Luận văn thạc sĩ: Hoạch định chiến lược xuất khẩu thủy sản tại công ty Thọ Quang

Luận văn thạc sĩ phân tích chiến lược xuất khẩu thủy sản của Công ty chế biến và xuất khẩu thủy sản Thọ Quang, cung cấp giải pháp hiệu quả.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh Hoạch Định Chiến Lược Xuất Khẩu Thủy Sản Của Công Ty Chế Biến Và Xuất Khẩu Thủy Sản Thọ Quang
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Hướng dẫn hoạch định chiến lược xuất khẩu thủy sản thành công

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc hoạch định chiến lược kinh doanh giữ vai trò then chốt quyết định sự thành bại của doanh nghiệp. Đặc biệt đối với ngành thủy sản Việt Nam, một ngành kinh tế mũi nhọn, việc xây dựng một chiến lược xuất khẩu bài bản là yêu cầu cấp thiết. Luận văn thạc sĩ về hoạch định chiến lược xuất khẩu thủy sản của Công ty Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Thọ Quang cung cấp một khuôn khổ phân tích chi tiết, từ lý luận đến thực tiễn. Theo Chandler (1962), chiến lược là việc xác định các mục tiêu dài hạn và phân bổ nguồn lực cần thiết để đạt được chúng. Đối với một doanh nghiệp như Công ty Thọ Quang, điều này có nghĩa là phải có một lộ trình rõ ràng để không chỉ tồn tại mà còn phát triển vững mạnh trên thị trường quốc tế. Việc gia nhập WTO đã mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh. Nghiên cứu này tập trung vào việc áp dụng các mô hình quản trị chiến lược hiện đại để phân tích môi trường, xác định điểm mạnh, điểm yếu và từ đó đề xuất các giải pháp chiến lược phù hợp cho giai đoạn phát triển mới. Mục tiêu không chỉ là tăng kim ngạch xuất khẩu mà còn là xây dựng thương hiệu uy tín, phát triển bền vững trong chuỗi giá trị toàn cầu. Quá trình này đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc phân tích thị trường, tối ưu hóa hoạt động nội bộ và xây dựng các chính sách hỗ trợ hiệu quả.

1.1. Tầm quan trọng của cơ sở lý luận về hoạch định chiến lược

Nền tảng của mọi chiến lược thành công là một cơ sở lý luận về hoạch định chiến lược vững chắc. Quản trị chiến lược là một tiến trình bao gồm ba giai đoạn chính: phân tích, lựa chọn và thực thi. Việc phân tích môi trường giúp doanh nghiệp nhận diện các cơ hội và mối đe dọa từ bên ngoài, đồng thời đánh giá các điểm mạnh và điểm yếu nội tại. Luận văn đã vận dụng các khái niệm cốt lõi về chiến lược cấp công ty, chiến lược cấp đơn vị kinh doanh và chiến lược chức năng. Ở cấp đơn vị kinh doanh, trọng tâm là làm thế nào để cạnh tranh thành công trên các thị trường cụ thể. Ba chiến lược cạnh tranh cơ bản được đề cập là: dẫn đạo chi phí, tạo sự khác biệt và tập trung. Mỗi chiến lược đòi hỏi một cấu trúc nguồn lực và năng lực cốt lõi riêng biệt. Việc hiểu rõ các lý thuyết này giúp nhà quản trị có cái nhìn hệ thống, tránh đưa ra các quyết định cảm tính và xây dựng được một kế hoạch hành động tổng quát, nhất quán hướng tới các mục tiêu dài hạn.

1.2. Tổng quan về Công ty Thủy sản Thọ Quang và bài toán chiến lược

Công ty Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Thọ Quang, một thành viên của Seaprodex Da Nang, là một đơn vị có vai trò quan trọng trong ngành thủy sản miền Trung. Mặc dù đã đạt được những thành tựu nhất định trong hoạt động kinh doanh, công ty vẫn đối mặt với một bài toán lớn: chiến lược kinh doanh xuất khẩu chưa thực sự rõ nét và mang tính dài hạn. Hoạt động của công ty chủ yếu dựa trên các kế hoạch hàng năm, mang tính đối phó với biến động thị trường hơn là chủ động định hình tương lai. Luận văn chỉ ra rằng, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng quyết liệt và yêu cầu từ các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe, việc thiếu một chiến lược bài bản là một rủi ro lớn. Vì vậy, nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích vận dụng lý thuyết quản trị chiến lược để phân tích toàn diện thực trạng, môi trường kinh doanh và xây dựng các phương án chiến lược thâm nhập thị trường cụ thể cho công ty, đặc biệt tại các thị trường trọng điểm như Nhật Bản, EU và Mỹ.

