếu tập trung vào các tour tham quan chợ nổi và các điểm đến ven sông. Tuy nhiên, sự phát triển của các tour du lịch còn hạn chế về số lượng và chất lượng. Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của du khách. Đặc biệt, công tác xúc tiến và quảng bá du lịch còn yếu, dẫn đến việc nhiều du khách chưa biết đến các điểm đến hấp dẫn của Cần Thơ. Theo khảo sát, nhiều du khách cho biết họ chưa hài lòng với chất lượng dịch vụ và sự đa dạng của các sản phẩm du lịch sông nước.

2.1. Các sản phẩm du lịch sông nước

Các sản phẩm du lịch sông nước tại Cần Thơ chủ yếu bao gồm tham quan chợ nổi, khám phá các cù lao và trải nghiệm cuộc sống của người dân ven sông. Tuy nhiên, sự đa dạng của các sản phẩm này còn hạn chế. Nhiều du khách mong muốn có thêm các hoạt động trải nghiệm như học nấu ăn, tham gia vào các lễ hội văn hóa địa phương. Việc phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù như du lịch cộng đồng cũng cần được chú trọng để tạo ra những trải nghiệm phong phú hơn cho du khách.

III. Định hướng và giải pháp phát triển du lịch sông nước tại Cần Thơ

Để phát triển mô hình phát triển du lịch sông nước tại Cần Thơ, cần có những định hướng và giải pháp cụ thể. Trước hết, cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch, bao gồm cả giao thông đường thủy và các dịch vụ lưu trú. Bên cạnh đó, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong ngành du lịch cũng rất quan trọng. Đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên du lịch chuyên nghiệp, am hiểu về văn hóa và lịch sử địa phương sẽ giúp nâng cao trải nghiệm của du khách. Ngoài ra, cần đẩy mạnh công tác xúc tiến và quảng bá du lịch, sử dụng các kênh truyền thông hiện đại để tiếp cận với du khách tiềm năng.

3.1. Giải pháp phát triển bền vững

Phát triển du lịch bền vững là một trong những mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch sông nước tại Cần Thơ. Cần có các biện pháp bảo vệ tài nguyên môi trường, đảm bảo rằng hoạt động du lịch không gây hại đến hệ sinh thái sông nước. Đồng thời, việc kết hợp giữa phát triển du lịch và bảo tồn văn hóa địa phương cũng cần được chú trọng. Các hoạt động du lịch nên gắn liền với việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, từ đó tạo ra những sản phẩm du lịch độc đáo và hấp dẫn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Cần Thơ, trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), sở hữu hệ thống sông ngòi chằng chịt với hơn 158 sông rạch lớn nhỏ, trong đó có sông Hậu, sông Cần Thơ và sông Cái Lớn. Với diện tích 1.439 km² và dân số khoảng 1,566 triệu người (năm 2016), Cần Thơ có vị trí địa lý thuận lợi, cách TP. Hồ Chí Minh 169 km, là đầu mối giao thông quan trọng của vùng. Tiềm năng phát triển du lịch sông nước tại đây rất lớn nhờ cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, văn hóa sông nước đặc trưng và cơ sở hạ tầng ngày càng hoàn thiện.

Tuy nhiên, du lịch sông nước ở Cần Thơ vẫn chưa được khai thác triệt để để trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Nghiên cứu nhằm xây dựng mô hình phát triển du lịch sông nước phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố trong giai đoạn 2011-2017, định hướng đến năm 2020 và tầm nhìn 2030. Mục tiêu cụ thể là phân tích tiềm năng, đánh giá thực trạng, đề xuất giải pháp phát triển bền vững, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội và bảo tồn giá trị văn hóa đặc thù.

Nghiên cứu có phạm vi không gian toàn thành phố Cần Thơ, tập trung vào các điểm du lịch liên quan đến sông nước, với dữ liệu thu thập trong giai đoạn 2011-2017. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương trong việc phát triển sản phẩm du lịch sông nước đặc thù, nâng cao sức cạnh tranh và thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng các lý thuyết và mô hình phát triển du lịch tổng hợp, trong đó:

• Lý thuyết phát triển bền vững: Nhấn mạnh sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và bảo tồn văn hóa, đảm bảo du lịch sông nước phát triển lâu dài, không làm suy thoái tài nguyên thiên nhiên và giá trị văn hóa bản địa.

