CHƯƠNG 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CHIEN LƯỢC KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn 1.1 Nghiên cứu của các tác giả nước ngoài Smith và các cộng sự (2003) trong Nghién cứu chiến lược và sách lược kinh doanh đã phân tích môi trường kinh doanh, việc tổ chức thực hiện và kiểm tra đánh giá công tác triển khai thực hiện chiến lược kinh doanh. Trong nghiên cứu về Quản trị chiến lược (2015), tác giả David cho rằng cần tạo tính chủ động và sự khác biệt trong cạnh tranh trên cơ sở xác định mục tiêu phù hợp với khả năng hiện có và triển vọng phát triển, dự đoán được nhu cầu thị trường, nắm bắt đầy đủ các cơ hội và thách thức đồng thời linh hoạt, chủ động điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp với thực tiễn. Theo Aaker (2007), tác giả của nghiên cứu Triển khai chiến lược kinh doanh một doanh nghiệp muốn quản trị thành công thì nhất thiết phải có chiến lược kinh doanh.
Muốn vậy, nhà quản trị phải có tầm nhìn bao quát, rõ nét về công việc của mình, hiểu biết sâu sắc về thị trường để có thể đưa ra được các sách lược và chiến lược có lợi và hiệu quả cho doanh nghiệp. Nghiên cứu của các tác giả trong nước Hiện nay có rất nhiều giáo trình, tài liệu khoa học phân tích về chiến lược kinh doanh, giúp người đọc và các nhà quản lý doanh nghiệp hiểu được nội dung, cách thức xây dựng cũng như lựa chọn Chiến lược phát triển kinh doanh phù hợp với doanh nghiệp: Giáo trình quản tri chiến lược (2011), NXB Đại học Kinh tế Quốc dân; Giáo trình Marketing căn bản của tác giả Trần Minh Đạo (2009), NXB Đại học Kinh tế Quốc dân. Tác giả Lương Phan Chương (2020) với đề tài “Xây dựng Chiến lược phát triển công ty duoc Sai Gon”, Trường Đại học kỹ thuật công nghệ TP. Luận văn hệ thống lý luận về Chiến lược phát triển kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó 5 phân tích môi trường kinh doanh của Công ty Dược Sai Gon trong giai đoạn 2016- 2018 và đề xuất Chiến lược phát triển kinh doanh của công ty tới năm 2025 trên cơ sở kết hợp công cụ thẻ điểm cân bằng BSC vào Chiến lược phát triển kinh doanh của công ty.
Với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh ngày nay thì mức độ ứng dụng của những nghiên cứu trước đây còn hạn chế, hơn nữa cho đến thời điểm hiện tại chưa có tài liệu nào nghiên cứu về chiến lược phát triển kinh doanh tại công ty xi măng Vicem Hoàng Thạch, do đó tác giả nhận thấy lựa chọn đề tài “Chiến lược kinh doanh của Công ty xi măng Vicem Hoàng Thạch giai đoạn 2022-2025 và tâm nhìn đến năm 2030” trên cơ sở kế thừa nhưng tránh trùng lặp những nghiên cứu trước đây. Khái niệm và vai trò của chiên lược kinh doanh 1. Khái niệm chiến lược kinh doanh “Chiến lược là những gì mà một tổ chức phải lam dựa trên những điểm mạnh và yếu của mình trong bối cảnh có những cơ hội và cả những mối đe dọa” (Kenneth, 2010). Michael E Porter (2010) cho rang: “Chiến lược kinh doanh là sự sang tao ra vi thé có gid tri và độc dao bao gom các hoạt động khác biệt” “Chiến lược kinh doanh là tiến trình xác định các mục tiêu cơ bản dài hạn của doanh nghiệp, lựa chọn cách thức hoặc phương hướng hành động và phân bổ các nguồn tài nguyên cần thiết dé thực hiện các mục tiêu đó” theo quan điểm của Charles W.Hill và Gareth R.Jones (1996): Dựa trên những quan điểm về chiến lược và chiến lược kinh doanh, có thể thấy mặc dù có nhiều cách nhìn nhận và tiếp cận khác nhau song các quan điểm về CLKD vẫn được bao hàm những vấn đề chính như sau: Xác định các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn của tổ chức; đưa ra các chương trình hành động để đạt mục tiêu và lựa chọn các phương án hành động, triển khai và phân bồ các nguồn lực để thực hiện mục tiêu đó.
Như vậy, trong khuôn khổ luận văn nghiên cứu có thé hiểu: CLKD là một nghệ thuật xây dựng mục tiêu dài hạn và các chính sách thực hiện nhằm định hướng 6 và tạo ra lợi thế cạnh tranh cho công ty nhằm sắp xếp lại phạm vi hoạt động, lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh có quy mô phù hợp với vai trò, tầm quan trọng của Vicem Hoàng Thạch, đồng thời củng cé sự phát triển bền vững, nhằm tăng quy mô công suất, quy mô về vốn, điều chỉnh cơ chế hoạt động, quản lý, bố trí xắp xếp nguôn nhân lực, xây dựng mô hình quản trị doanh nghiệp phù hợp đối với thực tế, hoạt động hiệu quả hơn, tận dụng tối ưu nguồn lực, có tình hình tài chính lành mạnh tạo ra thế và lực trong quá trình cạnh tranh với các đối thủ.2 Vai trò của chiến lược kinh doanh - CLKD đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp, mỗi ngành. - CLKD giúp các doanh nghiệp định hướng cho hoạt động của mình trong tương lai thông qua việc phân tích và dự báo môi trường kinh doanh. - Chiến lược kinh doanh là công cụ cạnh tranh có hiệu quả của các doanh nghiệp. - Chiến lược kinh doanh giúp các doanh nghiệp nắm bắt được các cơ hội cũng như đầy đủ các nguy cơ đối với sự phát triển nguồn lực của doanh nghiệp.