II. Top thách thức trong chiến lược xuất khẩu thủy sản Việt Nam

Ngành thủy sản Việt Nam, dù sở hữu nhiều lợi thế về điều kiện tự nhiên, vẫn phải đối mặt với vô số thách thức trên con đường chinh phục thị trường thế giới. Sự phát triển của ngành hiện nay vẫn dựa trên nền tảng sản xuất quy mô nhỏ, manh mún, dẫn đến sự thiếu đồng bộ và khó kiểm soát chất lượng. Khi hội nhập sâu rộng, các doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt không chỉ từ các đối thủ quốc tế mà còn từ chính các doanh nghiệp trong nước. Bên cạnh đó, các yêu cầu từ thị trường nhập khẩu ngày càng cao, đặc biệt là các rào cản thương mại thủy sản phi thuế quan liên quan đến an toàn vệ sinh thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Đối với Công ty Thọ Quang, những thách thức này biểu hiện rõ rệt qua áp lực về giá, sự biến động của nguồn cung nguyên liệu và yêu cầu phải liên tục đầu tư đổi mới công nghệ để đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế (HACCP, GlobalGAP). Việc hoạch định chiến lược xuất khẩu thủy sản không thể bỏ qua những rào cản này. Một chiến lược hiệu quả phải là một kế hoạch toàn diện, giúp doanh nghiệp không chỉ vượt qua thách thức mà còn biến chúng thành lợi thế cạnh tranh, đảm bảo sự phát triển ổn định và bền vững.

2.1. Phân tích rào cản thương mại và áp lực cạnh tranh gay gắt

Áp lực cạnh tranh là thách thức hiện hữu và thường trực. Trên thị trường quốc tế, sản phẩm thủy sản Việt Nam phải cạnh tranh với các cường quốc như Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ về cả giá cả và chất lượng. Nghiêm trọng hơn, tình trạng các doanh nghiệp Việt Nam tự cạnh tranh với nhau bằng cách hạ giá bán để giành đơn hàng đã làm suy yếu sức mạnh đàm phán chung. Cùng với đó, các rào cản thương mại thủy sản ngày càng tinh vi. Các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản liên tục đưa ra các quy định nghiêm ngặt về dư lượng kháng sinh, hóa chất cấm, và các tiêu chuẩn về môi trường, lao động. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến việc bị từ chối nhập khẩu, gây thiệt hại nặng nề. Do đó, việc xây dựng một chiến lược kinh doanh quốc tế phải bao gồm cả việc nghiên cứu và dự báo các rào cản này để có biện pháp ứng phó kịp thời, nâng cao uy tín và đảm bảo sự chấp nhận của thị trường.

2.2. Nhận diện điểm yếu nội tại của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản

Bên cạnh các thách thức khách quan, nhiều doanh nghiệp thủy sản, bao gồm cả Công ty Thọ Quang, còn tồn tại những điểm yếu nội tại đáng kể. Luận văn chỉ ra chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế, với tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên sâu chưa cao. Cụ thể, tại Thọ Quang, lao động có trình độ đại học và trên đại học chỉ chiếm khoảng 7.5%. Về tài chính, cơ cấu vốn còn mất cân đối, phụ thuộc quá nhiều vào vốn vay ngân hàng (tỷ số nợ trên tổng tài sản trên 90%), tiềm ẩn rủi ro cao khi lãi suất biến động. Hoạt động nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới chưa thực sự hiệu quả, phần lớn sản phẩm vẫn là hàng sơ chế, có giá trị gia tăng thấp. Việc nhận diện và thẳng thắn thừa nhận những điểm yếu này là bước đầu tiên và quan trọng nhất để đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu một cách thực chất.

