Luận văn thạc sĩ cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại UBND phường Nam Từ Liêm

Nghiên cứu chuyên sâu về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại UBND cấp phường quận Nam Từ Liêm. Phân tích thực trạng, giải

• Tác giả: Bùi Kim Cúc
• Người hướng dẫn: GS. Đinh Văn Mậu
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “Một cửa”, “Một cửa liên thông” tại Ủy ban nhân dân cấp Phường tại quận Nam Từ Liêm
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông cấp phường

Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông là phương thức giải quyết công việc của công dân và tổ chức tại một đầu mối duy nhất. Cơ chế này áp dụng tại Ủy ban nhân dân cấp phường nhằm đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian và giảm bớt phiền hà cho người dân. Theo Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, cơ chế một cửa quy định việc tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả được thực hiện tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả. Cơ chế một cửa liên thông mở rộng phạm vi giải quyết khi liên kết nhiều cơ quan có thẩm quyền trong cùng một quy trình. Mục tiêu chính là nâng cao hiệu quả phục vụ, tăng tính minh bạch và giảm thời gian chờ đợi cho người dân và tổ chức. Quận Nam Từ Liêm đã triển khai mô hình này tại các phường, đạt được nhiều kết quả tích cực trong cải cách hành chính địa phương. Việc áp dụng cơ chế này góp phần nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

1.1. Khái niệm cơ chế một cửa và một cửa liên thông

Cơ chế một cửa là cách thức giải quyết công việc của công dân và tổ chức thuộc trách nhiệm của một cơ quan hành chính nhà nước. Việc tiếp nhận hồ sơ, giải quyết và trả kết quả được thực hiện tại một đầu mối duy nhất. Cơ chế một cửa liên thông mở rộng hơn khi cho phép giải quyết thủ tục liên quan đến nhiều cơ quan khác nhau qua cùng một đầu mối tiếp nhận. Người dân không cần trực tiếp đến nhiều cơ quan mà chỉ cần nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa. Quy trình này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và giảm thiểu phiền hà cho người dân.

1.2. Cơ sở pháp lý của cơ chế một cửa liên thông cấp phường

Cơ chế một cửa liên thông cấp phường được quy định bởi nhiều văn bản pháp luật quan trọng. Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành quy chế thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước. Quyết định 09/2015/QĐ-TTg tiếp tục cập nhật và hoàn thiện quy định này. Tại Hà Nội, Quyết định 07/2016/QĐ-UBND hướng dẫn cụ thể việc triển khai tại các quận, huyện. Các văn bản này tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc áp dụng mô hình cải cách hành chính tại cấp phường.

II. Phân tích thực trạng cải cách thủ tục hành chính tại cấp phường

Thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông tại cấp phường hiện nay còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Tại quận Nam Từ Liêm, việc triển khai mô hình này đã đạt được một số kết quả ban đầu nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề. Đội ngũ cán bộ công chức tại bộ phận một cửa chưa đồng đều về trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ. Cơ sở vật chất, trang thiết bị tại một số phường còn thiếu thốn, chưa đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giải quyết thủ tục hành chính còn hạn chế. Quy trình giải quyết hồ sơ đôi khi còn phức tạp, gây phiền hà cho người dân. Tình trạng hồ sơ bị trả lại nhiều lần hoặc chậm trễ vẫn xảy ra ở một số lĩnh vực. Sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn chưa chặt chẽ, dẫn đến kéo dài thời gian xử lý.

2.1. Hạn chế trong đội ngũ cán bộ công chức

Đội ngũ cán bộ công chức làm việc tại bộ phận một cửa cấp phường còn nhiều bất cập. Trình độ chuyên môn của một số cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu giải quyết đa dạng thủ tục hành chính. Kỹ năng giao tiếp và thái độ phục vụ nhân dân chưa đồng đều giữa các cá nhân. Một số công chức thiếu tinh thần trách nhiệm, xử lý hồ sơ chậm trễ. Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ chưa được thực hiện thường xuyên. Tình trạng luân chuyển cán bộ cũng ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ do thiếu kinh nghiệm xử lý công việc.

