Nghiên cứu tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại trại CP Mỹ Đức Hà Nội và biện pháp điều trị

Luận văn thạc sĩ phân tích tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái nuôi tại trại lợn cp mỹ đức hà nội và dùng thuốc điều trị, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Dương Văn Mạnh
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Hồng Phúc
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Sư phạm kỹ thuật nông nghiệp
• Đề tài: Tình Hình Viêm Tử Cung Ở Lợn NáI Tại Trại CP Mỹ Đức Hà Nội Và Phương Pháp Điều Trị Hiệu Quả
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Cấu tạo cơ quan sinh sản và một số đặc điểm sinh lý của lợn nái
• 2.3. Những hiểu biết về bệnh viêm tử cung ở lợn nái
• 2.4. Tình hình nghiên cứu bệnh viêm tử cung trên thế giới và trong nước
• 2.4.1. Tình hình nghiên cứu bệnh viêm tử cung trên thế giới
• 2.4.2. Tình hình nghiên cứu bệnh viêm tử cung trong nước
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Điều tra tình hình chăn nuôi tại trại lợn CP, Mỹ Đức - Hà Nội
• 3.3.2. Xác định tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái
• 3.3.3. Xác định sự thay đổi một số chỉ tiêu lâm sàng của lợn nái mắc bệnh viêm tử cung (nhiệt độ, hô hấp, tuần hoàn, máu, màu sắc dịch viêm…)
• 3.3.4. Thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung
• 3.3.5. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.6. Xác định một số chỉ tiêu lâm sàng của nái khỏe và nái viêm tử cung
• 3.3.7. Phương pháp theo dõi thu thập số liệu
• 3.3.8. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn
• 4.3. Kết quả nghiên cứu
• 4.4. Tình hình mắc bệnh viêm tử cung của đàn lợn nái nuôi tại trại lợn CP Mỹ Đức, Hà Nội
• 4.5. Một số chỉ tiêu lâm sàng của lợn nái mắc bệnh viêm tử cung
• 4.6. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tình hình viêm tử cung ở lợn nái tại trại CP Mỹ Đức Hà Nội

Viêm tử cung là một bệnh lý phổ biến ở lợn nái, đặc biệt tại các trang trại chăn nuôi quy mô lớn như trại CP Mỹ Đức ở Hà Nội. Bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của lợn nái mà còn gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại trại CP Mỹ Đức dao động từ 15-20%, với các triệu chứng như sốt, chán ăn, dịch viêm có mùi hôi và giảm sản lượng sữa. Nguyên nhân chính của bệnh bao gồm vệ sinh chuồng trại kém, quản lý chăm sóc không đúng cách và nhiễm khuẩn sau khi đẻ. Việc hiểu rõ tình hình sức khỏe lợn nái và các yếu tố nguy cơ là bước đầu tiên để đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

1.1. Nguyên nhân và triệu chứng viêm tử cung

Nguyên nhân viêm tử cung ở lợn nái chủ yếu liên quan đến nhiễm khuẩn, đặc biệt là vi khuẩn E. coli và Streptococcus. Các yếu tố như vệ sinh chuồng trại kém, quá trình đẻ khó và chăm sóc sau đẻ không đúng cách cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Triệu chứng viêm tử cung bao gồm sốt cao, chán ăn, dịch viêm có mùi hôi từ âm đạo, và giảm sản lượng sữa. Nghiên cứu tại trại CP Mỹ Đức cho thấy, lợn nái mắc bệnh thường có tỷ lệ thụ thai thấp hơn và thời gian phục hồi sau điều trị kéo dài. Việc nhận biết sớm các triệu chứng là yếu tố quan trọng để áp dụng các phương pháp điều trị kịp thời.

1.2. Thực trạng chăn nuôi và quản lý trại lợn

Thực trạng chăn nuôi tại trại CP Mỹ Đức cho thấy, mặc dù đã áp dụng các biện pháp vệ sinh và quản lý hiện đại, nhưng tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung vẫn ở mức cao. Nguyên nhân chính là do mật độ nuôi dày, thiếu không gian vận động và chế độ dinh dưỡng không cân đối. Quản lý trại lợn cần được cải thiện bằng cách tăng cường vệ sinh chuồng trại, kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm, đồng thời áp dụng các biện pháp phòng bệnh như tiêm phòng và sử dụng thức ăn cho lợn nái giàu dinh dưỡng. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo nhân viên về kỹ năng chăm sóc và phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh.