III. Phương pháp phân tích môi trường kinh doanh ngành thủy sản

Để hoạch định một chiến lược xuất khẩu thủy sản hiệu quả, việc đầu tiên là phải tiến hành phân tích môi trường kinh doanh một cách khoa học và toàn diện. Quá trình này giúp doanh nghiệp xác định được vị thế của mình trong ngành, nhận diện các yếu tố có thể tác động đến hoạt động kinh doanh. Luận văn tại Công ty Thọ Quang đã áp dụng một quy trình phân tích bài bản, bao gồm hai hợp phần chính: phân tích môi trường bên ngoài và phân tích môi trường bên trong. Phân tích môi trường bên ngoài nhằm nhận diện các cơ hội và nguy cơ từ môi trường vĩ mô (kinh tế, chính trị, công nghệ) và môi trường ngành. Phân tích môi trường bên trong tập trung vào việc xác định các điểm mạnh, điểm yếu của tổ chức thông qua việc đánh giá các nguồn lực, khả năng và năng lực cốt lõi. Sự kết hợp giữa hai phân tích này tạo ra một bức tranh tổng thể, là cơ sở vững chắc để xây dựng các phương án chiến lược khả thi. Mục tiêu cuối cùng là tìm ra sự phù hợp tốt nhất giữa năng lực của công ty và các điều kiện của thị trường, từ đó tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững.

3.1. Áp dụng mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Porter hiệu quả

Luận văn đã sử dụng mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Porter ngành thủy sản để đánh giá mức độ hấp dẫn của ngành. Mô hình này xem xét năm lực lượng chính: (1) nguy cơ gia nhập ngành của đối thủ mới, (2) mức độ cạnh tranh giữa các công ty hiện hữu, (3) sức mạnh thương lượng của người mua, (4) sức mạnh thương lượng của người bán, và (5) đe dọa từ các sản phẩm thay thế. Trong ngành thủy sản, mức độ cạnh tranh nội bộ ngành rất cao do có nhiều doanh nghiệp cùng quy mô. Sức mạnh thương lượng của người mua (các nhà nhập khẩu lớn) là rất lớn, họ thường xuyên gây áp lực về giá và yêu cầu chất lượng cao. Nguồn cung nguyên liệu (người bán) lại phân tán và thiếu ổn định, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Việc phân tích kỹ lưỡng các áp lực này giúp Công ty Thọ Quang hiểu rõ cấu trúc cạnh tranh và xác định các yếu tố thành công then chốt trong ngành.

3.2. Đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản

Sau khi phân tích môi trường bên ngoài, việc đánh giá nội lực là bước tiếp theo. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản được tạo nên từ các nguồn lực hữu hình (nhà xưởng, máy móc, tài chính) và vô hình (thương hiệu, kiến thức, văn hóa tổ chức). Tại Công ty Thọ Quang, các điểm mạnh được xác định bao gồm vị trí địa lý thuận lợi gần vùng nguyên liệu, hệ thống máy móc thiết bị tương đối hiện đại, và việc áp dụng thành công các hệ thống quản lý chất lượng như HACCP. Tuy nhiên, các điểm yếu cũng tồn tại như đã phân tích: nguồn nhân lực trình độ chưa cao, cơ cấu tài chính chưa vững mạnh, và hoạt động marketing còn bị động. Việc đánh giá này không chỉ dừng lại ở việc liệt kê, mà còn phải xác định được đâu là năng lực cốt lõi – những sức mạnh độc đáo giúp công ty tạo ra giá trị vượt trội cho khách hàng và khó bị đối thủ bắt chước.

IV. Bí quyết xây dựng chiến lược xuất khẩu thủy sản qua SWOT

Sau khi hoàn tất việc phân tích môi trường, ma trận SWOT (Strengths - Điểm mạnh, Weaknesses - Điểm yếu, Opportunities - Cơ hội, Threats - Thách thức) là công cụ không thể thiếu để tổng hợp thông tin và đề xuất các phương án chiến lược. Đây là bước kết nối logic giữa giai đoạn phân tích và giai đoạn hoạch định. Việc phân tích SWOT công ty thủy sản không chỉ đơn thuần là liệt kê các yếu tố, mà quan trọng hơn là tìm ra sự kết hợp chiến lược giữa chúng. Mục tiêu là xây dựng các chiến lược nhằm: (1) sử dụng điểm mạnh để nắm bắt cơ hội (S-O), (2) vượt qua điểm yếu bằng cách tận dụng cơ hội (W-O), (3) dùng điểm mạnh để đối phó với thách thức (S-T), và (4) tối thiểu hóa điểm yếu và tránh các mối đe dọa (W-T). Đối với Công ty Thọ Quang, ma trận SWOT đã giúp làm rõ các hướng đi tiềm năng, từ việc thâm nhập sâu hơn vào các thị trường yêu cầu chất lượng cao, đến việc cải thiện cấu trúc quản trị và tài chính để tăng cường sức chống chịu trước các biến động của thị trường. Đây là bí quyết để xây dựng một kế hoạch hành động thực tế và phù hợp với bối cảnh cụ thể của doanh nghiệp.