2.2. Vấn đề về cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ

Cơ sở vật chất tại bộ phận một cửa cấp phường chưa được đầu tư đồng bộ. Nhiều phường thiếu không gian làm việc rộng rãi, sạch sẽ và tiện nghi cho người dân. Trang thiết bị máy tính, máy in, hệ thống mạng còn thiếu hoặc hoạt động không ổn định. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hồ sơ và giải quyết thủ tục còn manh mún. Hệ thống phần mềm quản lý chưa được kết nối liên thông giữa các cơ quan. Điều này gây khó khăn trong việc theo dõi tiến độ xử lý và tra cứu thông tin hồ sơ.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả cơ chế một cửa liên thông cấp phường

Để nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông cấp phường, nhiều giải pháp đồng bộ cần được triển khai. Trước hết, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ công chức. Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác tiếp nhận và giải quyết hồ sơ. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống phần mềm quản lý hồ sơ liên thông. Đơn giản hóa quy trình giải quyết thủ tục, loại bỏ các bước không cần thiết. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện cơ chế một cửa. Xây dựng cơ chế phản hồi và đánh giá sự hài lòng của người dân. Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong việc chỉ đạo triển khai mô hình cải cách hành chính tại địa phương.

3.1. Đào tạo nâng cao năng lực cán bộ công chức

Đào tạo nâng cao năng lực cán bộ công chức là giải pháp then chốt để cải thiện chất lượng phục vụ. Cần xây dựng chương trình đào tạo bài bản, thường xuyên về nghiệp vụ hành chính và kỹ năng giao tiếp. Tổ chức các lớp bồi dưỡng cập nhật kiến thức pháp luật mới ban hành. Đưa cán bộ đi học tập kinh nghiệm tại các địa phương triển khai tốt mô hình một cửa. Xây dựng tiêu chuẩn đánh giá năng lực cán bộ định kỳ. Áp dụng cơ chế thưởng phạt rõ ràng để động viên tinh thần trách nhiệm. Tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, khuyến khích cán bộ nâng cao trình độ.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin vào quy trình giải quyết thủ tục

Ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp quan trọng để hiện đại hóa cơ chế một cửa liên thông. Cần đầu tư hệ thống phần mềm quản lý hồ sơ điện tử kết nối liên thông giữa các cơ quan. Xây dựng cổng dịch vụ công trực tuyến để người dân có thể nộp hồ sơ và theo dõi tiến độ xử lý trực tuyến. Triển khai hệ thống một cửa điện tử tích hợp nhiều dịch vụ hành chính. Sử dụng chữ ký số và hóa đơn điện tử trong xử lý hồ sơ. Đào tạo cán bộ sử dụng thành thạo công nghệ thông tin phục vụ công việc.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn của mô hình một cửa liên thông

Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông cấp phường mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và tổ chức. Mô hình này giúp giảm thời gian, chi phí giải quyết thủ tục hành chính đáng kể so với quy trình truyền thống. Tính minh bạch trong hoạt động công vụ được tăng cường, hạn chế tiêu cực và tham nhũng. Quận Nam Từ Liêm đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong triển khai mô hình này. Bài học kinh nghiệm cho thấy cần sự đồng bộ giữa các giải pháp về con người, cơ sở vật chất và công nghệ. Tương lai, mô hình một cửa liên thông cần được mở rộng và hoàn thiện hơn nữa. Việc áp dụng rộng rãi mô hình này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân tốt hơn. Đây là xu hướng tất yếu trong cải cách hành chính hiện đại tại Việt Nam.

4.1. Kết quả đạt được từ mô hình cải cách hành chính

Mô hình cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Thời gian giải quyết hồ sơ được rút ngắn đáng kể so với quy trình truyền thống. Số lượng hồ sơ bị trả lại và xử lý chậm trễ giảm rõ rệt. Người dân và tổ chức đánh giá cao tính tiện lợi và minh bạch của mô hình. Đội ngũ cán bộ công chức nâng cao tinh thần trách nhiệm và kỹ năng nghiệp vụ. Tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực trong giải quyết thủ tục được hạn chế. Uy tín của cơ quan hành chính nhà nước cấp phường được nâng lên.

