Mở đầu Phần II: Nội dung (gồm 3 chƣơng) Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề của trƣờng trung cấp. Chƣơng 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề của Trƣờng Trung cấp Nghề Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa Chƣơng 3: Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề của trƣờng Trung cấp Nghề Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Phần III: Kết luận và khuyến nghị. Tài liệu tham khảo Phụ lục 7 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ CỦA TRƢỜNG TRUNG CẤP 1.
Khái lƣợc lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Ở nước ngoài Trên thế giới, công tác phát triển đội ngũ giáo viên, giảng viên dạy nghề luôn đƣợc coi trọng, để phát triển đội ngũ giảng viên và giáo viên dạy nghề, mỗi nƣớc có những chƣơng trình sáng kiến, cách làm khác nhau, mục tiêu là nâng cao chất lƣợng giáo dục, đáp ứng yêu cầu của xã hội trong mỗi thời kỳ lịch sử. Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, nhu cầu về nguồn nhân lực đã qua ĐTN là rất lớn, do đó việc nghiên cứu kinh nghiệm phát triển đội ngũ giáo viên và giảng viên dạy nghề của một số nƣớc tiên tiến có ý nghĩa quan trọng, trên cơ sở đó rút ra một số bài học kinh nghiệm có thể áp dụng phù hợp và bền vững với điều kiện Việt Nam. * Ở Mỹ Trong hệ thống giáo dục Mỹ, hầu hết những trƣờng dạy nghề và kỹ thuật đều thuộc quyền quản lý của tƣ nhân.
Chính phủ chỉ trực tiếp can thiệp vào công tác ĐTN thông qua bộ luật về ĐTN (“Carl D. Perkins Career and Technical Education Act”) và cung cấp nguồn vốn hỗ trợ cho chính sách đào tạo chung. Tổ chức “Learning Forward” là tổ chức phi lợi nhuận lớn nhất Mỹ với mục tiêu bảo đảm sự thành công của tất cả mọi HS, sinh viên thông qua việc phát triển đội ngũ giảng viên và cải tạo trƣờng lớp. Mục tiêu của tổ chức là mỗi ngày, mỗi nhà giáo dục đào tạo đều tham gia vào công tác dạy và học một cách chuyên nghiệp và hiệu quả để mỗi HS, sinh viên đều đạt đƣợc thành tích tốt nhất.
Tổ chức đánh giá cao việc xây dựng một hệ thống đào tạo đội ngũ giảng viên chuyên nghiệp và xem đây là điều kiện tiên quyết. Ngoài ra còn thực hiện các cuộc khảo sát về hệ thống giáo dục trong cả nƣớc, họ chỉ ra 8 rằng, mỗi bang của Mỹ đều có mức độ riêng về hiệu quả phát triển đội ngũ cán bộ giảng dạy. Ví dụ năm 2010, trung bình, một số bang ở Mỹ dành 33 đến 56 giờ trong cả năm cho việc phát triển tầm chuyên nghiệp cho cán bộ giảng dạy. * Cộng hòa liên bang Đức Hệ thống ĐTN của Cộng hòa liên ban Đức đƣợc đánh giá rất cao với mô hình song hành.
Xí nghiệp là nơi ĐTN chủ yếu nhƣng phải thỏa mãn yêu cầu: Chỉ ĐTN cho thanh thiếu niên dƣới 18 tuổi, phải có đội ngũ giảng viên phù hợp, phải có kế hoạch đào tạo cụ thể phù hợp với quy chế chung, bảo đảm tự cấp kinh phí (thay vì tại các trƣờng, kinh phí do nhà nƣớc cấp). Tại Đức, các bang đều có chuẩn đào tạo giảng viên. Chuẩn gồm 04 lĩnh vực là dạy học, giáo dục, đánh giá, đổi mới và phát triển. Trƣớc năm 2000, giảng viên Đức đƣợc ĐT trong các trƣờng Đại học sƣ phạm nhƣng sau năm 2000, giảng viên đƣợc ĐT trong các trƣờng đại học đa ngành và thực hiện theo tiêu chuẩn Châu Âu, giảng viên tập sự là giai đoạn 2 của đào tạo giảng viên sau giai đoạn đào tạo đại học.
