Quản lý quá trình dạy thực hành tại trường trung cấp nghề Sơn Tây trong giai đoạn hiện nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued quản lý quá trình dạy thực hành tại trường trung cấp nghề sơn tây trong giai đoạn hiện nay, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phạm Thị Tâm
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Văn Thuần
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý quá trình dạy thực hành tại trường trung cấp nghề Sơn Tây trong giai đoạn hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cảm ơn
• Danh mục viết tắt
• Danh mục các bảng
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH DẠY THỰC HÀNH TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Quản lí nhà trường
• 1.2.2. Quản lí quá trình dạy học
• 1.2.3. Dạy nghề, quản lí đào tạo nghề và quản lí dạy thực hành nghề
• 1.2.4. Nghề và đào tạo nghề
• 1.3. Các yếu tố của quá trình đào tạo nghề
• 1.3.1. Mục tiêu đào tạo nghề
• 1.3.2. Nội dung đào tạo nghề
• 1.3.3. Phương pháp đào tạo nghề
• 1.3.4. Hoạt động học tập và hoạt động dạy học
• 1.3.5. Đánh giá kết quả học tập
• 1.4. Đặc điểm và vai trò của đào tạo dạy nghề
• 1.4.1. Đặc điểm của hoạt động dạy nghề
• 1.4.2. Vai trò của hoạt động dạy nghề
• 1.5. Nội dung quản lý quá trình dạy học trong đào tạo nghề
• 1.5.1. Quản lí kế hoạch dạy học
• 1.5.2. Quản lí nội dung dạy học
• 1.5.3. Quản lí chương trình dạy học
• 1.5.4. Quản lí việc sử dụng phương pháp dạy học
• 1.5.5. Quản lí hoạt động dạy học của giáo viên
• 1.5.6. Quản lí hoạt động học tập của học sinh
• 1.5.7. Quản lí cơ sở vật chất của dạy học
• 1.5.8. Kiểm tra, đánh giá quá trình dạy học nghề
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý quá trình dạy học nghề
• 1.6.1. Yếu tố chủ quan
• 1.6.2. Yếu tố khách quan
• 1.7. Tiểu kết Chương 1
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH DẠY THỰC HÀNH TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ SƠN TÂY
• 2.1. Khái quát về Trường trung cấp nghề Sơn Tây
• 2.1.1. Quá trình thành lập và phát triển nhà trường
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của trường
• 2.1.3. Hoạt động đào tạo và tuyển sinh
• 2.1.4. Công tác giảng dạy và học tập
• 2.1.5. Về bồi dưỡng CB – GV
• 2.1.6. Công tác thực tập sản xuất - liên kết đào tạo
• 2.1.7. Thực trạng công tác quản lí của nhà trường
• 2.1.8. Đặc điểm cán bộ nhân viên dạy học trong nhà trường
• 2.2. Tổ chức khảo sát
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng, qui mô và địa bàn khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.3. Thực trạng công tác quản lí quá trình dạy học ở Trường Trung cấp nghề Sơn Tây
• 2.3.1. Đánh giá của cán bộ quản lí và giáo viên nhà trường về quản lí dạy học trong quá trình đào tạo nghề
• 2.3.2. Thực trạng xây dựng kế hoạch, nội dung đào tạo
• 2.3.3. Thực trạng quản lí thực hiện phương pháp dạy học
• 2.3.4. Thực trạng quản lí hoạt động dạy học của giáo viên
• 2.3.5. Thực trạng quản lí hoạt động học tập trong quá trình đào tạo nghề
• 2.3.6. Thực trạng quản lí dạy học thực hành nghề qua đánh giá của học sinh
• 2.3.7. Thực trạng quản lí cơ sở vật chất - kĩ thuật dạy học
• 2.3.8. Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá quá trình dạy học nghề
• 2.4. Đánh giá chung thực trạng quản lý quá trình dạy học trường Trung cấp nghề Sơn Tây
• 2.4.1. Ưu điểm và nguyên nhân
• 2.4.2. Nhược điểm và nguyên nhân
• 2.5. Tiểu kết Chương 2
• 3. Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ SƠN TÂY TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 3.1. Định hướng phát triển trường Trung cấp nghề Sơn Tây và nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Định hướng phát triển nhà trường
• 3.1.2. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.2. Một số biện pháp quản lý quá trình dạy học nghề ở trường Trung cấp nghề Sơn Tây trong giai đoạn hiện nay
• 3.2.1. Phát triển và điều chỉnh chương trình đào tạo trình độ trung cấp nghề theo hướng đáp ứng sản xuất
• 3.2.2. Điều chỉnh nề nếp công tác quản lí trong chỉ đạo, giám sát kế hoạch, nội dung, chương trình dạy học
• 3.2.3. Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của người học
• 3.2.4. Nâng cao trách nhiệm và tính chủ động của giáo viên trong quản lí dạy học trên lớp và chuẩn bị giảng dạy
• 3.2.5. Giám sát và hướng dẫn khai thác, sử dụng cơ sở vật chất - kĩ thuật dạy học hiệu quả hơn
• 3.2.6. Đổi mới công tác kiểm tra đánh giá kết quả học thực hành của HSSV và chất lượng quá trình dạy học
• 3.3. Khảo nghiệm mức độ khả thi của các biện pháp
• 3.3.1. Phương pháp tiến hành
• 3.3.2. Kết quả đánh giá
• 3.4. Tiểu kết Chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy thực hành tại trường trung cấp nghề Sơn Tây