4.2. Hướng phát triển và nhân rộng mô hình

Mô hình một cửa liên thông cấp phường cần được tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng trên toàn quốc. Cần xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về mô hình một cửa để các địa phương áp dụng thống nhất. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến toàn trình. Mở rộng phạm vi áp dụng cho tất cả các lĩnh vực thủ tục hành chính. Tăng cường hợp tác liên thông giữa cấp phường với cấp quận và các cơ quan chuyên môn. Xây dựng cơ chế đánh giá định kỳ hiệu quả hoạt động của bộ phận một cửa. Chia sẻ kinh nghiệm giữa các địa phương để cùng tiến bộ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020 theo Nghị quyết số 30c/NQ-CP của Chính phủ, cải cách thủ tục hành chính được xác định là khâu đột phá chiến lược nhằm xây dựng nền hành chính phục vụ hiện đại. Tại quận Nam Từ Liêm – đơn vị hành chính được thành lập theo Nghị quyết 132/NQ-CP ngày 27/12/2013 của Chính phủ – nhu cầu giải quyết công việc hành chính của tổ chức và công dân tăng nhanh với hàng chục nghìn hồ sơ mỗi năm. Tuy nhiên, việc vận hành cơ chế một cửa và một cửa liên thông tại cấp cơ sở vẫn còn gặp nhiều khó khăn, khi tỷ lệ hồ sơ quá hạn ở các lĩnh vực phức tạp như đất đai và xây dựng dao động từ 5% đến 8%, đồng thời sự phối hợp giữa cấp phường và các phòng chuyên môn cấp quận còn thiếu tính đồng bộ.

Luận văn thạc sĩ Quản lý công chuyên ngành Quản lý công (mã số 60 38 04 03) của tác giả Bùi Kim Cúc, dưới sự hướng dẫn khoa học của GS.TS. Đinh Văn Mậu tại Học viện Hành chính Quốc gia, tập trung giải quyết toàn diện bài toán cấp thiết trên. Mục tiêu nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại 05 phường trọng điểm gồm Mỹ Đình 1, Mỹ Đình 2, Trung Văn, Cầu Diễn và Mễ Trì trong giai đoạn từ năm 2014 đến 2016. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học và giải pháp thực tiễn giúp nâng cao tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn lên trên 98%, giảm thiểu 30% thời gian giao dịch của người dân và thúc đẩy hiện đại hóa bộ máy hành chính nhà nước cấp cơ sở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng Lý thuyết Quản trị công mới (New Public Management) và Lý thuyết Nền hành chính phục vụ, lấy sự hài lòng của công dân làm thước đo đánh giá chất lượng hoạt động công vụ. Mô hình nghiên cứu phân tích mối quan hệ tương tác giữa 04 cấu phần then chốt: thể chế quy trình, tổ chức bộ máy, năng lực đội ngũ công chức và hạ tầng kỹ thuật công sở.

Khung lý thuyết của luận văn làm rõ 04 khái niệm trọng tâm:

• Cải cách hành chính: Quá trình thay đổi có kế hoạch, có chủ đích nhằm hoàn thiện thể chế, cơ cấu tổ chức và nâng cao năng lực của bộ máy hành chính công.
• Thủ tục hành chính: Trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu do cơ quan nhà nước quy định để giải quyết công việc cụ thể cho cá nhân, tổ chức.
• Cơ chế một cửa: Cách thức giải quyết công việc tại một đầu mối duy nhất là Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của một cơ quan hành chính nhà nước.
• Cơ chế một cửa liên thông: Cách thức phối hợp giải quyết công việc thuộc thẩm quyền của nhiều cơ quan cùng cấp hoặc giữa các cấp chính quyền, trong đó người dân chỉ nộp hồ sơ và nhận kết quả tại một đầu mối duy nhất.

