Luận văn thạc sĩ mô hình bệnh tật điều trị nội trú và thực trạng nguồn nhân lực tại bệnh viện y học cổ truyền tỉnh lào cai năm 2021

Luận văn thạc sĩ phân tích mô hình bệnh tật điều trị nội trú và thực trạng nguồn nhân lực tại bệnh viện y học cổ truyền Lào Cai năm 2021.

• Tác giả: Phạm Quý Hoàng
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Quang Huy
• Trường học: Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam
• Chuyên ngành: Y học cổ truyền
• Đề tài: Mô Hình Bệnh Tật Điều Trị Nội Trú Và Thực Trạng Nguồn Nhân Lực Bệnh Viện Y Học Cổ Truyền Tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Một số đặc điểm cơ cấu bệnh tật
• 1.1.1. Khái niệm mô hình bệnh tật
• 1.1.2. Đặc điểm cơ cấu bệnh tật trên thế giới
• 1.1.3. Tình hình bệnh tật ở Việt Nam
• 1.2. Phân loại bệnh tật theo ICD - 10
• 1.3. Phân loại bệnh tật theo Y học cổ truyền
• 1.4. Hệ thống khám chữa bệnh y học cổ truyền
• 1.5. Nghiên cứu về cơ cấu bệnh tật tại các bệnh viện y học cổ truyền
• 1.6. Nguồn nhân lực y tế
• 1.6.1. Nghiên cứu về nhân lực tại các bệnh viện y học cổ truyền
• 1.6.2. Nguồn nhân lực của bệnh viện YHCT tỉnh Lào Cai
• 2. CHƯƠNG 2: CHẤT LIỆU, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Chất liệu, đối tượng nghiên cứu
• 2.1.1. Tiêu chuẩn chọn
• 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.1.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2.2. Chọn mẫu và cỡ mẫu
• 2.2.3. Cách tiến hành và phương pháp thu thập số liệu
• 2.2.4. Biến số và chỉ số nghiên cứu
• 2.2.5. Tiêu chuẩn sử dụng trong nghiên cứu
• 2.2.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.1. Đặc điểm tuổi
• 3.1.2. Phân bố giới tính
• 3.1.3. Số lượt khám bệnh từ 2018-2020
• 3.2. Mô hình bệnh tật theo ICD-10
• 3.3. Mô hình bệnh tật tại bệnh viện
• 3.4. Tình hình nhân lực của bệnh viện năm 2021
• 3.4.1. Đặc điểm cán bộ bênh viện
• 3.4.2. Trình độ bác sĩ của bệnh viện
• 3.4.3. Trình độ dược sĩ của bệnh viện
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm bệnh tật của người bệnh điều trị tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai từ 2018-2020
• 4.2. Mô hình bệnh tật tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai từ năm 2018-2020
• 4.3. Đánh giá nguồn nhân lực tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai năm 2021
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình bệnh tật tại Lào Cai 2021

Mô hình bệnh tật tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai năm 2021 phản ánh tình hình sức khỏe của cộng đồng. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về cơ cấu bệnh tật và nguồn nhân lực y tế tại đây. Việc hiểu rõ mô hình bệnh tật giúp cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

1.1. Đặc điểm cơ cấu bệnh tật tại Lào Cai

Cơ cấu bệnh tật tại Lào Cai có sự khác biệt so với các tỉnh khác. Các bệnh mãn tính như tim mạch, tiểu đường đang gia tăng, trong khi bệnh truyền nhiễm giảm dần. Điều này cho thấy sự chuyển biến trong tình hình sức khỏe cộng đồng.

1.2. Tình hình bệnh tật theo ICD 10

Phân loại bệnh tật theo ICD-10 cho phép thống nhất thông tin y tế. Tại Lào Cai, các bệnh hô hấp và tiêu hóa chiếm tỷ lệ cao trong số lượt khám. Việc áp dụng ICD-10 giúp theo dõi và quản lý bệnh tật hiệu quả hơn.

II. Thách thức trong nguồn nhân lực y tế tại bệnh viện Y học cổ truyền

Nguồn nhân lực y tế tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cao ảnh hưởng đến khả năng cung cấp dịch vụ y tế. Việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là cần thiết để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.

2.1. Tình trạng thiếu hụt nhân lực y tế

Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng và giữ chân nhân viên y tế. Sự thiếu hụt này dẫn đến áp lực lớn cho các nhân viên hiện tại và ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ.

2.2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Đào tạo nhân lực y tế là một trong những giải pháp quan trọng. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu về y học cổ truyền để nâng cao trình độ cho nhân viên y tế, từ đó cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe.