Quản lý dạy thực hành tại trường trung cấp nghề Sơn Tây là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Đào tạo nghề không chỉ giúp học sinh có kiến thức chuyên môn mà còn trang bị kỹ năng thực hành cần thiết cho thị trường lao động. Việc quản lý hiệu quả quá trình dạy thực hành sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng nhu cầu của xã hội.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý dạy thực hành

Quản lý dạy thực hành là quá trình tổ chức, điều hành và giám sát các hoạt động dạy học nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo. Vai trò của quản lý dạy thực hành không chỉ nằm ở việc truyền đạt kiến thức mà còn ở việc phát triển kỹ năng thực hành cho học sinh, giúp họ tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.

1.2. Tình hình hiện tại của trường trung cấp nghề Sơn Tây

Trường trung cấp nghề Sơn Tây đã có những bước tiến trong việc cải thiện chất lượng dạy thực hành. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua, như cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ yêu cầu và phương pháp dạy học chưa thực sự đổi mới.

II. Thực trạng quản lý dạy thực hành tại trường trung cấp nghề Sơn Tây

Thực trạng quản lý dạy thực hành tại trường trung cấp nghề Sơn Tây cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Đánh giá từ cán bộ quản lý và giáo viên cho thấy sự cần thiết phải cải thiện quy trình quản lý để nâng cao chất lượng đào tạo.

2.1. Đánh giá của cán bộ quản lý về chất lượng dạy thực hành

Cán bộ quản lý nhận định rằng chất lượng dạy thực hành còn hạn chế do thiếu sự đầu tư vào cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hành của học sinh.

2.2. Ý kiến của học sinh về quá trình học tập

Học sinh cho rằng chương trình đào tạo chưa thực sự phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Họ mong muốn có nhiều giờ thực hành hơn để có thể áp dụng kiến thức vào thực tế.

III. Các thách thức trong quản lý dạy thực hành tại trường trung cấp nghề Sơn Tây

Quản lý dạy thực hành tại trường trung cấp nghề Sơn Tây đang đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ môi trường bên ngoài.

3.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt nguồn lực tài chính để đầu tư vào cơ sở vật chất. Điều này dẫn đến việc không đủ thiết bị và công cụ cần thiết cho quá trình dạy thực hành.

3.2. Khó khăn trong việc đổi mới phương pháp dạy học

Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại còn gặp nhiều khó khăn do sự thiếu hụt về đào tạo cho giáo viên. Nhiều giáo viên vẫn sử dụng phương pháp truyền thống, không khuyến khích sự sáng tạo và chủ động của học sinh.

IV. Giải pháp nâng cao quản lý dạy thực hành tại trường trung cấp nghề Sơn Tây

Để nâng cao chất lượng quản lý dạy thực hành, trường trung cấp nghề Sơn Tây cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện tình hình hiện tại và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động.

4.1. Đầu tư vào cơ sở vật chất và thiết bị

Cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy thực hành mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh trong quá trình học tập.

4.2. Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên

Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên là một yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng dạy thực hành. Cần tổ chức các khóa đào tạo về phương pháp dạy học hiện đại để giáo viên có thể áp dụng vào thực tế.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý dạy thực hành

Quản lý dạy thực hành tại trường trung cấp nghề Sơn Tây cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Việc thực hiện các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo nghề, từ đó tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cho thị trường lao động.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải thiện quản lý dạy thực hành

Cải thiện quản lý dạy thực hành không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Nguồn nhân lực chất lượng sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, trường trung cấp nghề Sơn Tây cần tiếp tục đổi mới và cải tiến các phương pháp quản lý dạy thực hành. Việc này sẽ giúp trường đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động và nâng cao chất lượng đào tạo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục nghề nghiệp đóng vai trò then chốt nhằm phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp cho nền kinh tế. Trường Trung cấp nghề Sơn Tây với bề dày 29 năm xây dựng và phát triển (tiền thân là Trường Đào tạo Công nhân Kỹ thuật Cơ khí Sơn Tây thành lập năm 1985) đã khẳng định vị thế uy tín trên địa bàn Hà Nội. Năm 2014, quy mô thực tuyển của nhà trường đạt 900 học sinh, tăng trưởng 200% so với mức 450 học sinh của năm 2010 và vượt chỉ tiêu giao 700 học sinh. Nhà trường sở hữu khuôn viên rộng 6 ha với hệ thống nhà xưởng, phòng học được quy hoạch đồng bộ.