Cơ sở pháp lý nền tảng được xác lập dựa trên Nghị quyết 38/CP ngày 04/5/1994, Quyết định 181/2003/QĐ-TTg, Quyết định 93/2007/QĐ-TTg, Quyết định 09/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định 07/2016/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội. Các văn bản này quy định chuẩn mực diện tích Bộ phận một cửa cấp xã tối thiểu là 40m2 với ít nhất 50% diện tích dành cho nơi ngồi chờ của cá nhân, tổ chức.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được triển khai trên nền tảng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Tác giả thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua điều tra xã hội học với tổng quy mô mẫu là 300 phiếu khảo sát, bao gồm 250 công dân đến giao dịch và 50 cán bộ, công chức làm việc trực tiếp tại Bộ phận một cửa của 05 phường thuộc quận Nam Từ Liêm từ năm 2014 đến năm 2016. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo địa bàn (50 công dân và 10 công chức trên mỗi phường) được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho các phường có mức độ đô thị hóa khác nhau.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, tổng hợp và so sánh đối chiếu là nhằm lượng hóa chính xác mức độ hài lòng của công dân, xác định tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn theo từng lĩnh vực chuyên môn, đồng thời làm rõ những điểm nghẽn trong quy trình phối hợp liên thông giữa cấp phường và cấp quận. Ngoài ra, phương pháp nghiên cứu tài liệu và phỏng vấn sâu lãnh đạo địa phương giúp kiểm chứng độ tin cậy của các số liệu thống kê.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn và trước hạn tại Bộ phận một cửa của 05 phường đạt mức bình quân 93,5%. Trong đó, lĩnh vực Tư pháp - Hộ tịch đạt tỷ lệ đúng hạn cao nhất với 98,2%, trong khi lĩnh vực Địa chính - Xây dựng và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo cơ chế một cửa liên thông chỉ đạt 86,4% đúng hẹn.

Thứ hai, mức độ hài lòng chung của công dân đối với tinh thần, thái độ phục vụ của cán bộ, công chức đạt 87,6%. Tuy nhiên, vẫn còn 12,4% người dân phản ánh việc phải đi lại bổ sung hồ sơ từ 2 đến 3 lần do công chức hướng dẫn chưa bao quát toàn bộ yêu cầu ngay từ lần tiếp nhận đầu tiên.

Thứ ba, về điều kiện cơ sở vật chất, 100% các phường khảo sát đã bảo đảm diện tích phòng làm việc từ 40m2 trở lên theo đúng quy định tại Quyết định 09/2015/QĐ-TTg. Dù vậy, tỷ lệ đồng bộ trang thiết bị điện tử hiện đại như máy tra cứu thông tin cảm ứng, hệ thống bốc số tự động và mạng nội bộ liên thông mới chỉ đạt khoảng 60% giữa các đơn vị.

Thứ tư, đội ngũ công chức làm việc tại Bộ phận một cửa gồm 07 chức danh công chức cấp xã theo quy định của Luật Cán bộ, công chức phải chịu áp lực công việc rất lớn khi bình quân mỗi công chức xử lý từ 25 đến 35 bộ hồ sơ mỗi ngày, trong khi chế độ phụ cấp trách nhiệm công việc còn nhiều hạn chế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến tỷ lệ trễ hẹn 13,6% trong các thủ tục liên thông đất đai là do quy chế phối hợp giữa Ủy ban nhân dân cấp phường với các phòng ban chuyên môn cấp quận (Phòng Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng Đăng ký đất đai) chưa xác định rõ thời hạn trách nhiệm ở từng khâu thẩm định. Dữ liệu thực nghiệm của luận văn có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ hoàn thành hồ sơ đúng hạn giữa các nhóm thủ tục hành chính và bảng ma trận đánh giá mức độ hài lòng của công dân theo 05 tiêu chí cốt lõi: thời gian giải quyết, thái độ công chức, tính minh bạch của thủ tục, tiện ích cơ sở vật chất và chi phí tuân thủ.

So sánh với các nghiên cứu trước đây như công trình của tác giả Trần Ngọc Quả (2014) tại quận Ngô Quyền, Hải Phòng (ghi nhận tỷ lệ trễ hẹn đất đai khoảng 15%) và nghiên cứu của tác giả Nguyễn Sĩ Minh (2013) tại thành phố Cần Thơ, kết quả nghiên cứu tại quận Nam Từ Liêm phản ánh rõ nét đặc thù của một đô thị mới thành lập. Tốc độ chuyển dịch đất đai nhanh và áp lực hồ sơ tăng cao đòi hỏi quy trình liên thông phải được chuẩn hóa và số hóa toàn diện để loại bỏ tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các cấp hành chính.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, luận văn đề xuất hệ thống 04 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông:

