Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Tài Chính Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lào Cai

Luận văn thạc sĩ quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai phân tích hiệu quả quản lý, đề xuất giải pháp tối ưu hóa nguồn lực tài chính.

• Tác giả: Bùi Ngọc Anh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Nga
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Tài Chính Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại bệnh viện công lập

Chương này tập trung vào việc hệ thống hóa các cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại các bệnh viện công lập. Các khái niệm, đặc điểm, và vai trò của bệnh viện công lập được phân tích chi tiết. Bệnh viện công lập được định nghĩa là cơ sở y tế do Nhà nước thành lập, hoạt động chủ yếu bằng nguồn ngân sách nhà nước (NSNN), với mục tiêu chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Đặc điểm nổi bật của bệnh viện công lập bao gồm sự phụ thuộc vào NSNN, mục tiêu phi lợi nhuận, và trách nhiệm thực hiện các chính sách xã hội. Vai trò của bệnh viện công lập được nhấn mạnh trong việc cung cấp dịch vụ y tế, đào tạo cán bộ y tế, và nghiên cứu khoa học.

1.1 Khái niệm đặc điểm vai trò của bệnh viện công lập

Bệnh viện công lập được định nghĩa là cơ sở y tế do Nhà nước thành lập, hoạt động chủ yếu bằng nguồn NSNN. Đặc điểm của bệnh viện công lập bao gồm sự phụ thuộc vào NSNN, mục tiêu phi lợi nhuận, và trách nhiệm thực hiện các chính sách xã hội. Vai trò của bệnh viện công lập được thể hiện qua việc cung cấp dịch vụ y tế, đào tạo cán bộ y tế, và nghiên cứu khoa học. Đây là những yếu tố cơ bản giúp phân biệt bệnh viện công lập với các loại hình bệnh viện khác.

1.2 Quản lý tài chính tại các bệnh viện công lập

Quản lý tài chính tại bệnh viện công lập bao gồm các hoạt động lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán, và kiểm soát chi tiêu. Các nguồn tài chính chính của bệnh viện công lập bao gồm NSNN, phí dịch vụ y tế, và các nguồn thu khác. Việc quản lý hiệu quả các nguồn tài chính này là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của bệnh viện công lập.

II. Phương pháp nghiên cứu

Chương này trình bày các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn. Các phương pháp bao gồm thu thập thông tin, xử lý số liệu, và phân tích số liệu. Các chỉ tiêu nghiên cứu được xác định rõ ràng, bao gồm các chỉ tiêu đánh giá công tác lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán, và quản lý chi. Các phương pháp này giúp đảm bảo tính khách quan và chính xác trong việc đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai.

2.1 Phương pháp thu thập thông tin

Phương pháp thu thập thông tin bao gồm việc sử dụng các bảng hỏi, phỏng vấn sâu, và thu thập dữ liệu từ các báo cáo tài chính của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai. Các thông tin này được sử dụng để phân tích thực trạng quản lý tài chính tại bệnh viện.

2.2 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu

Các số liệu thu thập được xử lý bằng các công cụ thống kê và phân tích định lượng. Phương pháp này giúp đánh giá hiệu quả của các hoạt động quản lý tài chính và xác định các vấn đề cần cải thiện.

III. Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai

Chương này phân tích thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai giai đoạn 2017-2019. Các nội dung chính bao gồm tổng quan về bệnh viện, thực trạng công tác lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán, và quản lý chi. Các kết quả nghiên cứu cho thấy Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai đã đạt được một số thành tựu trong công tác quản lý tài chính, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế cần được khắc phục.

3.1 Tổng quan về Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai là một trong những bệnh viện công lập lớn tại tỉnh Lào Cai, với chức năng chính là cung cấp dịch vụ y tế cho người dân. Bệnh viện có cơ cấu tổ chức bộ máy rõ ràng và đã đạt được nhiều kết quả đáng kể trong công tác khám chữa bệnh.

3.2 Thực trạng quản lý tài chính

Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai cho thấy bệnh viện đã thực hiện tốt công tác lập dự toán và chấp hành dự toán. Tuy nhiên, công tác quyết toán và quản lý chi vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc sử dụng hiệu quả các nguồn tài chính.