Tuy nhiên, bên cạnh quy mô phát triển nhanh và tỷ lệ học sinh tốt nghiệp đạt 97%, chất lượng tay nghề thực tế vẫn còn nhiều hạn chế khi tỷ lệ học sinh đạt loại khá giỏi chỉ chiếm 5%, tỷ lệ lên lớp khá giỏi dừng ở mức 15%. Công tác quản lý quá trình dạy thực hành tại trường bộc lộ nhiều bất cập: đội ngũ giáo viên trẻ còn thiếu kinh nghiệm sản xuất, cơ sở vật chất xưởng chưa theo kịp công nghệ hiện đại, phương pháp quản lý dạy học và kiểm tra đánh giá chưa được chuẩn hóa.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý dạy học nghề, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng quản lý quá trình dạy thực hành tại Trường Trung cấp nghề Sơn Tây trong giai đoạn 2009–2014, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản lý khoa học, khả thi nhằm nâng cao chất lượng tay nghề cho học sinh, đáp ứng chuẩn đầu ra của các doanh nghiệp tại các khu công nghiệp trọng điểm như Sơn Tây và Nội Bài.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản lý giáo dục và quản lý nhà trường hiện đại của Đặng Thành Hưng cùng các nguyên lý kinh điển của Comenius và thuyết quản lý khoa học của Taylor. Quản lý nhà trường được định nghĩa là hệ thống các tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm và người học nhằm tối ưu hóa các nguồn lực giáo dục.

Song song đó, đề tài tích hợp mô hình phân loại mục tiêu giáo dục của Bloom (bao gồm ba lĩnh vực: kiến thức, kỹ năng thực hành và thái độ nghề nghiệp với 6 cấp độ nhận thức) và lý thuyết hình thành kỹ năng - kỹ xảo trong tâm lý học lao động. Quá trình hình thành kỹ năng nghề trải qua 5 giai đoạn: từ nhận thức sơ bộ, hoạt động chưa khéo léo, hình thành kỹ năng đơn lẻ, kỹ năng phát triển cao đến trình độ thành thạo tay nghề. Đồng thời, quá trình tự động hóa kỹ xảo gồm 4 bước liên tục: nhận thức, hành động tự giác, tự động hóa và tự động hóa bậc cao kết hợp chặt chẽ giữa 3 dạng kỹ xảo: vận động, cảm giác và trí tuệ.

Các khái niệm cốt lõi được làm rõ bao gồm: Quản lý quá trình dạy học (bao gồm quản lý kế hoạch, nội dung, chương trình, phương pháp, hoạt động của giáo viên và học sinh, cơ sở vật chất và kiểm tra đánh giá), Đào tạo nghề theo năng lực thực hiện (dạy cho người học khả năng thực hiện thành thạo công việc theo tiêu chuẩn sản xuất), Dạy học thực hành nghề và Kỹ năng - Kỹ xảo nghề nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập đa tầng từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Luật Giáo dục 2005 sửa đổi 2009, Luật Dạy nghề 2006, Nghị định số 02/2001/NĐ-CP), báo cáo tổng kết đào tạo giai đoạn 2009–2014 của nhà trường và dữ liệu khảo sát thực chứng.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 95 đối tượng, được phân bổ thành hai nhóm: 35 cán bộ quản lý và giáo viên (4 cán bộ quản lý cấp trường/phòng và 31 giáo viên trực tiếp giảng dạy), cùng 60 học sinh học nghề hệ trung cấp thuộc 4 khoa chuyên ngành cơ khí then chốt: Khoa Công nghệ Chế tạo (9 cán bộ/giáo viên, 20 học sinh), Khoa Công nghệ Hàn (7 cán bộ/giáo viên, 15 học sinh), Khoa Nguội - Động lực (8 cán bộ/giáo viên, 15 học sinh), và Khoa Điện - Điện tử (7 cán bộ/giáo viên, 10 học sinh).

Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo mục đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các ngành nghề đào tạo kỹ thuật chủ lực. Phương pháp phân tích dữ liệu sử dụng thống kê toán học mô tả, tính toán tần suất xuất hiện, tỷ lệ phần trăm và xếp hạng thứ bậc ưu tiên. Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng này giúp đo lường khách quan khoảng cách giữa nhận thức về sự cần thiết và mức độ thực hiện thực tế, loại bỏ yếu tố cảm tính và đảm bảo tính chính xác cho các kết luận khoa học trong toàn bộ timeline nghiên cứu từ năm 2009 đến năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô tuyển sinh và đào tạo của nhà trường tăng trưởng vượt bậc nhưng mất cân đối nghiêm trọng giữa các chuyên ngành. Giai đoạn 2010–2014, số lượng học sinh thực tuyển tăng từ 450 lên 900 học sinh (tăng 200%). Năm 2014, nghề Tiện tuyển được 250 học sinh và nghề Hàn tuyển 200 học sinh, chiếm tới 50% tổng chỉ tiêu toàn trường; trong khi các nghề quan trọng khác như Phay - Bào, Điện, Nguội sửa chữa, Kỹ thuật máy tính chỉ đạt 50 học sinh mỗi nghề.