III. Phương pháp nghiên cứu mô hình bệnh tật tại Lào Cai

Nghiên cứu mô hình bệnh tật tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai được thực hiện thông qua các phương pháp thống kê và phân tích dữ liệu. Việc áp dụng các phương pháp này giúp xác định rõ ràng cơ cấu bệnh tật và nguồn nhân lực y tế.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang. Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án và phỏng vấn nhân viên y tế, giúp có cái nhìn tổng quan về tình hình bệnh tật.

3.2. Phân tích số liệu và kết quả

Số liệu được phân tích bằng phần mềm thống kê, cho phép xác định các xu hướng và mối liên hệ giữa các yếu tố. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc cải thiện dịch vụ y tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình bệnh tật tại bệnh viện Y học cổ truyền

Mô hình bệnh tật tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai không chỉ giúp hiểu rõ tình hình sức khỏe cộng đồng mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch và triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe. Việc áp dụng mô hình này vào thực tiễn sẽ nâng cao hiệu quả điều trị.

4.1. Cải thiện chất lượng dịch vụ y tế

Việc áp dụng mô hình bệnh tật giúp bệnh viện cải thiện chất lượng dịch vụ y tế. Các chương trình chăm sóc sức khỏe được thiết kế phù hợp với nhu cầu của người dân, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.

4.2. Đề xuất chính sách y tế phù hợp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các chính sách y tế có thể được đề xuất để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân tại Lào Cai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của mô hình bệnh tật

Mô hình bệnh tật tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai năm 2021 đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc cải thiện nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế là cần thiết để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu mô hình bệnh tật

Nghiên cứu mô hình bệnh tật đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện chất lượng dịch vụ y tế. Nó giúp xác định các vấn đề cần giải quyết và đề xuất các giải pháp hiệu quả.

5.2. Triển vọng phát triển y học cổ truyền tại Lào Cai

Y học cổ truyền có tiềm năng phát triển lớn tại Lào Cai. Việc kết hợp giữa y học hiện đại và y học cổ truyền sẽ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2018 - 2020, nhu cầu khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền tại khu vực miền núi phía Bắc ghi nhận sự tăng trưởng rõ rệt, đặc biệt tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai với tổng cộng 49.834 lượt bệnh nhân điều trị nội trú. Sự chuyển dịch mô hình bệnh tật từ các bệnh truyền nhiễm sang các bệnh không lây nhiễm, bệnh mạn tính và thoái hóa đang đặt ra thách thức lớn cho công tác tổ chức điều trị. Bên cạnh đó, thực trạng phân bổ nguồn nhân lực y tế chuyên khoa tại các cơ sở tuyến tỉnh còn tồn tại nhiều điểm nghẽn về cơ cấu trình độ và định biên vị trí việc làm.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Y học cổ truyền của tác giả Phạm Quý Hoàng, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Đoàn Quang Huy tại Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam, tập trung giải quyết hai mục tiêu trọng tâm:

1. Khảo sát và mô tả mô hình bệnh tật của người bệnh điều trị nội trú tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai giai đoạn 2018 - 2020 theo bảng phân loại quốc tế ICD-10 và danh mục bệnh Y học cổ truyền.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng nguồn nhân lực y tế tại bệnh viện trong năm 2021.

Nghiên cứu được triển khai tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai - bệnh viện chuyên khoa hạng II và là tuyến khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền cao nhất trên địa bàn. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp hệ thống số liệu chuẩn xác nhằm giúp các nhà quản lý y tế xây dựng kế hoạch phân bổ giường bệnh, tối ưu hóa quy trình điều trị kết hợp Đông - Tây y và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực y tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết chuyển dịch mô hình bệnh tật của Tổ chức Y tế Thế giới và hệ thống lý luận Y học cổ truyền phương Đông. Khung lý thuyết tích hợp hai trục kiến thức cốt lõi:

• Hệ thống lý luận Y học cổ truyền: Dựa trên học thuyết Âm dương, Ngũ hành, Tạng tượng, Kinh lạc, Bát cương và Biện chứng luận trị. Phân loại bệnh tật chia thành hai nhóm chính gồm Ngoại cảm thời bệnh (dựa trên học thuyết Thương hàn và Ôn bệnh) và Nội khoa tạp bệnh (dựa trên Kim quỹ yếu lược).
• Hệ thống phân loại bệnh tật hiện đại: Áp dụng Bảng phân loại quốc tế về bệnh tật lần thứ 10 (ICD-10) của Tổ chức Y tế Thế giới với 21 chương bệnh, kết hợp với Danh mục dùng chung áp dụng trong quản lý khám chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế theo Quyết định số 7603/QĐ-BYT ngày 25/12/2018 của Bộ Y tế.