• Mô hình tổng hợp lãnh thổ: Xem xét sự tác động qua lại giữa các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội và văn hóa trong không gian địa lý, giúp xây dựng mô hình phát triển du lịch phù hợp với đặc điểm vùng sông nước Cần Thơ.

• Khái niệm tài nguyên du lịch: Bao gồm tài nguyên tự nhiên (địa hình, khí hậu, sông ngòi) và tài nguyên văn hóa (chợ nổi, lễ hội, làng nghề truyền thống), là cơ sở để hình thành sản phẩm du lịch sông nước đặc thù.

• Khái niệm sản phẩm du lịch sông nước: Tổng hợp các dịch vụ vui chơi, giải trí, tham quan, nghỉ dưỡng trên sông và ven sông, gắn liền với đời sống văn hóa cư dân địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo thống kê của thành phố Cần Thơ giai đoạn 2011-2017, các tài liệu pháp luật như Luật Du lịch Việt Nam 2017, các đề án phát triển du lịch của UBND TP. Cần Thơ, cùng các nghiên cứu khoa học liên quan. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát thực địa, phỏng vấn các cán bộ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hướng dẫn viên du lịch và khách du lịch.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu khảo sát theo phương pháp ngẫu nhiên có chủ đích tại các điểm du lịch sông nước tiêu biểu như chợ nổi Cái Răng, bến Ninh Kiều, các cù lao trên sông Hậu.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng số liệu thống kê về lượng khách du lịch, doanh thu, cơ sở vật chất kỹ thuật; phân tích định tính qua phỏng vấn và quan sát thực địa. So sánh các chỉ số phát triển du lịch sông nước qua các năm để đánh giá xu hướng và hiệu quả.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2017, với định hướng phát triển đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tiềm năng du lịch sông nước dồi dào: Cần Thơ có hệ thống sông ngòi phong phú với hơn 158 sông rạch, cùng các cù lao như Cồn Ấu, Cồn Khương, tạo cảnh quan thiên nhiên đặc sắc. Nguồn lao động du lịch có trình độ văn hóa và kỹ năng ngày càng được nâng cao, với hơn 44 phường và 36 xã có tiềm năng phát triển du lịch.

2. Tăng trưởng khách du lịch và doanh thu: Lượng khách du lịch đến Cần Thơ tăng trung bình khoảng 10-15% mỗi năm trong giai đoạn 2013-2017, doanh thu du lịch cũng tăng tương ứng, đạt mức tăng trưởng khoảng 12%/năm. Khách du lịch chủ yếu quan tâm đến các sản phẩm du lịch sông nước như chợ nổi, du thuyền trên sông Hậu, trải nghiệm văn hóa miệt vườn.

3. Thực trạng cơ sở hạ tầng và dịch vụ: Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch sông nước được cải thiện rõ rệt, với sự phát triển của các khách sạn, nhà hàng, phương tiện vận chuyển đường thủy. Tuy nhiên, vẫn còn hạn chế về quy mô và chất lượng dịch vụ, đặc biệt là các dịch vụ hỗ trợ như y tế, an ninh và quảng bá du lịch.

4. Đánh giá của du khách: Khoảng 85% du khách hài lòng với trải nghiệm du lịch sông nước tại Cần Thơ, đặc biệt đánh giá cao cảnh quan thiên nhiên và văn hóa địa phương. Tuy nhiên, khoảng 30% phản ánh cần nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo vệ môi trường sông nước.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự tăng trưởng khách du lịch và doanh thu là do sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng giao thông, phát triển sản phẩm du lịch đặc thù và chính sách quảng bá hiệu quả của chính quyền địa phương. So với các mô hình du lịch sông nước thành công trên thế giới như River Walk (Mỹ) hay Venice (Ý), Cần Thơ còn nhiều tiềm năng chưa khai thác hết, đặc biệt trong việc đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Việc phát triển du lịch sông nước gắn liền với bảo tồn môi trường và văn hóa bản địa là yếu tố then chốt để đảm bảo phát triển bền vững. Dữ liệu khảo sát cho thấy sự hài lòng của du khách có thể được minh họa qua biểu đồ tăng trưởng lượng khách và mức độ hài lòng theo năm, đồng thời bảng so sánh các chỉ số cơ sở vật chất kỹ thuật qua các năm cũng phản ánh sự tiến bộ rõ nét.