4.1. Cách kết hợp điểm mạnh và cơ hội Chiến lược S O

Chiến lược S-O mang tính tấn công, hướng đến việc phát huy tối đa lợi thế của doanh nghiệp. Đối với Công ty Thọ Quang, một ví dụ điển hình là kết hợp điểm mạnh về công nghệ chế biến hiện đại và hệ thống quản lý chất lượng đạt chuẩn (S) với cơ hội từ nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm thủy sản sạch, an toàn tại các thị trường xuất khẩu thủy sản tiềm năng như EU và Nhật Bản (O). Chiến lược cụ thể có thể là tập trung phát triển các mặt hàng giá trị gia tăng, đáp ứng các yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn chất lượng quốc tế. Việc tận dụng các hiệp định thương mại để hưởng ưu đãi thuế quan cũng là một hướng đi chiến lược trong nhóm này. Bằng cách này, công ty không chỉ tăng doanh thu mà còn xây dựng được hình ảnh thương hiệu uy tín, khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh bằng giá rẻ.

4.2. Xây dựng chiến lược S T và W T để phòng ngừa rủi ro

Bên cạnh việc tấn công, các chiến lược phòng thủ cũng vô cùng quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững. Chiến lược S-T sử dụng điểm mạnh để né tránh hoặc giảm thiểu tác động của các mối đe dọa. Ví dụ, Công ty Thọ Quang có thể sử dụng mối quan hệ tốt với các nhà cung cấp nguyên liệu uy tín (S) để đảm bảo nguồn cung ổn định, đối phó với mối đe dọa về sự cạn kiệt nguồn lợi thủy sản tự nhiên (T). Trong khi đó, chiến lược W-T là phương án phòng thủ tối đa, nhằm khắc phục điểm yếu và tránh các nguy cơ. Một ví dụ là công ty cần phải cải thiện cơ cấu tài chính, giảm phụ thuộc vào vốn vay (khắc phục W) để giảm thiểu rủi ro từ biến động lãi suất và tỷ giá (tránh T). Việc xây dựng đồng bộ cả chiến lược tấn công và phòng thủ giúp doanh nghiệp có một kế hoạch toàn diện, sẵn sàng ứng phó với mọi kịch bản của thị trường.

V. Cách hoạch định chiến lược thâm nhập thị trường quốc tế

Từ các phân tích chiến lược, bước tiếp theo là cụ thể hóa thành kế hoạch hành động. Việc hoạch định chiến lược thâm nhập thị trường quốc tế là giai đoạn quyết định, chuyển những ý tưởng trên giấy thành kết quả kinh doanh thực tế. Đối với Công ty Thọ Quang, luận văn đề xuất một chiến lược cạnh tranh tập trung vào sự khác biệt hóa, hướng đến việc cung cấp các sản phẩm chất lượng cao cho các phân khúc thị trường cụ thể. Thay vì cạnh tranh dàn trải, chiến lược này đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về nhu cầu và thị hiếu của từng thị trường mục tiêu. Lựa chọn này dựa trên cơ sở công ty có lợi thế về công nghệ và khả năng kiểm soát chất lượng, phù hợp với xu hướng tiêu dùng các sản phẩm an toàn và có giá trị gia tăng cao trên thế giới. Quá trình này bao gồm việc lựa chọn thị trường mục tiêu, xác định sản phẩm chủ lực cho từng thị trường, và xây dựng các chính sách hỗ trợ như marketing, nhân sự và tài chính để thực thi chiến lược một cách hiệu quả. Đây là cách tiếp cận bài bản để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản trên trường quốc tế.