1. Tái cấu trúc và chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính: Ủy ban nhân dân quận Nam Từ Liêm chỉ đạo rà soát toàn diện, cắt giảm tối thiểu 25% các bước trung gian không cần thiết, rút ngắn 30% thời gian xử lý các thủ tục liên thông đất đai và cấp phép xây dựng, hoàn thành ban hành quy chế phối hợp liên thông mới trước quý II năm 2017.
2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng một cửa điện tử: Ủy ban nhân dân quận phối hợp cùng Sở Thông tin và Truyền thông nâng cấp hạ tầng phần mềm, hướng tới mục tiêu 100% hồ sơ thủ tục hành chính được quản lý trên môi trường mạng và tích hợp dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 trước năm 2018.
3. Chuẩn hóa và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức: Phòng Nội vụ quận Nam Từ Liêm tổ chức định kỳ 02 khóa tập huấn mỗi năm về văn hóa công sở, kỹ năng giao tiếp hành chính và nghiệp vụ số cho 100% công chức làm việc tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả.
4. Xây dựng bộ tiêu chí giám sát và hoàn thiện chế độ đãi ngộ: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân quận triển khai bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công việc gắn với mức độ hài lòng của công dân (phấn đấu đạt trên 95%), đồng thời kiến nghị áp dụng mức phụ cấp trách nhiệm từ 0,3 đến 0,5 mức lương cơ sở cho công chức một cửa trong giai đoạn 2017 - 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ lãnh đạo và quản lý tại Ủy ban nhân dân cấp quận, huyện và phường, xã: Nắm bắt mô hình tổ chức, quy chế phối hợp liên thông 02 cấp và các giải pháp thực tiễn giúp giảm tỷ lệ hồ sơ quá hạn xuống dưới 2%, nâng cao chỉ số cải cách hành chính địa phương.
2. Công chức trực tiếp làm việc tại Bộ phận Một cửa cấp cơ sở: Sử dụng làm tài liệu tham khảo để chuẩn hóa kỹ năng tiếp nhận, thẩm định hồ sơ theo Quyết định 09/2015/QĐ-TTg và kiểm soát quy trình giao tiếp nhằm không để công dân phải bổ sung hồ sơ quá 01 lần.
3. Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý công, Luật Hành chính: Tiếp cận nguồn dữ liệu thực chứng với 300 mẫu khảo sát, phương pháp phân tích liên thông đa cấp và khung lý luận vững chắc về cải cách thủ tục hành chính tại các đô thị mới tách lập địa giới.
4. Chuyên gia tư vấn và hoạch định chính sách công: Khai thác các bài học kinh nghiệm về chuyển đổi từ nền hành chính cai quản sang nền hành chính phục vụ, làm cơ sở hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật trong giai đoạn tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ chế một cửa và một cửa liên thông khác nhau như thế nào? Cơ chế một cửa là quy trình giải quyết công việc thuộc thẩm quyền của một cơ quan nhà nước tại một đầu mối duy nhất. Trong khi đó, cơ chế một cửa liên thông áp dụng cho các thủ tục thuộc thẩm quyền của nhiều cơ quan cùng cấp hoặc giữa các cấp chính quyền khác nhau, nhưng cá nhân, tổ chức chỉ cần nộp hồ sơ và nhận kết quả tại một đầu mối tiếp nhận duy nhất.

2. Tiêu chuẩn diện tích và trang thiết bị của Bộ phận một cửa cấp phường là gì? Theo Quyết định 09/2015/QĐ-TTg, Bộ phận một cửa cấp xã, phường phải có diện tích tối thiểu 40m2, trong đó tối thiểu 50% diện tích dành để bố trí chỗ ngồi chờ cho người dân. Nơi làm việc phải trang bị máy vi tính kết nối mạng, máy in, máy photocopy, quạt mát hoặc điều hòa, bàn viết hồ sơ và bảng niêm yết công khai thủ tục.

3. Vì sao thủ tục liên thông đất đai tại cấp cơ sở thường có tỷ lệ trễ hẹn cao? Khảo sát tại 05 phường quận Nam Từ Liêm cho thấy tỷ lệ trễ hẹn hồ sơ đất đai chiếm 13,6% do nguồn gốc đất phức tạp cần nhiều thời gian xác minh thực địa, kết hợp với quy chế phối hợp giữa Ủy ban nhân dân phường và các phòng chuyên môn cấp quận chưa được điện tử hóa hoàn toàn.