Thứ hai, kết quả khảo sát 35 cán bộ quản lý và giáo viên cho thấy sự chênh lệch lớn giữa nhận thức và mức độ thực thi các khâu quản lý. Nhận thức về sự cần thiết của quản lý mục tiêu đào tạo đạt 88,5% (xếp thứ 1) và quản lý đội ngũ giáo viên đạt 85,7% (xếp thứ 3). Trong khi đó, mức độ thực hiện quản lý nội dung và chương trình đạt cao nhất với 94,3% (xếp thứ 1), nhưng quản lý đội ngũ giáo viên chỉ đạt 57,1% (xếp thứ 5), quản lý hoạt động học tập của học sinh đạt 48,5% (xếp thứ 6) và quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập chỉ đạt 48,4% (xếp thứ 7).

Thứ ba, cơ cấu nhân sự nhà trường có ưu thế về sự trẻ hóa và chuẩn hóa văn bằng nhưng hạn chế về tay nghề thực tế. Trong tổng số 85 cán bộ, công nhân viên và giáo viên biên chế (60 nam chiếm 78,0%), có 71 người đạt trình độ đại học (85,0%) và 8 người đạt trình độ trên đại học (9,7%). Tuổi đời bình quân toàn trường dao động từ 32 đến 40 tuổi. Tuy nhiên, kỹ năng thao tác máy công nghệ cao và kinh nghiệm chỉ đạo sản xuất thực tiễn của đội ngũ giáo viên thực hành còn non yếu.

Thứ tư, công tác liên kết đào tạo và dịch vụ sản xuất phát triển đa dạng nhưng thiếu chiều sâu mô-đun hóa. Trường đã nâng bậc thợ cho 1.220 công nhân Công ty Cổ phần Khóa Việt Tiệp, 109 công nhân Công ty Vật tư Đường sắt Sơn Tây và đào tạo nghề cho 422 đối tượng sau cai nghiện, song việc đưa bài tập ứng dụng sản xuất trực tiếp vào xưởng thực hành chính khóa của học sinh mới chỉ dừng lại ở mức hợp đồng gia công phụ phẩm đơn giản.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của thực trạng trên bắt nguồn từ việc đội ngũ cán bộ quản lý phần lớn còn trẻ, được bổ nhiệm từ vị trí chuyên môn kỹ thuật và chưa qua các khóa bồi dưỡng bài bản về khoa học quản lý giáo dục nghề nghiệp. Nguồn kinh phí đầu tư cho cơ sở vật chất, phôi liệu thực hành và máy móc chuyên dùng còn hạn hẹp, khiến giáo viên gặp khó khăn khi tổ chức dạy học theo chuẩn công nghiệp hiện đại.

Khi so sánh với các nghiên cứu cùng thời kỳ tại các trường nghề trên địa bàn Hà Nội và Bắc Giang, điểm tương đồng nổi bật là tình trạng quản lý chương trình theo hướng hình thức đạt tỷ lệ rất cao (94,3%), trong khi khâu then chốt là kiểm tra, đánh giá kỹ năng nghề thực chất lại bị buông lỏng (chỉ đạt 48,4%). Điều này giải thích vì sao tỷ lệ tốt nghiệp đạt mức cao 97% nhưng tỷ lệ tay nghề khá giỏi chỉ đạt 5%.

Về mặt trình bày trực quan, dữ liệu thực trạng có thể được mô tả tối ưu thông qua biểu đồ cột kép so sánh chỉ số tỷ lệ phần trăm giữa mức độ nhận thức cần thiết và mức độ thực hiện của 7 nội dung quản lý dạy học, kết hợp cùng bảng phân bố cơ cấu trình độ học vấn của 85 cán bộ giáo viên nhằm làm nổi bật mâu thuẫn giữa trình độ học vị lý thuyết và năng lực quản trị thực hành.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, phát triển và điều chỉnh chương trình đào tạo trung cấp nghề theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện và đáp ứng đơn đặt hàng sản xuất. Ban Giám hiệu cùng Phòng Đào tạo cần chủ trì rà soát, tái cấu trúc 100% chương trình chi tiết các nghề Tiện, Hàn, Cắt gọt kim loại, Công nghệ ô tô theo cấu trúc mô-đun tích hợp; nâng tỷ lệ thời lượng thực hành lên tối thiểu 70% tổng thời lượng đào tạo; hoàn thành phê duyệt khung chương trình mới trước quý IV/2015.

