Khung Pháp Luật ASEAN Về Hợp Tác Phát Triển Dịch Vụ Du Lịch

Khám phá luận văn thạc sĩ VNU LS về khung pháp luật ASEAN và hợp tác phát triển dịch vụ du lịch, góp phần nâng cao chất lượng du lịch khu vực.

• Tác giả: Vũ Thị Phương
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Như Hà
• Trường học: Đại học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Quốc Tế
• Đề tài: Khung Pháp Luật ASEAN Về Hợp Tác Phát Triển Dịch Vụ Du Lịch
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Những đóng góp của luận văn
• 0.6. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ASEAN VÀ CƠ CHẾ HỢP TÁC PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ DU LỊCH CỦA ASEAN
• 1.1. Khái quát chung về ASEAN
• 1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của ASEAN
• 1.1.2. Cơ cấu tổ chức của ASEAN
• 1.1.3. Mục đích và nguyên tắc hoạt động của ASEAN
• 1.1.4. Vai trò của ASEAN
• 1.2. Cơ chế hợp tác quốc tế phát triển dịch vụ du lịch của ASEAN
• 1.2.1. Giải thích từ ngữ
• 1.2.2. Khái quát quá trình hợp tác phát triển du lịch trong Cộng đồng ASEAN
• 1.2.3. Các nội dung chính trong hợp tác quốc tế phát triển dịch vụ du lịch của ASEAN
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT ASEAN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ DU LỊCH
• 2.1. Các cam kết, thỏa thuận trong Cộng đồng ASEAN
• 2.1.1. Hiến chương ASEAN
• 2.1.2. Hiệp định khung về dịch vụ ASEAN
• 2.1.3. Hiệp định ASEAN về du lịch
• 2.1.4. Nghị định thư hội nhập ngành du lịch ASEAN
• 2.1.5. Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về hành nghề Du lịch (MRA-TP)
• 2.2. Các cam kết, thỏa thuận giữa ASEAN và đối tác
• 2.3. Tác động của các cam kết, thỏa thuận đến hợp tác phát triển dịch vụ du lịch của các quốc gia thành viên ASEAN
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KHUNG PHÁP LUẬT ASEAN VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ CHO VIỆT NAM
• 3.1. Những thành tựu đã đạt được
• 3.1.1. Về tạo thuận lợi cho Du lịch trong ASEAN
• 3.1.2. Về thực hiện MRA-TP
• 3.2. Những hạn chế còn tồn tại
• 3.2.1. Đối với hoạt động triển khai thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau
• 3.2.2. Đối với hoạt động xúc tiến du lịch
• 3.2.3. Đối với đầu tư về du lịch
• 3.3. Định hướng và giải pháp hoàn thiện khung pháp luật ASEAN về hợp tác phát triển dịch vụ du lịch
• 3.3.1. Triển vọng và xu hướng hợp tác quốc tế phát triển dịch vụ du lịch của ASEAN
• 3.3.2. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện khung pháp luật ASEAN về hợp tác quốc tế phát triển dịch vụ du lịch
• 3.4. Một số khuyến nghị nâng cao vai trò của Việt Nam trong hợp tác phát triển dịch vụ du lịch của ASEAN
• 3.5. Những tác động của quá trình hợp tác phát triển du lịch ASEAN đến Việt Nam
• 3.6. Đóng góp của Việt Nam trong tiến trình xây dựng các cam kết hợp tác phát triển dịch vụ du lịch của ASEAN
• 3.7. Đóng góp của Việt Nam trong tiến trình thực hiện các cam kết hợp tác phát triển dịch vụ du lịch của ASEAN
• 3.8. Một số khuyến nghị nhằm tăng cường vai trò của Việt Nam trong hợp tác phát triển dịch vụ du lịch ASEAN
• 3.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT CHỮ VIẾT NGUYÊN VĂN TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về Khung Pháp Luật ASEAN về Hợp Tác Phát Triển Dịch Vụ Du Lịch

Khung pháp luật ASEAN về hợp tác phát triển dịch vụ du lịch là một trong những yếu tố quan trọng giúp các quốc gia thành viên tăng cường sự liên kết và phát triển bền vững trong lĩnh vực du lịch. Khung pháp luật này không chỉ tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi mà còn thúc đẩy sự hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực. Việc hiểu rõ về khung pháp luật này sẽ giúp các bên liên quan có cái nhìn tổng quan và sâu sắc hơn về các quy định và cam kết trong lĩnh vực du lịch.