Các khái niệm then chốt trong nghiên cứu bao gồm: Mô hình bệnh tật, Cơ cấu bệnh tật, Bệnh chính theo ICD-10, Chứng bệnh chính theo Y học cổ truyền, và Định mức nhân lực y tế theo Thông tư liên tịch số 08/2007/TTLT-BYT-BNV.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Toàn bộ 49.834 hồ sơ bệnh án của bệnh nhân điều trị nội trú từ ngày 01/01/2018 đến ngày 31/12/2020 và hồ sơ quản lý 86 cán bộ viên chức của bệnh viện năm 2021.
• Thiết kế nghiên cứu: Kết hợp hai phương pháp: nghiên cứu hồi cứu mô tả đối với mô hình bệnh tật giai đoạn 2018 - 2020 và nghiên cứu mô tả cắt ngang đối với thực trạng nguồn nhân lực năm 2021.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu không xác suất, thu thập toàn bộ hồ sơ bệnh án nội trú lưu trữ tại bệnh viện đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn lựa chọn về thông tin hành chính, chẩn đoán ICD-10 và chẩn đoán theo chứng trạng Y học cổ truyền.
• Phương pháp phân tích: Dữ liệu được nhập liệu bằng Microsoft Excel và phân tích thống kê trên phần mềm SPSS phiên bản 23.0. Phương pháp này được lựa chọn nhằm bảo đảm tính chính xác trong việc tính toán tần số, tỷ lệ phần trăm, giá trị trung bình và độ lệch chuẩn, phục vụ đối chiếu dịch tễ học lâm sàng.
• Timeline nghiên cứu: Đề tài được triển khai thu thập, xử lý và hoàn thiện số liệu từ tháng 6/2021 đến tháng 12/2021.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Tăng trưởng lưu lượng bệnh nhân: Tổng số lượt bệnh nhân điều trị nội trú tăng liên tục qua các năm, từ 13.544 lượt năm 2018 lên 14.671 lượt năm 2019 và đạt 21.621 lượt năm 2020 (tăng 59,6% sau 3 năm). Phân bố giới tính ghi nhận bệnh nhân nữ chiếm 52% (25.867 lượt), cao hơn nam giới chiếm 48% (23.967 lượt).
• Cơ cấu 3 chương bệnh ICD-10 chiếm tỷ lệ cao nhất:
  • Chương XIII (Bệnh hệ cơ xương khớp và mô liên kết) đứng đầu toàn viện với 15.449 ca, chiếm 31,00%.
  • Chương IX (Bệnh hệ tuần hoàn) đứng thứ hai với 12.096 ca, chiếm 24,27%.
  • Chương X (Bệnh hệ hô hấp) đứng thứ ba với 7.748 ca, chiếm 15,55%.
  • Ba chương bệnh này gộp lại chiếm tới 70,82% tổng số ca điều trị nội trú.
• Đặc điểm theo chứng bệnh Y học cổ truyền:
  • Bệnh hệ cơ xương khớp: Chứng tý chiếm tỷ lệ cao nhất với 47,6% (7.715 ca), tiếp theo là Tọa cốt phong chiếm 19,4% (3.143 ca) và Yêu thống chiếm 14,9% (2.405 ca).
  • Bệnh hệ tuần hoàn: Huyễn vựng chiếm tỷ lệ áp đảo 92,2% (10.642 ca), Đầu thống chiếm 4,12% (476 ca).
  • Bệnh hệ hô hấp: Hầu chứng chiếm 78,8% (6.108 ca), Hầu nga chiếm 5,79% (449 ca).
• Phân bố nhóm tuổi và thời gian nằm viện: Độ tuổi 16 - 59 tuổi chiếm tỷ lệ đông nhất 62,91% (31.351 người), nhóm 60 - 89 tuổi chiếm 35,38% (17.629 người). Số ngày điều trị trung bình toàn viện là 11,22 ± 1,15 ngày; trong đó bệnh tuần hoàn có thời gian nằm viện dài nhất (17,71 ± 3,09 ngày), tiếp theo là bệnh tiêu hóa (16,89 ± 1,37 ngày).
• Thực trạng nguồn nhân lực năm 2021: Bệnh viện có 86 cán bộ. Trình độ sau đại học có 8 bác sĩ (1 Thạc sĩ, 7 Bác sĩ Chuyên khoa I, chiếm 9,3%), Bác sĩ đại học có 19 người (22,1%), Dược sĩ đại học có 4 người (4,65%), Cử nhân điều dưỡng có 6 người (6,98%), còn lại 42 cán bộ có trình độ cao đẳng, trung cấp và nhân viên khác (48,84%).