Thứ hai, chuẩn hóa nề nếp quản lý, tăng cường chỉ đạo và giám sát kế hoạch dạy học thực hành. Phòng Đào tạo phối hợp cùng lãnh đạo 5 khoa chuyên môn thực hiện kiểm tra định kỳ 100% hồ sơ giáo án, sổ tay giáo viên và nhật ký xưởng thực hành; tổ chức dự giờ đột xuất tối thiểu 2 tiết dạy thực hành đối với mỗi giáo viên trong từng học kỳ; xử lý nghiêm các trường hợp cắt xén quy trình công nghệ hoặc dạy chay không có thiết bị thị phạm.

Thứ ba, đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học thực hành, phát huy tính tích cực và rèn luyện kỹ xảo cho người học. Giáo viên bộ môn chuyển dịch mạnh mẽ từ phương pháp truyền thụ một chiều sang phương pháp dạy học nêu vấn đề, hướng dẫn thao tác mẫu 4 bước chuẩn mực và giao bài tập sản xuất tạo ra sản phẩm thực tế; đặt mục tiêu 100% học sinh hình thành kỹ năng tự kiểm tra kích thước chi tiết và tuân thủ an toàn lao động trong từng ca thực tập.

Thứ tư, nâng cao trách nhiệm, tính chủ động và năng lực thực tế của đội ngũ giáo viên dạy nghề. Ban Giám hiệu ban hành quy chế bắt buộc đưa 30% giáo viên thực hành đi thực tế sản xuất tại các doanh nghiệp liên kết (như Công ty Khóa Việt Tiệp, Công ty Xích líp Sơn Tây) tối thiểu 1 tháng mỗi năm; phấn đấu giai đoạn 2015–2020 có 100% giáo viên đạt chuẩn kỹ năng nghề quốc gia bậc 3 trở lên và 25% giáo viên đạt giải hội giảng các cấp.

Thứ năm, hiện đại hóa cơ sở vật chất và đổi mới triệt để công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học thực hành. Phòng Kế toán phối hợp Phòng Hành chính - Tài vụ lập kế hoạch bảo dưỡng định kỳ 100% máy công cụ và phân bổ đủ kinh phí vật tư phôi liệu; các khoa chuyên môn xây dựng ngân hàng đề thi thực hành gắn với tiêu chí định lượng chuẩn xác, phấn đấu nâng tỷ lệ học sinh tốt nghiệp đạt loại khá giỏi từ 5% lên mức 20% đến 25% vào năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Ban Giám hiệu và cán bộ quản lý phòng đào tạo tại các trường trung cấp, cao đẳng nghề. Luận văn cung cấp khung tham chiếu khoa học và hệ thống quy trình giám sát thực hành xưởng, giúp các nhà quản lý tái thiết lập cơ chế kiểm tra đánh giá và tối ưu hóa việc phân bổ ngân sách vật tư đào tạo.

Nhóm 2: Giáo viên dạy thực hành kỹ thuật tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Tài liệu mang lại giá trị thực tiễn trong việc thiết kế bài giảng tích hợp, kỹ năng thị phạm thao tác mẫu theo các giai đoạn hình thành kỹ xảo và phương pháp xây dựng bảng kiểm đánh giá kỹ năng nghề cho học sinh.

Nhóm 3: Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục. Đề tài là tài liệu tham khảo tiêu biểu về phương pháp luận nghiên cứu thực chứng, cách thiết kế bảng hỏi xã hội học và kỹ thuật xử lý dữ liệu thống kê mô tả trong quản lý đào tạo nghề.

Nhóm 4: Các cơ quan quản lý nhà nước về dạy nghề như Tổng cục Dạy nghề và Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội. Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn để hoạch định chính sách đầu tư trang thiết bị, xây dựng chuẩn chức danh giáo viên dạy thực hành và quy hoạch mạng lưới trường nghề phù hợp với nhu cầu khu công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Đề tài giải quyết mâu thuẫn cốt lõi nào tại Trường Trung cấp nghề Sơn Tây?

Luận văn tập trung giải quyết sự mất cân đối sâu sắc giữa tốc độ tăng trưởng quy mô tuyển sinh nhanh chóng (đạt 900 học sinh năm 2014) với chất lượng tay nghề thực tế còn thấp (chỉ 5% khá giỏi), đồng thời khắc phục lỗ hổng lớn trong khâu quản lý kiểm tra đánh giá vốn chỉ đạt 48,4% mức độ thực hiện.

Quy mô mẫu khảo sát của đề tài được thiết kế như thế nào?

Khảo sát thực chứng được tiến hành trên 95 đối tượng, gồm 35 cán bộ quản lý, giáo viên và 60 học sinh trung cấp thuộc 4 khoa cơ khí nòng cốt: Công nghệ Chế tạo, Công nghệ Hàn, Nguội - Động lực và Điện - Điện tử, đảm bảo tính bao quát và độ tin cậy khoa học cao.