II. Phương pháp điều trị và phòng ngừa viêm tử cung

Phương pháp điều trị viêm tử cung ở lợn nái tại trại CP Mỹ Đức bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc kháng viêm và các biện pháp hỗ trợ như truyền dịch và bổ sung dinh dưỡng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc kết hợp kháng sinh với thuốc kháng viêm giúp giảm nhanh các triệu chứng và cải thiện tỷ lệ phục hồi. Tuy nhiên, việc lạm dụng kháng sinh có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc, do đó cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị. Phòng ngừa bệnh là yếu tố quan trọng nhất, bao gồm vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng định kỳ và quản lý chế độ dinh dưỡng hợp lý. Nghiên cứu cũng đề xuất việc sử dụng các chế phẩm sinh học để tăng cường sức đề kháng cho lợn nái.

2.1. Điều trị viêm tử cung bằng thuốc

Điều trị viêm tử cung bằng thuốc là phương pháp phổ biến nhất tại trại CP Mỹ Đức. Các loại kháng sinh như Amoxicillin và Enrofloxacin được sử dụng để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Ngoài ra, thuốc kháng viêm như Dexamethasone giúp giảm sưng và đau. Nghiên cứu cho thấy, việc kết hợp kháng sinh với thuốc kháng viêm giúp cải thiện nhanh chóng tình trạng sức khỏe của lợn nái. Tuy nhiên, cần lưu ý về liều lượng và thời gian sử dụng để tránh tình trạng kháng thuốc. Việc theo dõi sát sao quá trình điều trị và điều chỉnh phác đồ khi cần thiết là yếu tố quan trọng để đạt hiệu quả cao.

2.2. Biện pháp phòng ngừa bệnh

Phòng ngừa bệnh viêm tử cung là yếu tố then chốt để giảm thiểu thiệt hại trong chăn nuôi. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm vệ sinh chuồng trại định kỳ, kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm, và tiêm phòng định kỳ. Nghiên cứu tại trại CP Mỹ Đức cũng đề xuất việc sử dụng các chế phẩm sinh học để tăng cường sức đề kháng cho lợn nái. Ngoài ra, chế độ dinh dưỡng hợp lý với thức ăn cho lợn nái giàu vitamin và khoáng chất cũng giúp cải thiện sức khỏe và khả năng sinh sản. Việc đào tạo nhân viên về kỹ năng chăm sóc và phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh cũng là yếu tố quan trọng trong công tác phòng ngừa.

III. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu về tình hình viêm tử cung ở lợn nái tại trại CP Mỹ Đức không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mang lại giá trị thực tiễn cao. Về mặt khoa học, nghiên cứu đã cung cấp thêm dữ liệu về bệnh lý lợn và các phương pháp điều trị hiệu quả, góp phần làm phong phú thêm kiến thức trong lĩnh vực thạc sĩ chăn nuôi. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu giúp người chăn nuôi áp dụng các biện pháp quản lý và chăm sóc hiệu quả, từ đó giảm thiểu thiệt hại kinh tế và nâng cao năng suất chăn nuôi. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp giữa khoa học và thực tiễn để đạt được hiệu quả tối ưu trong chăn nuôi lợn.

3.1. Ý nghĩa khoa học

Nghiên cứu về viêm tử cung ở lợn nái đã góp phần làm phong phú thêm kiến thức trong lĩnh vực nghiên cứu bệnh lý và chăn nuôi lợn. Các kết quả nghiên cứu cung cấp thêm dữ liệu về nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị bệnh, giúp các nhà khoa học và chuyên gia trong ngành có cơ sở để phát triển các giải pháp hiệu quả hơn. Nghiên cứu cũng mở ra hướng đi mới trong việc sử dụng các chế phẩm sinh học và thức ăn cho lợn nái để tăng cường sức đề kháng và cải thiện sức khỏe của lợn.

3.2. Ý nghĩa thực tiễn

Về mặt thực tiễn, nghiên cứu đã cung cấp các giải pháp cụ thể để quản lý và điều trị viêm tử cung tại trại CP Mỹ Đức. Các biện pháp phòng ngừa và điều trị được đề xuất giúp người chăn nuôi giảm thiểu thiệt hại kinh tế và nâng cao năng suất chăn nuôi. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp giữa khoa học và thực tiễn, từ đó đưa ra các giải pháp hiệu quả và bền vững trong chăn nuôi lợn. Đây là nguồn tài liệu quý giá cho các nhà quản lý, chuyên gia và người chăn nuôi trong việc cải thiện chất lượng và hiệu quả chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi luôn là một ngành kinh tế nông nghiệp quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, nó cung cấp nhiều loại sản phẩm phục vụ và nâng cao đời sống con người, dùng trong nước và để xuất khẩu. Đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của xã hội và đất nước, ngành chăn nuôi có vai trò quan trọng. Trong đó ngành chăn nuôi lợn đã góp phần vào sự phát triển của ngành chăn nuôi cả về số lượng và chất lượng sản phẩm. Chăn nuôi lợn có vị trí hàng đầu trong ngành chăn nuôi trong nước ta và cả trên thế giới.

Trong những năm gần đây, để phục vụ nhu cầu thực phẩm cho xã hội, đặc biệt phục vụ cho việc xuất khẩu thịt lợn, phong trào nuôi lợn thịt hướng nạc đã và đang phát triển mạnh mẽ theo hình thức trang trại ở nhiều địa phương và đã đem lại nguồn thu đáng kể cho người chăn nuôi. Để cung cấp lợn cho nhu cầu chăn nuôi của các trang trại và nông hộ thì việc phát triển đàn lợn nái sinh sản là việc làm cần thiết. Tuy nhiên, một trong những bệnh làm hạn chế khả năng sinh sản của lợn nái ngoại đang nuôi ở các địa phương hiện nay là bệnh viêm tử cung. Bệnh viêm tử cung không những làm ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của lợn mẹ, mà còn là một trong những nguyên nhân làm cho tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy ở đàn lợn con đang trong thời gian theo mẹ tăng cao do thành phần của sữa mẹ bị thay đổi do ảnh hưởng của bệnh viêm tử cung.

Những vấn đề nêu trên chỉ ra rằng việc nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại và tìm ra phương pháp phòng trị bệnh là một việc làm cần thiết. Xuất phát từ thực tế trên, nhằm nâng cao kiến thức cũng như góp phần đẩy mạnh công tác chăn nuôi lợn ở Việt Nam, em tiến hành đề tài “Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái nuôi tại trại lợn CP, Mỹ Đức - Hà Nội và dùng thuốc điều trị”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài Xác định được thực trạng tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại nuôi tại trại lợn CP Mỹ Đức, Hà Nội. Xác định hiệu quả phòng và điều trị bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái sinh sản.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài là những tư liệu góp phần nâng cao hiểu biết và làm phong phú thêm những kiến thức về bệnh viêm tử cung và các phương pháp phòng, trị bệnh 1. Ý nghĩa trong thực tiễn Người sản xuất có thể ứng dụng các biện pháp chăm sóc quản lý phù hợp, các biện pháp phòng tránh, điều trị bệnh viêm tử cung hiệu quả trên đàn lợn nuôi, tăng năng suất chăn nuôi. e 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học 2. Cấu tạo cơ quan sinh sản và một số đặc điểm sinh lý của lợn nái 2. Cấu tạo cơ quan sinh sản của lợn nái Bộ phận sinh dục của lợn cái được chia thành bộ phận sinh dục bên trong (buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo) và bộ phận sinh dục bên ngoài (âm môn, âm vật, tiền đình). * Buồng trứng Buồng trứng của lợn gồm một đôi treo ở cạnh trước dây chằng rộng, nằm trong xoang chậu.

Hình dáng của buồng trứng rất đa dạng nhưng phần lớn có hình bầu dục hoặc hình ovan dẹt, không có lõm rụng trứng. Buồng trứng có hai chức năng cơ bản là tạo giao tử cái và tiết các hocmon: Estrogen, Progesterone, Oxytocin, Relaxin và Inhibin. Các hocmon này tham gia vào việc điều khiển chu kỳ sinh sản của lợn cái. Theo Khuất Văn Dũng (2005) [4] ở bề mặt ngoài của buồng trứng có một lớp liên kết được bao bọc bởi lớp biểu mô hình lập phương.

Bên dưới lớp này là lớp vỏ chứa các noãn nang, thể vàng, thể trắng (thể vàng thoái hóa). Phần tủy của buồng trứng nằm ở giữa, gồm có mạch máu, dây thần kinh, mạch bạch huyết và mô liên kết. Miền vỏ có tác dụng về sinh dục vì ở đó xảy ra quá trình trứng chín và rụng trứng. Trên buồng trứng có từ 70.000 noãn bào ở các giai đoạn khác nhau, tầng ngoài cùng là những noãn bào sơ cấp phân bố tương đối đều, tầng trong là những noãn bào thứ cấp đang sinh trưởng, khi noãn bao chín sẽ nổi lên bề mặt buồng trứng.

Có 4 loại noãn nang trong buồng trứng: noãn nang nguyên thủy nhỏ nhất và được bao bọc bởi lớp tế bào vảy. Noãn nang nguyên thủy phát triển thành noãn nang bậc một, nó được bao bọc bởi một lớp tế bào biểu mô hình lập e 4 phương (tế bào nang). Khi được sinh ra buồng trứng đã có sẵn hai loại noãn nang này. Noãn nang bậc một có thể bị thoái hóa hoặc phát triển thành noãn nang bậc hai.

Noãn nang bậc hai có hai hoặc nhiều lớp tế bào nang nhưng không có xoang nang (là khoảng trống chứa dịch nang). Noãn nang có xoang được xem như noãn nang bậc ba, chứa dịch nang và có thể trở nên trội hẳn để chuẩn bị xuất noãn (nang Graaf). Khi nang Graaf xuất noãn, những mạch máu nhỏ bị vỡ và gây xuất huyết tại chỗ. Sau khi xuất noãn, phần còn lại của nang noãn cùng với vết xuất huyết được gọi là thể xuất huyết với kích thước nhỏ hơn nang noãn nhiều lần.

Sau đó tế bào bao trong và tế bào hạt biệt hóa thành tế bào thể vàng để tạo nên thể vàng (Trần Thị Dân, 2004) [3]. * Ống dẫn trứng Ống dẫn trứng (vòi Fallop) gồm có phễu, phần rộng và phần eo. Phễu mở ra để tiếp nhận noãn và có những sợi lông nhung để gia tăng diện tích tiếp xúc với buồng trứng khi xuất noãn. Phễu tiếp nối với phần rộng.

Phần rộng chiếm khoảng 1/2 chiều dài của ống dẫn trứng, đường kính tương đối lớn và mặt trong có nhiều nếp gấp với tế bào biểu mô có lông nhỏ. Phần eo nối tiếp sừng tử cung, nó có thành dày hơn phần rộng và ít nếp gấp hơn. Vai trò cơ bản của ống dẫn trứng là vận chuyển noãn và tinh trùng đến nơi thụ tinh trong ống dẫn trứng (1/3 phía trên ống dẫn trứng), tiết các chất để nuôi dưỡng noãn, duy trì sự sống và gia tăng khả năng thụ tinh của tinh trùng, tiết các chất nuôi dưỡng phôi trong vài ngày trước khi phôi đi vào tử cung. * Tử cung Tử cung nằm trong xoang chậu, dưới trực tràng, trên bàng quang và niệu đạo trong xoang chậu, 2 sừng tử cung ở phần trước xoang chậu.

Tử cung được giữ tại chỗ nhờ sự bám của âm đạo vào cổ tử cung và được giữ bởi các dây chằng. e 5 Tử cung lợn thuộc loại tử cung sừng kép, gồm 2 sừng thông với một thân và cổ tử cung: Sừng tử cung dài 50 - 100cm, hình ruột non, thông với ống dẫn trứng. Thân tử cung dài 3 - 5cm. Cổ tử cung lợn dài 10 - 18cm, có thành dày, hình trụ, có các cột thịt xếp theo kiểu cài răng lược, thông với âm đạo.