Bồi dƣỡng giảng viên do các bang và trƣờng thực hiện với nhiều chƣơng trình, nhiều cấp độ bồi dƣỡng đa dạng, có hệ thống tƣ vấn hỗ trợ, có mạng bồi dƣỡng trên Internet. * Hàn Quốc Từ những năm 1960, đội ngũ giảng viên dạy nghề ở Hàn Quốc đã đƣợc đào tạo bài bản dƣới sự quản lý của Vụ ĐTN. Hầu hết giảng viên đều phải hoàn thành chƣơng trình đào tạo 4 năm. Trong giảng dạy mỗi giảng viên chỉ đảm nhận một số lƣợng HS nhất định để đảm bảo chất lƣợng giảng dạy.
Đội ngũ giảng viên đƣợc chia thành các cấp bậc: giảng viên đƣợc phân thành giảng viên chính, bậc 1, bậc 2, trợ giảng, cố vấn giáo dục, thƣ viện viên, giảng viên dạy nghề và giảng viên điều dƣỡng. Mỗi bậc giảng viên đều phải thi để đạt chứng chỉ. Việc đào tạo, bồi dƣỡng nâng cao trình độ giảng viên đƣợc thực hiện ở 9 viện giáo dục chuyên ngành. giảng viên đƣợc đánh giá hàng năm dựa trên năng lực và kinh nghiệm.
Chính phủ liên tục cải cách giáo dục trong đó có những hình thức đánh giá nhƣ gửi nhận xét cho giảng viên, nhận xét từ HS và những cải cách đó phải có sự thống nhất của hiệp hội giảng viên. Nhìn chung, một số vấn đề mới trong kinh nghiệm phát triển đội ngũ giảng viên, giáo viên dạy nghề ở các nƣớc nhƣ kinh nghiệm về đào tạo, bồi dƣỡng giảng viên, giáo viên dạy nghề; xây dựng quỹ khuyến kích phát triển giảng viên, giáo viên dạy nghề; cấp chứng chỉ hành nghề, sát hạch, chuẩn nghề nghiệp giảng viên, giáo viên dạy nghề… cần đƣợc nghiên cứu vận dụng ở nƣớc ta trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay. Ở Việt Nam Nghiên cứu về ĐNGV và phát triển ĐNGV ở các trƣờng, đặc biệt là ở một số trƣờng cao đẳng, đại học góp phần đào tạo nguồn nhân lực đã đƣợc đề cập trong một số đề tài, bài viết, công trình nghiên cứu nhƣ: - Đề án “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý (CBQL) giáo dục giai đoạn 2005-2010”: Nhằm triển khai thực hiện chỉ thị 40 -CT/TW ngày15/6/2004 của Ban Bí thƣ TW Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục. Đề án đã làm rõ hiện trạng, phân tích các thành tựu, yếu kém và nguyên nhân; trên cơ sở đó xác định mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và các bƣớc đi để tạo chuyển biến cơ bản và toàn diện trong công tác phát triển nhà giáo và CBQL giáo dục theo hƣớng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa.
- Một số luận cứ khoa học để xây dựng chiến lƣợc ĐTN giai đoạn 2001 - 2010 (Đề tài cấp Bộ -Mã số CB-19-2000) do Phan Chính Thức làm chủ nhiệm. Đề tài nghiên cứu xây dựng hệ thống lý luận cơ bản về chiến lƣợc ĐTN giai đoạn 2001- 2010; đánh giá thực trạng ĐTN và đề xuất các giải pháp phát triển ĐTN giai đoạn 2001- 2010 trong đó có giải pháp về phát triển ĐNGV dạy nghề. 10 - Đề tài Khoa học và công nghệ cấp Bộ -Mã số V2009-05NCS: “Thực trạng ĐTN đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay”- do Phạm Minh Hiền làm Chủ nhiệm. Đề tài nghiên cứu thực trạng ĐTN đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp để làm cơ sở cho các giải pháp nâng cao năng lực của ĐTN đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay.
