Bảo Đảm Quyền Của Lao Động Di Cư Từ Nông Thôn Ra Thành Phố Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls bảo đảm quyền của lao động di cư từ nông thôn ra thành phố ở việt nam pháp luật về quyền con, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Trâm
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Hoài Thu
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội - Khoa Luật
• Chuyên ngành: Pháp luật về Quyền con người
• Đề tài: Bảo Đảm Quyền Của Người Lao Động Di Cư Từ Nông Thôn Ra Thành Phố Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUYỀN VÀ BẢO ĐẢM QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG DI CƯ TỪ NÔNG THÔN RA THÀNH PHỐ
• 1.1. KHÁI NIỆM LAO ĐỘNG DI CƯ
• 1.2. PHÂN LOẠI LAO ĐỘNG DI CƯ
• 1.3. THỰC TRẠNG DI CƯ TỪ NÔNG THÔN RA THÀNH PHỐ
• 1.4. QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG DI CƯ VÀ SỰ ĐIỀU CHỈNH CỦA PHÁP LUẬT
• 1.5. BẢO ĐẢM QUYỀN CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG DI CƯ TỪ NÔNG THÔN RA THÀNH PHỐ
• 2. CHƯƠNG 2: BẢO ĐẢM QUYỀN CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG DI CƯ TỪ NÔNG THÔN RA THÀNH PHỐ Ở VIỆT NAM
• 2.1. BẢO ĐẢM QUYỀN TỰ DO VIỆC LÀM
• 2.2. BẢO ĐẢM QUYỀN THU NHẬP VÀ ĐỜI SỐNG
• 2.3. BẢO ĐẢM AN TOÀN SỨC KHỎE, TÍNH MẠNG, NHÂN PHẨM DANH DỰ VÀ NHÂN CÁCH CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG
• 2.4. BẢO ĐẢM QUYỀN TỰ DO CÔNG ĐOÀN
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG DI CƯ TỪ NÔNG THÔN RA THÀNH PHỐ
• 3.1. NHỮNG YÊU CẦU ĐẶT RA NHẰM HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH VỀ VIỆC ĐẢM BẢO QUYỀN CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG DI CƯ TỪ NÔNG THÔN RA THÀNH PHỐ
• 3.2. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH VỀ VIỆC ĐẢM BẢO QUYỀN CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG DI CƯ TỪ NÔNG THÔN RA THÀNH PHỐ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bảo Đảm Quyền Lao Động Di Cư Từ Nông Thôn Ra Thành Phố

Bảo đảm quyền lao động di cư từ nông thôn ra thành phố ở Việt Nam là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế và xã hội hiện nay. Di cư không chỉ là một hiện tượng tự nhiên mà còn là một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển của đất nước. Người lao động di cư thường phải đối mặt với nhiều thách thức, từ việc tìm kiếm việc làm đến việc đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình. Do đó, việc bảo đảm quyền lợi cho nhóm lao động này là cần thiết để thúc đẩy sự phát triển bền vững.

1.1. Khái Niệm Về Lao Động Di Cư Từ Nông Thôn

Lao động di cư từ nông thôn ra thành phố được hiểu là những người di chuyển từ khu vực nông thôn đến thành phố để tìm kiếm việc làm. Hình thức di cư này thường diễn ra trong bối cảnh kinh tế phát triển, nơi mà nhu cầu lao động tại các đô thị lớn ngày càng tăng cao.

1.2. Tình Trạng Di Cư Từ Nông Thôn Ra Thành Phố Ở Việt Nam

Theo thống kê, trong vòng 5 năm qua, có khoảng 6,5 triệu lao động đã di cư từ nông thôn ra thành phố. Sự gia tăng này chủ yếu đến từ các khu công nghiệp và đô thị lớn như Hà Nội và Hồ Chí Minh, nơi có nhu cầu lao động cao.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Đối Với Lao Động Di Cư Từ Nông Thôn

Người lao động di cư từ nông thôn ra thành phố thường gặp phải nhiều vấn đề và thách thức trong quá trình tìm kiếm việc làm và bảo đảm quyền lợi của mình. Những khó khăn này không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống cá nhân mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

2.1. Thiếu Thông Tin Về Quyền Lợi

Nhiều người lao động di cư không nắm rõ quyền lợi của mình trong môi trường làm việc mới. Họ thường thiếu thông tin về các chính sách lao động và bảo hiểm xã hội, dẫn đến việc không thể bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Tiếp Cận Dịch Vụ Cơ Bản

Người lao động di cư thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ cơ bản như y tế, giáo dục và nhà ở. Điều này làm giảm chất lượng cuộc sống của họ và tạo ra những rào cản trong việc hòa nhập vào cộng đồng mới.