Tuy nhiên, các hạn chế về quản lý, thiếu đồng bộ trong quy hoạch và nhận thức bảo vệ môi trường vẫn là thách thức lớn. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, Cần Thơ cần học hỏi kinh nghiệm về liên kết vùng, phát triển nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý du lịch.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đường thủy và bến bãi: Đầu tư nâng cấp hệ thống bến tàu, phương tiện vận chuyển an toàn, hiện đại nhằm tăng sức chứa và chất lượng phục vụ khách du lịch. Mục tiêu đạt tăng 20% công suất vận chuyển trong vòng 3 năm, do UBND TP phối hợp Sở Giao thông vận tải thực hiện.

2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch: Tổ chức đào tạo chuyên sâu cho hướng dẫn viên, nhân viên dịch vụ về kỹ năng ngoại ngữ, kiến thức văn hóa và kỹ năng phục vụ. Mục tiêu đào tạo ít nhất 500 nhân lực chất lượng cao đến năm 2023, do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì.

3. Đa dạng hóa sản phẩm du lịch sông nước đặc thù: Phát triển các tour du lịch kết hợp trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, du lịch mạo hiểm trên sông, homestay ven sông nhằm thu hút đa dạng đối tượng khách. Thực hiện trong 5 năm tới với sự phối hợp của doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.

4. Tăng cường xúc tiến, quảng bá du lịch sông nước: Sử dụng các kênh truyền thông hiện đại, tổ chức sự kiện văn hóa, lễ hội sông nước để nâng cao nhận diện thương hiệu du lịch Cần Thơ. Mục tiêu tăng 30% lượt khách quốc tế đến năm 2025, do Trung tâm Xúc tiến Du lịch TP triển khai.

5. Bảo vệ tài nguyên và môi trường du lịch: Áp dụng các biện pháp quản lý chất thải, bảo vệ nguồn nước, phòng ngừa rủi ro giao thông đường thủy, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về phát triển bền vững. Thực hiện liên tục, có sự phối hợp của các cơ quan quản lý và cộng đồng dân cư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và hoạch định chính sách du lịch: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách phát triển du lịch sông nước bền vững, quy hoạch không gian và đầu tư hạ tầng phù hợp.

2. Doanh nghiệp du lịch và lữ hành: Giúp hiểu rõ tiềm năng, xu hướng thị trường và nhu cầu khách du lịch, từ đó thiết kế sản phẩm, dịch vụ và chiến lược kinh doanh hiệu quả.

3. Nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành địa lý, du lịch: Cung cấp khung lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và dữ liệu thực tiễn quý giá để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo.

4. Cộng đồng địa phương và các tổ chức phi chính phủ: Nâng cao nhận thức về vai trò của cộng đồng trong phát triển du lịch, bảo vệ môi trường và văn hóa, đồng thời tham gia vào các hoạt động phát triển du lịch bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Du lịch sông nước là gì và có đặc điểm gì nổi bật?
   Du lịch sông nước là loại hình du lịch sử dụng các phương tiện như thuyền, canô để di chuyển trên sông, kênh rạch, kết hợp tham quan, giải trí và trải nghiệm văn hóa ven sông. Đặc điểm nổi bật là sự gắn kết chặt chẽ với môi trường tự nhiên và văn hóa bản địa, tạo trải nghiệm độc đáo cho du khách.

2. Tại sao Cần Thơ có tiềm năng phát triển du lịch sông nước?
   Cần Thơ có hệ thống sông ngòi phong phú, cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, văn hóa sông nước đặc trưng và vị trí địa lý thuận lợi làm đầu mối giao thông vùng ĐBSCL. Cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực du lịch ngày càng được cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch sông nước.

3. Những thách thức chính trong phát triển du lịch sông nước ở Cần Thơ là gì?
   Bao gồm hạn chế về quy hoạch đồng bộ, chất lượng dịch vụ chưa cao, ô nhiễm môi trường sông nước, thiếu đa dạng sản phẩm du lịch và nhận thức bảo vệ tài nguyên chưa đầy đủ. Các thách thức này ảnh hưởng đến sức hấp dẫn và sự phát triển bền vững của du lịch.

4. Các giải pháp quan trọng để phát triển du lịch sông nước bền vững?
   Tập trung phát triển hạ tầng giao thông đường thủy, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đa dạng hóa sản phẩm du lịch, tăng cường xúc tiến quảng bá, đồng thời bảo vệ môi trường và tài nguyên du lịch. Sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng là yếu tố then chốt.

