phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục , nội dung chính của luận án gồm 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận xây dựng hê ̣ thố ng đảm bảo chất lượng cho trường cao đẳng Chƣơng 2: Thực trạng triển khai quản lí chất lượng và đảm bảo chất lượng trong các trường cao đẳng Chƣơng 3: Đề xuất hê ̣ thố ng đảm bảo chất lượng ở các trường cao đẳng 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN XÂY DỰNG HỆ THỐNG ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG CHO TRƢỜNG CAO ĐẲNG 1. Tổng quan nghiên cứu Trong quản lý chất lượng (QLCL), cấp độ đảm bảo chất lượng đã được các nhà khoa học trong và ngoài nước nghiên cứu những năm gần đây. Trải qua hơn 40 năm phát triển, ngành khoa học này đã nghiên cứu hàng chục mô hình, HT ĐBCL trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và sau đó áp dụng vào giáo dục, đặc biệt là GDĐH. Có nhiều công trình nghiên cứu về đảm bảo chất lượng trong quản lý chất lượng nói chung và quản lý chất lượng trong giáo dục nói riêng, sau đây là một số nét khái quát về một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước liên quan đến vấn đề nghiên cứu của luận án.
Nghiên cứu về quản lý chất lượng, quản lý chất lượng giáo dục đại học và mô hình giáo dục Về lĩnh vực quản lý chất lượng trong sản xuất và kinh doanh, cho thấy đây là một lĩnh vực có khá nhiều công trình được công bố ở nước ngoài. Có thể kể đến các công trình “Quality is Free: The Art of Making Quality Certain” của P.Crosby công bố năm 1979; “Out of the Crisis” của W.Deming được công bố năm 1986, “The Search for Quality: Planning Improvement and Managing Change” của D.Leaks năm 1992; “Juran’s Quality Control Handbook” năm 1988 và “Juran on Leadership for Quality: An Executive Handbook” của J. Các công trình này đều nhằm quản lý, cải tiến và củng cố chất lượng trong các tổ chức, đặc biệt là thuyết “mười bốn điểm dành cho việc quản lí” của Edwards Deming. Nghiên cứu về đảm bảo chất lượng và hệ thống đảm bảo chất lượng trong giáo dục Từ những năm 80 của thế kỷ XX đã có nhiều nhà khoa học nước ngoài nghiên cứu về vấn đề đảm bảo chất lượng nói chung và đảm bảo chất lượng trong 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giáo dục nói riêng.
Các công trình và bài viết tập trung đề cập tới khái niệm đảm bảo chất lượng trong GDĐH, các nguyên tắc của đảm bảo chất lượng, các thành phần chính trong đảm bảo chất lượng, các bước thiết lập một HT ĐBCL. Ở nước ngoài có thể đề cập đến một số công trình và bài viết: “A British standard for university teaching.Ellis, Ellis (1993) quan niệm: “Trong môi trường kinh doanh, đảm bảo chất lượng được xem là một quá trình nơi mà một nhà sản xuất đảm bảo với khách hàng là sản phẩm hay dịch vụ của mình luôn đáp ứng được các chuẩn mực”. Cũng cần phải kể đến một số các bài viết và công trình của D.Woodhouse: “Book review. ISO 9000 and Malcolm Baldrige in training and education: A practical application guide, Russo, C.
Charro Publishers Inc. Lawrence, Kansas” năm 1999; “Quality and quality assurance. In Organisation for Economic Co-operation and Development (Eds.)” năm 1999 và “Quality improvement through quality audit” năm 2002. Trong các bài viết và công trình của mình, Woodhouse (1999) quan niệm về đảm bảo chất lượng giáo dục trong GDĐH: “Trong GDĐH, đảm bảo chất lượng được xác định như các hệ thống, chính sách, thủ tục, qui trình, hành động và thái độ được xác định từ trước nhằm đạt được, duy trì, giám sát và củng cố chất lượng”.