IV. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai

Chương này đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện công tác lập dự toán, quản lý các nguồn thu chi, tăng cường kiểm tra kiểm soát, và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ tài chính. Các giải pháp này nhằm mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và đảm bảo sự phát triển bền vững của bệnh viện.

4.1 Hoàn thiện công tác lập dự toán

Giải pháp đầu tiên là hoàn thiện công tác lập dự toán, bao gồm việc xây dựng các chỉ tiêu tài chính rõ ràng và phù hợp với nhu cầu thực tế của bệnh viện. Điều này giúp đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong việc sử dụng các nguồn tài chính.

4.2 Tăng cường kiểm tra kiểm soát

Tăng cường công tác kiểm tra kiểm soát là giải pháp quan trọng nhằm đảm bảo việc sử dụng các nguồn tài chính một cách minh bạch và hiệu quả. Các biện pháp kiểm soát nội bộ cần được áp dụng để giảm thiểu các rủi ro tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN CÔNG LẬP 1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại bệnh viện công lập 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của bệnh viện công lập 1.1 Khái niệm bệnh viện công lập Bệnh viện hay nhà thương là cơ sở để khám và chữa trị cho bệnh nhân khi bệnh của họ không thể chữa ở nhà hay nơi nào khác. Đây là nơi tập trung các chuyên viên y tế gồm các bác sĩ nội và ngoại khoa, các y tá, các kỹ thuật viên xét nghiệm cận lâm sàng. Hiện nay bệnh viện được hiểu là cơ sở y tế trong khu vực dân cư bao gồm giường bệnh, đội ngũ cán bộ có trình độ kỹ thuật được tổ chức thành các khoa, phòng với các trang thiết bị, cơ sở hạ tầng thích hợp để thực hiện việc chăm sóc, nuôi dưỡng cung cấp các dịch vụ y tế cho người bệnh.

Bệnh viện là nơi thực hiện các chẩn đoán và điều trị các bệnh, nơi thực hiện các hoạt động chăm sóc sức khỏe, nơi đào tạo và tiến hành nghiên cứu y học. Theo các tài liệu của Tổ chức Y tế Thế giới năm 1957, bệnh viện được hiểu theo nghĩa rộng hơn “Bệnh viện là một bộ phận không thể tách rời của một tổ chức xã hội và y tế, chức năng của nó là chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân, cả phòng bệnh và chữa bệnh, dịch vụ ngoại trú của BV phải vươn tới cả gia đình và môi trường cư trú. Bệnh viện còn là trung tâm đào tạo cán bộ y tế và nghiên cứu y học”. Trong hệ thống bệnh viện thì bệnh viện công giữ vai quan trọng, chữ “công” trong thuật ngữ bệnh viện, theo Từ điển Tiếng việt có nghĩa là “công cộng”, “của cộng đồng”.

Như vậy, bệnh viện công là bệnh viện của chung, của toàn dân, của cộng đồng: “Bệnh viện công là cơ sở y tế do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập, hoạt động chủ yếu bằng nguồn NSNN, có chức năng khám chữa bệnh, cung cấp các dịch vụ y tế nhằm mục tiêu bảo đảm bảo sức khỏe cho nhân dân”. Ở nước ta, bệnh viện công lập là một đơn vị sự nghiệp y tế. “Đơn vị sự nghiệp y tế công lập là tổ chức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập và quản lý theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và tổ 5 chức bộ máy kế toán theo quy định của pháp luật về kế toán để thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công hoặc phục vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực chuyên môn y tế như: Y tế dự phòng; khám bệnh, chữa bệnh; điều dưỡng và phục hồi chức năng; giám dịnh y khoa, pháp y, pháp y tâm thần; y dược cổ truyền; kiểm nghiệm dược, mỹ phẩm, trang thiết bị y tế; an toàn vệ sinh thực phẩm; dân số - kế hoạch hóa gia đình; sức khỏe sinh sản; truyền thông giáo dục sức khỏe” (Chính phủ, 2012) Như vậy, “Bệnh viện công là những ĐVSN công thực hiện cung cấp dịch vụ y tế cho xã hội và thực hiện các nghiệp vụ chuyên môn về y tế theo quy định và hoạt động dưới sự quản lý kiểm soát của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.2 Đặc điểm của bệnh viện công lập Bệnh viện công lập có những đặc điểm sau đây: Thứ nhất, bệnh viện công là bệnh viện thuộc sở hữu của Nhà nước của toàn dân được phân bố phù hợp với sự phân cấp hành chính theo vùng, lãnh thổ và theo tuyến chuyên môn kỹ thuật. Bệnh viện công có thể còn gọi là bệnh viện Nhà nước bởi đây là những bệnh viện do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đứng ra thành lập và hoạt động dưới sự quản lý của nhà nước.