Thảo luận kết quả

Mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai phản ánh rõ nét đặc trưng khí hậu vùng núi cao (lạnh ẩm kéo dài) và sự thay đổi nhân khẩu học địa phương. Tỷ lệ mắc cao của nhóm bệnh cơ xương khớp và tuần hoàn hoàn toàn tương thích với khả năng đáp ứng điều trị vượt trội của các phương pháp Đông y như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và thuốc thang thảo dược. Các dữ liệu dịch tễ này có thể được trình bày trực quan thông qua bảng ma trận chuyển đổi giữa mã ICD-10 và chứng danh Y học cổ truyền, kết hợp biểu đồ cột phân bố đa tầng theo nhóm tuổi và giới tính.

So sánh với các nghiên cứu cùng chuyên ngành, kết quả nghiên cứu có sự tương đồng chặt chẽ với công trình của tác giả Phạm Hoàng Giang tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông (bệnh lý thần kinh và cột sống chiếm ưu thế, nữ giới chiếm 61,14%) và nghiên cứu của tác giả Nhan Hồng Tâm tại Bệnh viện Y học cổ truyền Thành phố Hồ Chí Minh (hơn 90% bệnh nhân thuộc nhóm cơ xương khớp, tuần hoàn và thần kinh). Sự thống nhất này khẳng định Y học cổ truyền luôn giữ vai trò mũi nhọn trong kiểm soát các bệnh lý mạn tính, giảm đau và phục hồi chức năng vận động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Quy hoạch và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Ban Giám đốc bệnh viện phối hợp với Sở Y tế tỉnh Lào Cai cử tối thiểu 5 đến 8 bác sĩ đi đào tạo Bác sĩ Chuyên khoa I, Chuyên khoa II hoặc Thạc sĩ Y học cổ truyền, nâng tỷ lệ cán bộ sau đại học đạt mức trên 15% trong giai đoạn 2022 - 2025.
2. Tái cơ cấu chỉ tiêu giường bệnh và chuyên khoa mũi nhọn: Phòng Kế hoạch Tổng hợp tham mưu điều chỉnh tăng 20% định mức giường bệnh cho Khoa Cơ xương khớp và Khoa Châm cứu - Phục hồi chức năng ngay trong năm 2023 nhằm đáp ứng lưu lượng bệnh nhân Chứng tý và Huyễn vựng đang gia tăng.
3. Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật kết hợp Đông - Tây y: Hội đồng Khoa học Bệnh viện ban hành và áp dụng 100% phác đồ điều trị kết hợp Y học cổ truyền với Y học hiện đại cho các chứng bệnh chiếm tỷ lệ trên 10% (Chứng tý, Huyễn vựng, Tọa cốt phong) theo chuẩn Quyết định số 7603/QĐ-BYT trước quý IV năm 2023.
4. Nâng cấp hạ tầng trang thiết bị và tự chủ dược liệu: Phòng Tài chính - Kế toán cùng Khoa Dược đầu tư hệ thống sắc thuốc đóng gói tự động công nghiệp và mở rộng hợp tác phát triển vùng trồng dược liệu sạch đạt chuẩn GACP-WHO tại tỉnh Lào Cai, phấn đấu tự chủ 80% nguồn dược liệu thô đạt chuẩn giai đoạn 2023 - 2026.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Lãnh đạo và nhà quản trị bệnh viện chuyên khoa Y học cổ truyền: Sử dụng số liệu cơ cấu bệnh tật để hoạch định chiến lược phát triển chuyên môn, phân bổ chỉ tiêu giường bệnh và cân đối định mức nhân sự lâm sàng - cận lâm sàng hợp lý.
• Bác sĩ, kỹ thuật viên và điều dưỡng chuyên ngành Y học cổ truyền: Tham khảo bức tranh dịch tễ chi tiết về các chứng bệnh phổ biến (Chứng tý chiếm 47,6%, Huyễn vựng chiếm 92,2%) để nâng cao kỹ năng chẩn đoán, cá thể hóa biện chứng luận trị và lựa chọn phương pháp dùng thuốc kết hợp vật lý trị liệu hiệu quả.
• Cơ quan quản lý nhà nước về y tế và Bảo hiểm Xã hội: Khai thác bằng chứng thực nghiệm về thời gian nằm viện trung bình (11,22 ngày) và cơ cấu mã bệnh ICD-10 để xây dựng chính sách thanh toán bảo hiểm y tế, định mức chi phí khám chữa bệnh phù hợp với cơ sở y tế tuyến tỉnh.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên y khoa: Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu dịch tễ hồi cứu, quy trình mã hóa dữ liệu kép giữa ICD-10 và danh mục chứng bệnh Y học cổ truyền.