1.1. Khái quát về ASEAN và vai trò của du lịch

ASEAN, hay Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, được thành lập với mục tiêu thúc đẩy hợp tác và phát triển kinh tế giữa các quốc gia thành viên. Du lịch đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của ASEAN, góp phần tạo ra việc làm và thu nhập cho người dân. Các quốc gia trong khu vực đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc hợp tác trong lĩnh vực du lịch để nâng cao sức cạnh tranh và thu hút du khách quốc tế.

1.2. Mục tiêu của Khung Pháp Luật ASEAN về Du Lịch

Khung pháp luật ASEAN về hợp tác phát triển dịch vụ du lịch nhằm mục tiêu tạo ra một môi trường pháp lý đồng bộ, giúp các quốc gia thành viên dễ dàng hợp tác và phát triển dịch vụ du lịch. Điều này bao gồm việc thiết lập các tiêu chuẩn chung, quy định về an toàn và chất lượng dịch vụ, cũng như các cơ chế hỗ trợ lẫn nhau trong việc phát triển du lịch bền vững.

II. Những Thách Thức trong Hợp Tác Du Lịch ASEAN

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng hợp tác du lịch trong khu vực ASEAN vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như sự khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ, và quy định pháp lý giữa các quốc gia thành viên có thể cản trở sự phát triển đồng bộ của ngành du lịch. Ngoài ra, sự cạnh tranh từ các khu vực khác cũng là một yếu tố cần được xem xét.

2.1. Sự khác biệt về quy định pháp lý

Mỗi quốc gia thành viên ASEAN có hệ thống pháp luật và quy định riêng về du lịch, điều này tạo ra sự khó khăn trong việc thống nhất các tiêu chuẩn và quy trình hợp tác. Việc thiếu sự đồng bộ trong quy định có thể dẫn đến những rào cản trong việc phát triển dịch vụ du lịch chung.

2.2. Vấn đề an ninh và an toàn du lịch

An ninh và an toàn là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định của du khách. Các quốc gia thành viên cần phải hợp tác chặt chẽ để đảm bảo an toàn cho du khách, đồng thời xây dựng các cơ chế ứng phó kịp thời với các tình huống khẩn cấp.

III. Phương Pháp Hợp Tác Phát Triển Dịch Vụ Du Lịch ASEAN

Để vượt qua những thách thức, các quốc gia thành viên ASEAN cần áp dụng các phương pháp hợp tác hiệu quả. Điều này bao gồm việc xây dựng các chương trình hợp tác đa phương, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm, cũng như phát triển các dự án chung nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch.

3.1. Chương trình hợp tác đa phương

Các chương trình hợp tác đa phương giữa các quốc gia thành viên ASEAN có thể giúp tăng cường sự liên kết và phát triển bền vững trong lĩnh vực du lịch. Những chương trình này có thể bao gồm các hoạt động quảng bá du lịch chung, phát triển sản phẩm du lịch liên kết, và tổ chức các sự kiện du lịch lớn.

3.2. Chia sẻ thông tin và kinh nghiệm

Việc chia sẻ thông tin và kinh nghiệm giữa các quốc gia thành viên là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả hợp tác. Các quốc gia có thể tổ chức các hội thảo, diễn đàn để trao đổi ý tưởng và giải pháp trong lĩnh vực du lịch.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Khung Pháp Luật ASEAN trong Du Lịch

Khung pháp luật ASEAN về hợp tác phát triển dịch vụ du lịch đã được áp dụng thực tiễn tại nhiều quốc gia thành viên. Các quy định và cam kết trong khung pháp luật này đã giúp các quốc gia tăng cường hợp tác và phát triển dịch vụ du lịch một cách hiệu quả.

4.1. Các dự án hợp tác thành công

Nhiều dự án hợp tác trong lĩnh vực du lịch đã được triển khai thành công, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút du khách. Các dự án này thường tập trung vào việc phát triển hạ tầng du lịch, đào tạo nguồn nhân lực và quảng bá điểm đến.

4.2. Đánh giá tác động của hợp tác du lịch

Việc đánh giá tác động của các chương trình hợp tác du lịch là rất cần thiết để xác định hiệu quả và điều chỉnh các chiến lược hợp tác trong tương lai. Các quốc gia thành viên cần thực hiện các nghiên cứu và khảo sát để thu thập dữ liệu và thông tin cần thiết.

V. Kết Luận và Tương Lai của Hợp Tác Du Lịch ASEAN

Hợp tác phát triển dịch vụ du lịch trong khuôn khổ ASEAN đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, để đạt được những mục tiêu đề ra, các quốc gia thành viên cần tiếp tục nỗ lực hoàn thiện khung pháp luật và tăng cường hợp tác. Tương lai của hợp tác du lịch ASEAN phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các quốc gia thành viên.