Phần lớn nguồn lực của bệnh viện công như nhân lực, tài lực, vật lực đều thuộc sở hữu của Nhà nước, sở hữu của toàn dân. Bệnh viện công được phân cấp hành chính và phân bổ theo tuyến chuyên môn giúp hệ thống bệnh viện hoạt động rải đều khắp nơi. Cả hệ thống bệnh viện công thực hiện đầy các chức năng nhiệm vụ của mình, trước hết là đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe của toàn dân, hệ thống phân cấp này giúp phân bổ lượng người bệnh trong cả nước cho các BV, vừa tạo thuận lợi trong việc đến khám và điều trị của người dân vừa giảm ùn tắc bệnh nhân ở những bệnh viện lớn. Các bệnh viện lớn tập trung phát triển các chuyên khoa chuyên sâu tốt hơn hiện đại hơn, theo kịp và phát triển so với các bệnh viện ở những nước trong khu vực và trên thế giới.

Thứ hai, mục đích hoạt động cơ bản của bệnh viện công là chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho nhân dân, ác định đặt mục tiêu chăm sóc sức khỏe cho nhân dân trên mục tiêu lợi nhuận. Bệnh viện công luôn phải đặt lợi ích xã hội cao hơn so với lợi ích kinh tế. 6 Với đặc điểm này hiện cũng đang đặt ra cho bệnh viện công nhiều vấn đề phải nghiên cứu và giải quyết trong việc quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính để thực hiện chăm sóc sức khỏe người dân, cung cấp dịch vụ y tế hướng đến mục tiêu công bằng, hiệu quả và phát triển. Tuy nhiên, đối với các bệnh viện công nếu chỉ quan tâm đến mục tiêu khám chữa bệnh cho nhân dân mà không coi trọng công tác quản lý tài chính sẽ khiến cho việc thu hút, quản lý và sử dụng nguồn lực kém hiệu quả và sẽ quay lại làm giảm chất lượng hoạt động chung của bệnh viện.

Vì vậy song song với công tác chuyên môn thì công tác quản lý tài chính bệnh viện cũng không kém phần quan trọng có tính quyết định hiệu quả hoạt động cũng như sự phát triển của bệnh viện công. Đối với mục tiêu công bằng trong việc chăm sóc sức khỏe và cung cấp dịch vụ y tế cho người dân được xác định là gắn với nhu cầu chăm sóc sức khỏe chứ không gắn với khả năng chi trả của người dân. Nhà nước cần có những chính sách xã hội và các bệnh viện công cũng cần có những cơ chế riêng để cho những người dân có hoàn cảnh khó khăn khó có khả năng chi trả nhưng vẫn được cung cấp dịch vụ y tế cơ bản nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của họ. Thứ ba, nguồn kinh phí NSNN cấp đã và đang là một trong những nguồn lực khá quan trọng của bệnh viện công.

Đây là một trong những đặc điểm nhằm phân biệt bệnh viện công với các loại hình BV khác. Nguồn kinh phí từ NSNN là nguồn quan trọng đảm bảo đáp ứng cho hoạt động của các bệnh viện công. Theo xu hướng chung thì nguồn này sẽ ngày càng giảm để giúp giảm gánh năng cho NSNN. Hiện nay, nguồn này tại các bệnh viện công có tỷ trọng thấp hơn nhiều so với những nguồn còn lại thậm chí ở một số bệnh viện công nguồn chi hoạt động thường xuyên đã hoàn toàn do BV phải chủ động đảm bảo.