III. Phương Pháp Bảo Đảm Quyền Lao Động Di Cư Từ Nông Thôn

Để bảo đảm quyền lợi cho người lao động di cư từ nông thôn ra thành phố, cần có những phương pháp và chính sách cụ thể. Các biện pháp này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

3.1. Cải Thiện Chính Sách Lao Động

Cần có những cải cách trong chính sách lao động để bảo vệ quyền lợi của người lao động di cư. Điều này bao gồm việc xây dựng các quy định rõ ràng về hợp đồng lao động và bảo hiểm xã hội.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Nghề

Đào tạo nghề cho người lao động di cư là một giải pháp quan trọng để nâng cao kỹ năng và khả năng cạnh tranh của họ trên thị trường lao động. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của thị trường.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc bảo đảm quyền lao động di cư từ nông thôn ra thành phố không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là của toàn xã hội. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc bảo vệ quyền lợi cho người lao động di cư có thể mang lại nhiều lợi ích cho cả cá nhân và cộng đồng.

4.1. Kết Quả Từ Các Nghiên Cứu Trước Đây

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc bảo đảm quyền lợi cho người lao động di cư có thể giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của họ, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương.

4.2. Các Mô Hình Thành Công

Một số mô hình thành công trong việc bảo đảm quyền lợi cho người lao động di cư đã được áp dụng tại các thành phố lớn. Những mô hình này có thể được nhân rộng và áp dụng tại các khu vực khác.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Quyền Lao Động Di Cư

Bảo đảm quyền lao động di cư từ nông thôn ra thành phố là một vấn đề cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Cần có những chính sách và biện pháp cụ thể để bảo vệ quyền lợi cho nhóm lao động này, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội.

5.1. Tương Lai Của Lao Động Di Cư

Trong tương lai, dự báo rằng số lượng lao động di cư từ nông thôn ra thành phố sẽ tiếp tục tăng. Do đó, việc bảo đảm quyền lợi cho họ sẽ trở thành một vấn đề ngày càng quan trọng.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Mới

Cần có những đề xuất chính sách mới nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động di cư, bao gồm việc xây dựng các chương trình hỗ trợ và bảo trợ xã hội cho họ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dòng dịch chuyển lao động từ nông thôn ra các đô thị lớn là một hiện tượng kinh tế - xã hội tất yếu trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa tại Việt Nam. Thống kê từ các dự án nghiên cứu di biến động dân cư cho thấy trong vòng 5 năm đã có khoảng 6,5 triệu lao động di cư từ khu vực nông thôn ra các thành phố lớn và các khu công nghiệp tập trung. Tính đến năm 2010, tỷ lệ dân cư tại khu vực đô thị đạt 29,6% (tương đương khoảng 25,9 triệu người), trong khi khu vực nông thôn chiếm 70,4%. Làn sóng dịch chuyển này tạo nguồn cung lao động dồi dào cho công nghiệp và dịch vụ, nhưng đồng thời tạo ra sức ép nặng nề lên hạ tầng xã hội và hệ thống quản lý nhà nước.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là tình trạng bất bình đẳng và tính chất dễ bị tổn thương của người lao động di cư trong quan hệ lao động. Nhóm đối tượng này thường xuyên đối mặt với sự thiếu hụt bảo trợ xã hội, rào cản tiếp cận dịch vụ công cơ bản, thiệt thòi về tiền lương và điều kiện an toàn lao động. Mục tiêu cụ thể của công trình nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về quyền của người lao động di cư, đánh giá thực trạng bảo đảm các nhóm quyền cơ bản (tự do việc làm, thu nhập và đời sống, an toàn sức khỏe, tự do công đoàn) theo pháp luật Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp lập pháp và tổ chức thi hành.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào luồng di cư tự do từ nông thôn ra các trung tâm đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ năm 2004 đến năm 2014. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ nhằm nâng cao tỷ lệ ký kết hợp đồng lao động, mở rộng mạng lưới bảo hiểm xã hội và bảo đảm công bằng xã hội cho hàng triệu lao động ngoại tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quyền con người trong luật học quốc tế kết hợp với lý thuyết lực đẩy - lực kéo (Push-Pull Theory) của kinh tế học di cư. Quyền của người lao động di cư được khẳng định là một bộ phận không thể tách rời của quyền con người phổ quát, được ghi nhận trong 30 điều của Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền (UDHR 1948) và 31 điều của Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa (ICESCR 1966). Các chuẩn mực quốc tế chuyên biệt khác bao gồm Công ước số 97 năm 1949 và Công ước số 143 năm 1975 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về lao động di trú, cùng Tuyên bố ASEAN về bảo vệ và thúc đẩy quyền của người lao động di cư.

Các khái niệm nền tảng được định nghĩa và làm rõ gồm:

• Lao động di cư nội địa: người di chuyển ra khỏi đơn vị hành chính lãnh thổ nơi sinh sống để làm việc tại đơn vị hành chính lãnh thổ mới trong một thời gian tương đối dài.
• Bảo đảm quyền của người lao động di cư: việc ghi nhận các quyền lao động hợp pháp và thiết lập các điều kiện pháp lý, tổ chức, kinh tế cùng cơ chế chuyên trách để thực thi đầy đủ các quyền đó.
• Chế định hợp đồng lao động: văn bản pháp lý ràng buộc quyền và nghĩa vụ giữa người sử dụng lao động và người lao động.
• Tiền lương tối thiểu và an sinh xã hội: ngưỡng bảo đảm mức sống tối thiểu và lưới an toàn thu nhập trước các rủi ro xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng với các phương pháp nghiên cứu liên ngành giữa luật học và xã hội học pháp luật. Phương pháp phân tích và tổng hợp quy phạm pháp luật được sử dụng để mổ xẻ các điều khoản trong Hiến pháp năm 2013, Bộ luật Lao động năm 2012 và các nghị định hướng dẫn. Phương pháp so sánh luật học đối chiếu quy định pháp luật trong nước với các công ước của ILO nhằm nhận diện các khoảng trống pháp lý.

Nguồn dữ liệu thực nghiệm được thu thập từ các báo cáo chính thức của Tổng cục Thống kê, Cục Việc làm kết hợp tập mẫu khảo sát xã hội học hơn 1.000 người lao động di cư tại các khu công nghiệp trọng điểm ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng (stratified random sampling) theo nhóm tuổi, giới tính và ngành nghề được áp dụng nhằm phản ánh khách quan cơ cấu dân cư. Timeline nghiên cứu bao quát dữ liệu liên tục trong 10 năm (2004 - 2014), bảo đảm tính chuẩn xác và độ tin cậy khoa học cao cho các kết luận rút ra.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu nhân khẩu học của lao động di cư có đặc tính trẻ hóa cao nhưng trình độ chuyên môn kỹ thuật còn nhiều hạn chế. Dữ liệu khảo sát chỉ ra rằng khoảng 85% người di cư thuộc độ tuổi từ 15 đến 29 tuổi. Trong đó, nhóm 20-24 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất với 37,14%, tiếp đến là nhóm 15-19 tuổi chiếm 28,27% và nhóm 25-29 tuổi chiếm 10,88%. Dù tỷ lệ lao động có trình độ học vấn phổ thông chiếm trên 70%, phần lớn người di cư chưa qua đào tạo nghề chuyên sâu, dẫn đến việc họ chủ yếu đảm nhận công việc giản đơn với thu nhập bấp bênh.

Thứ hai, mức độ bao phủ của hợp đồng lao động đối với người di cư còn thấp và kém bền vững. Thống kê của Cục Việc làm cho thấy chỉ có 46,7% lao động di cư có ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản, trong đó 11,8% trường hợp không được ký là do người sử dụng lao động cố tình né tránh. Khảo sát từ Trung tâm Hợp tác và Phát triển Nguồn nhân lực (C&D) cũng ghi nhận 34% người lao động di cư không ký hợp đồng lao động hoặc chỉ giao kết hợp đồng miệng, hợp đồng ngắn hạn dưới 12 tháng dù công việc mang tính chất thường xuyên, lâu dài.

Thứ ba, các kênh tìm kiếm việc làm của lao động di cư mang nặng tính tự phát và đối mặt nhiều rủi ro tài chính. Có tới 47,1% người lao động phải tự thân vận động tìm việc trong lần di cư đầu tiên thông qua mạng lưới quan hệ thân tộc, bạn bè. Bên cạnh đó, có khoảng 8,4% lao động di cư phải trả phí môi giới tìm việc làm, khiến họ dễ trở thành nạn nhân của các cơ sở tuyển dụng không phép.

Thảo luận kết quả

Thực trạng bất bình đẳng quyền lợi bắt nguồn từ sự bất cân xứng quyền lực giữa người sử dụng lao động và người lao động di cư, cùng với các kẽ hở trong quy định pháp luật hiện hành. Điển hình, Điều 31 Bộ luật Lao động năm 2012 quy định người sử dụng lao động có quyền tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác do nhu cầu sản xuất kinh doanh nhưng thiếu các tiêu chí kiểm soát cụ thể, dẫn đến việc lạm dụng quyền điều chuyển quá 60 ngày cộng dồn mỗi năm. Tương tự, quy định tại Điều 44 về phương án sử dụng lao động không ràng buộc nghĩa vụ đào tạo lại hoặc chi trả trợ cấp mất việc làm đối với lao động làm việc dưới 12 tháng, khiến nhóm di cư mùa vụ dễ bị sa thải khi doanh nghiệp tái cơ cấu.

Sự mâu thuẫn giữa Điều 21 Bộ luật Lao động năm 2012 (cho phép ký kết nhiều hợp đồng lao động) và Nghị định 44/2013/NĐ-CP (khống chế tổng thời giờ làm việc không vượt quá 8 giờ/ngày) làm hạn chế quyền tự do gia tăng thu nhập chính đáng của người lao động. Trong thực tế nghiên cứu, các chuỗi số liệu này có thể được trình bày trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ ký kết hợp đồng theo nhóm tuổi và bảng ma trận đối chiếu mức độ thụ hưởng bảo hiểm xã hội giữa lao động chính thức và lao động di cư, qua đó chứng minh tính cấp thiết của việc sửa đổi luật.

Đề xuất và khuyến nghị

Để hoàn thiện khuôn khổ bảo đảm quyền cho người lao động di cư, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật lao động: Quốc hội và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cần rà soát, sửa đổi các quy định tại Điều 31 và Điều 44 Bộ luật Lao động năm 2012, hướng dẫn chi tiết các tiêu chí về nhu cầu sản xuất kinh doanh và thời gian đào tạo nghề lại. Sửa đổi Nghị định 44/2013/NĐ-CP theo hướng linh hoạt hóa thời giờ làm việc đối với các hợp đồng song song, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ ký hợp đồng lao động bằng văn bản trong các doanh nghiệp lên trên 80% trước năm 2020.
2. Tăng cường năng lực thanh tra và chế tài xử phạt: Thanh tra ngành Lao động - Thương binh và Xã hội các cấp cần triển khai tối thiểu 500 đợt thanh tra chuyên đề hàng năm tại các khu công nghiệp, khu chế xuất tập trung. Xử lý nghiêm 100% các hành vi kéo dài thời gian thử việc quá 60 ngày đối với lao động giản đơn và các trường hợp trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho hợp đồng từ 3 tháng trở lên.
3. Phát triển hệ thống dịch vụ việc làm công và trợ giúp pháp lý: Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thành lập ít nhất 20 văn phòng tư vấn pháp luật miễn phí tại các khu công nghiệp trọng điểm giai đoạn 2015 - 2020. Mục tiêu giảm tỷ lệ người lao động di cư phải trả phí môi giới việc làm trái phép xuống dưới 2%.
4. Mở rộng chính sách phúc lợi xã hội và phát triển hạ tầng nhà ở: Bộ Xây dựng chủ trì phối hợp với các chính quyền đô thị lớn quy hoạch và xây dựng các khu lưu trú công nhân, phấn đấu nâng chỉ tiêu diện tích sàn nhà ở bình quân đạt mức tối thiểu 6m²/người cho lao động nhập cư vào năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và lập pháp: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tại 63 tỉnh, thành phố có thể sử dụng hệ thống số liệu và phân tích pháp lý để xây dựng các chính sách an sinh xã hội, hoàn thiện nghị định hướng dẫn thi hành luật lao động.
• Tổ chức Công đoàn các cấp: Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và công đoàn cơ sở tại các khu chế xuất áp dụng cơ sở lý luận để nâng cao hiệu quả thương lượng thỏa ước lao động tập thể, bảo vệ quyền lợi cho hơn 40% lao động chưa tham gia tổ chức công đoàn.
• Cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu chuyên ngành: Giảng viên, học viên cao học và sinh viên các ngành Luật học, Nhân quyền, Xã hội học sử dụng công trình làm tài liệu tham khảo chuyên sâu về bảo vệ quyền của nhóm người yếu thế trong nền kinh tế thị trường.
• Doanh nghiệp và người sử dụng lao động: Ban quản lý các khu công nghiệp và các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động tham khảo để chuẩn hóa 100% quy trình ký kết hợp đồng, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động và phòng ngừa rủi ro tranh chấp lao động tập thể.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ lao động di cư có ký kết hợp đồng lao động tại Việt Nam hiện nay là bao nhiêu?