5.1. Xác định thị trường xuất khẩu thủy sản tiềm năng Nhật EU Mỹ

Luận văn xác định ba thị trường xuất khẩu thủy sản tiềm năng và trọng điểm cho Công ty Thọ Quang là Nhật Bản, EU và Mỹ. Mỗi thị trường có đặc điểm riêng và đòi hỏi một cách tiếp cận khác nhau. Thị trường Nhật Bản nổi tiếng với yêu cầu cực kỳ cao về chất lượng, độ tươi ngon và hình thức sản phẩm. Do đó, chiến lược cho thị trường này là tập trung vào các sản phẩm giá trị gia tăng cao như tôm sushi, tôm tẩm bột. Thị trường EU lại đặc biệt chú trọng đến các yếu tố an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn bền vững. Doanh nghiệp cần đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định và có được các chứng nhận cần thiết. Trong khi đó, thị trường Mỹ có quy mô lớn nhưng cũng rất nhạy cảm về giá. Chiến lược ở đây có thể là cung cấp các sản phẩm chất lượng tốt với giá cả cạnh tranh, đồng thời xây dựng kênh phân phối hiệu quả.

5.2. Giải pháp marketing mix cho hàng thủy sản xuất khẩu hiệu quả

Để thực thi chiến lược thâm nhập thị trường, cần có một hệ thống các giải pháp marketing mix cho hàng thủy sản xuất khẩu. (1) Về Sản phẩm (Product), công ty cần đa dạng hóa danh mục, tăng tỷ trọng các mặt hàng giá trị gia tăng. (2) Về Giá (Price), cần xây dựng chính sách giá linh hoạt, dựa trên giá trị sản phẩm thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá thấp. (3) Về Phân phối (Place), cần củng cố và phát triển các kênh phân phối trực tiếp, giảm bớt sự phụ thuộc vào các nhà trung gian để tăng biên lợi nhuận và nắm bắt thông tin thị trường tốt hơn. (4) Về Xúc tiến (Promotion), cần tăng cường các hoạt động quảng bá thương hiệu thông qua việc tham gia các hội chợ quốc tế, tiếp thị trực tuyến và xây dựng bộ nhận diện thương hiệu chuyên nghiệp. Một chiến lược marketing mix đồng bộ sẽ là đòn bẩy quan trọng giúp sản phẩm của công ty đến được với người tiêu dùng cuối cùng.

VI. Giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu thủy sản bền vững

Hoạch định chiến lược không phải là một hoạt động diễn ra một lần mà là một quá trình liên tục. Để đảm bảo sự phát triển bền vững, các giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu cần được triển khai đồng bộ và thường xuyên đánh giá, điều chỉnh. Luận văn đã vạch ra một lộ trình chiến lược cho Công ty Thọ Quang không chỉ nhằm mục tiêu tăng trưởng doanh thu mà còn hướng tới việc xây dựng một nền tảng vững chắc cho tương lai. Điều này bao gồm việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tối ưu hóa quy trình sản xuất và tăng cường năng lực tài chính. Sự thành công của chiến lược phụ thuộc rất lớn vào quyết tâm và năng lực thực thi của ban lãnh đạo cũng như toàn thể cán bộ công nhân viên. Một doanh nghiệp chỉ có thể phát triển bền vững khi có sự hài hòa giữa mục tiêu kinh tế, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường. Đây là định hướng cốt lõi cho một chiến lược kinh doanh quốc tế thành công trong dài hạn, giúp doanh nghiệp đứng vững trước những biến động khó lường của thị trường toàn cầu.

6.1. Tầm nhìn chiến lược cho Công ty Thọ Quang đến năm 2015

Luận văn đề xuất một tầm nhìn rõ ràng cho Công ty Thọ Quang đến năm 2015 là: “trở thành công ty có uy tín hàng đầu Việt Nam trong việc cung cấp những sản phẩm thuỷ sản chất lượng cao, phong phú về chủng loại và mang tính đặc thù riêng”. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, các mục tiêu cụ thể được đặt ra bao gồm tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu, mở rộng thị phần tại các thị trường trọng điểm, và nâng cao tỷ suất lợi nhuận. Tầm nhìn này đóng vai trò như một kim chỉ nam, định hướng mọi hoạt động của công ty. Nó đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ cấp lãnh đạo trong việc đầu tư vào công nghệ, con người và xây dựng văn hóa doanh nghiệp hướng đến chất lượng và sự đổi mới. Đây là nền tảng để công ty không chỉ là một đơn vị gia công mà trở thành một thương hiệu có tên tuổi trên bản đồ thủy sản thế giới.

