Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kỹ thuật nhân giống hữu tính loài lôi khoai gymnocladus angustifolia gagn j e vid tại trường đại học nông lâm thái nguyên

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích nghiên cứu kỹ thuật nhân giống hữu tính loài lôi khoai gymnocladus angustifolia gagn j e vid tại, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Phượng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thoa
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên cứu kỹ thuật nhân giống hữu tính loài Lôi khoai (Gymnocladus angustifolia) tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học
• 1.2. Những nghiên cứu trên Thế giới
• 1.2.1. Những nghiên cứu về nhân giống hữu tính
• 1.2.2. Nghiên cứu về kỹ thuật gieo vườn ươm
• 1.2.3. Những nghiên cứu về cây Lôi khoai
• 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Cách tiếp cận
• 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 2.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đặc điểm hình thái quả và đặc điểm sinh lý hạt loài Lôi khoai
• 3.1.1. Đặc điểm hình thái quả
• 3.1.2. Đặc điểm sinh lý hạt giống
• 3.2. Phương pháp bảo quản, xử lý hạt giống và khả năng nảy mầm của hạt
• 3.3. Nghiên cứu ảnh hưởng của công thức hỗn hợp ruột bầu đến tỷ lệ sống của hạt và sinh trưởng của cây con
• 3.3.1. Ảnh hưởng của thành phần hỗn hợp ruột bầu đến tỷ lệ nảy mầm
• 3.3.2. Ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến sinh trưởng của cây con trong vườn ươm
• 3.4. Ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến sinh trưởng của cây con
• 3.5. Nghiên cứu ảnh hưởng của công thức che sáng đến sinh trưởng của cây con
• 3.6. Ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng của cây con
• 3.7. Sâu bệnh hại và biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại cây con tại vườn ươm
• 3.8. Đề xuất một số biện pháp kỹ thuật trong sản xuất cây Lôi khoai
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Loài Lôi khoai (Gymnocladus angustifolia) là một loài cây gỗ nhỏ, có giá trị cảnh quan cao và đặc hữu của miền Bắc Việt Nam. Việc nghiên cứu kỹ thuật nhân giống hữu tính cho loài này là cần thiết nhằm bảo tồn và phát triển nguồn gen quý hiếm. Hiện tại, loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống và khai thác quá mức. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp thông tin về kỹ thuật nhân giống mà còn góp phần vào việc bảo tồn hệ sinh thái địa phương. Theo Phạm Hoàng Hộ (1999), loài này có đặc điểm sinh trưởng tốt trong điều kiện tự nhiên của tỉnh Thái Nguyên, nơi có độ cao và khí hậu phù hợp. Do đó, việc nghiên cứu và phát triển kỹ thuật nhân giống sẽ tạo cơ sở cho việc trồng cây trong đô thị và các khu vực cảnh quan.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu này là xác định các biện pháp thu hái, bảo quản và xử lý hạt giống của loài Lôi khoai. Nghiên cứu sẽ đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố như hỗn hợp ruột bầu, chế độ tưới nước, và phân bón đến sinh trưởng của cây con. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc nhân giống và chăm sóc cây con trong giai đoạn vườn ươm. Việc đề xuất các biện pháp kỹ thuật cụ thể sẽ giúp nâng cao tỷ lệ sống và chất lượng cây giống, từ đó phục vụ cho việc trồng cây cảnh quan và phát triển nông nghiệp bền vững.

III. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Nghiên cứu này có ý nghĩa khoa học quan trọng trong việc bổ sung dữ liệu về loài Lôi khoai và kỹ thuật nhân giống hữu tính. Kết quả nghiên cứu sẽ là tài liệu tham khảo quý giá cho các nhà khoa học và sinh viên trong lĩnh vực khoa học cây trồng. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu sẽ cung cấp các biện pháp kỹ thuật cụ thể cho việc sản xuất cây giống chất lượng, phục vụ cho việc trồng cây cảnh quan trong đô thị và các khu du lịch sinh thái. Điều này không chỉ giúp bảo tồn loài cây quý hiếm mà còn góp phần vào phát triển kinh tế địa phương thông qua du lịch và nông nghiệp.

IV. Cơ sở khoa học

Nghiên cứu về nhân giống hữu tính cho loài Lôi khoai dựa trên các nguyên lý sinh học cơ bản. Nhân giống bằng hạt là phương pháp phổ biến và hiệu quả trong sản xuất cây trồng. Việc thu hái và bảo quản hạt giống đúng cách sẽ ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ nảy mầm và sức sống của cây con. Các yếu tố như độ ẩm, nhiệt độ và phương pháp xử lý hạt giống cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để đảm bảo chất lượng hạt giống. Theo các nghiên cứu trước đây, việc xử lý hạt giống bằng nhiệt độ và hóa chất có thể kích thích khả năng nảy mầm, từ đó nâng cao hiệu quả nhân giống.

V. Những nghiên cứu về nhân giống hữu tính

Trên thế giới, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhân giống hữu tính là phương pháp hiệu quả để sản xuất cây giống. Các nghiên cứu từ thế kỷ XVIII đã chứng minh tầm quan trọng của việc chọn giống từ hạt giống tự nhiên. Việc xây dựng các vườn giống và khảo nghiệm loài đã được thực hiện rộng rãi, đặc biệt là ở Bắc Mỹ. Nghiên cứu này sẽ áp dụng các phương pháp đã được chứng minh hiệu quả để phát triển kỹ thuật nhân giống cho loài Lôi khoai. Kết quả từ các nghiên cứu trước đây sẽ là cơ sở để đề xuất các biện pháp kỹ thuật phù hợp cho việc nhân giống và chăm sóc cây con.

VI. Những nghiên cứu về cây Lôi khoai

Loài Lôi khoai (Gymnocladus angustifolia) đã được nghiên cứu về đặc điểm sinh học và phân bố. Các nghiên cứu cho thấy loài này có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu miền Bắc Việt Nam. Tuy nhiên, hiện tại chưa có nhiều công trình nghiên cứu hệ thống về kỹ thuật nhân giống và chăm sóc loài cây này. Việc nghiên cứu kỹ thuật nhân giống sẽ giúp bảo tồn và phát triển loài cây quý hiếm này, đồng thời tạo ra nguồn giống chất lượng phục vụ cho việc trồng cây cảnh quan và phát triển nông nghiệp bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Loài Lôi khoai (Gymnocladus angustifolia) là một loài cây gỗ đặc hữu của miền Bắc Việt Nam, phân bố tại các tỉnh như Cao Bằng, Bắc Kạn, Phú Thọ, Vĩnh Phúc với chiều cao từ 8 đến 12m. Cây có lá kép lông chim, khi non có màu đỏ rực rỡ, rất thích hợp làm cây cảnh quan đô thị và tạo bóng mát. Tuy nhiên, hiện nay số lượng cây trưởng thành trong tự nhiên còn hạn chế, việc nhân giống và trồng loài cây này còn rất hạn chế do thiếu các nghiên cứu kỹ thuật nhân giống bài bản.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định biện pháp thu hái, bảo quản và xử lý hạt giống Lôi khoai; đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố như hỗn hợp ruột bầu, mức độ che sáng, chế độ tưới nước và phân bón đến sinh trưởng cây con; từ đó đề xuất các biện pháp kỹ thuật nhân giống hữu tính hiệu quả. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2020-2021 tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, với phạm vi nghiên cứu tập trung vào hạt giống thu hái từ cây phân bố tự nhiên tại tỉnh Tuyên Quang.

Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ góp phần hoàn thiện dữ liệu khoa học về loài Lôi khoai mà còn cung cấp cơ sở thực tiễn cho việc sản xuất cây giống chất lượng, phục vụ trồng cây cảnh quan đô thị, công viên và khu du lịch sinh thái, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

• Lý thuyết sinh sản hữu tính và sinh dưỡng: Nhân giống hữu tính qua hạt tạo cây con khỏe mạnh, giữ được tính di truyền, tuy nhiên thời gian ra quả lâu hơn so với sinh sản sinh dưỡng.
• Mô hình ảnh hưởng các yếu tố sinh thái đến sinh trưởng cây con: Bao gồm ảnh hưởng của đất (thành phần cơ giới, độ pH, độ phì), nước tưới, ánh sáng (che sáng) và phân bón đến tỷ lệ nảy mầm và sinh trưởng cây con.
• Khái niệm về hỗn hợp ruột bầu: Thành phần đất, phân chuồng hoai và phân vô cơ (NPK) ảnh hưởng đến điều kiện lý hóa đất, từ đó ảnh hưởng đến sinh trưởng cây con.
• Phương pháp xử lý hạt giống: Xử lý kích thích hạt bằng nhiệt độ nước khác nhau để tăng tỷ lệ nảy mầm.
• Phân tích thống kê ANOVA và Duncan: Được sử dụng để đánh giá sự khác biệt giữa các công thức thí nghiệm.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Hạt giống Lôi khoai thu hái từ cây phân bố tự nhiên tại tỉnh Tuyên Quang, các thí nghiệm gieo ươm và chăm sóc cây con tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
• Cỡ mẫu và bố trí thí nghiệm: Mỗi thí nghiệm có 3 lần lặp, mỗi lần lặp 30-50 hạt hoặc cây con, tổng số hạt thí nghiệm khoảng 600 hạt, cây con theo dõi đến 4 tháng tuổi.
• Phương pháp thu hái và xử lý hạt: Thu hái quả chín, làm sạch, phơi khô, bảo quản ở nhiệt độ khác nhau; xử lý hạt bằng ngâm nước ở các nhiệt độ 30°C, 50°C, 70°C.
• Thí nghiệm ảnh hưởng các yếu tố:
  • Hỗn hợp ruột bầu với các tỷ lệ đất tầng mặt, phân chuồng hoai và NPK khác nhau.
  • Chế độ tưới nước (tưới 2 lần/ngày đến 3 ngày/lần).
  • Mức độ che sáng (0%, 25%, 50%, 75%).
  • Các công thức phân bón N-P-K khác nhau.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm SPSS để phân tích phương sai một nhân tố, kiểm định sự khác biệt bằng tiêu chuẩn Duncan.

---

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Đặc điểm hạt giống: Khối lượng 1.000 hạt trung bình 1.530 gam, tỷ lệ hạt chắc đạt 97,8%, độ thuần lô hạt đạt 97,77%.
• Bảo quản hạt: Bảo quản khô mát ở nhiệt độ phòng (20-25°C) cho tỷ lệ sống hạt cao nhất 93,33%, trong khi bảo quản lạnh 5-10°C chỉ đạt 47,78%.
• Xử lý hạt bằng nhiệt độ nước: Ngâm hạt ở 70°C trong 24 giờ cho tỷ lệ nảy mầm cao nhất 96,67%, so với 53,33% khi không ngâm.
• Ảnh hưởng giá thể gieo: Ủ hạt trong túi vải đạt tỷ lệ nảy mầm cao nhất 97,78%, cao hơn gieo trên cát (91,11%) và đất (81,11%).
• Ảnh hưởng hỗn hợp ruột bầu: Công thức 83% đất tầng mặt + 15% phân chuồng hoai + 2% NPK cho tỷ lệ nảy mầm cao nhất 96% và sinh trưởng cây con tốt nhất với chiều cao 18,73 cm, đường kính gốc 0,47 cm sau 4 tháng.
• Ảnh hưởng chế độ tưới nước: Tưới 2 lần/ngày với liều lượng 4 lít/m2 cho sinh trưởng cây con tốt nhất, chiều cao 17 cm, đường kính 0,43 cm.
• Ảnh hưởng che sáng: Che sáng 50% là mức tối ưu cho sinh trưởng chiều cao và đường kính cây con, chiều cao đạt 17,3 cm, đường kính 0,38 cm.
• Ảnh hưởng phân bón: Công thức N-P-K 30-10-5 cho sinh trưởng cây con tốt nhất với chiều cao 22,6 cm và đường kính 0,47 cm sau 4 tháng.

Thảo luận kết quả

Các kết quả cho thấy việc bảo quản hạt ở nhiệt độ phòng giúp duy trì sức sống hạt tốt hơn so với bảo quản lạnh, phù hợp với đặc tính sinh lý hạt Lôi khoai. Việc xử lý hạt bằng ngâm nước nóng kích thích tỷ lệ nảy mầm tăng đáng kể, tương tự các nghiên cứu về nhân giống cây lâm nghiệp khác. Hỗn hợp ruột bầu giàu phân chuồng hoai và NPK tạo điều kiện đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, giúp cây con phát triển nhanh và khỏe mạnh.

Chế độ tưới nước hợp lý và mức độ che sáng vừa phải (50%) tạo môi trường sinh trưởng tối ưu, cân bằng giữa ánh sáng và độ ẩm, tránh stress cho cây con. Phân bón NPK với tỷ lệ cân đối giúp cây hấp thu dinh dưỡng hiệu quả, tăng trưởng chiều cao và đường kính gốc rõ rệt.

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu về nhân giống hữu tính cây lâm nghiệp bản địa, đồng thời bổ sung dữ liệu khoa học cho loài Lôi khoai, góp phần phát triển kỹ thuật nhân giống và trồng loài cây cảnh quan có giá trị này.

---

Đề xuất và khuyến nghị

• Áp dụng công thức hỗn hợp ruột bầu gồm 83% đất tầng mặt, 15% phân chuồng hoai và 2% NPK để gieo ươm cây Lôi khoai, nhằm đạt tỷ lệ nảy mầm trên 95% và sinh trưởng cây con tối ưu. Thời gian áp dụng: ngay trong giai đoạn gieo ươm tại các vườn ươm.
• Thực hiện xử lý hạt bằng ngâm nước 70°C trong 24 giờ trước khi gieo để tăng tỷ lệ nảy mầm lên gần 97%. Chủ thể thực hiện: các cơ sở sản xuất cây giống.
• Tưới nước 2 lần/ngày với liều lượng 4 lít/m2 trong giai đoạn cây con để đảm bảo độ ẩm đất phù hợp, giúp cây phát triển tốt. Thời gian áp dụng: từ khi gieo đến 4 tháng tuổi.
• Sử dụng giàn che tạo độ che sáng 50% trong vườn ươm để tối ưu sinh trưởng chiều cao và đường kính cây con. Chủ thể thực hiện: các vườn ươm và cơ sở sản xuất cây giống.
• Bón phân NPK theo công thức 30-10-5 khi cây con được 2 tháng tuổi để thúc đẩy sinh trưởng chiều cao và đường kính gốc. Thời gian bón phân: 2 lần, cách nhau 30 ngày.
• Theo dõi và phòng trừ sâu bệnh hại kịp thời trong giai đoạn vườn ươm để đảm bảo chất lượng cây giống.
• Khuyến khích nhân rộng kỹ thuật nhân giống hữu tính Lôi khoai tại các địa phương có điều kiện khí hậu và đất phù hợp, đặc biệt các tỉnh miền Bắc như Tuyên Quang, Thái Nguyên.

---

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Lâm nghiệp, Sinh học thực vật: Nghiên cứu chuyên sâu về kỹ thuật nhân giống hữu tính và sinh trưởng cây lâm nghiệp bản địa.
• Các cơ sở sản xuất cây giống và vườn ươm: Áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhân giống, xử lý hạt, chăm sóc cây con để nâng cao chất lượng cây giống.
• Các đơn vị quản lý và phát triển cây xanh đô thị, công viên, khu du lịch sinh thái: Lựa chọn loài Lôi khoai làm cây cảnh quan, phát triển trồng cây đô thị với cơ sở khoa học rõ ràng.
• Các tổ chức bảo tồn nguồn gen cây bản địa: Sử dụng kết quả nghiên cứu để bảo tồn và phát triển nguồn gen quý hiếm của loài Lôi khoai.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Làm thế nào để bảo quản hạt Lôi khoai hiệu quả?
   Bảo quản hạt ở nhiệt độ phòng (20-25°C), khô ráo trong bình kín giúp duy trì tỷ lệ sống hạt trên 90% sau 1 tháng.

2. Phương pháp xử lý hạt nào giúp tăng tỷ lệ nảy mầm?
   Ngâm hạt trong nước 70°C trong 24 giờ là phương pháp hiệu quả nhất, đạt tỷ lệ nảy mầm gần 97%.

3. Hỗn hợp ruột bầu nào phù hợp nhất cho gieo ươm Lôi khoai?
   Hỗn hợp gồm 83% đất tầng mặt, 15% phân chuồng hoai và 2% NPK giúp cây con sinh trưởng tốt nhất.

4. Chế độ tưới nước như thế nào là tối ưu cho cây con?
   Tưới 2 lần/ngày với liều lượng 4 lít/m2 giúp duy trì độ ẩm đất phù hợp, thúc đẩy sinh trưởng cây con.

5. Mức độ che sáng nào thích hợp cho cây Lôi khoai trong vườn ươm?
   Che sáng 50% là mức tối ưu, giúp cây con phát triển chiều cao và đường kính tốt nhất.

---

Kết luận

• Đã xác định được kỹ thuật thu hái, bảo quản và xử lý hạt giống Lôi khoai hiệu quả, với tỷ lệ nảy mầm đạt trên 95%.
• Công thức hỗn hợp ruột bầu giàu phân chuồng hoai và NPK giúp cây con sinh trưởng tốt, chiều cao đạt 18,73 cm sau 4 tháng.
• Chế độ tưới nước 2 lần/ngày và che sáng 50% là điều kiện sinh trưởng tối ưu cho cây con.
• Phân bón NPK 30-10-5 thúc đẩy sinh trưởng chiều cao và đường kính cây con rõ rệt.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc nhân giống và phát triển loài Lôi khoai làm cây cảnh quan đô thị và bảo tồn nguồn gen quý hiếm.

Tiếp theo, cần mở rộng nghiên cứu về các công thức ruột bầu với tỷ lệ phân chuồng hoai cao hơn và khảo nghiệm kỹ thuật nhân giống trên diện rộng. Khuyến nghị các cơ sở sản xuất cây giống áp dụng ngay các biện pháp kỹ thuật đã được chứng minh để nâng cao chất lượng cây giống Lôi khoai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học Tất cả thực vật bậc cao đều có hai phương thức sinh sản chủ yếu là sinh sản hữu tính (bằng hạt) và sinh sản sinh dưỡng (bằng giâm hom, chiết, ghép, nuôi cấy mô phân sinh. Sinh sản bằng hạt tạo được cây con khoẻ mạnh, nhưng lâu có quả và khó giữ được tính di truyền tốt của cây mẹ. Nhân giống bằng hạt là phương pháp nhân giống đem lại hiệu quả cao và đã được áp dụng phổ biến cả trong và ngoài nước.

Thời điểm thu hoạch quả rất quan trọng và cần đảm bảo nguyên lý chung sau đây: Chất lượng hạt giống đặc biệt sức sống và khả năng nảy mầm, năng suất hạt giống, thuận tiện cho phơi sấy, chế biến. Thời điểm thu hoạch khi hạt chín vì nếu thu hoạch sớm ảnh hưởng đến năng suất chất lượng hạt giống, thu hoạch muộn tổn thất hạt lớn do hạt chín quả vỡ mất hạt hoặc hư hỏng hạt ngay trên cây. Chế biến quả hay hạt giống là để thu được những hạt giống sạch, có chất lượng cao, dễ bảo quản và xử lý khi tiến hành chế biến như chế biến sơ bộ, vận chuyển hay gieo hạt. Công nghệ chế biến bao gồm một số phương pháp, khả năng áp dụng của phương pháp này khác nhau.

Mặt khác trong công tác gieo ươm việc xử lý hạt giống là một khâu quan trọng, tùy vào đặc điểm sinh lý, cấu tạo vỏ hạt của mỗi hạt giống khác nhau thì việc xử lý hạt cũng khác nhau. Xử lý kích thích hạt giống là tác động đồng loạt lên lượng hạt giống cần gieo nhằm diệt mầm mống sâu bệnh có trong lô hạt, giảm thiệt hại quá trình gieo ươm. Có nhiều phương pháp xử lý kích thích hạt giống khác nhau như là xử lý bằng nhiệt độ, bằng thuốc hóa học, bằng tia phóng xạ, bằng cơ giới,… Các loại hạt khác nhau thì phương pháp xử lý kích thích khác nhau, căn cứ vào độ dày của vỏ hạt, tinh dầu trong hạt để lựa chọn phương pháp xử lý. m 4 Độ thuần là tỷ lệ phần trăm giữa trọng lượng hạt thuần (hạt sạch) chứa trong mẫu kiểm nghiệm và tổng trọng lượng các thành phần của mẫu kiểm nghiệm.

Mẫu hạt được phân ra thành 3 thành phần: hạt thuần, tạp chất và hạt khác. Bảo quản hạt giống: Những cây trồng hạt giống có thể tiêu thụ trong thời gian ngắn bảo quản hạt giống trong những kho chuyên dụng. Những hạt giống tiêu thụ trong thời gian dài vài tháng, vài năm cần được bảo quản trong kho mát hoặc kho lạnh và độ ẩm thấp. Nguyên lý bảo quản dựa trên những yếu tố chính làm mất sức sống hạt giống trong quá trình bảo quản là: Độ ẩm hạt, độ ẩm môi trường bảo quản, khống khí (oxy).

Các yếu tố trên ảnh hưởng đến hô hấp của hạt trong bảo quản, nếu cao hơn trong hạt đều dẫn đến hư hỏng hạt giống. Trong gieo ươm: - Điều kiện đất đai: Đất là hoàn cảnh để cây con sinh trưởng, phát triển sau này, cây con sinh trưởng, phát triển tốt hay xấu là do đất cung cấp chất dinh dưỡng nước và không khí cho cây. Chất dinh dưỡng, nước và không khí trong đất có đầy đủ cho cây hay không chủ yếu là do: Thành phần cơ giới, độ ẩm, độ pH, … của đất quyết định. + Thành phần cơ giới của đất: Đất vườn ươm nên chọn thành phần cơ giới cát pha có kết cấu tơi xốp, thoáng khí, khả năng thấm nước và giữ nước tốt, loại đất này thuận lợi cho hạt nảy mầm sinh trưởng của cây con, dễ làm đất và chăm sóc cây con hơn … + Độ phì của đất: Đất có độ phì tốt là đất có hàm lượng cao các chất dinh dưỡng khoáng chủ yếu cho cây như: N, P, K, Mg, Ca và các chất vi lượng khác.

+ Độ ẩm của đất: Có ảnh hưởng rất lớn đến sinh trưởng, phát triển cân đối giữa các bộ phận dưới mặt đất và trên mặt đất của cây con. m 5 - Nước: Nước đóng vai trò rất quan trọng đối với thực vật, nhất là giai đoạn vườn ươm. Việc cung cấp nước cho cây con đòi hỏi cần phải đủ về số lượng. Hệ rễ cây con trong bầu cần cân bằng giữa lượng nước và dưỡng khí để sinh trưởng.

Nhiều nước sẽ tạo ra môi trường quá ẩm, kết quả rễ cây phát triển kém hoặc chết do thiếu không khí. + Độ pH của đất: Có ảnh hưởng tới tốc độ nảy mầm của hạt giống và sinh trưởng của cây con, đa số các loài cây thích hợp với độ pH trung tính. - Sâu bệnh hại: Nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới, nóng ẩm, mưa nhiều nên hầu hết các vườn ươm đều có rất nhiều sâu, bệnh hại, làm ảnh hưởng đến sản lượng và chất lượng cây con, tăng giá thành sản xuất cây con, thậm chí có nơi còn dẫn đến thất bại hoàn toàn. Cho nên trước khi xây dựng vườn ươm cần điều tra mức độ nhiễm sâu bệnh hại của đất, để có biện pháp xử lý đất trước khi gieo ươm hoặc không xây dựng vườn ươm tại những nơi bị nhiễm sâu bệnh nặng.

Những nghiên cứu trên Thế giới 1. Những nghiên cứu về nhân giống hữu tính Hiện nay nhân giống hữu tính (thông qua sinh sản bằng hạt giống trong các vườn giống, rừng giống.), là phương pháp phổ biến để sản xuất các loài cây lâm nghiệp bản địa. Từ thế kỷ XVIII công tác chọn giống từ hạt giống trong tự nhiên đã được sử dụng để tái sinh tại các khu vực bị chặt phá. Đầu thế kỷ XX những khu rừng giống đầu tiên mới được xây dựng.

Năm 1918, Sylven đề xuất xây dựng rừng giống bằng nguồn hạt giống lấy từ xuất xứ tốt nhất đã qua khảo nghiệm. Ở Bắc Mỹ Bates (1928) nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc xây dựng các vườn sản xuất hạt giống cây rừng. Sau chiến tranh thế giới thứ 2 công việc xây dựng vườn giống cũng như khảo nghiệm loài và xuất xứ được đẩy mạnh hơn. Năm 1980, trên thế giới có m 6 khoảng 25.000ha vườn giống các loại, cụ thể như Liên Xô (cũ) có 10.500 ha, Thụy Điển có 900 ha) (Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2001).

Nghiên cứu về kỹ thuật gieo vườn ươm Quả được thu hái khi đã chín sinh lý, tùy từng loại quả khác nhau mà tiến hành cất trữ khi bảo quản hạt giống, thông thường có nhiều loại hạt bảo quản khô thì cất trữ trong chai, lọ, túi nilon, hoặc thùng kín ở nhiệt độ trong phòng 20 - 300C có thể bảo quản lâu hơn khi tiến hành bảo quản khô lạnh với nhiệt độ từ 0 - 10 0C (Coles và Boyle, 1999), có thể bảo quản được ít nhất 1 - 3 năm (Dẫn theo Hà Thị Mừng, 2004). Một số loại hạt giống cây rừng không bảo quản khô được thì tiến hành bảo quản trong cát hoặc đất có ẩm độ cao từ 50 - 60 %. Đối với loại hạt này thời gian bảo quản được rất ngắn chỉ từ 1 - 2 tháng (Dẫn theo Hà Thị Mừng, 2004). Cách xử lý nảy mầm của hạt giống cây rừng đối với hạt bảo quản khô, phổ biến tại các vườn ươm hiện nay, ở ngoài nước cũng như ở trong nước, là ngâm quả, hạt trong nước với các nhiệt độ khác nhau, thời gian ngâm khác nhau, sau đó vớt ra để ráo nước rồi tiến hành ủ trong túi vải.

hàng ngày rửa chua khi hạt nảy mầm thì đem gieo. Đối với hạt bảo quản ẩm thì không cần xử lý bằng nước ở các nhiệt độ khác nhau (Chanpaisang, 1999) (Dẫn theo Hà Thị Mừng, 2004). Nên trồng rừng bằng cây con có bầu khi cây đủ tiêu chuẩn xuất vườn, mật độ trồng theo quy trình kỹ thuật của từng loài. Từ lâu phân bón đã là thành phần không thể thiếu cho cây trồng trên thế giới, hàng năm phân bón trên thế giới được tiêu thụ khoảng 130 triệu tấn phân bón.

Phân bón được phát triển rất sớm từ thế kỉ XVII (1676) lúc ông E. Mariotte đã thấy lá cây có thể hấp thụ nước từ bên ngoài. Nhưng phải đến thế kỉ XIX của thập niên 70-80, các nhà khoa học trên thế giới mới công nhận phân bón lá có hiệu quả hơn, kinh tế hơn và tránh được nạn chai cứng đất và ô nhiễm môi trường bằng cách dùng Igionop phóng xạ trộn vào phân bón phun m 7 qua lá. Sau nhiều lần làm thí nghiệm ở nhiều nơi, phân bón lá được đánh giá có hiệu lực, tác dụng và hiệu quả kinh tế cao hơn.

Nhà thực vật học người Hà lan - Van Helmont (1629) ông đã trồng cây Liễu nặng 2.25kg vào thùng chứa 80kg đất. Một năm sau cây Liễu nặng 66kg trong khi đất chỉ hao 66g. Tác giả kết luận cây chỉ cần nước để sống. Vào cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX thuyết mùn do Thaer (1873) đề xuất cho từng cây hấp thụ mùn để sống.

Đến thế kỷ XIX nhà hóa học người đức Liibig (1840) đã xây dựng thuyết chất khoáng Liibig cho rằng độ màu mỡ của đất là do muối khoáng trong đất. Ông nhấn mạnh rằng việc bón phân hóa học cho cây sẽ làm tăng năng xuất cây trồng. Năm 1963 Kinur và Chiber khẳng định việc bón phân cho đất theo từng thời kỳ khác nhau là khác nhau. Cùng năm đó Turbittki đã đưa ra quan điểm: Phân bón là nguồn dinh dưỡng bổ sung cho cây sinh trưởng và phát triển tốt, đối với từng loài cây, từng tuổi cây cần có nhiều nghiên cứu cụ thể tránh lãng phí phân bón không cần thiết.

Việc bón phân thừa hay thiếu đều dẫn tới biểu hiện của cây sinh trưởng chậm và chất lượng kém. Những nghiên cứu về cây Lôi khoai Lôi khoai (Gymnocladus angustifolia (Gagn.) thuộc phân họ Vang (Caesalpinioideae), họ Đậu (Fabaceae), bộ Đậu (Fabales), lớp Ngọc lan (Magnoliopsida), ngành Ngọc lan (Magnoliophyta). Vị trí của loài trong hệ thống phân loại được thể hiện như sau: Giới: Plantae Ngành: Mognoliophyta Lớp: Magnoliopsida Bộ: Fabales Họ: Fabaceae Chi: Gymnocladus Loài: angustifolia m 8 Danh pháp hai phần: Gymnocladus angustifolius (GAGNEP.VIDAL Lôi khoai (Gymnocladus angustifolius) là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Gagnep.Vidal miêu tả khoa học đầu tiên.

Các loài trong chi này là các dạng cây thân gỗ từ nhỡ tới lớn, có thể cao từ 10 tới 30 m, đường kính thân cây đạt 60 - 90cm. Tán lá có đường kính tới 8m. Thân cây thường chia thành 3 đến 4 nhánh ở độ cao 3 - 5 m. Các cành to, mập, nhiều ruột.

Vỏ cây màu xám tro, dễ bóc. Các lá kép hai lần chẵn, mọc so le và các lá chét cấp 2 (khoảng 10 tới 14) mọc đối. Các lá chét cấp 1 phía dưới suy giảm thành các lá nhỏ. Kích thước lá: dài khoảng 60 - 90cm và rộng khoảng hai phần ba chiều dài.