Các cấp chiến lược kinh doanh Chiến lược được chia thành 3 cấp chính (Fred R. Chiến lược cấp doanh nghiệp là chiến lược nhằm định hướng chung hoạt động và cách thức phân bô nguồn lực dé đạt mục tiêu chung của toàn doanh nghiệp. Chiến lược cấp kinh doanh là chiến lược nhăm thực hiện một hoạt động kinh doanh, một lĩnh vực kinh doanh cụ thể. Chiến lược cấp chức năng giải quyết hai van đề có liên quan đến lĩnh vực chức năng: Đáp ứng của lĩnh vực chức năng đối với môi trường tác nghiệp; Phối hợp với các chính sách chức năng khác nhau.
Khái niệm, vai trò của xây dựng chiến lược kinh doanh 1. Khái niệm về xây dựng chiến lược Xây dựng CLKD là quá tinh phân tích đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức để tìm ra hướng kinh doanh phù hợp giúp doanh nghiệp tận 7 dụng được các cơ hội hiện hữu trong ngắn và dài hạn cũng như hạn chế được các rủi ro trở ngại trên thị trường (Ngô Kim Thanh, 2013). Xây dựng chiến lược là quá trình phác thảo hướng đi trong kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở phân tích va dự báo thay đổi của môi trường, từ đó giúp doanh nghiệp chủ động và hiệu quả hơn trong hoạt động kinh doanh. Xây dựng CLKD là quá trình xác định tam nhìn, xây dựng mục tiêu, phân tích lợi thế và các điều kiện hiện hữu, hình thành và triển khai chiến lược từ đó đánh giá và điều chỉnh dé phù hợp với điều kiện hiện tại.
Xây dựng CLKD là quá trình xác định mục tiêu kinh doanh và các tiêu chí đo lường mục tiêu; Xác định phân khúc thị trường mục tiêu của doanh nghiệp; Đánh giá tiềm năng thị trường và đối thủ; Tìm ra những năng lực cần thiết để vượt qua đối thủ cạnh tranh và duy trì thành công của chiến lược kinh doanh; xây dựng hệ thống nguồn lực dé triển khai chiến lược (Clifford Chi, 2019) Như vậy, xây dựng CLKD là một quá trình phức tạp bao gồm xác định viễn cảnh tầm nhìn, mục tiêu và phân tích môi trường kinh doanh để đề xuất chiến lược cũng như chuẩn bị các điều kiện cần thiết dé triển khai CLKD hiệu quả. Vai trò của xây dựng chiến lược kinh doanh - Giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quát về mục tiêu dài hạn cho định hướng phát triển. - Doanh nghiệp có thé thẩm định, đo lường và đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong hiện tại và tương lai nham chủ động ứng phó với sự thay đổi của xã hội. - Xây dựng chiến lược kinh doanh giúp giảm bớt sự chồng chéo trong hoạt động của các cá nhân và tập thể.
- Góp phần nâng cao niềm tin và ý chí cho các thành viên trong doanh nghiệp, tao động lực giúp họ phan khởi và hăng say hơn trong công việc. Nội dung xây dựng chiến lược kinh doanh 1. Xác định tầm nhìn, sứ mạng và mục tiêu của doanh nghiệp 1. Xác định tầm nhìn, sứ mạng > Tâm nhìn: “Tam nhìn (Vision): là tiêu chuẩn, hình tượng, mục tiêu, định hướng trong tương lai mà doanh nghiệp phấn đấu đạt tới”.
> Sư mệnh: “Sứ mệnh là thông điệp thể hiện phần giá trị cốt lõi của doanh nghiệp, thê hiện những đóng góp cho cộng đồng, phương châm kinh doanh và vị thể của doanh nghiệp trên thương trường”. Xác định mục tiêu chiến lược “Mục tiêu chiến lược là tầm nhìn, tôn chỉ định hướng mang tính dài hạn của doanh nghiệp. Bởi vậy phải đảm bảo toàn bộ doanh nghiệp nam rõ để mỗi thành viên hiểu, tự hào và toàn tâm, toàn ý thực hiện”. Phân tích môi trường kinh doanh của doanh nghiệp 1.
Phân tích môi trường vĩ mô - Môi trường kinh tế Những diễn biến, thay đổi của môi trường kinh tế (Tốc độ tăng trưởng, lãi suất.) luôn luôn chứa đựng những cơ hội và thách thức đối với các doanh nghiệp trong các ngành, lĩnh vực khác nhau và có ảnh hưởng tiềm tàng đến chiến lược của doanh nghiệp. - Môi trường chính trị Sự ôn định hay biến động của các yếu tố thé chế chính trị tại quốc gia hay một khu vực là những tín hiệu giúp các nhà quản trị xác định đâu là cơ hội, là nguy cơ của doanh nghiệp từ đó ra các quyết định đầu tư, kinh doanh dịch vụ kịp thời nhất. - Môi trường văn hoá xã hội Môi trường xã hội, dân cư, tự nhiên là truyền thống, tập quán, thói quen, các quy phạm tư tưởng và dao đức. Các yếu tô này tạo nên lối sống, văn hóa, môi trường hoạt động xã hội của con người nói chung và người lao động nói riêng.
Nó góp phan hình thành va làm thay đổi không chỉ về số lượng mà cả về cơ cấu nguồn nhân lực, triết lí, đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp - Môi trường công nghệ Sự ra đời của cuộc cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã giúp cho khoảng cách từ khoa học công nghệ đến sản xuất càng rút ngắn, sản xuất kinh doanh liên tục thay đổi, cơ cấu kinh tế của doanh nghiệp cũng thay đổi theo.