6.2. Hoàn thiện logistics và quản lý chuỗi cung ứng xuất khẩu

Một trong những yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả là tối ưu hóa hoạt động vận hành. Việc hoàn thiện logistics và quản lý chuỗi cung ứng xuất khẩu là một giải pháp mang tính nền tảng. Quá trình này bắt đầu từ việc quy hoạch vùng nguyên liệu bền vững, hợp tác chặt chẽ với người nuôi trồng để đảm bảo chất lượng đầu vào. Trong nhà máy, cần liên tục cải tiến quy trình để giảm chi phí, rút ngắn thời gian sản xuất và đảm bảo chất lượng sản phẩm đầu ra. Khâu cuối cùng là tổ chức vận chuyển, làm thủ tục hải quan và giao hàng đến khách hàng một cách nhanh chóng và an toàn. Một chuỗi giá trị ngành thủy sản hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu hao hụt, tiết kiệm chi phí và nâng cao khả năng đáp ứng đơn hàng đúng hạn, qua đó gia tăng sự hài lòng của khách hàng và củng cố vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG Trần Hồng Vân HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC XUẤT KHẨU THUY SAN CUA CONG TY CHE BIEN VA XUAT KHAU THUY SAN THQ QUANG LUAN VAN THAC SI KINH TE 2010 | PDF | 112 Pages [e-mail] Đà Nẵng- Năm 2010 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bắt kỳ công trình nào khác. Trần Hồng Vân MỞ ĐÀU 1. Lý do lựa chọn đề tài. Ngành thủy sản Việt Nam đã và đang phát triển ôn định với kim ngạch xuất khẩu luôn tăng qua mỗi năm. Ngành kinh tế thủy sản đóng vai trò ngày càng to lớn trong nền kinh tế quốc dân, đặc biệt trên các mặt như tạo nguồn thu ngoại tệ, việc làm, cung cấp thực phẩm. Cơ hội phát triển của ngành thủy sản Việt Nam ngày càng rõ nét khi Việt Nam hội nhập với nền kinh tế thế giới, đặc biệt khi Việt Nam là thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại quốc tế (WTO). Gia nhập WTO, thị trường cho sản phẩm thủy sản Việt Nam sẽ được mở rộng: ngành thủy sản có điều kiện thu hút thêm vốn đầu tư nước ngoài; tranh thủ công nghệ sản xuất tiên tiến đây mạnh công nghiệp hóa và tăng cường năng lực ngành kinh tế thủy sản vốn còn non yếu Mặc dù vậy, ngành thủy sản Việt Nam phát triển dựa trên nền sản xuất qui mô nhỏ và theo lối truyền thống như hiện nay sẽ phải đối mặt với những thách thức đáng kể khi yêu cầu từ các thị trường ngày càng cao cũng như những chính sách bảo hộ, những rào cản thương mại ngày càng khó khăn hơn của các thị trường lớn. Bên cạnh đó, thách thức chắc chắn mà các doanh nghiệp chế biến thủy sản Việt Nam phải đối mặt là sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt hơn. Ngoài ra, ngành thủy sản Việt Nam còn gặp sự mát cân đối giữa khu vực sản xuất nguyên liệu (đánh bắt, nuôi trồng.) và khu vực chế biến xuất khẩu thủy sản. Để ngành thủy sản Việt Nam có thể phát triển một cách bền vững, đủ sức cạnh tranh trên thị trường thế giới, thì bản thân mỗi doanh nghiệp cần phải có những chiến lược hợp lý để có thể tận dụng những cơ hội và vượt qua những thách thức. Công ty chế biến và xuất khâu thủy sản Thọ Quang là một trong những doanh nghiệp cung cấp các sản phẩm thủy sản có chất lượng cho thị trường thế giới. Kinh doanh xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh chung của công ty. Những năm qua, Thọ Quang cũng đã chú ý đến công tác xây dựng chiến lược, tuy nhiên cho đến nay chiến lược kinh doanh xuất khâu trong giai đoạn mới vẫn chưa thực sự rõ nét. Vì vậy việc nghiên cứu thực trạng, phân tích môi trường và xây dựng chiến lược xuất khẩu là hết sức cần thiết = quyết định đến sự thành công của Thọ Quang trong tương lai. Mục tiêu nghiên cứu. Vận dụng các lý thuyết quản trị chiến lược để phân tích môi trường bên ngoài và khả năng bên trong của công ty chế biến và xuất khẩu thủy sản Thọ Quang, từ đó đưa ra các hướng chiến lược kinh doanh xuất khâu cho công ty đến năm 2015. Cụ thể: - Phan tích và đánh giá môi trường bên ngoài và bên trong công ty. ~ Xem xét và thiết lập các mục tiêu. - Xây dựng và lựa chọn hướng chiến lược phù hợp cho giai đoạn 2010-2015. Phạm vĩ nghiên cứu. - Đề tài tập trung nghiên cứu ở lĩnh vực xuất khâu sản phẩm thủy sản, chủ yếu là mặt hàng tôm, cá, mực và tập trung chủ yếu vào các thị trường lớn như Nhật, EU, Mỹ. ~ Các số liệu thu thập chủ yếu trong 3 năm 2007, 2008, 2009 và đầu năm 2010. ~ Các chiến lược được xây dựng cho việc đẩy mạnh xuất khâu sản phẩm thủy. sản trong khoảng thời gian từ năm 2010 đến 2015. Phương pháp nghiên cứu. ~ Phương pháp chủ yếu được sử dụng là phương pháp phân tích, thống kê. - Sử dụng ma tran SWOT. ~ Nghiên cứu sử dụng nhiều dữ liệu từ các nguồn khác nhau, chủ yếu từ các báo cáo của công ty Thọ Quang. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn. Đề tài khi hoàn thành có thể là tài liệu tham khảo cho công ty, giúp Thọ. Quang có cái nhìn toàn diện hơn về những cơ hội và thách thức ảnh hưởng đến mình, phát huy những điểm mạnh và khắc phục những điểm yếu. Biết rõ hơn về biến động thị trường đẻ đưa ra kế hoạch xuất khẩu cho từng giai đoạn cụ thể và ở từng thị trường cụ thé. Ngoài ra đề tài còn là tài liệu tham khảo cho các công ty xuất khâu thủy sản khác đề năng cao hiệu quả xuất khâu. Kết cầu của đề tài. Nội dung chính của luận văn bao gồm 4 chương, ngoài ra còn phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo. CHUONG 1: CO SỞ LÝ THUYẾT VỀ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ QUY TRÌNH HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC. CHƯƠNG 3: TÌNH HÌNH KINH DOANH VÀ CÔNG TÁC HOẠCH ĐỊNH. CHIẾN LƯỢC XUAT KHAU THUY SAN CUA CONG TY THO QUANG. CHƯƠNG 4: HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LUGC XUAT KHAU THUY SAN CHO CONG TY THO QUANG GIAI DOAN 2010 - 2015. CHUONG 1: CO SO LY THUYET VE HOACH ĐỊNH CHIEN LUQC 1. Một số khái niệm cơ bản về chiến lược. Chiến lược kinh doanh. Theo Chandler (1962) - một trong những người đầu tiên khởi xướng lý thuyết quản trị chiến lược - chiến lược là *việc xác định các mục tiêu, mục đích cơ' bản dài hạn của doanh nghiệp và việc áp dụng một chuỗi các hành động cũng như sự phân bỗ các nguằn lực cần thiết để thực hiện mục tiêu này”. Cho đến những năm 1980, khi mà môn học quản trị chiến lược đã trở nên chín muỗi, Quinn đã đưa ra định nghĩa có tính khái quát hơn: “Chiến lược là mô thức hay kế hoạch tích hợp các mục tiêu chính yếu, các chính sách, và chuỗi hành động vào một tổng thể được cấu kết một cách chặt chế”. Sau đó, Johnson và Scholes định nghĩa lại chiến lược trong điều kiện môi trường có rất nhiều những thay đổi nhanh chóng: “Chiến lược là định hướng và phạm vi của một tổ chức về dài hạn nhằm giành lợi thế cạnh tranh thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trường thay đỗi, dé dap ứng như. cầu thị trường và thỏa mãn mong đợi của các bên hiữu quan”. “Trong định nghĩa chiến lược với 5 chữ P, Mintzberg khái quát các khía cạnh của quản trị chiến lược như sau: ~ Kế hoạch (Plan): chuỗi các hành động đã dự định một cách nhất quán. ~ Mô thức (Partern): sự kiên định về hành vi theo thời gian. ~ Vị thế (Position): Phù hợp giữa