Chương 1. Cở sở lý luận quản lý nhà nước về hoạt động KDXD Chương 2. Thực trạng quản lý nhà nước về hoạt động KDXD trên địa bàn tỉnh Quảng Nam Chương 3. Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về KDXD trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.
CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VÈ HOẠT DONG KINH DOANH XĂNG DÀU 1. NHUNG VAN DE CHUNG VE QUAN LY NHA NUOC DOI VOI HOAT DONG KDXD 1. Một số khái niệm liên quan đến quản lý nhà nước về hoạt động KDXD. Xăng dầu Xăng dầu là sản phẩm của quá trình lọc dầu mỏ, là hỗn hợp (các yếu tố va hgp chat) chat long dé cháy của hydrocarbon, chủ yếu là hexan, heptan, và chỉ số octan, thu được từ dầu mỏ và sử dụng như một dung môi và nhiên liệu cho động cơ đốt trong.
Theo Nghị định số 83/2014/NĐ-CP, “xăng dâu là tên chung để chỉ các sản phẩm của quá trình lọc dầu thô, dùng làm nhiên liệu, bao. gồm: xăng động cơ, dầu điêzen, dầu hỏa, dầu mazut, nhiên liệu bay; nhiên liệu sinh học và các sản phẩm khác dùng làm nhiên liệu động cơ, không bao. gồm các loại khí hóa lòng và khí nén thiên nhiên”. Các sản phẩm xing dau cu thé bao gồm: - Xăng động cơ: Tên thương mại của các loại xăng được đặt theo chỉ số octan.
Các loại xăng đang được lưu hành ở Việt Nam bao gồm: + Xăng Ron 92, Xăng Ron 95, Xăng E5 Ron 92: Chủ yếu được dùng làm nhiên liệu cho các phương tiện giao thông đường bộ như ô tô, xe máy (loại dùng động cơ xăng). + Xăng máy bay: ở Việt Nam hiện nay chủ yếu là xăng ZA1. Loại xăng này sử dụng làm nhiên liệu cho động cơ máy bay, là sản phẩm đặc chủng sử dụng cho ngành hàng không. ~ Nhiên liệu sinh học: Trên thị trường xăng sinh học là hỗn hợp của xăng không chì truyền thống và cồn sinh học (bio-ethanol), trong đó 95 đến 90% thẻ tích là xăng không chì truyền thống và 5 đến 10% thể tích là cồn sinh học được sử dụng làm nhiên liệu cho các loại động cơ đốt trong như xe máy, ôtô.
Xăng sinh học được ký hiệu là “Ex”, trong đó “x” là tỷ lệ % cồn sinh học. Ví dụ: Xăng sinh học E5 tức là nhiên liệu được pha trộn từ 4 + 5% thể tích cồn sinh học. Các ký hiệu xăng ES RON 92 hay xăng RON92 E5 là Xăng sinh học E5 có trị số ốctan (RON) bằng 92. - Dầu Điêzel (Do): dầu Điêzel được phân loại theo hàm lượng lưu huỳnh.
Dầu ĐiêZel hiện đang lưu hành ở Việt Nam là loại Do 0,5 % § (hàm lượng lưu huỳnh tối đa 0,5%). Dầu Điêzel được dùng làm nhiên liệu cho các phương tiện giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt (loại dùng động cơ ĐiêZel), nhiên liệu đốt cho một số cơ sở sản xuất, nhiên liệu cho chạy máy. ~ Dầu hỏa (Ko): được sử dụng làm nhiên liệu thắp sáng hoặc nhiên liệu đốt cho một số cơ sở sản xuất. ~ Dầu Mazut (Fo): chủ yếu được dùng làm nhiên liệu đốt lò cho các cơ Sở sản xuất.