Câu hỏi thường gặp

• Điểm đặc trưng nhất trong mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai là gì? Nhóm bệnh không lây nhiễm chiếm ưu thế tuyệt đối, trong đó bệnh cơ xương khớp (Chương XIII) chiếm 31,00%, bệnh tuần hoàn (Chương IX) chiếm 24,27% và bệnh hô hấp (Chương X) chiếm 15,55%. Theo Y học cổ truyền, hai bệnh danh ghi nhận số lượng lớn nhất là Huyễn vựng với 10.642 ca và Chứng tý với 7.715 ca trong 3 năm.

• Cơ cấu độ tuổi bệnh nhân điều trị nội trú phân bố như thế nào? Độ tuổi lao động từ 16 đến 59 tuổi chiếm tỷ trọng cao nhất với 62,91% (31.351 bệnh nhân), tiếp đến là nhóm người cao tuổi từ 60 đến 89 tuổi chiếm 35,38% (17.629 bệnh nhân). Nhóm trẻ em từ 0 đến 5 tuổi chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ 0,11% (53 bệnh nhân).

• Thời gian điều trị nội trú trung bình của bệnh nhân là bao nhiêu ngày? Số ngày điều trị trung bình toàn viện đạt 11,22 ± 1,15 ngày. Nhóm bệnh hệ tuần hoàn có thời gian điều trị dài nhất với mức 17,71 ± 3,09 ngày, tiếp theo là nhóm bệnh hệ tiêu hóa với 16,89 ± 1,37 ngày và nhóm bệnh hệ hô hấp với 14,69 ± 4,01 ngày.

• Thực trạng cơ cấu nguồn nhân lực tại bệnh viện năm 2021 ra sao? Bệnh viện có tổng cộng 86 cán bộ. Trình độ chuyên môn gồm 8 bác sĩ sau đại học (1 Thạc sĩ, 7 Bác sĩ Chuyên khoa I), 19 Bác sĩ đại học, 4 Dược sĩ đại học, 6 Cử nhân điều dưỡng, 2 Cử nhân kỹ thuật cận lâm sàng và 42 cán bộ có trình độ cao đẳng, trung cấp hoặc chuyên môn khác.

• Luận văn thực hiện việc chuẩn hóa mã bệnh y học cổ truyền như thế nào? Nghiên cứu liên hệ song song giữa chẩn đoán Y học hiện đại theo hệ thống mã hóa quốc tế ICD-10 và các chứng danh Đông y theo Quyết định số 7603/QĐ-BYT của Bộ Y tế, ví dụ tăng huyết áp tương ứng với Huyễn vựng, đau thần kinh tọa tương ứng với Tọa cốt phong.

Kết luận

• Mô hình bệnh tật nội trú tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai giai đoạn 2018 - 2020 tập trung chủ yếu vào 3 chương bệnh ICD-10: Cơ xương khớp (31,00%), Tuần hoàn (24,27%) và Hô hấp (15,55%).
• Cơ cấu chứng bệnh Y học cổ truyền ghi nhận tỷ lệ vượt trội ở các diện bệnh: Huyễn vựng (chiếm 92,2% bệnh tuần hoàn), Hầu chứng (chiếm 78,8% bệnh hô hấp) và Chứng tý (chiếm 47,6% bệnh cơ xương khớp).
• Đối tượng người bệnh tập trung chủ yếu ở độ tuổi lao động 16 - 59 tuổi (62,91%) và người cao tuổi (36,07%), với tỷ lệ bệnh nhân nữ (52%) cao hơn nam giới (48%).
• Thời gian điều trị nội trú trung bình toàn viện đạt 11,22 ± 1,15 ngày, thể hiện tính chất phục hồi chức năng và điều trị bệnh mạn tính kéo dài.
• Nguồn nhân lực năm 2021 có 86 cán bộ, bảo đảm vận hành chuyên môn cơ bản nhưng cần mở rộng quy mô đào tạo sau đại học lên trên 15% và bổ sung điều dưỡng đại học để đáp ứng hơn 21.000 lượt bệnh nhân mỗi năm.