5. Làm thế nào để cộng đồng địa phương tham gia phát triển du lịch sông nước?
   Cộng đồng có thể tham gia qua việc cung cấp dịch vụ homestay, hướng dẫn viên không chuyên, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, tham gia bảo vệ môi trường và quảng bá văn hóa địa phương. Việc chia sẻ lợi ích công bằng và nâng cao nhận thức là cơ sở để phát triển bền vững.

Kết luận

• Cần Thơ sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên và văn hóa để phát triển du lịch sông nước đặc thù, góp phần nâng cao vị thế trung tâm vùng ĐBSCL.
• Thực trạng phát triển du lịch sông nước giai đoạn 2011-2017 cho thấy sự tăng trưởng tích cực về lượng khách và doanh thu, nhưng còn nhiều hạn chế về cơ sở hạ tầng và chất lượng dịch vụ.
• Mô hình phát triển du lịch sông nước cần dựa trên nguyên tắc phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và phát huy giá trị văn hóa bản địa.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về hạ tầng, nhân lực, sản phẩm và xúc tiến quảng bá nhằm nâng cao sức cạnh tranh và thu hút khách du lịch.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các bước tiếp theo trong quy hoạch, đầu tư và quản lý phát triển du lịch sông nước tại Cần Thơ, kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030.

Hãy cùng chung tay phát triển du lịch sông nước Cần Thơ trở thành điểm đến lý tưởng, an toàn và thân thiện, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I thì “Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên và các giá trị văn hóa làm cơ sở để hình thành sản phẩm du lịch, khu du lịch, điểm du lịch, nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch” (Quốc Hội, 2017). Theo Nguyễn Minh Tuệ (chủ biên) cùng nhóm tác giả đã đưa ra định nghĩa về tài nguyên du lịch như sau: “Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên, văn hóa - lịch sử cùng các thành phần của chúng có sức hấp dẫn với du khách; đã, đang và sẽ được khai thác, cũng như bảo vệ nhằm đáp ứng nhu cầu của du lịch một cách hiệu quả và bền vững” (Nguyễn Minh Tuệ, 2010). Như vậy, đối với mỗi nhà nghiên cứu đều có cái nhận định khác nhau về tài nguyên du lịch, song về cơ bản có điểm chung là đều đề cập đến các yếu tố tự nhiên và các giá trị văn hóa do con người tạo ra có sức hấp dẫn đối với du khách. Tuy nhiên cần lưu ý: - Tổng thể tự nhiên và nhân văn có tính chất của tài nguyên du lịch nhưng chưa có nhu cầu du lịch thì chưa được coi là tài nguyên du lịch mà chỉ có thể được coi ở dạng tiềm năng.

- Chỉ những tài nguyên khai thác thật sự tạo ra sản phẩm du lịch đem lại hiệu quả cao mới được trao quyền sở hữu cho du lịch. - Trong điều kiện nhu cầu tăng cao, việc đưa các tổng thể tự nhiên, nhân văn không thật thuận lợi vào việc khai thác phục vụ du lịch phải được cải tạo theo quy luật đáp ứng nhu cầu của con người. * Đặc điểm tài nguyên du lịch - Tài nguyên du lịch rất đa dạng và phong phú, trong đó có nhiều tài nguyên đặc sắc và độc đáo có sức hấp dẫn rất lớn đối với khách du lịch. Tài nguyên du lịch là điều kiện cần để tạo ra sản phẩm du lịch, tài nguyên du Luan van 14 lịch càng đa dạng và phong phú thì sản phẩm du lịch càng phong phú nhằm thỏa mãn nhu cầu đa dạng của du khách.

Chẳng hạn để thỏa mãn nhu cầu tham quan, tìm hiểu để nâng cao nhận thức của khách du lịch thì tài nguyên du lịch có thể là các lễ hội, các sinh hoạt truyền thống của một vùng chợ, của một số các dân tộc ít người, các di tích lịch sử - văn hóa, các bảo tàng, các thác nước, hồ, sông, suối, các hang động, các cánh rừng nguyên sinh với sự đa dạng sinh học cao. - Tài nguyên du lịch không chỉ có giá trị hữu hình mà còn có giá trị vô hình. Đây có thể được xem là một trong những đặc điểm quan trọng của tài nguyên du lịch, khác với những nguồn tài nguyên khác. Tài nguyên du lịch là phương tiện vật chất trực tiếp tham gia vào việc hình thành các sản phẩm du lịch.