- Đề tài: “Dự báo xu hướng phát triển giáo dục nghề nghiệp giai đoạn 2011 -2020” do Phan Văn Nhân làm chủ nhiệm. Đề tài đƣợc nghiên cứu với mục tiêu xây dựng hệ thống lý luận cơ bản về dự báo phát triển GDNN, xác định những xu hƣớng phát triển GDNN từ 2011- 2020 và xác định các giải pháp, điều kiện đảm bảo thực hiện đƣợc những xu hƣớng phát triển GDNN từ 2011- 2020, trong đó có đề cập đến nội dung phát triển ĐNGV. Cùng với các công trình nghiên cứu trên, còn có các luận văn thuộc chuyên ngành Quản lý giáo dục đã đề cập đến ĐNGV dạy nghề và phát triển ĐNGV dạy nghề trong các trƣờng trung cấp, cao đẳng. Cụ thể có các luận văn của các tác giả nhƣ: Luận văn thạc sĩ của tác giả Trần Công Chánh, có đề tài: “ Các giải pháp quản lý công tác phát triển ĐNGV trường Cao đẳng sư phạm Bạc Liêu”(2001); Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Hồng Sinh đã đề cập đến : “Các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cấp trường Cao đẳng văn hóa nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh” (2006); Luận văn thạc sĩ của tác giả Đặng Văn Doanh, Đại học Thái Nguyên, về đề tài: “Biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên ở trường Cao đẳng kinh tế-kỹ thuật thuộc Đại học Thái Nguyên” (2008); Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Đình Huấn, Đại học sƣ phạm Thành phố Hồ Chí Minh, với đề tài “Thực trạng công tác quản lý phát triển đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Bình Phước” (2010); Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Thị Lƣơng, với đề tài: “Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường trung cấp nghề trên địa bàn 11 thành phố Đà Nẵng theo hướng chuẩn hóa” (2012).
Từ sự khái quát những nghiên cứu của các tác giả trên đây, có thể rút ra một số nhận xét sau đây: Những tƣ tƣởng, những nghiên cứu đều cho rằng phát triển ĐNGV dạy nghề giữ vai trò quan trọng, là giải pháp đột phá để nâng cao chất lƣợng ĐTN, phát huy tốt nhất vai trò của ĐNGVDN trong sự nghiệp GDNN, nhằm nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu thị trƣờng lao động hiện nay. Muốn phát triển ĐNGV dạy nghề phải bảo đảm phát triển về chất lƣợng, số lƣợng, đồng bộ về cơ cấu. Đặc biệt chú trọng phát triển về chất lƣợng, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lƣơng tâm nghề nghiệp, trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề của nhà giáo, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp GDNN, nhất là trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nƣớc. Các công trình nghiên cứu đều đi sâu vào những vấn đề cụ thể riêng, căn cứ vào tình hình, đặc điểm, nhiệm vụ của từng địa phƣơng, nhà trƣờng mà các tác giả đề xuất hệ thống giải pháp với mong muốn đóng góp nhất định trong việc phát triển ĐNGV dạy nghề ở từng nhà trƣờng, địa phƣơng.
Đối với vấn đề phát triển ĐNGV dạy nghề của Trƣờng Trung cấp Nghề Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, chƣa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách cụ thể. Vì vậy, bản thân thấy sự cần thiết phải nghiên cứu cơ sở lý luận, thực tiễn phát triển ĐNGV dạy nghề Trƣờng Trung cấp Nghề Ninh Hòa, trên cơ sở đó đề xuất giải pháp phát triển ĐNGV dạy nghề trong tình hình mới đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lƣợng ĐTN của nhà trƣờng hiện nay. Một số khái ni m cơ bản 1.