Xăng dầu là nhiên liệu đầu vào quan trọng của nhiều ngành sản xuất, tác động đến tất cả các ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế. Do nhiên liệu là một yếu tố quan trọng trong giá thành sản xuất, giá xăng dầu thay đổi sẽ làm cho giá các sản phẩm có sử dụng xăng dầu là yếu tố đầu vào trong sản xuất thay đổi theo. Cùng với quá trình toàn cầu hóa, giao lưu hàng hóa giữa các quốc gia diễn ra ngày càng mạnh mẽ dẫn đến khối lượng hàng hóa vận chuyên trên thế giới ngày càng gia tăng và xăng dầu hiện nay vẫn là nguồn nhiên liệu chủ yếu cho các phương tiện vận tải đường sắt, đường thủy, đường. bộ và đường hàng không 10 Xăng dầu là nguồn hàng hóa có giá trị, đóng góp quan trọng vào GDP.
của nhiều nước. Rất nhiều quốc gia đã có được nguồn thu ngoại tệ đáng kể nhờ dầu mỏ đặc biệt là các nước trong Tổ chức các nước xuất khâu dầu mỏ (OPEC). Tại Việt Nam, ông Võ Thành Hưng - Vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước (NSNN), Bộ Tài chính trên báo Thời báo tài chính phát biểu rằng, “dầu mỏ trong một thời kỳ dài luôn là mặt hàng xuất khẩu chiến lược đóng góp quan trọng cho ngân sách nhà nước, nhất là giai đoạn năm 2000-2008, nguồn thu từ dầu thô chiếm tới 30% ngân sách. Tới 2011-2015, tỷ lệ thu ngân sách từ dầu thô bình quân giảm mạnh, song vẫn chiếm khoảng 13% tổng thu ngân sách.
Giai đoạn 2016-2018, thu ngân sách từ dầu thô đã giảm mạnh xuống khoảng 4%. Đến năm 2019, con số này giảm còn 3,2%. Năm 2020, dự toán thu từ dầu thô là 35.200 tỷ đồng, chỉ chiếm 2,3% tổng thu ngân sách, giảm 11.600 tỷ đồng so với ước thực hiện năm 2019 trên cơ sở sản lượng khai thác trong nước ước tính khoảng 9,02 triệu tắn”[13] Cho đến nay, mặc dù có các phương tiện mới ra đời sử dụng các nguồn năng lượng sạch nhưng xăng dầu vẫn là loại nhiên liệu chủ yếu sử dụng cho. phương tiện đi lại hàng ngày.
Do đó, việc thay đổi giá xăng dầu ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của đa số dân”chúng. Kinh doanh xăng dầu Khái “niệm KDXD được hiểu như là hoạt động mua bán hàng hóa, đây là thuật ngữ được sử dụng phổ biến trong nền kinh tế của nước ta cũng như các nước trên thế giới. Kháiiệm này chính thức được pháp luật Việt Nam sử dụng từ năm 1990 khi ban hành hai bộ luật quan trọng, đó là Luật Công ty và Luật Doanh nghiệp tư nhân. Đến năm 1999 và 2014” được nhắc lại trong Luật Doanh nghiệp như sau: “Kinh doanh được hiểu là việc thực hiện một, một số hoặc tắt cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi” [12] HH Nghị định 83/2014/NĐ-CP ngày 03/9/2014 của Chính phủ thì KDXD bao gồm các hoạt động sau: “Xuất khâu (xăng dầu, nguyên liệu sản xuất trong nước và xăng dầu, nguyên liệu có nguồn gốc nhập khẩu), nhập khẩu, tam nhập tái xuất, chuyên khâu, gia công xuất khẩu xăng d.
, nguyên liệu; sản xuất và pha chế xăng dầu; phân phối xăng dầu tại thị trường trong nước; dịch vụ cho thuê kho, cảng, tiếp nhận, bảo quản và vận chuyển xăng dầu”. Tại luận văn này tác giả chỉ nghiên cứu hoạt động kinh doanh xăng dầu ở lĩnh vực phân phối tại thị trường trong nước đối với cấp độ địa phương. Quản lý nhà nước về hoạt động KDXD Theo Giáo trình ““Những van dé co ban quan lý hành chính nhà nước” thì “Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực. 'Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các môi quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa” [5].