4. Trách nhiệm của cơ quan nhà nước khi giải quyết hồ sơ hành chính quá hạn là gì? Khi hồ sơ bị quá hạn, cơ quan có trách nhiệm phải phát hành văn bản giải trình lý do chậm trễ kèm theo thư xin lỗi gửi đến người dân. Đồng thời, cán bộ thụ lý phải thông báo cụ thể thời hạn trả kết quả lần sau và cập nhật trạng thái hồ sơ trên sổ theo dõi hoặc phần mềm điện tử.

5. Những chức danh công chức nào được bố trí làm việc tại Bộ phận một cửa cấp phường? Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp phường căn cứ vào khối lượng công việc để phân công cán bộ từ 07 chức danh công chức cấp xã theo Luật Cán bộ, công chức, trọng tâm là công chức Tư pháp - Hộ tịch, Địa chính - Xây dựng, Văn phòng - Thống kê và Lao động - Thương binh và Xã hội.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và khung pháp lý về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại Ủy ban nhân dân cấp phường.
• Phân tích thực trạng vận hành tại 05 phường thuộc quận Nam Từ Liêm với cỡ mẫu 300 đối tượng khảo sát, xác định tỷ lệ giải quyết đúng hẹn đạt 93,5% và tỷ lệ hài lòng đạt 87,6%.
• Chỉ rõ các nguyên nhân gây ra 13,6% hồ sơ trễ hẹn trong lĩnh vực đất đai do hạn chế về cơ chế phối hợp liên thông dọc và sự thiếu đồng bộ của hạ tầng công nghệ.
• Đề xuất hệ thống 04 nhóm giải pháp đồng bộ với lộ trình thực hiện đến năm 2018 nhằm số hóa 100% hồ sơ tiếp nhận và cắt giảm 30% thời gian giải quyết công việc.
• Đóng góp nguồn cứ liệu thực tiễn quý báu giúp chính quyền đô thị nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và cải thiện chế độ đãi ngộ cho đội ngũ công chức trực tiếp phục vụ nhân dân.

Trong giai đoạn 2017 - 2020, việc triển khai đồng bộ các giải pháp này là chìa khóa then chốt để xây dựng nền hành chính phục vụ chuyên nghiệp, công khai và minh bạch. Quý bạn đọc và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ để khai thác chi tiết các mô hình và giải pháp quản lý công giá trị này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ “MỘT CỬA”, “MỘT CỬA LIÊN THÔNG” CẤP PHƯỜNG 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm cải cách và cải cách hành chính Cải cách tùy từng cách tiếp cận sẽ hiểu theo các cách khác nhau. Theo cách hiểu thông thường nhất cải cách là sửa đổi những bộ phận cũ cho thành hợp lý và đáp ứng yêu cầu khách quan hơn [24, tr 104].

Hành chính học thì cho rằng cải cách là sự sửa đổi căn bản từng phần, từng mặt của đời sống xã hội theo hướng tiến bộ mà không đụng tới nền tảng của chế độ xã hội hiện hành [6, tr. Cải cách là một biện pháp được thực hiện để giải quyết những đòi hỏi của thực tiễn với mục tiêu rõ ràng, chương trình cụ thể và yêu cầu phải hoàn tất trong một thời gian nhất định. Cải cách còn có thể hiểu là sự điều chỉnh lớn đối với các cấu trúc chính trị, văn hóa, kinh tế của xã hội, cần phải có sự đồng tình, ủng hộ của các lực lượng xã hội. Do đó, cải cách sẽ tạo ra những thay đổi mang tính hệ thống hơn, trên quy mô rộng lớn và toàn diện.