Công trình luận văn của tác giả Phạm Quý Hoàng là tài liệu khoa học có giá trị thực tiễn cao, cung cấp cơ sở dữ liệu dịch tễ vững chắc cho công tác quy hoạch y tế tuyến tỉnh. Các nhà quản lý, bác sĩ và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác sâu các phát hiện của đề tài để ứng dụng vào việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và phát triển nền Y học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn 2022 - 2026.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Bệnh nhiễm trùng và ký sinh trùng 11 Chương II: Khối u (Bướu tân sinh). Chương III: Bệnh máu, cơ quan tạo máu và các rối loạn LQ cơ chế miễn dịch. Chương IV: Bệnh nội tiết, dinh dưỡng và chuyển hóa. Chương V: Rối loạn tâm thần và hành vi.

Chương VI: Bệnh của hệ thần kinh. Chương VII: Bệnh mắt và phần phụ. Chương VIII: Bệnh tại và xương chũm. Chương IX: Bệnh của hệ tuần hoàn.

Chương X: Bệnh hệ hô hấp. Chương XI: Bệnh hệ tiêu hóa. Chương XII: Bệnh da và mô dưới da. Chương XIII: Bệnh cơ xương khớp và mô liên kết.

Chương XIV: Bệnh hệ tiết niệu và sinh học. Chương XV: Chửa, đẻ và sau đẻ. Chương XVI: Một số bệnh xuất phát trong thời kỳ sơ sinh. Chương XVII: Dị tật, dị dạng bẩm sinh và bất thường nhiễm sắc thể.

Chương XVIII: Triệu chứng, dấu hiệu và những phát hiện lâm sàng, cận lâm sàng bất thường không phân loại ở nơi khác. Chương XIX: Chấn thương, ngộ độc và một số hậu quả khác do nguyên nhân bên ngoài. Chương XX: Nguyên nhân bên ngoài của bệnh tật và tử vong. Chương XXI: Các yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng sức khoẻ và tiếp xúc dịch vụ y tế.

Bộ mã ICD-10 gồm 4 ký tự: - Ký tự thứ nhất (Chữ cái): Mã hóa chương bệnh - Ký tự thứ hai (Số thứ nhất): Mã hóa nhóm bệnh - Ký tự thứ ba (Số thứ hai): Mã hóa tên bệnh 12 - Ký tự thứ tư (Số thứ ba): Mã hoá một bệnh chi tiết theo nguyên nhân gây bệnh hay tính chất đặc thù của nó [9]. Cách phân loại này đơn giản, dễ áp dụng để thống nhất dữ liệu hoặc thông tin, bảo đảm liên thông phần mềm giữa cơ sở khám, chữa bệnh với cơ quan bảo hiểm xã hội và các đơn vị liên quan. Phân loại bệnh tật theo Y học cổ truyền Lý luận Đông y dựa trên nền tảng triết học cổ Trung Hoa: Âm dương, Ngũ hành. Âm dương cân bằng thì cơ thể khỏe mạnh.

Bên cạnh âm dương, ngũ hành, cơ sở lý luận Đông y còn bao gồm: học thuyết Thiên Nhân hợp nhất, học thuyết kinh lạc, bát cương, học thuyết tạng tượng. Y học cổ truyền không phân chia bệnh tật thành từng bệnh riêng rẽ mà qua tứ chẩn, bát cương quy nạp các triệu chứng thành các chứng hay hội chứng bệnh Phạm vi của bệnh nội khoa YHCT rộng nhưng dựa trên lý luận cơ bản có thể chia làm 2 nhóm lớn: Nhóm ngoại cảm thời bệnh: Lấy học thuyết thương hàn và học thuyết ôn bệnh làm chỗ dựa về lý luận. Do đó, chủ yếu lấy bệnh chứng của lục kinh và vệ, khí, dinh, huyết để tiến hành biện chứng – luận trị trong quá trình trị liệu. Nhóm ngoại cảm thời bệnh khi liên hệ với y học hiện đại chủ yếu là những bệnh trong phạm vi bệnh truyền nhiễm.

Nhóm nội khoa tạp bệnh: lấy Kim quỹ yếu lược làm chỗ dựa về lý luận. Bệnh chứng chủ yếu lấy cơ sở tạng phủ để xác định biện chứng luận trị. Nhóm nội khoa tạp bệnh khi liên hệ với y học hiện đại chủ yếu là những bệnh nội khoa [26]. Bộ y tế đã ban hành Quyết định số 7603/QĐ-BYT (25/12/2018) về danh mục dung chung áp dụng trong quản lý khám bệnh, chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế [9].