Như vậy, QLNN là hoạt động mang tính chất quyền lực nhà nước, được sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội. QLNN được xem là một hoạt động chức năng của nhà nước trong quản lý xã hội và có thể xem là hoạt động chức năng đặc biệt. Tir phan tích trên, QLNN đối với hoạt động KDXD là việc Nhà nước sử dụng các công cụ quản lý của mình để tác động đến hoạt động KDXD nhằm đảm bảo sự phát triển ôn định của thị trường xăng dầu và đạt được mục. tiêu kinh tế vĩ mô trong từng thời kỳ.
QLNN về KDXD cũng có thể hiểu là quá trình nhà nước sử dụng quyền lực của mình tác động có tổ chức và điều chỉnh các quan hệ nảy sinh trong hoạt động này nhằm đảm bảo cho hoạt động KDXD diễn ra theo đúng quy định của pháp luật và thực hiện đúng chức năng nhiệm vụ của nó. Đặc điểm quản lý nhà nước về KDXD. QLNN về KDXD có 2 đặc điểm chính sau: Thứ nhất, QLNN đối với mặt hàng kinh doanh có điều kiện, Nhà nước phải xây dựng và điều chinh các điều kiện cho phù hợp với yêu cầu phát triển và thực tiễn. Xăng dầu là chất lỏng, nguy cơ cháy nỗ cao, dễ bắt lửa, chỉ va chạm mạnh cũng có khả năng gây cháy nỗ.
Khi cháy chúng phát sáng, thể tích tăng đột ngột và sinh nhiệt. Đặc điểm này đòi hỏi công tác phòng cháy chữa cháy trong hoạt động KDXD là hết sức nghiêm ngặt. Xăng dầu cũng là loại sản phẩm độc hại, vì vậy trong quá trình khai thác, chế biến cũng như vận chuyên, phân phối, bảo quản có thể gây rò rỉ hoặc tai nạn, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người và môi trường. Đặc điểm này đòi hỏi phải quản lý nghiêm ngặt các tác động môi trường đối với các đơn vị KDXD.
Thứ hai, quản lý đối với với các doanh nghiệp KDXD với ý nghĩa là quản lý vật tư đầu vào của nhiều ngành kinh tế, Nhà nước phải thấy được. mối quan hệ qua lại giữa xăng dầu với các ngành kinh tế khác đẻ điều chỉnh, can thiệp cho phù hợp. Hoạt động KDXD liên quan trực tiếp đến cơ sở hạ tầng của nên kinh tế. Hệ thống cảng biển, hệ thống vận tải thuỷ, bộ, đường sắt, hệ thống kho chứa, đường ống dẫn xăng vừa là cơ sở cho hoạt động KDXD vừa là một bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng cơ sở vật chất kỹ thuật của nền kinh tế.
'Những hệ thống này càng mở rộng và hiện đại không chỉ đảm bảo cho KDXD thuận lợi mà còn tăng cường tiềm lực phát triển cho cả nên kinh tế. Vì vậy, quan điểm toàn diện trong việc xây dựng, mở rộng và hiện đại hoá các cơ sở phục vụ KDXD cũng phải được xem là quá trình tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế. Hơn thế nữa, do đặc thù của ngành kinh doanh này, việc sử dụng triệt để hiệu quả cơ sở vật chất kỹ thuật bảo đảm kinh doanh là 13 hết sức cần thiết, việc phối hợp giữa các tổ chức KDXD trong sử dụng các cơ sở vật chất kỹ thuật chuyên dùng phải hết sức chặt chẽ. Xăng dầu là mặt hàng kinh doanh chịu sức ép mạnh của các quan hệ kinh tế - chính trị qu tế.
Do vị trí và tầm quan trọng của xăng dầu trong phát triển kinh tế xã hội đòi hỏi các quốc gia đều có một chiến lược riêng về khai thác, chế , xuất nhập khẩu, dự trữ và KDXD.