Đâu là nguyên nhân chính khiến khâu quản lý kiểm tra đánh giá tay nghề bị đánh giá thấp?

Nguyên nhân là do nhà trường chưa xây dựng được bộ tiêu chí định lượng chi tiết cho từng thao tác kỹ năng, việc chấm điểm thực hành còn phụ thuộc vào cảm tính của giáo viên và thiếu thốn trang thiết bị đo kiểm hiện đại trong các kỳ thi chuyển giai đoạn mô-đun.

Mô hình đào tạo nào được luận văn đề xuất để gắn kết trường nghề với sản xuất?

Luận văn đề xuất mô hình đào tạo theo mô-đun tích hợp kết hợp nhận hợp đồng sản xuất và nâng bậc thợ cho doanh nghiệp cơ khí (như Công ty Khóa Việt Tiệp với 1.220 công nhân), biến bài tập thực hành của học sinh thành các chi tiết sản phẩm có giá trị thương mại.

Hệ thống giải pháp của luận văn có khả năng áp dụng rộng rãi không?

Hệ thống 5 biện pháp quản lý được xây dựng dựa trên khung pháp lý chuẩn mực của Luật Dạy nghề 2006 và Nghị quyết số 29-NQ/TW, do đó hoàn toàn có khả năng chuyển giao và áp dụng hiệu quả cho các trường trung cấp nghề kỹ thuật trên phạm vi cả nước.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý quá trình dạy học thực hành nghề, các giai đoạn hình thành kỹ năng và cơ chế tự động hóa kỹ xảo lao động kỹ thuật.
• Khảo sát thực chứng toàn diện tại Trường Trung cấp nghề Sơn Tây với mẫu 95 cán bộ, giáo viên và học sinh, làm rõ bức tranh tuyển sinh tăng 200% nhưng chất lượng tay nghề khá giỏi chỉ đạt 5%.
• Chỉ rõ điểm nghẽn then chốt trong công tác quản lý khi khâu kiểm tra đánh giá thực hành chỉ đạt 48,4% và quản lý hoạt động học tập chỉ đạt 48,5% mức độ thực hiện.
• Đề xuất đồng bộ 5 nhóm biện pháp quản lý khoa học, từ đổi mới chương trình mô-đun, nề nếp quản lý xưởng đến chuẩn hóa đội ngũ giáo viên và ngân hàng đề thi kỹ năng.
• Xác lập mục tiêu chiến lược giai đoạn 2015–2020: nâng tỷ lệ học sinh khá giỏi lên 20% đến 25% và chuẩn hóa 100% giáo viên thực hành đạt chuẩn kỹ năng nghề quốc gia bậc 3.

Đóng góp chính của công trình là cung cấp giải pháp quản trị thực chứng, kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo lý thuyết với năng lực thực hiện sản phẩm cơ khí. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2015 trở đi, nhà trường cần khẩn trương hoàn thiện ngân hàng đề thi thực hành chuẩn hóa và mở rộng ký kết đào tạo theo đơn đặt hàng doanh nghiệp. Các nhà quản lý giáo dục, cơ sở đào tạo nghề và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo, ứng dụng ngay các biện pháp quản lý từ luận văn này để đột phá chất lượng đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trong thời kỳ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH DẠY THỰC HÀNH TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Trên thế giới Chúng ta đã biết, từ thời cổ đại, nhất là ở Trung hoa và ấn độ đã sớm xuất hiện tư tưởng về quản lí. Trong các học thuyết về quản lí ở phương Đông cổ đại Khổng Tử, Mạnh Tử và một số người khác chủ trương dùng “Đức trị” để cai trị dân Hoặc Hàn phi Tử và một số người khác lại chủ trương dùng “Pháp trị” để trị dân.

Ở phương Tây, nhà triết học Xôcrat cho rằng:“Những người nào biết cách sử dụng con người thì sẽ điều khiển được công việc, hoặc cá nhân hay tập thể một cách sáng suốt. Những người không biết làm như vậy sẽ mắc sai lầm trong công việc”. Tư tưởng quản lí con người và những yêu cầu về người đứng đầu cai trị dân được thể hiện trong quan điểm của Platon (427 - 347 TCN). Theo Ông muốn trị nước thì phải biết đoàn kết dân lại, phải vì dân.