Một số chứng bệnh theo YHCT liên hệ với YHHĐ và ICD-10 Tên chứng/ Bệnh Mã ICD Viêm khớp dạng thấp huyết thanh M05 dương tính Chứng tý Viêm khớp dạng thấp khác M06 Bệnh viêm cột sống cứng khớp M45 Các viêm khớp khác M13 Thoái hóa đa khớp M15 Chứng tý, bế cốt tý Thoái hóa khớp háng M16 Thoái hóa khớp khác M19 Hạc tất phong Thoái hóa khớp gối M17 Thủ cốt chứng Thoái hóa khớp cổ– bàn ngón tay M18 Thống phong Gout M10 Hồng ban thảo sang, hồng hồ điệp sang, hồng Lupus ban đỏ hệ thống M32 ban lang sang Bì tê, thư bệnh Xơ cứng bì toàn thể M34 Bệnh gân - Dây chằng ở chi dưới, không M76 Cân tý kể bàn chân Các bệnh gân - dây chằng khác M77 14 Yêu thống Đau lưng M54 Loãng xương có kèm gẫy xương Cốt chiết M80 bệnh lý Loãng xương không kèm gẫy xương Cốt tý, cốt nuy M81 bệnh lý Lỵ tật, trường tịch Bệnh Amip A06 Bệnh đái tháo đường phụ thuộc E10 insulin Bệnh đái tháo đường không phụ thuộc E11 insulin Tiêu khát Bệnh đái tháo đường liên quan đến suy E12 dinh dưỡng Bệnh đái tháo đường xác định khác E13 Các thể đái tháo đường không xác E14 định Rối loạn giấc ngủ không do nguyên Thất miên F51 nhân thực thể Khẩu nhãn oa tà Bệnh dây thần kinh mặt (VII) G51 Liệt mềm nửa người G81.0 Liệt mềm hai chi dưới G82.0 Chứng nuy, nuy chứng Liệt mềm tứ chi G82.3 Hội chứng liệt khác G83 Bán thân bất toại Liệt nửa người G81 15 CƠ CẤU BỆNH TẬT TẠI CÁC BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN 1. Hệ thống khám chữa bệnh y học cổ truyền Việt Nam có một hệ thống khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền từ Trung ương đến địa phương, bao gồm cả hệ thống y tế nhà nước và tư nhân. Trong đó, hệ thống y tế nhà nước có mối tương quan và tác động qua lại lẫn nhau thể hiện qua sơ đồ sau: Hình 1. Hệ thống khám chữa bệnh y học cổ truyền nhà nước Song song tồn tại cùng với hệ thống y tế nhà nước về YHCT, Việt Nam còn có một hệ thống các Tổ chức Hội nghề nghiệp chuyên môn và các cơ sở hành nghề YHCT tư nhân: Bệnh viện YHCT tư nhân, phòng chẩn trị YHCT, các cơ sở kinh doanh, sản xuất thuốc YHCT, các cơ sở cung cấp dịch vụ YHCT bằng các phương pháp không dùng thuốc, các ông lang, bà mế, người hành nghề bằng bài thuốc gia truyền.

Nghiên cứu về cơ cấu bệnh tật tại các bệnh viện y học cổ truyền a. Phạm Hoàng Giang (2020) nghiên cứu “Mô hình bệnh tật bệnh nhân điều trị nội trú và thực trạng nguồn lực tại Bệnh viện y học cổ truyền Hà Đông” - Tỷ lệ mắc bệnh của bệnh nhân nội trú có sự khác biệt giữa nam và nữ, tỷ lệ mắc bệnh của bệnh nhân nữ cao hơn bệnh nhân nam (61,14% nữ, 38,86% nam). - Phân bố tỷ lệ mắc 10 bệnh cao nhất của bệnh nhân nội trú theo thứ tự sau giảm dần như sau: Tổn thương dây thần kinh hông to 19,25%, Thoái hóa cột sống 14,76%, Sốt xuất huyết 6,21%, Thoái hóa khớp gối 5,85 %, Rối loạn chức năng tiền đình 5,62%, Hội chứng cánh tay cổ 3,4%, Đau vùng cổ gáy 3,33%, Liệt nửa người 3,13%, Cơn thiếu máu não cục bộ 3%, Bệnh tăng huyết áp vô căn 2,73%. - Có sự khác nhau về tình hình mắc bệnh giữa các nhóm tuổi: Tỷ lệ mắc bệnh của nhóm tuổi từ 50-69 tuổi (50%) và ≥70 tuổi (30,6%) chiếm đa số.

