CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. Tổng quan các kết quả nghiên cứu có liên quan Trước đây đã có những công trình chuyên khảo như: “Một số đề xuất hoàn thiện công tác đấu thầu xây lắp công trình ở Việt Nam” trên Tạp chí khoa học kỹ thuật Thủy lợi và môi trường Số: 27/2009 của ThS. Phạm Thị Trang – Trường Đại học Đà Nẵng; , “Cải tiến phương thức thực hiện dự án "Thiết kế - Đấu thầu - Xây dựng" trong các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị mới ở Việt Nam”, Tạp chí kinh tế xây dựng số: 01/2015 của ThS. Phạm Quang Thanh & TS.
Nguyễn Thế Quân; “Một số ý kiến về phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu trong Luật Đấu thầu (sửa đổi)” trên Tạp chí kinh tế xây dựng số: 03/2013 của KS. Các công trình nghiên cứu này đã đề cập đến những vấn đề chung, phương thức, pháp lý trong thực hiện đấu thầu, xây dựng qui trình, tiêu chí đánh giá năng lực đấu thầu của doanh nghiệp trong bối cảnh những thay đổi trong nền kinh tế hiện nay. Ngoài ra các đề tài nghiên cứu khoa học, các luận văn, luận án như: Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Thanh Huyền- Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông năm 2011, “Giải pháp nâng cao năng lực đấu thầu của Công ty cổ phần xây lắp Bưu Điện Hà Nội”, đã hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về tổ chức đấu thầu ở Việt Nam hiện nay và những vấn đề gặp phải trong công tác tổ chức đấu thầu. Luận văn tập trung nghiên cứu vào những hạn chế trong hoạt động đấu thầu của Công ty, từ đó đề xuất các giải pháp để khắc phục những hạn chế đó.
Luận văn thạc sỹ của tác giả Ngô Thanh Tùng - Đại học Thái Nguyên năm 2013, “Nâng cao năng lực cạnh tranh đấu thầu xây dựng của Công ty cổ phần xây dựng thủy lợi 1”, đã hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về quản lý đấu thầu ở Việt Nam hiện nay, tuy nhiên Luận văn tập trung vào phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực đấu thầu để từ đó xây dựng các chiến lược đấu thầu hợp lý nhất Luận văn thạc sỹ của tác giả Đặng Việt Cường - Đại học Kinh tế quốc dân năm 2013, “Nâng cao năng lực đấu thầu tại Công ty cổ phần xây dựng và môi 6 trường Hà Nội”, đã hệ thống hóa các lý luận về đấu thầu, quy trình thủ tục trong công tác đấu thầu và các nhân tố ảnh hưởng đến công tác đấu thầu của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tư vấn xây dựng. Luận văn chủ yếu đề cập đến tổ chức đấu thầu là đơn vị tư vấn xây dựng chứ không đề cập tới tổ chức đấu thầu nếu là đơn vị thi công xây lắp Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Hà Long - Đại học Kinh tế quốc dân năm 2013, “Nâng cao năng lực đấu thầu xây lắp của Công ty Cổ phần Tổng công ty Công trình Đường sắt”, đã xác định được khung lý thuyết nghiên cứu năng lực đấu thầu xây lắp, Luận văn phân tích các yếu tố ảnh hưởng bên trong và bên ngoài để từ đó xây dựng các tiêu chí đấu thầu nhưng các tiêu chí đó chung chung. Các vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu và nội dung của luận văn Các công trình nghiên cứu nêu trên đã đề cập đến những vấn đề chung nhất trên bình diện quản lý, trên cơ sở nghiên cứu các văn bản về đấu thầu và tổng kết thực tiễn, trong các bài viết trước tác giả đã hệ thống và khái quát hóa các nội dung cơ bản liên quan đến năng lực cạnh tranh trong đấu thầu của doanh nghiệp như: các công cụ cạnh tranh, các nhân tố ảnh hưởng và các tiêu chí đánh giá đến năng lực cạnh tranh các nhân tố ảnh hưởng và đã đề ra giải pháp mang tính chất giải quyết vấn đề, tuy nhiên các công trình trên chưa đề cập đến việc nghiên cứu cơ chế hoạt động và đề ra những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao năng lực đấu thầu cho doanh nghiệp riêng biệt, do đó, tiếp tục nghiên cứu vấn đề năng lực đấu thầu là một việc làm cần thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn. Trong luận văn này Tác giả sẽ đi sâu vào nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực đấu thầu đặc trưng cho doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng riêng biệt, để từ đó đánh giá nhận xét các yếu tố ảnh hưởng, đề ra giải pháp nhằm nâng cao năng lực đấu thầu xây dựng.
Vì vậy đề tài " Nâng cao năng lực đấu thầu tại Công ty cổ phần xây dựng và môi trường Hà Nội" không trùng với bất kỳ đề tài và luận văn nào đã được nghiên cứu trước đây. 7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẤU THẦU VÀ NĂNG LỰC ĐẤU THẦU XÂY LẮP CỦA DOANH NGHIỆP 2. Khái niệm đấu thầu xây lắp và đặc điểm của đấu thầu 2. Khái niệm đấu thầu xây lắp Trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung quan liêu, bao cấp, khái niệm về đấu thầu các công trình của Nhà nước hay của tư nhân đều không được đề cập đến.