Theo số liệu khảo sát từ Cục Việc làm, chỉ có 46,7% người lao động di cư từ nông thôn ra thành thị có ký kết hợp đồng lao động chính thức. Khoảng 34% làm việc dưới hình thức thỏa thuận miệng hoặc hợp đồng thời vụ dưới 12 tháng, khiến họ mất đi các quyền lợi an sinh cơ bản do pháp luật quy định.

2. Nhóm tuổi nào chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các luồng di cư lao động nông thôn - thành thị?

Lực lượng lao động di cư mang đặc trưng nhân khẩu học rất trẻ khi có khoảng 85% người di cư nằm trong độ tuổi từ 15 đến 29 tuổi. Trong đó, nhóm tuổi từ 20 đến 24 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất với 37,14%, tiếp theo là nhóm từ 15 đến 19 tuổi với tỷ lệ 28,27%.

3. Người lao động di cư bị tai nạn lao động được pháp luật bảo vệ quyền bồi thường như thế nào?

Theo Điều 145 Bộ luật Lao động năm 2012, người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 10% được bồi thường ít nhất 1,5 tháng tiền lương. Trường hợp suy giảm từ 81% trở lên hoặc tử vong, người sử dụng lao động phải bồi thường ít nhất 30 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

4. Bất cập lớn nhất về quy định thời giờ làm việc đối với lao động ký nhiều hợp đồng là gì?

Điều 21 Bộ luật Lao động năm 2012 cho phép người lao động ký nhiều hợp đồng lao động, nhưng Nghị định 44/2013/NĐ-CP lại giới hạn tổng thời giờ làm việc không quá 8 giờ/ngày. Quy định này thiếu tính khả thi trong thực tiễn đối với những lao động di cư có nhu cầu làm thêm để tăng thu nhập.