Tuy vây nhưng nguồn chi cho ĐTPT của các bệnh viện công vẫn còn phụ thuộc nhiều vào NSNN. Đây cũng là nguồn khá quan trọng đảm bảo các bệnh viện công hoạt động theo các các chức năng và nhiệm vụ được các cấp chính quyền giao. Thứ tư, bệnh viện công cần phải thực hiện các chính sách xã hội do Nhà nước giao. Đây là một đặc điểm khác biệt với các loại hình BV khác.

Bệnh viện công 7 cần phải thực hiện các chính sách xã hội mà Nhà nước giao như: khám chữa bệnh miễn phí hoặc giảm phí cho những đối tượng xã hội, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, tham gia các phòng chống và dập dịch, thảm họa, tham gia nghĩa vụ quân đội, quốc tế… 1.3 Vai trò của bệnh viện công lập Vai trò của bệnh viện công lập được thể hiện trên một số phương diện chủ yếu sau: Thứ nhất, cung cấp các dịch vụ y tế Bệnh viện sẽ là nơi thực hiện thăm khám cung cấp các DVYT để phục hồi sức khỏe cho người bệnh. Tất cả mọi cá nhân trong xã hội có các điều kiện hoàn cảnh cụ thể và có những tình trạng sức khỏe khác nhau, họ cũng đều có quyền và mong muốn có được sức khỏe tốt, được CSSK cho bản thân. Sức khỏe là vô giá vì nó gắn liền với sự sống, cái chết, khả năng hoạt động, lao động của con người, quyết định đến toàn bộ cuộc sống của con người dù cá nhân đó giàu hay nghèo dù ở tuổi nào giới tính nào. Khi bị đau ốm, tất cả những người bệnh đều có nhu cầu CSSK.

Lúc này họ sẽ tìm và mua bằng được các DVYT đó chính là những dịch vụ CSSK để có lại được sự khỏe mạnh. Bệnh viện là nơi tiếp nhận người bệnh và cung cấp các DVYT. Hầu hết các hoạt động của bệnh viện đều xoay quanh nhiệm vụ này, nếu như không thực hiện nhiệm vụ này thì không được coi là bệnh viện. Thứ hai, đào tạo các cán bộ y tế và thực hiện các nghiên cứu khoa học về y tế Cán bộ y tế là những con người làm những công việc đặc thù quan trọng vì mỗi công việc đều tác động đến sức khỏe và tính mạng của người bệnh.

Vì vậy bên cạnh việc học tập các kiến thức chuyên môn qua sách vở thì người cán bộ y tế cần rất nhiều kiến thức thực tiễn. Sinh viên của trường y bao giờ cũng có thời gian học tập dài nhất so với các ngành học (6 năm), trong đó chiếm tới hơn 1/3 thời gian học là họ phải làm việc và thực hành trực tiếp tại các bệnh viện. Vậy bệnh viện chính là những ngôi trường thực tế quan trọng cho các cán bộ y tế. Thứ ba, ngoài ra, nhiệm vụ chỉ đạo tuyến của hệ thống bệnh viện công rất quan trọng, vì hệ thống các BVCL được tổ chức và phân theo tuyến kỹ thuật.

Các bệnh viện tuyến trên có trách nhiệm chỉ đạo chuyên môn kỹ thuật cho các bệnh viện 8 tuyến dưới. Chủ yếu là các bệnh viện tuyến trên hay bệnh viện tuyến cuối như bệnh viện đa khoa, chuyên khoa trực thuộc Bộ Y tế, bệnh viện tuyến tỉnh thực hiện hướng dẫn chỉ đạo chuyên môn cho các bệnh viện tuyến huyện, các trung tâm y tế xã. Thứ tư, song song với công tác khám chữa bệnh, công tác phòng bệnh cũng là nhiệm vụ quan trọng.