Vách tử cung gồm 3 lớp từ ngoài vào trong: lớp tương mạc, lớp cơ trơn, lớp nội mạc. - Lớp tương mạc: là lớp màng sợi, dai, chắc phủ mặt ngoài tử cung và nối tiếp vào hệ thống các dây chằng. - Lớp cơ trơn: gồm cơ vòng rất dày ở trong, cơ dọc mỏng hơn ở ngoài. Giữa 2 tầng cơ chứa tổ chức liên kết sợi đàn hồi và mạch quản, đặc biệt là nhiều tĩnh mạch lớn.

Theo Trần Thị Dân (2004) [3], trương lực co càng cao (tử cung trở nên cứng) khi có nhiều Estrogen trong máu và trương lực co giảm (tử cung mềm) khi có nhiều Progesterone trong máu. Vai trò của cơ tử cung là góp phần cho sự di chuyển của tinh trùng và chất nhày trong tử cung, đồng thời đẩy thai ra ngoài khi sinh đẻ. Khi mang thai, sự co thắt của cơ tử cung giảm đi dưới tác dụng của Progesterone, nhờ vậy phôi thai có thể bám chắc vào tử cung. - Lớp nội mạc tử cung: là lớp niêm mạc màu hồng được phủ bởi một lớp tế bào biểu mô hình trụ, xen kẽ có các ống đổ của các tuyến nhày tử cung.

Nhiều tế bào biểu mô kéo dài thành lông rung, khi lông rung động thì gạt những chất nhày tiết ra về phía cổ tử cung. Trên niêm mạc có các nếp gấp. Lớp nội mạc tử cung có nhiệm vụ tiết các chất vào lòng tử cung để giúp phôi thai phát triển và duy trì sự sống của tinh trùng trong thời gian di chuyển đến ống dẫn trứng. Dưới ảnh hưởng của Estrogen, các tuyến tử cung phát triển từ lớp màng nhày, xâm nhập vào lớp dưới màng nhày và cuộn lại.

Tuy e 6 nhiên, các tuyến chỉ đạt được khả năng phân tiết tối đa khi có tác dụng của Progesterone. Sự phân tiết của tuyến tử cung thay đổi tuỳ theo giai đoạn của chu kỳ động dục. * Âm đạo Âm đạo nối sau tử cung, trước âm hộ, đầu trước giáp cổ tử cung, đầu sau thông ra tiền đình, giữa âm đạo và tiền đình có nếp gấp niêm mạc gọi là màng trinh. Âm đạo là một ống tròn chứa cơ quan sinh dục đực khi giao phối, đồng thời là bộ phận cho thai đi ra ngoài trong quá trình sinh đẻ và là ống thải các chất dịch từ tử cung.

* Tiền đình Là giới hạn giữa âm đạo và âm hộ. Tiền đình bao gồm: - Màng trinh là một nếp gấp gồm 2 lá, phía trước thông với âm đạo, phía sau thông với âm hộ. Màng trinh gồm các sợi cơ đàn hồi ở giữa và do 2 lá niêm mạc gấp lại thành một nếp. - Lỗ niệu đạo ở sau và dưới màng trinh.

- Hành tiền đình là 2 tạng cương ở 2 bên lỗ niệu đạo. Cấu tạo giống thể hổng ở bao dương vật của con đực. * Âm vật: Âm vật có cấu tạo như dương vật nhưng thu nhỏ, được dính vào phần trên khớp bán động ngồi, bị bao xung quanh bởi cơ ngồi hổng. * Âm hộ: Âm hộ hay còn gọi là âm môn, nằm dưới hậu môn và ngăn cách với nó bởi vùng hồi âm.

Bên ngoài có 2 môi đính với nhau ở mép trên và mép dưới. Môi âm hộ có sắc tố đen, tuyến mồ hôi, tuyến bã tiết ra chất nhờn trong và hơi dính. Một số đặc điểm sinh lý của lợn nái Đặc điểm sinh lý, sinh dục của gia súc nói chung và loài lợn nói riêng đặc trưng cho loài, có tính ổn định với từng giống vật nuôi. Nó được duy trì e 7 qua các thế hệ và luôn củng cố, hoàn thiện qua quá trình chọn lọc.