5.1. Triển vọng hợp tác du lịch trong tương lai

Triển vọng hợp tác du lịch trong tương lai rất sáng sủa, với nhiều cơ hội để phát triển và mở rộng. Các quốc gia thành viên cần tận dụng các xu hướng mới trong ngành du lịch để thu hút du khách và phát triển dịch vụ.

5.2. Khuyến nghị cho các quốc gia thành viên

Các quốc gia thành viên cần xây dựng các chiến lược hợp tác rõ ràng, đồng thời tăng cường đầu tư vào hạ tầng du lịch và đào tạo nguồn nhân lực. Việc này sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút nhiều du khách hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Đông Nam Á với 10 quốc gia thành viên đang khẳng định vị thế là một trong những thị trường du lịch phát triển năng động nhất toàn cầu, đóng góp khoảng 12% tổng GDP toàn khối và tạo ra hơn 40 triệu việc làm trực tiếp lẫn gián tiếp. Trong bối cảnh kim ngạch thương mại nội khối đạt mốc xấp xỉ 300 tỷ USD (chiếm khoảng 25% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của khu vực), hợp tác phát triển dịch vụ du lịch đã trở thành động lực chiến lược nhằm thúc đẩy hội nhập kinh tế sâu rộng. Tuy nhiên, sự khác biệt về thể chế chính trị, trình độ lập pháp và rào cản kỹ thuật giữa các nước thành viên đang đặt ra thách thức lớn đối với quá trình tự do hóa thương mại dịch vụ.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu tập trung giải quyết khoảng cách pháp lý và cơ chế thực thi cam kết đa phương về dịch vụ du lịch trong Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC). Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa các quy định pháp luật quốc tế điều chỉnh ngành du lịch nội khối, phân tích tác động của các văn kiện nền tảng như Hiến chương ASEAN 2007, Hiệp định khung về dịch vụ ASEAN (AFAS) và Hiệp định Du lịch ASEAN 2001. Đồng thời, đề tài đánh giá thực trạng tham gia của Việt Nam, từ đó xác lập các giải pháp hoàn thiện thể chế nhằm hiện thực hóa mục tiêu chung.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ tiến trình hợp tác của 10 quốc gia ASEAN từ năm 1967 đến giai đoạn 2020, mở rộng phân tích các khuôn khổ liên kết ngoại khối ASEAN+1, ASEAN+3 và ASEAN+6. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở luận cứ khoa học giúp các cơ quan quản lý nâng cao tỷ lệ nội khối hóa dịch vụ lên trên 30%, đồng thời hỗ trợ triển khai hiệu quả Chiến lược phát triển du lịch ASEAN giai đoạn 2016-2025 với mạng lưới hơn 130 sản phẩm du lịch liên kết điểm đến.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của hai lý thuyết cốt lõi trong quan hệ quốc tế và luật học: Lý thuyết hội nhập kinh tế khu vực (Regional Economic Integration Theory) và Lý thuyết chủ nghĩa thể chế tự do (Liberal Institutionalism). Luận văn vận dụng mô hình liên kết bậc cao của Bela Balassa để phân tích tiến trình chuyển dịch từ Khu vực mậu dịch tự do (AFTA) sang Cộng đồng Kinh tế (AEC), nơi dịch vụ du lịch được xếp vào nhóm 12 lĩnh vực ưu tiên hội nhập sớm.

Bên cạnh đó, nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm pháp lý trọng tâm:

1. Dịch vụ du lịch: Hệ thống các dịch vụ lữ hành, lưu trú, vận chuyển và ăn uống được phân loại theo Hệ thống phân loại sản phẩm trung tâm (mã CPC 641, CPC 642, CPC 643 và CPC 7471).
2. Tự do hóa thương mại dịch vụ: Cơ chế dỡ bỏ các rào cản tiếp cận thị trường và đối xử quốc gia theo 4 phương thức cung cấp dịch vụ của Hiệp định GATS/AFAS.
3. Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau (MRA-TP): Công cụ pháp lý công nhận giá trị tương đương của chứng chỉ nghề du lịch giữa các quốc gia.
4. Di chuyển thể nhân (MNP): Khung pháp lý cho phép lao động chuyên môn lưu chuyển tạm thời qua biên giới.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện gồm 55 điều khoản của Hiến chương ASEAN, 12 điều của Hiệp định Du lịch ASEAN, 9 gói cam kết AFAS, cùng hệ thống văn kiện pháp lý tại 29 kỳ Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF 1981-2019). Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 10 quốc gia thành viên ASEAN kết hợp 6 đối tác đối thoại lớn (Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Nga). Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng nhằm tập trung vào các hiệp định đa phương có hiệu lực thực thi trong giai đoạn 1995-2020.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích quy phạm kết hợp phương pháp so sánh luật học (comparative legal analysis) xuất phát từ tính chất đa dạng của hệ thống pháp luật Đông Nam Á (gồm cả hệ thống Thông luật Common Law và Dân luật Civil Law). Việc kết hợp phương pháp duy vật biện chứng và thống kê mô tả giúp đánh giá khách quan tính tương thích giữa luật quốc gia và cam kết quốc tế, đảm bảo độ chuẩn xác cho các kết luận khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, khung pháp luật ASEAN về du lịch đã định hình cấu trúc thể chế đa tầng nấc hoàn chỉnh. Từ nền tảng Hiến chương ASEAN 2007 (55 điều), hệ thống văn bản chuyên ngành đã mở rộng quyền tiếp cận thị trường. Cụ thể, gói cam kết AFAS thứ 8 cho phép nhà đầu tư nội khối sở hữu tỷ lệ góp vốn FDI lên tới 70% trong các doanh nghiệp dịch vụ lưu trú và điều hành tour, loại bỏ 100% hạn chế đối với phương thức 1 (cung cấp qua biên giới) và phương thức 2 (tiêu dùng ngoài lãnh thổ).

Thứ hai, việc triển khai Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về hành nghề du lịch (MRA-TP 2009) đã chuẩn hóa 32 vị trí việc làm thuộc 6 phân ngành chính: Lễ tân, Buồng phòng, Bếp, Dịch vụ ăn uống, Đại lý lữ hành và Điều hành tour. Thông qua Bộ tiêu chuẩn nghề du lịch chung (ACCSTP) và Khung chương trình đào tạo du lịch chung ASEAN (CATC), thỏa thuận đã tạo hành lang pháp lý cho hàng triệu lao động lành nghề dịch chuyển tự do trong khối.

Thứ ba, sự phân hóa về trình độ lập pháp giữa nhóm ASEAN-6 và nhóm 4 nước CLMV (Campuchia, Lào, Myanmar, Việt Nam) tạo ra độ trễ thực thi chính sách lên đến khoảng 5-8 năm. Tỷ lệ nội khối hóa luồng khách du lịch đạt khoảng 25-28%, tuy nhiên thương mại dịch vụ trực tuyến xuyên biên giới vẫn gặp rào cản do thiếu quy định bảo vệ người tiêu dùng số thống nhất.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu phản ánh sự vận hành của nguyên tắc đồng thuận và phương thức linh hoạt "ASEAN-X". Việc chậm trễ dỡ bỏ rào cản kỹ thuật bắt nguồn từ sự thiếu vắng cơ chế tài phán mang tính cưỡng chế trực tiếp, khác biệt hoàn toàn với mô hình liên minh siêu quốc gia như Liên minh Châu Âu (EU).

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ dữ liệu cam kết mở cửa thị trường có thể được tổng hợp qua bảng ma trận cam kết AFAS đối với 2 phân ngành chính: Dịch vụ khách sạn (CPC 64110) và Đại lý lữ hành (CPC 7471). Bên cạnh đó, mức độ hài hòa hóa thủ tục cấp thị thực điện tử giữa 10 quốc gia nên được biểu diễn bằng biểu đồ cột so sánh, thể hiện rõ tỷ lệ miễn thị thực song phương hiện đạt 100% giữa các nước thành viên nhưng thị thực chung toàn khối vẫn chưa được áp dụng.

Ý nghĩa học thuật và thực tiễn của phát hiện này chỉ ra rằng, việc gia tăng tính ràng buộc của các văn kiện pháp lý không làm suy yếu chủ quyền quốc gia mà trái lại, nâng cao khả năng cạnh tranh của toàn khối trước các thị trường du lịch lớn như Trung Quốc và Ấn Độ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế pháp lý nội khối bằng cách thúc đẩy phê chuẩn và chuyển đổi toàn diện từ Hiệp định AFAS sang Hiệp định Thương mại Dịch vụ ASEAN (ATISA). Ban Thư ký ASEAN cùng Ủy ban Điều phối Dịch vụ (CCS) cần đặt mục tiêu chuẩn hóa 100% danh mục cam kết dịch vụ du lịch theo phương pháp Chọn - Bỏ (negative list) trước năm 2025.