Công trình “ISO 9000 and Malcolm Baldrige in Training and Education: A Practical Application Guide” năm 1995 của C.Russo đề cập đến ISO 9000 và Malcolm Baldrige trong giáo dục và đào tạo. Russo (1995) nêu: đảm bảo chất lượng “xem xét các quá trình được sử dụng nhằm kiểm soát và sản xuất sản phẩm hay các dịch vụ và nhằm tránh các phế phẩm. Nếu như chúng ta có HT ĐBCL, sẽ tránh đi việc có thể có các phế phẩm”. Công trình “Quality Assurance in Training and Education” của R.Freeman năm 1994; Freeman đã đề ra 5 nguyên tắc của đảm bảo chất lượng.
Trong bài viết “Quality Assurance in Higher Education.Frazer năm 1992, Frazer đã xác định 4 thành phần chính trong đảm bảo chất lượng. Nghiên cứu về kiểm định và đánh giá chất lượng giáo dục Công trình “Nền sư phạm đại học” của Pol Dupont - Marcelo Ossandon đã đề cập đến những kinh nghiệm để phát triển một trường ĐH. Công trình “Cơ sở 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đánh giá giáo dục hiện đại” của Ngô Cương đã đưa ra những khái quát về đánh giá giáo dục, lịch sử và phát triển đánh giá giáo dục, tổ chức của các tiêu chuẩn đánh giá, xử lý thông tin đánh giá giáo dục, … Công trình “Đánh giá chất lượng để đạt được sự hoàn hảo” của Alexander W.Astin, đã đưa ra mô hình khái niệm về đánh giá (ĐG), đánh giá kết quả, đánh giá chất lượng đầu vào của sinh viên, đánh giá về môi trường, phân tích dữ liệu đánh giá, tương lai của việc đánh giá, … Công trình “Đánh giá chất lượng trong giáo dục đại học và cao đẳng” của Allan Ashworth and Roger C. Harvey đã đưa ra: các chỉ số thực hiện và các chỉ số mô tả xếp loại chất lượng; tổ chức và nguồn lực; dạy và học; chương trình khung, chuẩn và đánh giá; ….
Nghiên cứu về quản lý chất lượng, quản lý chất lượng giáo dục đại học và mô hình giáo dục Ở trong nước, những năm gần đây cũng có khá nhiều công trình nghiên cứu về quản lý chất lượng: “Quản lý chất lượng đồng bộ” của Trần Thị Dung chủ biên; “Quản lý chất lượng để nâng cao lợi thế cạnh tranh” của Khiếu Thiện Thuật; “Quản lý chất lượng toàn diện” của Vũ Quốc Bình; “Quản trị chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế” của Lưu Thanh Tâm; “Quản lý chất lượng trong các tổ chức” của tập thể tác giả Tạ Thị Kiều Anh-Ngô Thị Ánh-Nguyễn Văn Hoá-Nguyễn Hoàng Kiệt-Đinh Phượng Vương; “Giáo trình quản lý chất lượng trong các tổ chức” của Nguyễn Đình Phan chủ biên. Các công trình nghiên cứu này hầu hết đều đề cập tới khái niệm chất lượng, quản lý chất lượng, hệ thống chất lượng; kiểm tra, đánh giá, đo lường chất lượng; giới thiệu về hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 và quản lý chất lượng đồng bộ TQM. Nghiên cứu về GDĐH, một số công trình đã tập trung vào nghiên cứu về hệ thống GDĐH, về tổ chức đào tạo đại học, về hệ thống quản lý chất lượng, về các giải pháp để phát triển GDĐH… Công trình “Một số vấn đề giáo dục học đại học” của tập thể tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Lộc (chủ biên), Lâm Quang Thiệp, Lê Viết Khuyến, Đặng Xuân Hải đã tập trung vào những vấn đề chung của GDĐH như: Giới thiệu về nền GDĐH của thế giới và Việt Nam, về HT ĐBCL, đo lường 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và đánh giá, …và những vấn đề về tâm lý - sư phạm đại học. Công trình “Giáo dục đại học (quan điểm và giải pháp)” của Lê Đức Ngọc đã tập trung vào việc đổi mới tư duy để phát triển GDĐH và đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo.