Nhóm tuổi ≤ 4 và 5-14 chiểm tỷ lệ rất thấp trong điều trị nội trú. - Hoạt động khám chữa bệnh tại bệnh viện: Số lượt khám bệnh nội trú năm 2019 là 67.937 lượt; Thuốc YHCT sử dụng theo danh mục của Bộ y tế ban hành, số lượng và chủng loại đủ cho nhu cầu điều trị; Phương pháp không dùng thuốc được bệnh viện sử dụng nhiều: Điện châm, cấy chỉ và xoa bóp bấm huyệt, vật lý trị liệu… [10]. Nhan Hồng Tâm (2016) nghiên cứu “Mô hình bệnh tật của bệnh nhân điều trị nội trú tại bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh năm 2015” - Hơn 90% bệnh thuộc các loại bệnh sau: cơ xương khớp và mô liên kết, hệ tuần hoàn và hệ thần kinh. - Mười bệnh có tỷ lệ cao nhất theo thứ tự là: di chứng bệnh mạch máu não, bệnh thoái hóa cột sống, các bệnh đĩa đệm gian đốt sống khác, thoái hóa đa khớp, trĩ, bệnh dây thần kinh mặt, đau lưng, nhồi máu não, tăng huyết áp nguyên phát, thoái hóa khớp gối.

17 - Mười chứng YHCT có tỷ lệ cao nhất theo thứ tự là: chứng tý, bán thân bất toại, tọa cốt phong, thấp nhiệt, yêu thống, khẩu nhãn oa tà, chứng nuy, thống, huyễn vựng, ma mộc. - Có 96,84% bệnh nhân được điều trị kết hợp thuốc YHHĐ cả YHCT. Trung bình tổng số thuốc một bệnh nhân được dùng là 7 thuốc. Trung bình một bệnh nhân được chỉ định 3 phương pháp không dùng thuốc.

Châm cứu 85,08%; vật lý trị liệu 77,58%; xoa bóp bấm huyệt 9,7%; tập dưỡng sinh 0%. - Tỷ lệ mắc các bệnh mạch máu não, thoái hóa khớp, tăng huyết áp tăng dần theo tuổi. Tỷ lệ mắc bệnh trĩ, dây thần kinh mặt giảm dần theo tuổi. - Bệnh nhân mắc các bệnh mạch máu não, thoái hóa khớp có số bệnh đi kèm nhiều hơn các nhóm khác.

Bệnh nhân mắc bệnh trĩ, dây thần kinh mặt thường độc lập. - Bệnh nhân mắc các bệnh mạch máu não, thoái hóa khớp nằm viện nhiều ngày hơn các nhóm khác. - Bệnh nhân mắc các bệnh mạch máu não, cột sống, trĩ, tăng huyết áp dùng nhiều thuốc hơn các nhóm khác. - Bệnh nhân mắc các bệnh mạch máu não, cột sống, thoái hóa khớp được chỉ định nhiều phương pháp không dùng thuốc hơn các nhóm khác [11].

Phạm Hồng Vân (2016) “Nghiên cứu đặc điểm mô hình bệnh tật nhi khoa tại bệnh viện Châm cứu Trung ương 5 năm (2010-2014)” - Có 15.105 bệnh nhi điều trị tại khoa Nhi trong tổng số 44.788 bệnh nhân điều trị tại bệnh viện Châm cứu Trung ương 5 năm (2010-2015) chiếm tỷ lệ 33,73%. - Mô hình bệnh tật: bại não chiếm tỷ lệ cao nhất 66,53%; tự kỉ chiếm 7,36%; di chứng viêm não chiếm 12,09%. Tỷ lệ bệnh nhi mắc tự kỉ và bại não đến điều trị tại bệnh viện tăng dần theo năm, và ngược lại, tỷ lệ bệnh nhi mắc di chứng viêm não giảm dần theo từng năm [12]. Phạm Thị Kim Dung và cộng sự (2016) nghiên cứu “Tình hình bệnh nhi điều trị nội trú tại khoa Nội-Nhi bệnh viện YHCT trung ương từ năm 2010- 2014” - Khảo sát trong 5 năm trẻ trai vào viện cao hơn trẻ gái, nhóm tuổi vào viện nhiều nhất là < 2 tuổi (chiếm 43,14%).

- Số lượt bệnh nhi điều trị nội trú tăng gấp 4 lần, từ 74 trẻ năm 2010 lên 269 trẻ năm 2014, với chủ yếu là bệnh nhi bảo hiểm tuyến 2 (71,57%). Bốn bệnh hay gặp nhất trong khoa theo thứ tự là di chứng viêm não, bại não, nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính, liệt VII ngoại biên. Tương ứng với các chứng trạng YHCT là: di chứng ôn bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất 51,47%; sau đó là chứng ngũ trì, ngũ nhuyễn (9,14%); các chứng thuộc tạng phế, kinh phế (5,51%) [13].