Thứ hai, đẩy mạnh cơ chế thực thi Thỏa thuận MRA-TP và khung trình độ CATC. Hội đồng Nghề Du lịch Quốc gia (NTPB) và Ủy ban Giám sát Nghề Du lịch ASEAN (ATPMC) của từng quốc gia thành viên, bao gồm Việt Nam, cần tổ chức đào tạo và cấp chứng chỉ nghề tương đương cho ít nhất 50.000 nhân sự du lịch mỗi năm trong giai đoạn 2025-2030.

Thứ ba, xúc tiến xây dựng cơ chế Thị thực chung ASEAN (ASEAN Common Visa) dựa trên mô hình liên thông dữ liệu số. Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh phối hợp với Hội đồng Cộng đồng Chính trị - An ninh (APSC) cần rút ngắn 50% thời gian xử lý thủ tục cấp visa điện tử cho du khách quốc tế ngoài khối, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 30% lượng khách đa điểm đến vào năm 2030.

Thứ tư, thiết lập cổng dữ liệu số hóa di sản và quản trị điểm đến thông minh. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam cùng Cơ quan Du lịch Quốc gia (NTOs) các nước ASEAN cần hoàn thiện hệ sinh thái thực tế ảo kết nối tối thiểu 130 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, phát huy sáng kiến được thông qua tại Diễn đàn ATF 2019.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Tổng cục Du lịch và Bộ Công Thương có thể sử dụng luận văn làm tài liệu tham chiếu khi đàm phán các hiệp định song phương, đa phương và rà soát, sửa đổi Luật Du lịch.
2. Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành và khách sạn: Các giám đốc điều hành, nhà đầu tư bất động sản nghỉ dưỡng và doanh nghiệp lữ hành quốc tế có thể áp dụng các quy định về trần vốn FDI 70%, bảo hộ đầu tư và tận dụng diện di chuyển thể nhân MNP để mở rộng chi nhánh nội khối.
3. Viện nghiên cứu, giảng viên và sinh viên ngành Luật Quốc tế, Kinh tế đối ngoại: Cung cấp khung lý thuyết hệ thống, dữ liệu quy phạm chi tiết về luật hội nhập ASEAN, thỏa thuận MRA-TP và cấu trúc pháp lý của 3 trụ cột AEC, APSC, ASCC.
4. Hiệp hội nghề nghiệp và cơ sở đào tạo du lịch: Các trường đại học, cao đẳng nghề và Hiệp hội Du lịch Việt Nam (VITA) có cơ sở chuẩn hóa giáo trình giảng dạy 6 phân ngành theo tiêu chuẩn năng lực nghề nghiệp ACCSTP.

Câu hỏi thường gặp

Khung pháp luật ASEAN điều chỉnh dịch vụ du lịch thông qua những văn kiện cốt lõi nào?
Khung pháp lý được thiết lập trên Hiến chương ASEAN 2007, Hiệp định khung về dịch vụ AFAS 1995, Hiệp định Du lịch ASEAN 2001, Nghị định thư hội nhập ngành du lịch 2004 và Hiệp định di chuyển thể nhân MNP 2012. Hệ thống này quy định toàn diện từ mở cửa thị trường đến tự do di chuyển lao động.

Thỏa thuận MRA-TP tạo điều kiện gì cho lao động ngành du lịch?
MRA-TP cho phép lao động sở hữu chứng chỉ nghề hợp chuẩn tại một nước ASEAN được công nhận tương đương tại 9 quốc gia còn lại. Thỏa thuận áp dụng cho 32 vị trí nghề nghiệp thuộc 6 lĩnh vực chính (Lễ tân, Buồng, Bếp, Ẩm thực, Đại lý lữ hành, Hướng dẫn tour), mở rộng cơ hội việc làm quốc tế.

Hiệp định AFAS quy định tỷ lệ vốn đầu tư nước ngoài trong ngành du lịch ra sao?
Theo cam kết mở cửa thị trường dịch vụ của AFAS và Kế hoạch tổng thể AEC, tỷ lệ góp vốn của nhà đầu tư nội khối ASEAN vào các doanh nghiệp dịch vụ du lịch (như khách sạn, nhà hàng, công ty lữ hành liên doanh) được phép nâng lên tối đa 70%.

Việt Nam đã có những đóng góp trọng tâm nào trong liên kết du lịch ASEAN?
Việt Nam tích cực chủ trì các kỳ Diễn đàn Du lịch ATF (tiêu biểu là ATF 2019 tại Hạ Long), đề xuất sáng kiến số hóa kết nối di sản ASEAN thời đại số, đồng thời là quốc gia tiên phong nội luật hóa các tiêu chuẩn nghề nghiệp ACCSTP vào hệ thống chứng chỉ du lịch quốc gia.