Người đứng đầu phải hiểu biết, thành thật, tự chủ, biết điều độ ít tham vọng về vật chất, đặc biệt phải được đào tạo kỹ lưỡng. Từ cuối thế kỷ XIV, khi chủ nghĩa tư bản xuất hiện vấn đề về dạy học và quản lí dạy học đã được nhiều nhà giáo dục quan tâm nổi bật nhất là Cômenxki (1592 - 1670) - ông tổ của nền giáo dục cận đại, theo ông nghề thầy giáo là nghề rất vinh dự “Dưới ánh mặt trời không có nghề nghiệp nào cao quí hơn ” [25, tr 70]. Ông đã đặt cơ sở lý luận cho một nền dân chủ giáo dục tiến bộ sau này và cho đến nay hệ thống lý luận đó vẫn còn giá trị tích cực, tiến bộ đối với sự nghiệp giáo duc đào tạo, giáo dục thế hệ trẻ trong xã hội văn minh hiện đại. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Vào cuối thế kỷ XVII có những nhà nghiên cứu về quản lí tiêu biểu như Rober Owen (1771- 1858), F.Tay Lo (1856 - 1915) người được coi là “Cha đẻ của Thuyết quản lí theo khoa học ”.

Đến cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX xuất hiện hàng loạt công trình với nhiều cách tiếp cận khác nhau về quản lí: Tính khoa học và Nghệ thuật quản lí, những động cơ để thúc đẩy một tổ chức phát triển. Trong lĩnh vực giáo dục, khoa học giáo dục đã thực sự biến đổi về lượng và về chất. Đối với dạy nghề hay giáo dục nghề nghiệp, trên thế giới ở mỗi quốc gia có điều kiện và trình độ phát triển kinh tế xã hội, trình độ công nghệ văn minh khác nhau mà hệ thống giáo dục dạy nghề cũng khác nhau. Nhưng hầu hết các nước đều bố trí hệ thống giáo dục kỹ thuật và dạy nghề bên cạch hệ phổ thông và trung học.

Hoa Kỳ đào tạo công nhân được tiến hành trong các trường THPT phân ban, các trường dạy nghề trung học, các cơ sở đào tạo sau trung học. Tốt nghiệp đuợc cấp bằng và chứng chỉ công nhân lành nghề. Thời gian đào tạo từ 2-7 năm tuỳ theo từng nghề. Ở CHLB Đức có hệ thống đào tạo nghề và TCCN và bậc sau trung học.

Liên Xô (cũ) đào tạo rất đa dạng, bao gồm hệ thống trường dạy nghề cạnh xí nghiệp và đào tạo tại xí nghiệp. Với thời gian dào tạo khác nhau: Bậc 3 và 4 là 2 năm; bậc 4 và 5 là 2 năm rưỡi; Bậc 5 và 6 là 3 năm; công nhân lành nghề bậc cao là 3 đến 4 năm. Ở Việt Nam Hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam được hình thành trên 50 năm. Điều 32 Luật Giáo dục năm 2005 quy định giáo dục nghề nghiệp bao gồm: Trung cấp chuyên nghiệp được thực hiện từ 3 đến 4 năm đối với người tốt nghiệp trung học cơ sở, từ 1 đến 2 năm đối với người tốt nghiệp phổ thông trung học và dạy nghề dưới 1 năm đối với sơ cấp và từ 1 đến 3 năm đối với trung cấp nghề và cao đẳng nghề.

Qua phân tích đặc trưng của một số nước về hệ thống giáo dục nghề nghiệp ta thấy hệ thống giáo dục nghề nghiệp được hình thành do yêu cầu của thị trường lao động và do nhu cầu hoạt động nghề nghiệp, nhu cầu việc làm của người lao động trong xã hội. Hệ thống giáo dục nghề nghiệp là cung cấp cho xã hội, cho thị trường lao động những kỹ thuật viên, trung cấp và công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ có trình độ cao, năng lực hành nghề thể hiện ở các kiến thức, kỹ năng, thái độ và kinh nghiệm làm việc được đào tạo trong các cơ sở đào tạo. Hình thức đào tạo 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghề nghiệp phong phú và đa dạng: đào tạo dài hạn và đào tạo ngắn hạn; đào tạo chính quy và đào tạo không chính quy; đào tạo tại các trường hay các trung tâm dạy nghề. Đặc trưng nổi bật của hệ thống nghề nghiệp là đào tạo người lao động có kỹ năng, kỹ xảo hành nghề trên cơ sở nắm vững lý thuyết.

Do đó vấn đề dạy thực hành, luyện tập kỹ năng là những hoạt động cốt lõi trong quá trình đào tạo. Sức mạnh của hệ thống giáo dục nghề nghiệp và chất lượng đào tạo cao là sự đảm bảo hoạt động có hiệu quả của thị trường lao động. Đó cũng là cơ sở để thị trường lao động có thể thực hiện được các quy luật cung cầu, quy luật giá trị và quy luật cạnh tranh. Ở nước ta đã có nhiều công trình nghiên cứu về đào tạo nghề.