5. Thủ tục tiến hành đình công hợp pháp của người lao động được quy định ra sao?

Căn cứ Điều 206 Bộ luật Lao động năm 2012, đối với tranh chấp tập thể về lợi ích, sau 5 ngày kể từ khi hòa giải không thành hoặc sau 3 ngày kể từ phán quyết của Hội đồng trọng tài, tập thể lao động có quyền tiến hành thủ tục đình công mà không bị xử lý kỷ luật.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quyền con người của nhóm lao động di cư nội địa theo các chuẩn mực quốc tế của Liên Hợp Quốc và ILO.
• Nhận diện rõ bức tranh thực trạng thực thi pháp luật khi có tới 34% lao động di cư chưa được ký kết hợp đồng lao động chính thức tại các đô thị.
• Phân tích sâu sắc các lỗ hổng lập pháp trong Bộ luật Lao động năm 2012 và Nghị định 44/2013/NĐ-CP liên quan đến chế định điều chuyển việc làm và giới hạn giờ làm việc.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ kết hợp sửa đổi luật, tăng cường thanh tra và phát triển nhà ở xã hội với lộ trình thực hiện giai đoạn 2015 - 2025.
• Kêu gọi các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức công đoàn và cộng đồng doanh nghiệp khẩn trương hành động nhằm bảo đảm quyền lợi bình đẳng cho hơn 6,5 triệu lao động di cư trên toàn quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUYỀN VÀ BẢO ĐẢM QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG DI CƯ TỪ NÔNG THÔN RA THÀNH PHỐ 1. KHÁI NIỆM LAO ĐỘNG DI CƯ 1. Định nghĩa lao động di cư Theo Đại từ điển Tiếng Việt di cư có hai nghĩa, nghĩa thứ nhất là “dời, chuyển đến nơi khác để sinh sống” và nghĩa thứ hai là “hiện tượng di chuyển đi lại theo chu kỳ và theo tuyến ổn định của một bộ phận hay toàn thể một quần thể động vật”[24, tr. Di cư được hiểu là hiện tượng di chuyển nơi cư trú từ đơn vị hành chính lãnh thổ này sang đơn vị hành chính lãnh thổ khác, thông thường trong một khoảng thời gian tương đối dài, gắn liền với việc tìm kiếm những điều kiện, khả năng tồn tại, phát triển của cá nhân hay một cộng đồng người nhất định.

Khái niệm di cư cũng gần với khái niệm di dân “di chuyển dân cư khỏi một ranh giới hành chính nào đó đến nơi định sẵn theo những mục đích nhất định”. Có tác giả cho rằng, thuật ngữ nhập cư, di cư, di dân, di trú, di chuyển, chuyển cư. là những cách hiểu khác nhau về bản chất của sự di cư, do vậy, đều chỉ một khái niệm có nhiều tên gọi; và tác giả sử dụng thuật ngữ di cư để: “chỉ chung cho sự xuất cư khỏi nơi ở cũ và sự nhập cư vào nơi ở mới và như vậy nó được hiểu như là một quá trình xuất cư – nhập cư, bởi xuất cư bao giờ cũng gắn kết với nhập cư, xuất cư từ đâu và nhập cư vào đâu” [21, tr. Theo Liên Hợp Quốc, di cư hay di dân là sự dịch chuyển từ khu vực này sang khu vực khác thường là qua một địa giới hành chính hoặc là sự dịch chuyển theo một khoảng cách xác định nào đó thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định kèm theo sự thay đổi nơi cư trú.

Sự chuyển dịch 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nơi cư trú có thể diễn ra bên trong phạm vi biên giới quốc gia, gọi là di cư nội địa, hoặc sự dịch chuyển đó có thể diễn ra giữa các quốc gia khác nhau, gọi là di cư quốc tế. Ở đây, luận văn muốn đề cập đến vấn đề di cư nội địa, mà trường hợp điển hình là quá trình di cư tự do từ nông thôn ra thành thị. Cùng với đà tăng trưởng và phát triển kinh tế, xu hướng tăng lên của quá trình di cư tự do từ nông thôn lên thành thị đang là một trong bốn đặc điểm quan trọng trong phương thức di cư ở nước ta hiện nay. Di cư tự do nông thôn – thành thị gồm hai hình thức là di cư đến định cư lâu dài và di cư tạm thời (di cư mùa vụ) nhằm tìm kiếm việc làm trong thời kì nông nhàn.

Thuật ngữ mùa vụ không nhất thiết mang nghĩa vụ mùa thu hoạch mà còn hàm ý nhiều hoạt động mùa vụ khác như mùa xây dựng, mùa du lịch…[1]. Như vậy, trong nghiên cứu này, quá trình di cư tự do nông thôn – thành thị bao gồm cả hai hình thức di cư nói trên. Có thể đưa ra khái niệm cụ thể về lao động di cư như sau: Lao động di cư là những lao động di chuyển ra khỏi đơn vị hành chính lãnh thổ nơi sinh sống để làm việc tại đơn vị hành chính lãnh thổ mới, trong một thời gian tương đối dài. Lao động di cư từ nông thôn ra thành phố là những lao động di chuyển từ nông thôn ra thành phố trong một khoảng thời gian nhất định.

Là một quá trình di chuyển từ khu vực kém phát triển hơn đến khu vực phát triển hơn.