Rào cản pháp lý lớn nhất đối với việc xây dựng thị thực chung ASEAN là gì?
Thách thức lớn nhất đến từ sự chênh lệch về chính sách an ninh quốc gia, hạ tầng kiểm soát biên giới điện tử và cơ chế chia sẻ dữ liệu tư pháp giữa 10 nước thành viên, khiến việc áp dụng một thị thực chung tương tự khối Schengen cần thêm lộ trình đàm phán chuyên sâu.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện khung pháp luật ASEAN về hợp tác dịch vụ du lịch từ Tuyên bố Bangkok 1967 đến nay.
• Làm rõ cơ chế tự do hóa thương mại dịch vụ theo 4 phương thức của AFAS và bộ quy chuẩn MRA-TP cho 6 nhóm nghề.
• Đánh giá thẳng thắn các nút thắt về cơ chế đồng thuận, khoảng cách phát triển giữa các nước thành viên và giải pháp nâng room FDI lên 70%.
• Định hình vai trò chiến lược của Việt Nam trong việc chủ động đề xuất sáng kiến số hóa di sản và hoàn thiện thể chế du lịch bền vững.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá về chuyển đổi ATISA, cấp visa chung và đào tạo 50.000 chứng chỉ nghề theo chuẩn CATC.

Công trình nghiên cứu đã đóng góp nguồn học liệu chuyên khảo sâu sắc cho chuyên ngành Luật Quốc tế và định hướng chính sách đối ngoại. Để tiếp tục khai thác hiệu quả lộ trình hội nhập đến năm 2030, các nhà quản lý và doanh nghiệp cần chủ động tham khảo chi tiết toàn văn công trình nghiên cứu để vận dụng linh hoạt vào thực tiễn đàm phán và hoạt động kinh doanh quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, cùng với nội dung Tổng quan về ASEAN, tác giả trình bày một số điểm lý luận chung về hơp tác phát triển dịch vụ du lịch; khái quát quá trình hợp tác phát triển dịch vụ du lịch trong Cộng đồng ASEAN và các nội dung chính trong việc hợp tác phát triển dịch vụ du lịch ASEAN. Khái quát chung về ASEAN Nghiên cứu về nội dung hợp tác phát triển dịch vụ du lịch của ASEAN không thể không có những hiểu biết khái quát về cơ chế hợp tác ASEAN và quá trình hình thành và phát triển của ASEAN. Tại mục này, tác giả trình bày các nội dung: Quá trình hình thành và phát triển của ASEAN; Cơ cấu tổ chức của ASEAN; Mục đích và nguyên tắc hoạt động của ASEAN; và Vai trò của ASEAN.1 Quá trình hình thành và phát triển của ASEAN 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ASEAN ra đời vào ngày 08/08/1967 trên cơ sở Tuyên bố Bangkok được thông qua tại Hội nghị bộ trưởng ngoại giao 5 quốc gia là Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Singapore và Philippines. Sự hình thành ASEAN đã đặt nền móng cho sự hợp tác và phát triển trong mọi lĩnh vực của các quốc gia Đông Nam Á trong những năm sau này.

Quá trình hình thành và phát triển ASEAN có thể chia làm 4 giai đoạn: Giai đoạn hình thành và phát triển; Giai đoạn củng cố cơ cấu tổ chức và tiến lên hợp tác toàn diện nội khối và bước đầu phát triển hợp tác ngoại khối; Giai đoạn trở thành ASEAN 10 và hợp tác toàn diện mà trọng tâm là hợp tác kinh tế; Giai đoạn xây dựng Cộng đồng ASEAN. Giai đoạn từ khi thành lập đến trước Hội nghị Bali năm 1976 (Giai đoạn hình thành và định hướng phát triển): Ở giai đoạn này, cơ cấu tổ chức của ASEAN còn chưa hoàn chỉnh, thậm chí Ban thư ký – cơ quan thường trực mà bất kỳ tổ chức quốc tế nào cũng có còn chưa được thành lập. Đây là một trong những lý do mà thời kỳ này, ASEAN bị giới quan sát quốc tế chỉ coi là “liên minh chính trị lỏng lẻo”. Do nhiều nguyên nhân chủ quan, khách quan khác nhau nên giai đoạn này, ASEAN hầu như chưa có hoạt động nào đáng kể, trừ một số hoạt động đáng lưu ý sau: - Thông qua tuyên bố ZOPFAN (A Zone of Peace, Freedom and Neutrality) về khu vực hòa bình, tự do, trung lập tại Kuala Lumpur ngày 17/11/1971, mở ra thời kỳ mới cho sự phát triển của ASEAN, thể hiện mong muốn xây dựng Đông Nam Á thành khu vực trung lập, hòa bình, ổn định mà không có bất cứ hình thức can thiệp nào từ phía bên ngoài.

- Thực hiện một số hoạt động ngoại giao, kinh tế đơn lẻ: Đồng loạt công nhận quan hệ ngoại giao với Việt Nam và Bangladesh, cùng thỏa thuận ý kiến trước khi biểu quyết những vấn đề cụ thể ở Liên hợp quốc hoặc cùng phối hợp lên tiếng phản đối một cách có kết quả chống lại việc cao su tổng hợp của Nhật 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bản cạnh tranh cao với cao su tự nhiên vốn là sản phẩm xuất khẩu chủ lực của nhiều quốc gia trong khối. Tóm lại, trong giai đoạn đầu sau khi thành lập, các hoạt động của ASEAN mới chỉ dừng lại ở mức độ tạo ra nền tảng hợp tác lâu dài và khởi động các hoạt động hợp tác bằng một số hoạt động chung (chủ yếu nhằm giải quyết các vấn đề chính trị trong và ngoài nước) nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau. Giai đoạn từ Hội nghị Bali 1976 đến trước Hội nghị thượng đỉnh lần thứ tư năm 1992 (giai đoạn củng cố cơ cấu tổ chức và tiến lên hợp tác toàn diện nội khối và bước đầu phát triển hợp tác ngoại khối): Trong giai đoạn này, ASEAN đạt được một số kết quả đáng chú ý: - Xác lập các nguyên tắc tổ chức, hoạt động và hợp tác của ASEAN. - Thông qua các văn kiện pháp lý quan trọng làm nền tảng cho sự hợp tác và phát triển của ASEAN như Hiệp ước thân thiện và hợp tác Đông Nam Á (Hiệp ước Bali năm 1976), Tuyên bố về sự hòa hợp ASEAN năm 1976, Hiệp định thành lập Ban thư ký ASEAN năm 1976, Tuyên bố Manila năm 1987, Hiệp ước Khuyến khích và bảo hộ đầu tư và Nghị định thư về mở rộng danh mục thuế ưu đãi theo thỏa thuận ưu đãi buôn bán ASEAN 1987.

- Mở rộng lĩnh vực hợp tác nội khối đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại, đầu tư. Điển hình là 3 kế hoạch lớn đã được thông qua và đưa vào triển khai: Dự án công nghiệp ASEAN – AIPs năm 1976, Kế hoạch bổ sung công nghiệp – AIC 1981, các liên Doanh công nghiệp ASEAN – AIJV năm 1983; Ký Thỏa thuận thương mại ưu đãi PTA cho cả khối; chủ trương thiết lập AFTA. - Bước đầu phát triển hợp tác ngoại khối (thiết lập cơ chế đối thoại với các quốc gia công nghiệp phát triển). Trong những năm đầu của giai đoạn này, ASEAN liên tục thiết lập và đối thoại đầy đủ với các quốc gia như Mỹ, Nhật Bản, Canada, New Zealand, EEC và tổ chức của Liên hợp quốc (thông qua Chương trình phát triển của Liên hợp quốc –UNDP).

Các hoạt động hợp tác được triển 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khai qua 3 kênh: Hội nghị sau Hội nghị ngoại trưởng, các cuộc họp giữa ASEAN với các bên đối thoại, Ủy ban ASEAN ở thủ đô quốc gia đối thoại. - Củng cố cơ cấu tổ chức: Hình thành cơ chế Hội nghị liên bộ trưởng, thành lập Ban thư ký và kết nạp Brunei (năm 1984). Giai đoạn từ Hội nghị thượng đỉnh lần thứ tư năm 1992 đến trước thời điểm thành lập Cộng đồng ASEAN 2003 (giai đoạn trở thành ASEAN 10 và hợp tác toàn diện mà trọng tâm là hợp tác kinh tế): Đây là giai đoạn mà ASEAN đạt được nhiều thành tựu to lớn, tiến hành hợp tác trên tất cả các lĩnh vực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội, phát triển văn hóa và tăng cường hòa bình, ổn định khu vực. Những thành tựu của ASEAN thể hiện thông qua một số hoạt động chủ yếu sau: - Kết nạp thành viên mới gồm: Việt Nam (1995), Lào, Myanmar (1997), Campuchia (1999), nâng ASEAN từ ASEAN 6 trở thành ASEAN 10.