tổ chức và môi trường của nó. ~ Quan niệm (Perspective): Cách thức để nhận thức sâu sắc về thể giới ~ Thủ thuật (Ploy): cách thức cụ thể để đánh lừa đối thủ. Chiến lược kinh doanh là khái niệm khá trừu tượng và đề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau. Mặc dù vậy, có thể khái quát chiến lược kinh doanh là một chương. trình hành động tổng quát hướng tới việc thực hiện những mục tiêu cơ bản cho tương lai của doanh nghiệp trên cơ sở sử dụng tông hợp các nguồn lực. Một chiến lược bao gồm 3 nội dung cơ bản: (1) mục tiêu cần đạt được; (2) các phương án huy động và sử dụng nguồn lực thực hiện mục tiêu; (3) hệ thống các chính sách và giải pháp điều hành. Không chỉ bao gồm nhiều khía cạnh khác nhau, định nghĩa chiến lược còn khác nhau tùy theo cấp độ. Việc định nghĩa chính xác chỉ: lược theo cấp độ về bản chất tùy thuộc quan điểm. Tối thiểu có ba mức chiến lược cần được nhận diện: chỉ lược cắp công ty, chiến lược cắp đơn vị kinh doanh, và các chiến lược chức năng. Chiến lược cấp công ty hướng tới mục đích và phạm vi tông thê của tô chức. Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh liên quan đến cách thức cạnh tranh thành công trên các thị trường cụ thê. Chiến lược chức năng (hay chiến lược hoạt động) là các chiến lược giúp cho các chiến lược cấp kinh doanh và cắp công ty thực hiện một cách hữu hiệu nhờ các bộ phận cấu thành trên phương diện các nguồn lực, các quá trình, con người và các kỹ năng cần thiết. Phân loại chiến lược. Phân theo cấp quản trị thì chiến lược được chia làm 3 cấp: chiến lược cấp bội phận chức năng; chiến lược cấp đơn vị kinh doanh; và chiến lược cấp công ty. Chiến lược chức năng: lợi thê cạnh tranh bắt nguồn từ năng lực của công ty nhằm đạt được sự vượt trội hiệu quả, chất lượng, sự cải tiến và trách nhiệm với khách hàng. Với các chiến lược cấp chức năng, chúng ta có ý xem xét vai trò và cách thức mà các chiến lược này hướng đến hoàn thiện hiệu suất của các hoạt động. trong phạm vi công ty, như marketing, quản trị vật liệu, phát triển sản xuất và dich vụ khách hàng. Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh: tông thê các cam kết và hành động giúp doanh nghiệp trong một ngành, giành lợi thế cạnh tranh bằng cách khai thác các năng lực cốt lõi của họ vào những thị trường sản phẩm cụ thê. Vấn đề cơ bản mà mỗi doanh nghiệp cần giải quyết khi lựa chọn chiến lược kinh doanh là sẽ cung cấp cho khách hàng sản phẩm hay dịch vụ nào; cách thức tạo ra các sản phẩm và dịch vụ ấy; và làm cách nào đưa các sản phẩm và dịch vụ đến cho khách hàng. Chiến lược cấp công ty: xác định các hành động mà công ty thực hiện nhằm. giành lợi thế cạnh tranh bằng cách lựa chọn, quản trị một nhóm các hoạt động kinh doanh khác nhau cạnh tranh trong một số ngành và thị trường sản phẩm. Một chiến lược cấp công ty phải trả lời câu hỏi: các lợi thế kinh doanh nào có thể làm cực đại khả năng sinh lời dài hạn của công ty? Trong nhiều tổ chức, việc cạnh tranh thành công thường có nghĩa là hội nhập dọc — đó là quá trình tích hợp các hoạt động hoặc. là ngược về phía đầu vào của quá trình sản xuất chính hoặc là xuôi theo chiều phân phối sử dụng các đầu ra của hoạt động chính. Quản trị chiến lược. Quản trị chiến lược (Strategic Management) là tiến trình phân tích môi trường, phát triển các định hướng chung của tô chức, lựa chọn các chiến lược phù hợp, tổ chức thực hiện và kiểm tra các quyết định nhằm giúp tổ chức luôn thích nghĩ với môi trường (Phương, 2002).