Cải cách hành chính nhà nước là một khái niệm của hành chính học. Do sự khác biệt giữa chế độ chính trị, trình độ và giai đoạn phát triển kinh tế- xã hội của cả nước và cả sự khác biệt trong quan điểm và góc độ nghiên cứu mà giữa các nước khác nhau có những quan niệm khác nhau về cải cách hành chính. Theo nghĩa rộng: cải cách hành chính nhà nước có thể hiểu là một quá trình thay đổi cơ bản, lâu dài, liên tục bao gồm cơ cấu của quyền lực hành pháp, tất cả các hoạt động có ý thức của bộ máy nhà nước nhằm đạt được sự hợp tác giữa các bộ phận và các cá nhân vì mục đích chung của cộng đồng và phối hợp các nguồn lực để tạo ra hiệu lực, hiệu quả quản lý và các sản phẩm 1 (dịch vụ hoặc hàng hóa) phục vụ nhân dân thông qua các phương thức tổ chức và thực hiện quyền lực [4]. Hiểu theo nghĩa này, cải cách hành chính là những thay đổi được thiết kế có chủ định nhằm cải tiến một cách cơ bản các khâu trong hoạt động quản lý của bộ máy nhà nước: Lập kế hoạch, định thể chế, tổ chức công tác cán bộ, tài chính, chỉ huy, phối hợp kiểm tra, thông tin và đánh giá.

Cải cách hành chính là thuật ngữ được sử dụng để chỉ quá trình cải biến có kế hoạch cụ thể để đạt mục tiêu hoàn thiện một hay một số nội dung của nền hành chính nhà nước (thể chế, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, tài chính công) nhằm xây dựng nền hành chính công đáp ứng yêu cầu của một nền hành chính hiệu lực, hiệu quả và hiện đại [6]. Tuy nhiên, qua tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau có thể thấy các khái niệm về cải cách hành chính được nêu ra có một số điểm thống nhất sau: Cải cách hành chính là một sự thay đổi có kế hoạch, theo một mục tiêu nhất định, được xác định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền; Cải cách hành chính không làm thay đổi bản chất của hệ thống hành chính, mà chỉ làm cho hệ thống này trở nên hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân được tốt hơn so với trước, chất lượng các thể chế quản lý nhà nước đồng bộ, khả thi, đi vào cuộc sống hơn, cơ chế hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của bộ máy, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm việc trong các cơ quan nhà nước sau khi tiến hành cải cách hành chính đạt hiệu quả, hiệu lực hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế - xã hội của một quốc gia; Cải cách hành chính tùy theo điều kiện của từng thời kỳ, giai đoạn của lịch sử, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, có thể được đặt ra những trọng tâm, trọng điểm khác nhau, hướng tới hoàn thiện một hoặc một số nội dung của nền hành chính, đó là tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, thể chế pháp lý, hoặc tài chính công v. Nhìn chung, có thể khái quát về cải cách hành chính như sau: Cải cách hành chính là quá trình thay đổi có chủ đích nhằm hoàn thiện thể chế của nền 1 hành chính; cơ cấu tổ chức; cơ chế vận hành của bộ máy hành chính các cấp và độ ngũ công chức hành chính để nâng cao hiệu lực, năng lực và hiệu quả hoạt động của nền hành chính công phục vụ dân. Khái niệm thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính Trong hoạt động quản lý, để giải quyết các công việc cần tuân theo những thủ tục phù hợp.

Với nghĩa chung nhất, thủ tục là phương thức, cách thức giải quyết công việc theo một trình tự nhất định, một thể lệ thống nhất, gồm một loạt nhiệm vụ liên quan chặt chẽ với nhau nhằm đạt được kết quả mong muốn. Đối với hoạt động quản lý của các cơ quan nhà nước, thủ tục trước hết được hiểu là những trình tự được quy định phải tuân theo khi thực hiện công việc. Trong quan niệm này, có thể hiểu thủ tục cho hoạt động của các cơ quan nhà nước tương đối cụ thể về giấy tờ hành chính cần có mà còn là trật tự hoạt động của cơ quan nhà nước được quy định. Quy định của pháp luật và thực tiễn quản lý nhà nước ở nước ta, hoạt động chấp hành và điều hành của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước được thực hiện bằng hành động liên tục theo một trình tự nhất định nhằm đạt mục đích quản lý đã được đề ra.

Đó là thủ tục quản lý hành chính nhà nước, được gọi là thủ tục hành chính. Trong nghiên cứu thủ tục hành chính, có nhiều quan niệm khác nhau về phạm vi cụ thể của khái niệm thủ tục hành chính. Quan niệm cho rằng, thủ tục hành chính là trình tự mà các cơ quan quản lý nhà nước giải quyết trong lĩnh vực trách nhiệm hành chính và xử lý vi phạm pháp luật. Theo quan niệm khác thì thủ tục hành chính là trình tự giải quyết bất kỳ một nhiệm vụ cá biệt, cụ thể nào trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước.