Công trình “Đổi mới giáo dục đại học và hội nhập quốc tế” của Hội đồng Quốc gia Giáo dục Việt Nam trong “diễn đàn quốc tế về giáo dục Việt nam” với sự tham gia của các chuyên gia giáo dục từ UNESCO, Cộng hoà Liên bang Đức, Malaixia, Pháp, Singapore, Thái Lan, Trung Quốc. đã phác thảo những nét chính về cải cách và đổi mới GDĐH Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế; phân tích các chính sách xã hội hoá giáo dục, đặc điểm của xã hội tri thức, sự hợp tác quốc tế trong GDĐH; đề ra các chiến lược và giải pháp để GDĐH đạt chất lượng và một số kinh nghiệm quốc tế về GDĐH, …Công trình “Giáo dục đại học: một số thành tố của chất lượng” của Nguyễn Phương Nga - Nguyễn Quý Thanh đồng chủ biên đã tập hợp các bài viết của các nhà nghiên cứu giáo dục về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cao thông qua GDĐH; thử nghiệm sinh viên đánh giá giảng viên; ảnh hưởng của Internet, học vị khoa học của giảng viên tới kết quả học tập của sinh viên. Về quản lý chất lượng GDĐH, có công trình “Quản lý chất lượng giáo dục đại học” của Phạm Thành Nghị tập trung vào phân tích chất lượng, đánh giá chất lượng, đảm bảo chất lượng, quản lý chất lượng trong GDĐH. Công trình “Quản lý trường đại học trong giáo dục đại học” của Bikas C.Sanyal gồm 10 mô đun, tập trung vào phân tích các khuynh hướng trong môi trường GDĐH; quản lý tài chính, quản lý cán bộ, quản lý đội ngũ cán bộ chuyên môn, … trong GDĐH.
Công trình “Con đường nâng cao chất lượng cải cách các cơ sở đào tạo giáo viên- cơ sở lí luận và giải pháp” của Bernhard Muszynski - Nguyễn Thị Phương Hoa (2004) đã đi sâu phân tích các cơ sở lí luận của chiến lược cải cách đào tạo giáo viên và đã đề xuất tiêu chuẩn cho trường CĐSP. Nghiên về lĩnh vực quản lý giáo dục, gần đây đã có một số công trình tập trung vào nghiên cứu các lĩnh vực trong quản lý giáo dục, các cách tiếp cận hiện đại trong quản lý giáo dục, tham khảo kinh nghiệm của giáo dục quốc tế và những bài học có thể áp dụng cho GDĐH Việt Nam. Công trình “Chính sách và kế 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hoạch trong quản lý giáo dục” của Đặng Bá Lãm - Phạm Thành Nghị đã đưa ra các lý thuyết và mô hình chính sách, quá trình chính sách, phân tích chính sách, lập kế hoạch giáo dục, phương pháp lập kế hoạch giáo dục. Công trình “Quản lí giáo dục” của Bùi Minh Hiền (Chủ biên)-Vũ Ngọc Hải-Đặng Quốc Bảo đã đưa ra các mô hình quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý tài chính, quản lý chất lượng, quản lí giáo dục trong xu thế hội nhập và toàn cầu hoá, ….
Công trình “Tiếp cận hiện đại trong quản lí giáo dục” của Trần Kiểm đã đưa ra các cách tiếp cận hiện đại trong quản lý giáo dục: tiếp cận hệ thống, tiếp cận phức hợp, quản lí chất lượng tổng thể, … trong quản lí giáo dục.