Trong đó, một số công trình tiêu biểu phải kể đến các công trình của các nhà nghiên cứu như: Đặng Danh Ánh, Nguyễn Minh Đường, Nguyễn Văn Hộ, Nguyễn Bá Dương, … đã có những nghiên cứu trong giáo dục nghề nghiệp, tâm lý lao động. Ngoài ra, còn một số luận án, luận văn của các tác giả: - Đề tài: “Nghiên cứu các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo công nhân kỹ thuật ở thủ đô Hà Nội”, luận văn tiến sĩ của tác giả Hoàng Ngọc Trí, 2005 đã đề cập đến mối quan hệ giữa trường nghề và các đơn vị sản xuất. - Đề tài : “Quản lý đào tạo nghề ở các trường dạy nghề theo hướng đáp ứng nhu cầu xã hội”, luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thị Hằng, năm 2014 đã đề cập đến vấn đề đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu xã hội. - Đề tài “Tăng cường sự liên kết giữa trường dạy nghề với các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề”, Luận văn thạc sĩ của tác giả Đào Thị Phương Nga năm 2007.

- Đề tài: “Một số biện pháp tăng cường quản lý đào tạo nghề ở trường Đại học Công nghiệp Hà Nội”. Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Văn Tuấn năm 2006. Các công trình trên đã đánh giá thực trạng một số nội dung quản lý đào tạo nghề của các đơn vị, các địa phương, đồng thời đề ra một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề. Tuy nhiên, vẫn còn thiếu vấn đề quản lý quá trình dạy học nghề ở Trường Trung cấp nghề Sơn Tây trong giai đoạn hiện nay.

Vì vậy, tác giả chọn vấn đề nghiên cứu này. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lí nhà trường Nhà trường với tư cách là một thể chế nhà nước - xã hội, trực tiếp đào tạo, giáo dục thế hệ trẻ và là tế bào chủ chốt của bất kỳ hệ thống giáo dục nào từ Trung ương đến địa phương.

Quản lí nhà trường là đưa nhà trường từ trạng thái đang có tiến lên trạng thái phát triển mới bằng phương thức xây dựng và phát triển mạnh mẽ các nguồn lực phục vụ cho việc tăng cường chất lượng giáo dục. Trong quản lí nhà trường, quản lí hoạt động dạy học là nội dung quan trọng. Quản lí dạy học là tác động hợp qui luật của chủ thể quản lí dạy học đến chủ thể dạy học bằng các qui định pháp lý về GD-ĐT, Bộ máy tổ chức, nhân lưc, nguồn lực, tài lực dạy học và thông tin môi trường dạy học nhằm đạt được mục tiêu quản lí dạy học. Theo Đặng Thành Hưng (Giáo trình Giáo dục so sánh, 1998) coi quản lí nhà trường là quản lí giáo dục ở cấp cơ sở, phản ánh đầy đủ mục tiêu, chức năng, nội dung và phương tiện quản lí giáo dục trong phạm vi trường học.

Trong quản lí nhà trường có những đối tượng quản lí cụ thể tạo nên những lĩnh vực hay nội dung quản lí tương đối khác nhau, cụ thể như sau: - Quản lí hành chính và tài chính. - Quản lí hoạt động chuyên môn (hay quản lí chương trình giáo dục). - Quản lí nhân sự (giáo viên, nhân viên, người học). - Quản lí cơ sở hạ tầng kỹ thuật.

- Quản lí các quan hệ giáo dục trong nhà trường, giữa nhà trường với gia đình, cộng đồng địa phương. Quản lí quá trình dạy học Trong quản lí nhà trường, quản lí dạy học là nội dung vô cùng quan trọng. Hoạt động dạy học là hoạt động mang tính đặc trưng của tất cả các loại hình nhà trường, hoạt động dạy và hoạt động học luôn giữ vị trí số 1 và là vị trí chủ yếu trong nhà trường vì giáo dục thực hiện cả chức năng giáo dục và phát triển. Theo đó mọi hoạt động khác của nhà trường đều phải hỗ trợ đắc lực cho hoạt động dạy học.

Quản lí dạy học trong nhà trường là quản lí trực tiếp các hoạt động giáo dục diễn ra ở trường nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo và nguyên lý giáo dục theo tinh thần nghị 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quyết trung ương 2 khoá VIII của Đảng cộng sản Việt Nam. Đó chính là quá trình hoạt động sư phạm của người thầy và hoạt động học tập, rèn luyên của trò mà được diễn ra chủ yếu trong hoạt động dạy học. Hoạt động dạy học chiếm hầu hết thời gian trong các hoạt động giáo dục đồng thời nó chi phối các hoạt động khác trong nhà trường. Bởi thế quản lí dạy học chính là quản lí quá trình dạy học.

Là sự tác động qui luật của nhà quản lí đến giáo viên bằng các giải pháp phát huy tác dụng của các phương tiện quản lí như bộ máy tổ chức và nhân lực dạy học, nguồn tài lực, vật lực và hệ thống thông tin, môi trường dạy học nhằm đạt được mục đích dạy học. Do đó quản lí dạy học là một mảng trong quản lí nhà trường và là mảng quan trọng nhất.