MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Quản lý nhà nƣớc về đô thị là một trong những nội dung quan trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng – an ninh nói chung .Trong đó, quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của quản lý nhà nƣớc về đô thị nhằm xây dựng và phát triển đô thị theo đúng quy hoạch, kế hoạch đã đƣợc đề ra, tạo điều kiện thuận lợi trong việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội,…đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của ngƣời dân. Trong thời gian qua, công tác quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng đã đƣợc các cấp, các ngành quan tâm thực hiện nhƣ: Ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật về xây dựng để tổ chức quản lý một cách chặt chẽ; công tác lập quy hoạch, quản lý quy hoạch và tổ chức thực hiện quy hoạch đƣợc thực hiện cơ bản đồng bộ từ Trung ƣơng đến địa phƣơng; công tác cấp phép xây dựng, kiểm tra việc thực hiện xây dựng và xử lý vi phạm về trật tự xây dựng ngày càng đƣợc tăng cƣờng,…Tuy nhiên, cần phải thẳng thắn thừa nhận rằng công tác quản lý trật tự xây dựng vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế đó là: Công tác quy hoạch vẫn còn nhiều bất cập, nhất là việc chồng chéo giữa Quy hoạch xây dựng và Quy hoạch sử dụng đất; việc triển khai cắm quy hoạch chƣa đƣợc quan tâm đúng mức; một số công trình xây dựng chƣa tuân thủ quy hoạch; việc xây dựng nhà ở không phép, sai phép vẫn còn xảy ra; công tác kiểm tra và xử lý vi phạm về trật tự xây dựng vẫn chƣa thƣờng xuyên, quyết liệt; ý thức chấp hành pháp luật về xây dựng của một số tổ chức, cá nhân chƣa cao,…làm ảnh hƣởng rất lớn đến việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh. Thị xã Buôn Hồ là một đô thị mới, đƣợc thành lập theo Nghị định 07/NĐ-CP, ngày 23/12/2008 của Chính phủ trên nền tảng chính là thị trấn 2 Buôn Hồ, huyện Krông Búk.
Trong thời gian qua, cùng với sự phát triển chung của tỉnh, thị xã Buôn Hồ đang trong quá trình đô thị hóa một cách mạnh mẽ, nhiều công trình xây dựng, nhà ở đƣợc triển khai đầu tƣ trên địa bàn. Mặc dù thị xã đã có nhiều nỗ lực trong công tác quản lý trật tự xây dựng, song tình hình vi phạm trật tự xây dựng vẫn còn xảy ra tại một số xã, phƣờng làm ảnh hƣởng đến quy hoạch và mỹ quan đô thị. Vì vậy, công tác quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ đƣợc đặt ra một cách cấp thiết nhằm xây dựng và phát triển thị xã Buôn Hồ xứng đáng là đô thị trung tâm tiểu vùng phía Bắc của tỉnh Đăk Lăk và đạt đô thị loại III vào năm 2025 theo Nghị quyết của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Đăk Lăk. Xuất phát từ mục đích, ý nghĩa nêu trên và từ thực tiễn công tác tại phòng Quản lý đô thị thị xã Buôn Hồ, tác giả lựa chọn đề tài: “Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đăk Lăk” làm luận văn tốt nghiệp của mình.
Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng hiện nay là một vấn đề đƣợc nhiều nhà quản lý và nhà khoa học quan tâm, đã có rất nhiều công trình đƣợc công bố và tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau, trên các địa bàn khác nhau nhƣ: - Tác giả GS. Nguyễn Đình Hƣơng và ThS. Nguyễn Hữu Đoàn (2003) “Quản lý đô thị”, Nhà xuất bản Thống kê Hà Nội. Nội dung giáo trình gồm 10 chƣơng, mỗi chƣơng tƣơng ứng với một vấn đề lớn đƣợc đặt ra cho quản lý đô thị, tổng quan đô thị và quản lý đô thị, bộ máy quản lý nhà nƣớc về đô thị, quản lý quy hoạch và kiểm soát phát triển đô thị, quản lý kinh tế đô thị, đất đai và nhà ở đô thị.
Võ Kim Cƣơng (2004) “Quản lý đô thị thời kỳ chuyển đổi”, Nhà xuất bản xây dựng Hà Nội. Nội dung giáo trình bao gồm thông tin 3 về đô thị học và quản lý đô thị, khái niệm về đô thị và đô thị hóa, định hƣớng quản lý đô thị chuyển đổi, một số vấn đề nhạy cảm trong lĩnh vực quản lý đô thị: Quan điểm và chính sách quản lý đô thị, các vấn đề về quy hoạch đất đai, các vấn đề về quản lý phát triển và các vấn đề về cải cách hành chính xây dựng bộ máy quản lý đô thị. Lê Trọng Bình (2009) “Pháp luật và Quản lý đô thị”, Trƣờng Đại học Kiến trúc, Hà Nội. Giáo trình đã đƣa ra một số khai niệm về đô thị và quản lý đô thị, pháp luật trong lĩnh vực quản lý đô thị, cán vấn đề về đô thị và chính sách quản lý đô thị Việt Nam, nội dung chủ yếu của một số văn bản pháp luật về quản lý đô thị, tổ chức thực hiện pháp luật về quản lý xây dựng đô thị.