Tuy nhiên, từ khi nền kinh tế nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước thì dần dần khái niệm đấu thầu đã được các tổ chức, đơn vị., thuộc nhiều lĩnh vực quan tâm nghiên cứu, áp dụng trong các hoạt động của mình. Để làm lành mạnh thị trường xây lắp, tăng cường hiệu lực quản lý. Ngày 01 tháng 9 năm 1999 Chính phủ đã ra nghị định số 88/ 1999/ NĐ-CP ban hành Quy chế Đấu thầu, thay thế Quy chế Đấu thầu đã ban hành kèm theo nghị định số 43/CP ngày 16 tháng 7 năm 1996 và Nghị định số 93/ CP ngày 23 tháng 8 năm1997 của Chính phủ. Đây là văn bản pháp quy hướng dẫn đấu thầu xây lắp các công trình xây dựng trong cả nước, quy định : các dự án thuộc sở hữu nhà nước đều phải tổ chức đấu thầu theo quy chế của nhà nước ban hành, các công trình có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài, các công trình không thuộc quyền sở hữu của nhà nước nếu tổ chức đấu thầu cũng vận dụng theo quy chế này.
Đấu thầu nói chung là một phạm trù kinh tế gắn liền với nền kinh tế hàng hoá. Đó thực chất là một hình thức để chọn mua một số hàng hoá nào đó với mức giá có thể chấp nhận được trong điều kiện có một người mua nhưng lại có nhiều người muốn bán. Đối với Doanh nghiệp xây dựng thì hoạt động đấu thầu xây lắp là vấn đề mà họ rất quan tâm để ký kết được hợp đồng, qua đó tạo công ăn việc làm cho người lao động, tăng doanh thu., vì thế các Doanh nghiệp cần phải có những nhận thức cơ bản về hoạt động đấu thầu xây lắp. Một hình thức cạnh tranh đặc thù của các Doanh nghiệp xây dựng.
Trong lĩnh vực xây dựng, đấu thầu là một phương thức 8 cạnh tranh nhằm lựa chọn Đơn vị nhận thầu (khảo sát thiết kế, xây lắp công trình, mua sắm thiết bị.,) có khả năng đáp ứng các yêu cầu của dự án. Thực chất của đấu thầu trong xây lắp là việc ứng dụng phương pháp xét hiệu quả kinh tế trong việc lựa chọn tổ chức thi công xây dựng. Đây cũng là một biện pháp quản lý kinh tế - kỹ thuật trong xây dựng, và là một phương pháp áp dụng phổ biến nhất để tranh giành hợp đồng xây dựng giữa các nhà thầu muốn xây dựng công trình. Thông qua việc tổ chức đấu thầu thúc đẩy các chủ đầu tư và các nhà thầu phải tính toán hiệu quả kinh tế nhằm tiết kiệm vốn đầu tư, đảm bảo chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật và thời gian xây dựng công trình, nhanh chóng đưa vào sử dụng.
Vì vậy phải có một cách nhìn nhận đúng đắn về đấu thầu trong xây lắp. Nó không phải là một thủ tục thuần tuý, trên thực tế đây là một công nghệ hiện đại, một hệ thống các giải pháp cho những vấn đề không thể bỏ qua trong sự phối hợp giữa các chủ thể trực tiếp liên quan đến các quá trìnn xây dựng, cung ứng thiết bị và mục đích là đảm bảo cho quá trình này thực hiện với kết quả tối ưu xét theo quan điểm tổng thể: tối ưu về chất lượng, kỹ thuật và tiến độ, về tài chính, đồng thời hạn chế tối đa những diễn biến căng thẳng về quan hệ và phương hại uy tín của các bên hữu quan. Hiện nay đấu thầu được sử dụng như là một điều tất yếu trong nền kinh tế thị trường vậy có thể định nghĩa đấu thầu xây lắp như sau: Đấu thầu trong xây lắp là một chuỗi các quá trình lựa chọn nhà thầu để thực hiện những công việc thuộc lĩnh vực xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình, hoặc các hạng mục công trình, đáp ứng được yêu cầu của bên mời thầu hoặc của chủ đầu tư trên cơ sở cạnh tranh một cách bình đẳng giữa các nhà thầu tham gia dự thầu. Các bên liên quan trong hoạt động đấu thầu xây lắp - Chủ đầu tư: Là cá nhân hay tổ chức pháp nhân được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý, sử dụng vốn đầu tư theo quy định của pháp luật.
9 - Bên mời thầu: Là chủ đầu tư hoặc tổ chức chuyên môn có đủ năng lực và kinh nghiệm được chủ đầu tư sử dụng để tổ chức đấu thầu theo các quy định của pháp luật về đấu thầu. - Nhà thầu: Là tổ chức hoặc cá nhân có đủ tư cách hợp lệ theo Luật đấu thầu. Nhà thầu phải đảm bảo về sự độc lập tài chính của mình. Trong đấu thầu xây lắp thì nhà thầu là nhà xây dựng.
Nhà thầu có thể tham gia đấu thầu độc lập hay liên doanh với các nhà thầu khác. Nhà thầu tham gia đấu thầu một cách độc lập được gọi là nhà thầu độc lập, nhà thầu cùng với một hoặc nhiều nhà thầu khác tham gia đấu thầu trong một đơn dự thầu gọi là nhà thầu liên danh. - Nhà thầu chính: Là nhà thầu chịu trách nhiệm về việc tham gia đấu thầu, đứng tên dự thầu, ký kết và thực hiện hợp đồng nếu được lựa chọn. - Nhà thầu phụ: Là nhà thầu thực hiện một phần công việc của gói thầu trên cơ sở thỏa thuận hoặc hợp đồng được ký với nhà thầu chính hoặc chủ đầu tư, nhưng cần được sự nhất trí giữa chủ đầu tư và nhà thầu chính.
Nhà thầu phụ không phải là nhà thầu chịu trách nhiệm về việc tham gia đấu thầu.