Đó chính là những giá trị hữu hình của tài nguyên du lịch. Ví dụ: tắm biển chính là sản phẩm du lịch tồn tại hữu hình từ các bãi cát, nước biển với những đặc điểm tự nhiên cụ thể. Còn giá trị vô hình của tài nguyên này chính là sự cảm nhận được của khách du lịch thông qua những cảm xúc tâm lý, làm thỏa mãn nhu cầu tinh thần (thẩm mỹ, văn hóa), một nhu cầu đặc biệt của khách du lịch. Giá trị vô hình của tài nguyên du lịch đôi khi còn được thể hiện thông qua những thông tin (nghe kể lại, qua báo chí, truyền hình, quảng cáo…) mà khách du lịch cảm nhận được, ngưỡng mộ và mong muốn đến tận nơi để thưởng thức.

Hoặc chẳng hạn đối với các tài nguyên như nhã nhạc cung đình Huế, cồng chiêng Tây Nguyên. Người ta chỉ thật sự cảm nhận được giá trị của các tài nguyên này thông qua tiếng nhạc, tiếng cồng chiêng vì các ý nghĩa khi dùng những nhạc cụ, dàn nhạc. - Tài nguyên du lịch có tính sở hữu chung. Theo Luật Du lịch Việt Nam, năm 2017 điều 7, mục 1 quy định: “Cộng đồng dân cư có quyền tham gia và hưởng lợi ích hợp pháp từ hoạt động du lịch”.

Và tại điều 5, mục 4 Luật Du lịch Việt Nam, năm 2017 cũng quy định: “Nhà nước ta đảm bảo sự tham gia của mọi thành phần kinh tế, mọi tầng lớp dân cư trong phát triển du lịch” (Quốc Hội, 2017). Qua đó cho thấy, về nguyên tắc thì bất kì công dân nào cũng có quyền được thẩm định, thưởng thức các giá trị của tài nguyên du lịch. Việc khai thác tài nguyên du lịch là quyền của mọi doanh nghiệp du lịch. Không có cá nhân hoặc doanh Luan van 15 nghiệp nào được độc quyền tổ chức các tour du lịch, khai thác tài nguyên du lịch tại bất cứ điểm du lịch nào.

Thậm chí một công ty hay một tập đoàn tư bản đầu tư quy hoạch xây dựng một khu du lịch, song cũng không thể độc quyền tổ chức các tour du lịch mà chỉ có thể hưởng lợi nhuận từ việc đầu tư xây dựng và tổ chức kinh doanh. Vì thế nếu như lượng khách du lịch đến càng ít sẽ dẫn đến lãng phí tài nguyên, cơ sở vật chất kỹ thuật và từ đó kéo theo hiệu quả kinh doanh thấp. - Tài nguyên du lịch có thời gian khai thác khác nhau. Trong số các tài nguyên du lịch, có những tài nguyên có khả năng khai thác quanh năm, nhưng có những tài nguyên chỉ khai thác vào một số thời điểm trong năm, phụ thuộc chủ yếu vào thờì tiết khí hậu và chính điều này tạo nên tính thời vụ trong du lịch.

Đối với các tài nguyên biển, thời gian khai thác thích hợp nhất là vào thời kì có khí hậu nóng bức trong năm; đối với nguồn tài nguyên nhân văn là các lễ hội thì thời điểm hoạt động du lịch, thu hút khách trùng với thời gian diễn ra lễ hội. Thời gian diễn ra lễ hội thường gắn với đặc điểm tôn giáo, hoặc đặc điểm hình thành các lễ hội đó và mùa xuân là mùa của lễ hội với các lễ hội nổi tiếng như lễ hội Chùa Hương, lễ hội Đền Hùng (mồng 10 tháng 3), Hội Lim (ngày 13 tháng giêng), lễ hội đền Cổ Loa (từ ngày 6 đến 16 tháng giêng), Hội Gióng, Hội Đống Đa,… Thời kì mùa khô, ít mưa, có tiết trời ấm áp và có thời tiết tốt là thời kì thuận lợi cho nhiều loại hình du lịch. Các địa phương, những người quản lý, điều hành và tổ chức các hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch cũng như du khách đều phải quan tâm đến tính chất mùa vụ của du lịch để có biện pháp chủ động điều tiết thích hợp nhằm đạt được hiệu quả cao nhất. - Tài nguyên du lịch được khai thác tại chỗ để tạo ra sản phẩm du lịch.