- Xây dựng khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA)1. - Thành lập diễn đàn khu vực ASEAN – ARF năm 19942. - Hoàn thiện cơ cấu tổ chức. - Thông qua các văn kiện pháp lý quốc tế quan trọng như: Hiệp định khung về tăng cường hợp tác kinh tế ASEAN năm 1992, Hiệp định về chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT) năm 1992, Tuyên bố về Biển Đông năm 1992, Hiệp định khung về hợp tác nông nghiệp AICO, Tầm nhìn ASEAN 1 Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) là một hiệp định thương mại tự do đa phương giữa các nước trong khối ASEAN.

Theo đó sẽ thực hiện tiến trình giảm dần thuế quan xuống 0-5%, loại bỏ dần hàng rào thuế quan đối với đa phần các nhóm hàng và hài hòa hóa thủ tục hải quan giữa các nước. Hiệp định về AFTA được ký kết vào năm 1992 tại Singapore, ban đầu chỉ có 6 nước ASEAN -6. Các nước CLMV được yêu cầu tham gia AFTA khi được kết nạp vào khối này. 2 ARF (ASEAN Regional Forum) được thành lập nhằm thúc đẩy cơ chế đối thoại và tham vấn về các vấn đề an ninh và chính trị trong khu vực, xây dựng long tin và phát triển ngoại giao phòng ngừa.

Khẩu hiệu của ARF là “Xúc tiến hòa bình và an ninh qua đối thoại và hợp tác ở Châu Á – Thái Bình Dương”. ARF gồm 27 quốc gia cùng có mối quan tâm đến an ninh khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Đó là 10 quốc gia thành viên của ASEAN; 10 nước đối tác đối thoại của ASEAN (bao gồm Úc, Canada, Trung Quốc, EU, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zealand, Hàn Quốc, Nga và Hoa Kỳ), một quan sát viên của ASEAN là Papua New Guinea, cùng với Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên, Mông Cổ và Pakistan. Đông Timo được kết nạp và ARF năm 2005.

16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2020 năm 1997, Tuyên bố Hà Nội năm 1998, Chương trình hành động Hà Nội năm 1998, Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông năm 2002. - Tổ chức Hội nghị cấp cao Đông Nam Á (EAS) lần đầu tiên tại Kuala Lampur năm 2005, với sự tham gia của ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Australia và New Zealand. Giai đoạn từ thời điểm thành lập Cộng đồng ASEAN năm 2003 đến nay (Giai đoạn xây dựng Cộng đồng ASEAN): Trong giai đoạn này, ASEAN đã có những bước tiến quan trọng thúc đẩy hợp tác của ASEAN lên tầm cao mới, tăng cường tổ chức và hiệu quả hợp tác nội khối, tạo thể chế và địa vị pháp lý cho quan hệ hợp tác của ASEAN với bên ngoài. - Tại Hội nghị cấp cao lần thứ 9 (tháng 10/2003), các thành viên ASEAN đã thông qua Tuyên bố về sự hòa hợp ASEAN (Tuyên bố Bali II), tái khẳng định những mục tiêu và nguyên tắc cơ bản của Hiệp hội, tăng cường đoàn kết tiến tới việc hình thành Cộng đồng ASEAN vững mạnh, liên kết chặt chẽ, tự cường và năng động, hành động hiệu quả như đã nêu trong văn kiện Tầm nhìn ASEAN 2020 và Chương trình hành động Hà Nội năm 1998.

Cộng đồng ASEAN được xây dựng dựa trên ba trụ cột là: Cộng đồng chính trị - an ninh, Cộng đồng Kinh tế và Cộng đồng Văn hóa – xã hội. Các quốc gia thành viên đang nỗ lực đạt những mục tiêu trong Tầm nhìn ASEAN 2020 vào năm 2015 (tiến trình rút ngắn 5 năm so với dự định). - Một trong những bước phát triển quan trọng của ASEAN là thông qua Hiến chương ASEAN (Hiến chương được ký ngày 20/11/2007 và có hiệu lực từ ngày 15/12/2008), chính thức trao tư cách pháp nhân cho tổ chức ASEAN, tạo nền tảng pháp lý và thể chế để ASEAN xây dựng thành công Cộng đồng ASEAN. - Tháng 2/2009, tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 14 tại Hua Hin (Thái Lan), Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN đã được thông qua, bao gồm kế hoạch tổng thể xây dựng các trụ cột cộng đồng, Cộng đồng Chính trị - an ninh, Cộng đồng Kinh tế và Cộng đồng Văn hóa – xã hội ASEAN.

17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Có thể thấy rằng quá trình hình thành ASEAN trong hơn 50 năm qua là thắng lợi lớn của tư tưởng hòa bình, tự cường dân tộc kết hợp với tự cường khu vực, của những tư tưởng hợp tác và phát triển.