Quan niệm này có phạm vi rộng hơn nhưng vẫn chưa thật đầy đủ, hợp lý, bởi vì ngoài trình tự giải quyết bất kỳ một vụ việc cá biệt, cụ thể nào thì hoạt động ban hành các quyết định quản lý mang tính chủ đạo và mang tính quy 1 phạm cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt những trình tự nhất định nhằm đảm bảo tình hợp pháp và hợp lý của các quyết định. Với nghĩa rộng khẳng định: thủ tục hành chính là trình tự về thời gian và không gian các giai đoạn cần phải có để thực hiện mọi hình thức hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước, bao gồm trình tự thành lập các công sở; trình tự bổ nhiệm, điều động công chức, viên chức; trình tự lập quy, áp dụng quy phạm để bảo đảm quyền chủ thể và xử lý vi phạm; trình tự tổ chức - tác nghiệp hành chính. Nguyên tắc quản lý nhà nước bằng pháp luật đòi hỏi hoạt động nhà nước phải tuân theo những quy tắc pháp lý quy định về trình tự, cách thức khi sử dụng thẩm quyền của từng cơ quan để xử lý công việc. Những quy tắc pháp lý này là những quy phạm thủ tục.

Các quy phạm thủ tục bao gồm: thủ tục lập pháp, thủ tục tố tụng tư pháp và thủ tục hành chính. Nhằm đạt đến những mục tiêu xác định trước, hoạt động quản lý nhà nước tác động đến rất nhiều các quan hệ xã hội khác nhau và các quy phạm vật chất hành chính rất đa dạng. Vì vậy không có một thủ tục hành chính duy nhất, mà có nhiều loại thủ tục. Và những thủ tục hữu hiệu nhất là vô cùng cần thiết, vì nó đảm bảo cho tiến trình hành chính không trì trệ hay cản trở, có ý nghĩa to lớn trong việc thực hiện các lợi ích xã hội khác nhau.

Các cơ quan nhà nước và công chức nhà nước khi ban hành và tổ chức thực hiện các quyết định quản lý nhà nước đều phải tuân theo một quy trình đã được quy phạm thủ tục hành chính quy định, nhằm thực hiện một cách tốt nhất các chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước theo pháp luật cũng như phục vụ nhu cầu hàng ngày của công dân. Tóm lại, thủ tục hành chính là một bộ phận cấu tạo chế định tất yếu của luật hành chính. Nói khác đi, thủ tục hành chính là loại hình quy phạm hành chính có tính công cụ để cho các cơ quan nhà nước có điều kiện thực hiện chức năng của mình. Thủ tục hành chính bảo đảm cho các quy phạm vật chất của luật hành chính được thực hiện có hiệu quả trong đời sống xã hội [5, tr.

1 Theo cách hiểu mang tính pháp lý thì "Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức" [1, tr. Như vậy, có thể hiểu, thủ tục hành chính là trình tự, cách thức giải quyết công việc của cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền trong mối quan hệ nội bộ của cơ quan hành chính và giữa các cơ quan hành chính nhà nước với các tổ chức và công dân. Thủ tục hành chính giữ vai trò đảm bảo cho công việc đạt được mục đích đã định, phù hợp với thẩm quyền của các cơ quan nhà nước hoặc của các cá nhân, tổ chức được ủy quyền trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước. Tính chất đa diện và nội dung phong phú của hoạt động quản lý hành chính có quy định đặc điểm của thủ tục hành chính: Thủ tục hành chính được điều chỉnh bằng các quy phạm thủ tục hành chính.

Mọi hoạt động quản lý hành chính nhà nước phải được trật tự hóa, nghĩa là phải tiến hành theo những thủ tục nhất định, nhưng không có nghĩa là mọi hoạt động trong quản lý nhà nước đều phải được điều chỉnh bởi quy phạm thủ tục hành chính, mà có hoạt động tổ chức tác nghiệp cụ trong nội bộ tổ chức nhà nước do các quy định nội bộ điều chỉnh. Về mặt lý luận, pháp luật không thể và cũng không cần thiết phải điều chỉnh mọi quan hệ xã hội.