Không như những ngành sản xuất các sản phẩm hàng hóa khác là tài nguyên sau khi khai thác có thể đưa đến nơi để chế biến ra các sản phẩm, sau đó các sản phẩm phải được vận chuyển đến tận nơi tiêu thụ. Còn đối với ngành du lịch, tài nguyên du lịch được khai thác ở vị trí nào thì sẽ cho ra sản phẩm du lịch ngay tại vị trí đó và du khách muốn được chiêm ngưỡng các sản phẩm du lịch này thì bắt buộc họ phải đến tận nơi có sản phẩm du lịch. Điều đó có nghĩa là quá trình khai thác, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm diễn ra đồng thời. Luan van 16 Chính vì khách du lịch phải đến tận các điểm du lịch, nơi có tài nguyên du lịch và thưởng thức các sản phẩm du lịch nên muốn khai thác các tài nguyên này thì điều đầu tiên cần quan tâm là phải chuẩn bị tốt các cơ sở vật chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng, phương tiện vận chuyển khách du lịch.

Thực tế cho thấy những điểm du lịch nào có vị trí địa lý thuận lợi, tiện đường giao thông và các cơ sở dịch vụ du lịch tốt thì hoạt động du lịch ở nơi đó sẽ đạt được hiệu quả cao. Ngược lại, ở những điểm du lịch có tài nguyên du lịch rất đặc sắc như bãi biển Trà Cổ (Quảng Ninh), thị trấn Sa Pa, cao nguyên Bắc Hà (Lào Cai)… vì nằm ở vị trí xa xôi và còn hiểm trở nên ảnh hưởng rất lớn đến khả năng thu hút khách du lịch. Do đó nếu được đầu tư về cơ sở hạ tầng và phương tiện vân chuyển du khách tốt hơn thì chắc chắn không bao lâu những điểm du lịch này sẽ phát triển vượt bậc. - Tài nguyên du lịch có thể được sử dụng nhiều lần.

Với đặc điểm này thì nguồn tài nguyên tạo nên sản phẩm du lịch sẽ được phục vụ cho nhiều đối tượng khách du lịch khác nhau trong một thời gian nhất định và rất nhiều lần. Tài nguyên du lịch được xếp vào loại tài nguyên có khả năng tái tạo và sử dụng lâu dài. Vấn đề chính là phải nắm được quy luật của tự nhiên, lường trước được sự thử thách khắc nghiệt của thời gian và những biến động, đổi thay do con người gây nên. Từ đó có định hướng lâu dài và các biện pháp cụ thể để khai thác hợp lí các nguồn tài nguyên du lịch, không ngừng bảo vệ, tôn tạo và hoàn thiện tài nguyên nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của du lịch.

* Phân loại tài nguyên du lịch Tài nguyên du lịch rất đa dạng và phong phú, vì vậy, có nhiều cách phân loại tùy thuộc vào việc sử dụng các tiêu chí khác nhau. Năm 1997, tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) đã phân chia tài nguyên du lịch thành 3 loại, với 9 nhóm gồm: loại cung cấp tiềm tàng (3 nhóm: văn hóa kinh điển, tự nhiên kinh điển, vận động); loại cung cấp hiện tại (3 nhóm: giao thông, thiết bị, hình tượng tổng thể) và loại tài nguyên kỹ thuật (3 nhóm: khả năng hoạt động, cách thức và tiềm lực khu vực). Theo Luật Du lịch Việt Nam (2017), tài nguyên du lịch được chia thành 2 nhóm cơ bản sau: Luan van 17 - Tài nguyên du lịch tự nhiên gồm các yếu tố địa chất, địa hình, địa mạo, khí hậu, thủy văn, hệ sinh thái, cảnh quan thiên nhiên có thể được sử dụng phục vụ mục đích du lịch. - Tài nguyên du lịch văn hóa gồm truyền thống văn hóa, các yếu tố văn hóa, văn nghệ dân gian, di tích lịch sử, cách mạng, khảo cổ, kiến trúc, các công trình lao động sáng tạo của con người và các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể khác có thể được sử dụng phục vụ mục đích du lịch.

* Tài nguyên du lịch sông nước - Tài nguyên tự nhiên gồm địa hình, khí hậu, sông ngòi, hệ sinh thái cảnh quan vùng sông nước.