- Luận văn thạc sỹ của Trịnh Trọng Thành, đề tài “Quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng trên địa bàn quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh”, Học viện Hành chính quốc gia – 2020. Luận văn đã hệ thống hóa các cơ sở lý luận về quản lý nhà nƣớc nói chung về quản lý nhà nƣớc về trật tƣ xây dựng nói riêng. Trên cơ sở đó, luận văn đã đánh giá đƣợc thực trạng quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng trên địa bàn quận Thủ Đức từ đó đã đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao công tác quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng trên địa bàn quận Thủ Đức. - Luận văn thạc sỹ của Quách Thị Thu Hằng, đề tài “Tăng cƣờng công tác quản lý trật tự xây dựng nhà ở trên địa bàn huyện Krông Búk, tỉnh Đăk Lăk”, Học viện Hành chính – 2018.
Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận công tác quản lý trật tự xây dựng nhà ở, đánh giá đƣợc thực trạng công tác quản lý về trật tự xây dựng nhà ở trên địa bàn huyện Krông Búk, từ đó đã đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao công tác quản lý trật tự xây dựng nhà ở trên địa bàn huyện Krông Búk. 4 - Luận văn thạc sỹ của Đặng Nhƣ Phú Tân, đề tài “Xử lý vi phạm hành chính về trật tự xây dựng trên địa bàn huyện Cƣ Kuin, tỉnh Đăk Lăk”, Học viện Hành chính – 2017. Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về xử lý vi phạm hành chính về trật tự xây dựng; đánh giá tổ chức thực hiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính về trật tự xây dựng, làm rõ những vƣớng mắc, bất cập và nguyên nhân trong tổ chức thực hiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính về trật tự xây dựng trên địa bàn huyện Cƣ Kuin; đề xuất một số giải pháp, kiến nghị cụ thể để nhằm hoàn thiện xử lý vi phạm hành chính về trật tự xây dựng trên địa bàn huyện Cƣ Kuin. - Tác giả GS, TS, Kts.
Nguyễn Tố Lăng (2021) “Nhận diện vấn đề đô thị và quản lý phát triển đô thị khi đất nƣớc dần trở thành nƣớc công nghiệp theo hƣớng hiện đại”, cổng thông tin điện tử Tạp chí Cộng sản (tapchicongsan. Tác giả nghiên cứu về việc nhận diện các đô thị để đánh giá thực trạng phát triển và xây dựng định hƣớng phát triển trong tƣơng lai, trong đó nhấn mạnh sự tác động của đô thị đến vấn đề phát triển dân số, nghề nghiệp, lối sống và môi trƣờng. - Tác giả Khả Lê (2019) “Thắt chặt quản lý bất động sản, lập lại trật tự xây dựng”, cổng thông tin điện tử Báo Đăk Lăk (baodaklak. Tác giả đã phỏng vấn Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Đăk Lăk liên quan đến thực trạng quản lý bất động sản, quản lý trật tự xây dựng và đề ra một số giải pháp để thực hiện tốt công tác quản lý bất động sản, lập lại trật tự xây dựng trong thời gian tới.
Qua nghiên cứu một số công trình, đề tài liên quan đến quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng trên đây, đa số các công trình đều đã đề cập đến cơ sở lý luận công tác quản lý trật tự xây dựng và một số nội dung về công tác quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng nhà ở, công tác xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự xây dựng,….; thực trạng và một số giải pháp tăng 5 cƣờng công tác quản lý trật tự xây dựng tại một số địa phƣơng. Tuy nhiên, các công trình chƣa phân tích, nghiên cứu sâu một số công cụ quan trọng trong công tác quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng, giải pháp nhằm tăng cƣờng trách nhiệm quản lý nhà nƣớc, đặc biệt là trách nhiệm của ngƣời đứng đầu địa phƣơng. Chính vì vậy, trên cơ sở kế thừa các kết quả của các công trình nghiên cứu liên quan, luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề cơ sở lý luận, thực tiễn quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ giai đoạn 2015-2020, từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm tăng cƣờng quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ trong thời gian tới. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 3.
Mục đích nghiên cứu Luận văn góp phần làm rõ cơ sở lý luận quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng; nghiên cứu, đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc về trật tƣ xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2015-2020; qua đó, đề ra một số giải pháp tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về trật tƣ xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tổng hợp, khái quát khung lý luận quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng. - Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk. - Đề xuất phƣơng hƣớng và một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ hiện nay và những năm tiếp theo.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 4. Đối tượng nghiên cứu 6 Công tác quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về nội dung: Công tác quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng.