Nghiên Cứu Tình Hình Bệnh Tim Bẩm Sinh Ở Trẻ Em Tại Bệnh Viện Nhi Đồng Đồng Nai (2018-2019)

Nghiên cứu tình hình bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em tại Bệnh viện Nhi Đồng Nai năm 2018-2019, phân tích yếu tố liên quan và khả năng điều trị.

• Tác giả: Lê Anh Phong
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Huỳnh Trang
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Quản Lý Y Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Tình Hình, Yếu Tố Liên Quan Và Khả Năng Điều Trị Bệnh Tim Bẩm Sinh Ở Trẻ Em Tại Bệnh Viện Nhi Đồng Đồng Nai Năm 2018 - 2019
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa Cấp II
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Bệnh lý tim bẩm sinh ở trẻ em
• 1.1.1. Định nghĩa bệnh tim bẩm sinh
• 1.1.2. Nguyên nhân bệnh tim bẩm sinh
• 1.1.2.1. Do di truyền
• 1.1.2.2. Nguyên nhân từ môi trường
• 1.1.2.3. Mẹ mắc bệnh khi mang thai
• 1.1.3. Các giai đoạn hình thành hệ tim mạch
• 1.1.4. Các dấu hiệu gợi ý bệnh tim bẩm sinh
• 1.1.5. Phân loại bệnh tim bẩm sinh
• 1.1.5.1. Tim bẩm sinh không tím
• 1.1.5.2. Tim bẩm sinh tím
• 1.1.6. Các bệnh tim bẩm sinh thường gặp
• 1.1.6.1. Thông liên thất
• 1.1.6.2. Thông liên nhĩ
• 1.1.6.3. Còn ống động mạch
• 1.1.6.4. Tứ chứng Fallot
• 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu. Đạo đức nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung
• 3.1.1. Tuổi được chẩn đoán bệnh tim
• 3.1.2. Thứ tự con trong gia đình và bệnh bẩm sinh đi kèm của trẻ
• 3.1.3. Tình trạng dinh dưỡng
• 3.1.4. Các đặc điểm của trẻ lúc được sinh ra
• 3.1.5. Tiền căn gia đình
• 3.1.6. Tỷ lệ các bệnh tim bẩm sinh
• 3.1.7. Một số yếu tố liên quan
• 3.1.8. Phân bố nhóm bệnh theo các yếu tố liên quan. Phân bố số tật tim theo các yếu tố liên quan
• 3.2. Nhu cầu, khả năng, thực hiện điều trị
• 3.2.1. Đặc điểm chung
• 3.2.2. Độ tuổi nhập viện và được chẩn đoán bệnh tim bẩm sinh
• 3.2.3. Thứ tự con trong gia đình
• 3.2.4. Tình trạng dinh dưỡng
• 3.2.5. Các đặc điểm của trẻ lúc được sinh ra
• 3.2.6. Tiền căn gia đình
• 3.2.7. Tỷ lệ các bệnh tim bẩm sinh
• 3.2.8. Tỷ lệ các tim bẩm sinh
• 3.2.9. Phân bố tật tim bẩm sinh theo nhóm tím và không tím
• 3.2.10. Một số yếu tố liên quan
• 3.2.11. Phân bố nhóm bệnh theo các yếu tố liên quan. Phân bố số tật tim theo các yếu tố liên quan. Nhu cầu, khả năng, thực hiện điều trị
• 3.2.12. Nguyên nhân gia đình không đáp ứng cho điều trị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1 VÀ 2
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Bệnh Tim Bẩm Sinh Ở Trẻ Em 2018 2019

Nghiên cứu về bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em là một lĩnh vực quan trọng, đặc biệt tại các cơ sở y tế như Bệnh viện Nhi Đồng Đồng Nai. Bệnh tim bẩm sinh là các dị tật cấu trúc tim xuất hiện từ giai đoạn bào thai, có thể do nhiều nguyên nhân như yếu tố di truyền, tác động của môi trường, hoặc các bệnh lý của mẹ trong thai kỳ. Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tần suất bệnh tim bẩm sinh trên thế giới dao động từ 8-12/1000 trẻ sinh sống. Tại Bệnh viện Nhi Đồng Đồng Nai, mỗi năm có khoảng 150 trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh đến khám và điều trị. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu đánh giá tình hình, các yếu tố liên quan và khả năng điều trị bệnh tim bẩm sinh tại bệnh viện trong giai đoạn 2018-2019, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng điều trị và chăm sóc cho trẻ.

1.1. Định Nghĩa và Tầm Quan Trọng của Nghiên Cứu Tim Bẩm Sinh

Bệnh tim bẩm sinh (TBS) là những dị tật về cấu trúc của tim xuất hiện từ khi còn trong bụng mẹ. Các dị tật này có thể ảnh hưởng đến van tim, vách tim, buồng tim và các mạch máu lớn. Việc nghiên cứu bệnh tim bẩm sinh là vô cùng quan trọng vì nó giúp chúng ta hiểu rõ hơn về nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh, từ đó đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Theo tác giả Nguyễn Kim Tuyến (2012), tỷ lệ bệnh tim bẩm sinh trước sinh là 4,7%, và ở trẻ sinh sống là 1,8%.

1.2. Tình Hình Mắc Bệnh Tim Bẩm Sinh Tại Bệnh Viện Nhi Đồng Đồng Nai

Tại Bệnh viện Nhi Đồng Đồng Nai, mỗi năm có khoảng 150 trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh đến khám và điều trị. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu cụ thể nào về tình hình bệnh tim bẩm sinh tại bệnh viện này. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các loại bệnh tim bẩm sinh thường gặp, các yếu tố liên quan và khả năng đáp ứng điều trị của gia đình. Điều này giúp bệnh viện có cơ sở để cải thiện chất lượng chăm sóc và điều trị cho bệnh nhi tim bẩm sinh.

II. Thách Thức Trong Chẩn Đoán Bệnh Tim Bẩm Sinh Ở Trẻ 2018 2019

Chẩn đoán bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh, là một thách thức lớn. Các triệu chứng có thể không rõ ràng hoặc dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Việc chẩn đoán muộn có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng và ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc xác định các yếu tố liên quan đến việc chẩn đoán muộn bệnh tim bẩm sinh tại Bệnh viện Nhi Đồng Đồng Nai, từ đó đề xuất các biện pháp cải thiện quy trình chẩn đoán và tăng cường nhận thức cho cộng đồng về bệnh tim bẩm sinh. Theo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thanh Hương (2009), tỷ lệ tim bẩm sinh trong tổng số trẻ sơ sinh nhập khoa Sơ sinh Bệnh viện Nhi đồng 1 là 11,2%.

2.1. Các Dấu Hiệu Lâm Sàng Gợi Ý Bệnh Tim Bẩm Sinh Cần Lưu Ý

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu lâm sàng gợi ý bệnh tim bẩm sinh là rất quan trọng. Các dấu hiệu này có thể bao gồm: thở nhanh, khó thở, tím tái, bú kém, chậm tăng cân, vã mồ hôi nhiều, và các triệu chứng nhiễm trùng hô hấp tái phát. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải tất cả trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh đều có các triệu chứng này. Theo một số tác giả, các dấu hiệu gợi ý trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh: ho, khò khè kéo dài, tái đi tái lại; thở nhanh, lõm ngực, khó thở, thở khác thường ngay cả lúc không bệnh; nhiễm trùng hô hấp tái đi tái lại; xanh xao, hay vã mồ hôi; tím (thường xuyên hoặc khi khóc); mệt; tim đập bất thường, tim to, tim có âm thổi; bú, ăn kém, chậm phát triển (thể chất, tâm thần, vận động); có thể có các dị tật khác ngoài tim như Down, sứt môi, chẻ vòm, dư ngón.

2.2. Vai Trò Của Chẩn Đoán Hình Ảnh Trong Phát Hiện Dị Tật Tim Bẩm Sinh

Chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện và xác định các dị tật tim bẩm sinh. Siêu âm tim là phương pháp chẩn đoán không xâm lấn, an toàn và hiệu quả, cho phép đánh giá cấu trúc và chức năng của tim. Ngoài ra, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác như chụp X-quang tim phổi, điện tâm đồ (ECG) và chụp cắt lớp vi tính (CT scan) cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán. Siêu âm tim giúp bác sĩ xác định chính xác loại dị tật tim bẩm sinh, mức độ nghiêm trọng và các biến chứng liên quan.

III. Phương Pháp Điều Trị Bệnh Tim Bẩm Sinh Hiệu Quả Cho Trẻ 2018 2019

Điều trị bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em đã có những tiến bộ vượt bậc trong những năm gần đây. Các phương pháp điều trị bao gồm điều trị nội khoa, can thiệp tim mạch và phẫu thuật tim. Lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp phụ thuộc vào loại bệnh tim bẩm sinh, mức độ nghiêm trọng và tình trạng sức khỏe của trẻ. Nghiên cứu này sẽ đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị bệnh tim bẩm sinh được áp dụng tại Bệnh viện Nhi Đồng Đồng Nai, từ đó đề xuất các giải pháp tối ưu hóa phác đồ điều trị và cải thiện tiên lượng cho bệnh nhi.

3.1. Điều Trị Nội Khoa Hỗ Trợ Trẻ Mắc Bệnh Tim Bẩm Sinh

Điều trị nội khoa đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát các triệu chứng và biến chứng của bệnh tim bẩm sinh. Các loại thuốc thường được sử dụng bao gồm thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn beta và thuốc chống loạn nhịp. Điều trị nội khoa có thể giúp cải thiện chức năng tim, giảm gánh nặng cho tim và ngăn ngừa các biến chứng như suy tim và tăng áp phổi. Tuy nhiên, điều trị nội khoa không thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh tim bẩm sinh và thường chỉ là biện pháp hỗ trợ trước khi can thiệp hoặc phẫu thuật.

3.2. Can Thiệp Tim Mạch Giải Pháp Ít Xâm Lấn Cho Bệnh Tim Bẩm Sinh

Can thiệp tim mạch là một phương pháp điều trị ít xâm lấn, được thực hiện qua đường ống thông nhỏ đưa vào mạch máu. Các thủ thuật can thiệp tim mạch có thể được sử dụng để đóng các lỗ thông trong tim, nong van tim bị hẹp, hoặc đặt stent để mở rộng các mạch máu bị tắc nghẽn. Can thiệp tim mạch có ưu điểm là thời gian phục hồi nhanh, ít đau đớn và ít biến chứng hơn so với phẫu thuật tim hở. Tuy nhiên, không phải tất cả các loại bệnh tim bẩm sinh đều có thể điều trị bằng phương pháp can thiệp tim mạch.

3.3. Phẫu Thuật Tim Phương Pháp Điều Trị Triệt Để Bệnh Tim Bẩm Sinh

Phẫu thuật tim là phương pháp điều trị triệt để cho nhiều loại bệnh tim bẩm sinh. Phẫu thuật tim có thể được thực hiện để sửa chữa các dị tật cấu trúc của tim, chẳng hạn như vá lỗ thông, sửa van tim, hoặc chuyển vị các mạch máu lớn. Phẫu thuật tim có thể giúp cải thiện chức năng tim, kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhi. Tuy nhiên, phẫu thuật tim là một thủ thuật phức tạp và có thể gây ra các biến chứng. Do đó, cần lựa chọn các trung tâm phẫu thuật tim có uy tín và kinh nghiệm để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

IV. Yếu Tố Liên Quan Đến Bệnh Tim Bẩm Sinh Ở Trẻ Em 2018 2019

Nghiên cứu về các yếu tố liên quan đến bệnh tim bẩm sinh là rất quan trọng để xác định các đối tượng có nguy cơ cao và đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Các yếu tố nguy cơ có thể bao gồm yếu tố di truyền, yếu tố môi trường, và các bệnh lý của mẹ trong thai kỳ. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc xác định các yếu tố liên quan đến bệnh tim bẩm sinh tại Bệnh viện Nhi Đồng Đồng Nai, từ đó đề xuất các giải pháp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho trẻ.

4.1. Yếu Tố Di Truyền và Tiền Sử Gia Đình Mắc Bệnh Tim Bẩm Sinh

Yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của bệnh tim bẩm sinh. Trẻ có tiền sử gia đình mắc bệnh tim bẩm sinh có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với trẻ không có tiền sử gia đình. Các bệnh di truyền như hội chứng Down, hội chứng Turner và hội chứng Marfan cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim bẩm sinh. Việc tư vấn di truyền có thể giúp các gia đình có nguy cơ cao hiểu rõ hơn về nguy cơ mắc bệnh và đưa ra các quyết định phù hợp.

4.2. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Sống Đến Nguy Cơ Mắc Bệnh Tim Bẩm Sinh

Môi trường sống có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh tim bẩm sinh. Các yếu tố môi trường có thể bao gồm ô nhiễm không khí, tiếp xúc với hóa chất độc hại, và nhiễm trùng trong thai kỳ. Mẹ bầu tiếp xúc với các yếu tố này trong giai đoạn đầu thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim bẩm sinh cho con. Việc cải thiện môi trường sống và tăng cường sức khỏe cho mẹ bầu có thể giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

4.3. Bệnh Lý Của Mẹ Trong Thai Kỳ và Nguy Cơ Tim Bẩm Sinh Ở Trẻ

Các bệnh lý của mẹ trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim bẩm sinh cho con. Các bệnh lý này có thể bao gồm tiểu đường thai kỳ, lupus ban đỏ, và nhiễm trùng Rubella. Việc kiểm soát tốt các bệnh lý của mẹ trong thai kỳ có thể giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh tim bẩm sinh cho con. Ngoài ra, việc tránh sử dụng các loại thuốc có hại cho thai nhi cũng rất quan trọng.

V. Đánh Giá Kết Quả Điều Trị Tim Bẩm Sinh Tại Bệnh Viện 2018 2019

Đánh giá kết quả điều trị bệnh tim bẩm sinh là rất quan trọng để cải thiện chất lượng chăm sóc và điều trị cho bệnh nhi. Nghiên cứu này sẽ đánh giá kết quả điều trị bệnh tim bẩm sinh tại Bệnh viện Nhi Đồng Đồng Nai trong giai đoạn 2018-2019, bao gồm tỷ lệ thành công của các phương pháp điều trị, tỷ lệ biến chứng và tỷ lệ tử vong. Kết quả đánh giá sẽ giúp bệnh viện xác định các điểm mạnh và điểm yếu trong quy trình điều trị, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

5.1. Tỷ Lệ Thành Công Của Các Phương Pháp Điều Trị Tim Bẩm Sinh

Tỷ lệ thành công của các phương pháp điều trị bệnh tim bẩm sinh là một chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả của quy trình điều trị. Tỷ lệ thành công có thể được định nghĩa là tỷ lệ bệnh nhi sống sót sau điều trị, tỷ lệ bệnh nhi cải thiện chức năng tim, và tỷ lệ bệnh nhi không có biến chứng nghiêm trọng. Việc theo dõi và đánh giá tỷ lệ thành công của các phương pháp điều trị giúp bệnh viện xác định các phương pháp điều trị hiệu quả nhất và cải thiện quy trình điều trị.

5.2. Biến Chứng Sau Điều Trị Tim Bẩm Sinh Và Cách Xử Lý

Điều trị bệnh tim bẩm sinh có thể gây ra các biến chứng, chẳng hạn như nhiễm trùng, chảy máu, suy tim, và rối loạn nhịp tim. Việc theo dõi và xử lý kịp thời các biến chứng là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho bệnh nhi. Bệnh viện cần có quy trình rõ ràng để theo dõi và xử lý các biến chứng sau điều trị, đồng thời cung cấp thông tin đầy đủ cho gia đình về các biến chứng có thể xảy ra và cách phòng ngừa.

5.3. Tỷ Lệ Tử Vong Do Bệnh Tim Bẩm Sinh Và Các Yếu Tố Liên Quan

Tỷ lệ tử vong do bệnh tim bẩm sinh là một chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả của hệ thống chăm sóc sức khỏe. Tỷ lệ tử vong có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, chẳng hạn như loại bệnh tim bẩm sinh, mức độ nghiêm trọng, tuổi của bệnh nhi, và chất lượng chăm sóc. Việc phân tích các yếu tố liên quan đến tỷ lệ tử vong giúp bệnh viện xác định các đối tượng có nguy cơ cao và đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Bệnh Tim Bẩm Sinh Tương Lai

Nghiên cứu về bệnh tim bẩm sinh tại Bệnh viện Nhi Đồng Đồng Nai trong giai đoạn 2018-2019 đã cung cấp những thông tin quan trọng về tình hình, các yếu tố liên quan và kết quả điều trị bệnh. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện chất lượng chăm sóc và điều trị cho bệnh nhi tim bẩm sinh tại bệnh viện. Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn về bệnh tim bẩm sinh, đặc biệt là các nghiên cứu về yếu tố di truyền và các biện pháp phòng ngừa.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Bệnh Tim Bẩm Sinh Tại Đồng Nai

Nghiên cứu đã xác định được các loại bệnh tim bẩm sinh thường gặp tại Bệnh viện Nhi Đồng Đồng Nai, các yếu tố liên quan đến bệnh, và kết quả điều trị. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời có thể cải thiện tiên lượng cho bệnh nhi tim bẩm sinh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Mới Về Phòng Ngừa Và Điều Trị Tim Bẩm Sinh

Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu về yếu tố di truyền của bệnh tim bẩm sinh, các biện pháp phòng ngừa bệnh, và các phương pháp điều trị mới. Các nghiên cứu về liệu pháp gen và tế bào gốc có thể mang lại những đột phá trong điều trị bệnh tim bẩm sinh. Ngoài ra, cần tăng cường hợp tác giữa các trung tâm tim mạch để chia sẻ kinh nghiệm và cải thiện chất lượng chăm sóc cho bệnh nhi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tần suất dị tật tim bẩm sinh trên phạm vi toàn cầu hiện dao động trong khoảng từ 8 đến 12 trên 1.000 trẻ sinh sống. Tại Việt Nam, các thống kê lâm sàng ghi nhận bệnh lý này chiếm từ 0,75% đến 11,2% tổng số bệnh nhi nhập viện tại các khoa sơ sinh và tim mạch chuyên sâu. Dị tật tim bẩm sinh là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ sơ sinh, đồng thời dẫn đến tình trạng chậm phát triển thể chất và suy giảm trí tuệ nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Xuất phát từ thực tế hàng năm có hàng trăm bệnh nhi tim bẩm sinh đến khám trong nhiều bệnh cảnh phức tạp, luận văn "Nghiên cứu tình hình, yếu tố liên quan và khả năng điều trị bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai năm 2018 - 2019" của tác giả Lê Anh Phong, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Võ Huỳnh Trang thuộc Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, đã giải quyết các mục tiêu cốt lõi:

1. Xác định đặc điểm lâm sàng và tỷ lệ các dạng dị tật tim bẩm sinh ở trẻ em.
2. Tìm hiểu các yếu tố liên quan đến nhóm bệnh và số lượng tật tim ở bệnh nhi.
3. Đánh giá nhu cầu chỉ định và khả năng đáp ứng điều trị thực tế của gia đình người bệnh.

Nghiên cứu được triển khai tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai trong khung thời gian từ ngày 01/04/2018 đến ngày 30/04/2019 với quy mô khảo sát trên 174 bệnh nhi. Công trình mang giá trị thực tiễn to lớn cho công tác quản lý y tế tuyến tỉnh, tạo cơ sở khoa học để thiết lập mạng lưới tầm soát sớm và nâng cao tỷ lệ điều trị thành công lên trên 85% cho các ca can thiệp tim mạch trẻ em.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên nền tảng phôi thai học tim mạch và dịch tễ học lâm sàng:

• Lý thuyết phát triển phôi thai hệ tim mạch: Quá trình tạo tim bắt đầu từ tuần thứ 3 (khoảng ngày thứ 15) và cơ bản hoàn tất cấu trúc các buồng tim, vách ngăn và van tim vào tuần thứ 7 đến tuần thứ 8 của thai kỳ. Bất kỳ tác động bất lợi nào từ môi trường, hóa chất, độc chất, tia bức xạ hoặc tình trạng nhiễm trùng của người mẹ trong tam cá nguyệt đầu tiên đều có thể gây gián đoạn quá trình biệt hóa, dẫn đến dị tật tim bẩm sinh.
• Phân loại học dị tật tim mạch: Tiếp cận theo phân loại huyết động học kinh điển, chia thành hai nhóm chính: nhóm tim bẩm sinh không tím (chiếm ưu thế từ 70% đến 80%, bao gồm shunt trái - phải như thông liên thất, thông liên nhĩ, còn ống động mạch) và nhóm tim bẩm sinh tím (chiếm từ 20% đến 30%, bao gồm shunt phải - trái hoặc dị tật phức tạp như tứ chứng Fallot, chuyển vị đại động mạch).
• Mô hình tiếp cận dịch vụ y tế trong quản lý bệnh mạn tính: Đánh giá sự tương tác đa chiều giữa khả năng chi trả kinh tế, nhận thức của người chăm sóc và năng lực kỹ thuật can thiệp ngoại khoa hoặc thông tim tại cơ sở y tế địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả có phân tích.
• Cỡ mẫu và kỹ thuật chọn mẫu: Cỡ mẫu tối thiểu được tính toán theo công thức ước tính một tỷ lệ trong quần thể với độ tin cậy 95% (Z = 1,96), sai số cho phép d = 0,05 và tỷ lệ tham chiếu p = 30,5% (tỷ lệ thông liên thất theo y văn chuyên khoa), xác định quy mô mẫu cần thiết là 167 bệnh nhi. Nghiên cứu thực tế đã thu thập được 174 bệnh nhi đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chọn mẫu thông qua phương pháp chọn mẫu thuận tiện liên tục trong suốt 13 tháng nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu này đảm bảo tính khả thi và bao phủ toàn diện các ca bệnh nội trú lẫn ngoại trú đến khám tại các khoa chuyên môn.
• Phương tiện và quy trình thu thập dữ liệu: Tất cả bệnh nhi được thăm khám lâm sàng toàn diện và thực hiện siêu âm Doppler tim màu trên máy Philips HD11XE với hệ thống đầu dò chuyên dụng C5-2, S8-3, S12-4 bởi các bác sĩ tim mạch có trên 5 năm kinh nghiệm thực hành siêu âm tim.
• Phương pháp xử lý số liệu: Dữ liệu được mã hóa và xử lý bằng phần mềm Stata 10. Các biến số định tính được trình bày dưới dạng tần số và tỷ lệ phần trăm. Phép kiểm định Chi bình phương ($\chi^2$) và tỷ số nguy cơ Odds Ratio (OR) với khoảng tin cậy 95% CI được sử dụng để phân tích mối tương quan, với ngưỡng ý nghĩa thống kê được chọn là p < 0,05. Lý do lựa chọn các phương pháp phân tích này nhằm lượng hóa chính xác mức độ ảnh hưởng của các yếu tố sản khoa, tiền căn gia đình lên cơ cấu bệnh tật mà không bị sai lệch bởi các biến số nhiễu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Đặc điểm nhân khẩu học và độ tuổi chẩn đoán: Trong tổng số 174 bệnh nhi tham gia nghiên cứu, trẻ nam chiếm tỷ lệ 53,0% (92 trẻ) và trẻ nữ chiếm 47,0% (82 trẻ), tương đương tỷ số nam/nữ là 1,13/1. Độ tuổi được chẩn đoán bệnh tập trung rất cao ở lứa tuổi sơ sinh với 40,2% (70 trẻ) và nhóm từ trên 1 tháng đến 6 tháng tuổi với 35,1% (61 trẻ). Nhóm từ trên 6 tháng đến 12 tháng tuổi chiếm 12,1% (21 trẻ), nhóm từ trên 12 tháng đến 5 tuổi chiếm 9,2% (16 trẻ) và trẻ trên 5 tuổi chỉ chiếm 3,4% (6 trẻ). Như vậy, có tới 75,3% trường hợp được phát hiện bệnh trong 6 tháng đầu đời.
• Phân bố địa bàn cư trú: Bệnh nhi cư trú tại các huyện và vùng nông thôn chiếm tỷ lệ áp đảo 67,0% (117 trẻ), trong khi khu vực trung tâm thành phố Biên Hòa chỉ chiếm 33,0% (57 trẻ).
• Cơ cấu bệnh tật và tình trạng dinh dưỡng: Nhóm bệnh tim bẩm sinh không tím chiếm tỷ trọng chủ yếu với khoảng 75% tổng số ca bệnh, phổ biến nhất là thông liên thất, còn ống động mạch và thông liên nhĩ. Tình trạng suy dinh dưỡng diễn ra nghiêm trọng với hơn 40% bệnh nhi bị suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và trên 35% bị suy dinh dưỡng thể thấp còi.
• Nhu cầu và khả năng đáp ứng điều trị: Khoảng 50% bệnh nhi có chỉ định can thiệp phẫu thuật hoặc thông tim đóng dù Amplatzer/Coil, tuy nhiên có đến khoảng 35% gia đình gặp khó khăn về tài chính, không đủ khả năng chi trả các chi phí phát sinh ngoài bảo hiểm y tế.

Thảo luận kết quả

Khi biểu diễn trên biểu đồ cột phân bố độ tuổi, đường phân phối nghiêng hẳn về phía nhóm tuổi sơ sinh và nhũ nhi dưới 6 tháng tuổi (75,3%). Con số này phản ánh năng lực tiếp cận y tế ban đầu và chất lượng khám sàng lọc tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai đã được cải thiện rõ rệt, giúp phát hiện bệnh trước khi xuất hiện các biến chứng muộn nguy hiểm như tăng áp động mạch phổi cố định hay suy tim trơ.

Biểu đồ phân bố địa lý cho thấy tỷ lệ bệnh nhân ngoại thành chiếm tới 67,0%. Thực trạng này chỉ ra rằng hệ thống y tế cơ sở tại các huyện vùng sâu vẫn còn thiếu hụt máy siêu âm Doppler tim và nhân lực chuyên khoa, dẫn đến việc bệnh nhân phải dồn về bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh.

So sánh với các nghiên cứu của Bệnh viện Nhi Trung ương và Bệnh viện Nhi đồng 1, tỷ lệ mắc bệnh giữa hai giới nam và nữ không có sự cách biệt lớn (tỷ lệ 1,13/1), củng cố luận điểm rằng dị tật tim bẩm sinh phần lớn không liên kết trực tiếp với nhiễm sắc thể giới tính. Tỷ lệ suy dinh dưỡng cao trên 40% ở nhóm trẻ có shunt trái - phải lưu lượng lớn được giải thích bởi tình trạng tăng chuyển hóa cơ tim, khó thở khi gắng sức bú mẹ và nhiễm trùng hô hấp tái diễn nhiều lần.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng chương trình sàng lọc tim thai trước sinh: Sở Y tế Đồng Nai cần chỉ đạo tổ chức các khóa đào tạo chuyển giao kỹ thuật siêu âm tầm soát tim thai cho 100% bác sĩ sản khoa tuyến huyện, phấn đấu nâng tỷ lệ phát hiện dị tật tim trước sinh từ dưới 15% lên trên 45% vào năm 2028.
2. Thành lập quỹ bảo trợ can thiệp tim mạch trẻ em: Ban Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai cần chủ động liên kết với các quỹ từ thiện xã hội và doanh nghiệp nhằm hỗ trợ kinh phí phẫu thuật, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ bệnh nhi bỏ trị do rào cản tài chính từ 35% xuống dưới 10% trong giai đoạn 2026 - 2030.
3. Phát triển đơn vị thông tim can thiệp tại chỗ: Bệnh viện cần đầu tư hoàn thiện phòng Catheterization Lab và cử cán bộ đào tạo kỹ thuật bít dù Amplatzer, nong van động mạch phổi, hướng tới mục tiêu tự chủ điều trị thành công 70% các ca tim bẩm sinh đơn thuần mà không cần chuyển viện lên tuyến trên trước quý IV năm 2027.
4. Chuẩn hóa phác đồ can thiệp dinh dưỡng chuyên biệt: Khoa Dinh dưỡng phối hợp chặt chẽ với Khoa Tim mạch thiết lập quy trình nuôi dưỡng năng lượng cao cho trẻ tim bẩm sinh trước can thiệp, phấn đấu kéo giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân từ trên 40% xuống dưới 20% trong vòng 12 tháng theo dõi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Bác sĩ chuyên khoa Nhi và Tim mạch Nhi: Nắm bắt các số liệu thực chứng về mô hình bệnh tật, phân loại huyết động và phác đồ điều trị nội khoa dự phòng biến chứng suy tim, cơn tím thiếu oxy cấp tại bệnh viện tuyến tỉnh.
• Lãnh đạo bệnh viện và nhà quản lý y tế: Sử dụng các chỉ số về nhu cầu điều trị kỹ thuật cao và khả năng chi trả của người bệnh làm căn cứ lập kế hoạch mua sắm trang thiết bị, phân bổ ngân sách đào tạo nhân lực can thiệp tim mạch.
• Bác sĩ Sản khoa và Chẩn đoán hình ảnh: Cập nhật các mốc thời gian then chốt trong quá trình hình thành tim mạch từ tuần thứ 3 đến tuần thứ 8 để nâng cao độ nhạy khi siêu âm hình thái thai nhi trong 3 tháng đầu và giữa thai kỳ.
• Học viên sau đại học và nghiên cứu sinh ngành Y tế công cộng: Tham khảo thiết kế nghiên cứu cắt ngang mô tả, quy trình xử lý dữ liệu lâm sàng bằng phần mềm Stata và phương pháp phân tích nguy cơ OR trong nghiên cứu sức khỏe bà mẹ - trẻ em.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em thường được phát hiện nhiều nhất vào giai đoạn nào?
Nghiên cứu cho thấy 40,2% bệnh nhi được chẩn đoán ngay trong giai đoạn sơ sinh và 35,1% trong giai đoạn từ 1 đến 6 tháng tuổi. Tổng cộng có 75,3% trẻ được phát hiện trong 6 tháng đầu đời, cho thấy các triệu chứng điển hình như thở co lõm, tím tái, bú kém thường bộc lộ rất sớm sau sinh.

Các dạng dị tật tim bẩm sinh nào phổ biến nhất ở bệnh nhi?
Dạng dị tật thường gặp nhất là nhóm không tím có luồng thông trái - phải, chiếm tỷ lệ từ 70% đến 80% tổng số ca, bao gồm thông liên thất (khoảng 25% đến 33%), còn ống động mạch (khoảng 10% đến 20%) và thông liên nhĩ (khoảng 10%). Nhóm tim bẩm sinh tím phổ biến nhất là tứ chứng Fallot với tỷ lệ từ 10% đến 15%.

Những yếu tố nào trong thai kỳ làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim bẩm sinh?
Sự phát triển của hệ tim mạch hoàn tất vào tuần thứ 7 đến tuần thứ 8 của thai kỳ. Các yếu tố nguy cơ hàng đầu gồm người mẹ bị nhiễm virus Rubella hoặc cúm trong 3 tháng đầu, sử dụng thuốc không qua kê đơn, mắc bệnh tiểu đường, tiếp xúc hóa chất độc hại hoặc gia đình có tiền căn dị tật bẩm sinh di truyền.

Thông tim can thiệp có ưu điểm gì vượt trội so với mổ tim hở?
Phương pháp thông tim can thiệp sử dụng dụng cụ bít dù Amplatzer hoặc bóng nong qua đường mạch máu đùi, không cần mở lồng ngực và không phải sử dụng máy tim phổi nhân tạo. Kỹ thuật này giúp trẻ hồi phục nhanh, giảm thiểu biến chứng nhiễm trùng và rút ngắn thời gian nằm viện xuống chỉ còn 1 đến 2 ngày.

Tại sao trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh lại có tỷ lệ suy dinh dưỡng rất cao?
Trẻ có tật tim bẩm sinh thường bị suy tim và tăng áp lực động mạch phổi, dẫn đến khó thở khi bú, khiến lượng sữa ăn vào không đủ. Đồng thời, cơ tim phải hoạt động gắng sức làm tăng mức tiêu hao năng lượng cơ bản, khiến tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và thấp còi ở nhóm trẻ này luôn vượt mức 40%.

Kết luận

• 75,3% trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh được chẩn đoán xác định trong 6 tháng đầu đời, trong đó trẻ nam chiếm ưu thế với 53,0%.
• 67,0% bệnh nhi sinh sống tại các khu vực huyện và nông thôn, phản ánh nhu cầu cấp thiết trong việc nâng cao năng lực y tế cơ sở.
• Nhóm bệnh tim bẩm sinh không tím (thông liên thất, còn ống động mạch) chiếm tỷ trọng chủ đạo trong mô hình bệnh tật.
• Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và thấp còi ở trẻ tim bẩm sinh ở mức báo động, vượt trên 40%.
• Rào cản kinh tế khiến khoảng 35% gia đình gặp khó khăn trong việc tiếp cận các can thiệp phẫu thuật và thông tim chuyên sâu.

Luận văn của tác giả Lê Anh Phong đã cung cấp nguồn dữ liệu thực tiễn quý giá, là cơ sở khoa học vững chắc giúp ngành y tế tỉnh Đồng Nai xây dựng chiến lược hành động giai đoạn 2026 - 2030. Các đơn vị y tế và cán bộ chuyên môn hãy tham khảo toàn văn nghiên cứu để áp dụng hiệu quả vào công tác chẩn đoán sớm, can thiệp kịp thời và nâng cao chất lượng sống cho trẻ em mắc tim bẩm sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Bệnh tim bẩm sinh là các dị tật của buồng tim, van tim, vách tim và các mạch máu lớn, xảy ra từ lúc còn ở bào thai (thƣờng trong khoảng tam cá nguyệt thứ nhất của thai kỳ), có thể do ảnh hƣởng từ những ngƣời mẹ mắc bệnh trong thời gian mang thai, mẹ dùng một số thuốc trong thời gian mang thai, mẹ tiếp xúc với môi trƣờng độc hại trong giai đoạn mang thai. và có nhiều nguyên nhân còn chƣa biết. Bệnh TBS làm tăng tỷ lệ tử vong ở trẻ em hay làm trẻ em chậm phát triển thể chất, tâm thần nếu không có phƣơng pháp điều trị tích cực [50]. Tần suất bệnh tim bẩm sinh khác nhau ở mỗi nƣớc trên thế giới, tần suất chung trên thế giới là 8-12/1000 trẻ ra đời còn sống [42],[60],[69].

Tác giả Nguyễn Kim Tuyến (2012) [25], nghiên cứu 2,634 thai phụ, từ tháng 5/2007 đến 5/2010 tại Viện Tim thành phố Hồ Chí Minh nhận thấy tỷ lệ bệnh tim bẩm sinh trƣớc sinh là 4,7%, tỷ lệ bệnh tim bẩm sinh ở trẻ sinh sống là 1,8%. Theo nghiên cứu của tác giả Bagher Nikyar và cộng sự (2010) [35], thông liên thất là bệnh tim bẩm sinh thƣờng gặp nhất (2,64/1.000 trẻ sinh sống), kế đến là thông liên nhĩ (1,28/1.000 trẻ sinh sống), còn ống động mạch (1,28/1.000 trẻ sinh sống). Theo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thanh Hƣơng (2009) [10], tỷ lệ tim bẩm sinh trong tổng số trẻ sơ sinh nhập khoa Sơ sinh Bệnh viện Nhi đồng 1 là 11,2%, đa số các trƣờng hợp là tim bẩm sinh không tím (83,4%), tỷ số nam/nữ = 1,68/1, 59,5% các bà mẹ mắc bệnh trong thai kỳ và 58,9% các bà mẹ có sử dụng thuốc trong thời gian mang thai. Cũng theo nghiên cứu trên, 45,3% nhóm trẻ có tim bẩm sinh tím đều có chỉ định phẫu thuật tạm thời hoặc triệt để ngay trong giai đoạn sơ sinh.

2 Tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai, hàng năm có khoảng 150 trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh đến khám, điều trị với nhiều độ tuổi khác nhau, trong các bệnh cảnh khác nhau, nhu cầu cấp thiết điều trị khác nhau; tất cả phụ thuộc vào loại bệnh tim, mức độ của các tật ở tim, nhu cầu và khả năng điều trị của gia đình và cơ sở y tế, nhƣng chƣa có nghiên cứu nào về những vấn đề này. Chúng tôi mong muốn có cái nhìn tổng quát về bệnh lý và một số yếu tố liên quan của trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh đến khám và điều trị tại bệnh viện, qua đó có thể đề xuất một số hoạt động nhằm nâng cao chất lƣợng điều trị và chăm sóc cho trẻ. Xuất phát từ thực tế đó, chúng tôi thực hiện đề tài: "Nghiên cứu tình hình, yếu tố liên quan và khả năng điều trị bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai năm 2018 – 2019”, với các mục tiêu cụ thể sau: 1. Xác định đặc điểm và tỷ lệ các loại bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai năm 2018 – 2019.

Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến nhóm bệnh và số tật tim bẩm sinh ở trẻ em tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai năm 2018 – 2019. Xác định nhu cầu và khả năng đáp ứng điều trị của gia đình ở trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai năm 2018 – 2019. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Bệnh lý tim bẩm sinh ở trẻ em 1.

Định nghĩa bệnh tim bẩm sinh Dị tật tim bẩm sinh, còn đƣợc gọi là bất thƣờng tim bẩm sinh hay bệnh tim bẩm sinh, là một sự cố về cấu trúc của tim tồn tại từ khi sinh. Các dấu hiệu và triệu chứng tùy thuộc vào dị tật cụ thể của tim. Bệnh có thể không có triệu chứng, nhƣng cũng có thể nguy hiểm tính mạng. Nguyên nhân bệnh tim bẩm sinh Hiện nay số trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh ngày càng tăng cao, tuy nhiên y học vẫn chƣa thể xác định đƣợc nguyên nhân chính xác gây ra bệnh tim bẩm sinh, các nghiên cứu chuyên khoa cũng chỉ mới dừng lại ở hai khía cạnh là yếu tố di truyền và môi trƣờng.

Nó có thể xuất phát từ ngƣời mẹ hoặc có khi là sự rối loạn biệt hóa cơ quan trong thời kỳ mang thai. Hay sự tác động của chất độc màu da cam, thuốc trừ sâu, nhiễm tia X – quang trong thời kỳ bào thai… * Do di truyền Di truyền trên nhiễm sắc thể thƣờng mang gen trội với các hội chứng đa dị tật: Bệnh tim bẩm sinh là dị tật chính nhƣ hội chứng Marfan (hội chứng di truyền ảnh hƣởng đến mô liên kết), hội chứng Noonan (bệnh di truyền có liên quan tới tim). Di truyền trên nhiễm sắc thể thƣờng mang gen lặn: Hội chứng Jervell (quá trình kéo dài, đột tử), hội chứng Ellis Van Creveld (tim chỉ có 1 nhĩ kèm các dị tật khác). 4 Di truyền theo thể ẩn có liên quan đến nhiễm sắc thể giới tính: Nhƣ hội chứng Hunter (dị tật ở nhiều van tim và động mạch vành), loạn dƣỡng cơ Duchenne, thƣờng xuất hiện ở bé trai.

Một số bệnh lý do nhiễm sắc thể khác nhƣ: hội chứng Down, hội chứng Turner. * Nguyên nhân từ môi trƣờng Hiện nay môi trƣờng ô nhiễm chứa trong nó rất nhiều các tác nhân vật lý gây hại cho con ngƣời nhƣ các loại tia phóng xạ, tia quang tuyến X, tia gamma. Các loại hóa chất, độc chất, thuốc an thần, các thuốc kháng động kinh cũng là một trong những tác nhân gây bệnh. * Mẹ mắc bệnh khi mang thai Một số bệnh rối loạn chuyển hoá hoặc bệnh toàn thân ở ngƣời mẹ mắc phải khi mang thai nhƣ tiểu đƣờng, Phénylkétonurie, Lupus ban đỏ (là bệnh tự sinh ra kháng thể chống lại chính bản thân mình).

Đặc biệt nguy hiểm nếu trong 3 tháng đầu thai kỳ ngƣời mẹ bị nhiễm virus cúm, Rubella nó cũng sẽ là một trong những nguyên nhân có thể gây nên bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em. Ngoài ra còn có các nguyên nhân khác nhƣ bố mẹ có quan hệ cận huyết, hay tình trạng dinh dƣỡng kém hoặc béo phì ở ngƣời mẹ, trẻ có bố hoặc mẹ mắc bệnh tim bẩm sinh cũng là một yếu tố nguy cơ [21], [61]. Các giai đoạn hình thành hệ tim mạch Trong giai đoạn đầu thai kỳ, phôi đƣợc nuôi dƣỡng nhờ sự thẩm thấu các chất từ nội mạc tử cung. Nhƣng do phôi lớn rất nhanh, có tổ chức cấu tạo phức tạp, cơ chế này không thể đáp ứng cho sự cung cấp các chất dinh dƣỡng và thải bỏ chất hiệu quả.

Vì vậy hệ tim mạch xuất hiện để đảm nhiệm vai trò này. Hệ tim mạch bắt đầu hình thành từ tuần thứ 3 thai kỳ và là hệ đầu tiên của phôi đi vào hoạt động. Hệ tim mạch có nguồn gốc từ mô nguyên bào sinh 5 mạch ở trung mô. Quá trình tạo mạch gọi là sự tạo mạch và liên hệ mật thiết với sự thay đổi cấu trúc phôi thai phát triển, có thể biến đổi hay thoái triển đi.

Các giai đoạn tạo tim, hệ động mạch, hệ tĩnh mạch diễn ra gần nhƣ cùng lúc. Quá trình hình thành hệ tim mạch hoàn tất vào khoảng tuần thứ 7-8 thai kỳ. Theo tác giả Võ Nguyễn Diễm Khanh [11], các giai đoạn hình thành hệ tim mạch: * Tuần thứ 3 thai kỳ (ngày 15 – 21) có các hiện tƣợng:  Ngày 15: trung bì phôi hình thành từ ngoại bì, là nguồn gốc tạo hệ tim mạch.  Ngày 18: mào tạo tim hình thành từ lớp trung bì vùng trƣớc tim, là các tế bào tiền sinh của tim sau này.

Đồng thời các khoang bên trong phôi cũng xuất hiện, là nguồn gốc tạo ra các khoang cơ thể nhƣ khoang màng ngoài tim, khoang màng phổi và phúc mạc bụng.  Ngày 20: ống tim thẳng hình thành, xuất hiện các nhát bóp tim đầu tiên.  Ngày 21: tạo các quai tim, bình thƣờng bên phải (D-loop), bất thƣờng bên trái (L-loop).  Tuần 4 thai kỳ (ngày 22 – 28) có các hiện tƣợng: - Hoàn tất việc tạo quai tim.

- Bắt đầu hình thành thất trái và thất phải. - Khởi đầu hoạt động của hệ tuần hoàn. - Bắt đầu ngăn vách tim. - Hình thành cung động mạch chủ.

 Tuần 5 thai kỳ (ngày 29 – 35) có các hiện tƣợng: - Tiếp tục tạo buồng thất trái, thất phải và vách liên thất. - Động mạch chủ tiến gần đến lỗ thủng trên vách liên thất, van 2 lá và thất trái. - Tạo vách phân cách động mạch chủ lên và thân động mạch phổi. 6 - Hoàn tất việc phân cách van 2 lá và van 3 lá.

- Tăng kích thƣớc thất phải. - Vách liên thất phần cơ di chuyển từ phải sang trái dƣới ống thông nhĩ thất. - Van 3 lá mở vào trong buồng thất phải. - Lỗ thông liên nhĩ tiên phát đóng lại do các mô của gối nội mạc từ ống thông nhĩ thất, do đó ngăn cách 2 buồng nhĩ.

- Mõn tim lệch sang trái.  Tuần 6 và 7 thai kỳ (ngày 36 – 49) có các hiện tƣợng: - Đóng vách liên thất phần nón thân (hay phần phễu). - Đóng vách liên thất phần màng. Các dấu hiệu gợi ý bệnh tim bẩm sinh Theo một số tác giả [12], [21], [14], các dấu hiệu gợi ý trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh: - Ho, khò khè kéo dài, tái đi tái lại; - Thở nhanh, lõm ngực, khó thở, thở khác thƣờng ngay cả lúc không bệnh; - Nhiễm trùng hô hấp tái đi tái lại; - Xanh xao, hay vã mồ hôi; - Tím (thƣờng xuyên hoặc khi khóc); - Mệt; - Tim đập bất thƣờng, tim to, tim có âm thổi; - Bú, ăn kém, chậm phát triển (thể chất, tâm thần, vận động); - Có thể có các dị tật khác ngoài tim nhƣ Down, sứt môi, chẻ vòm, dƣ ngón.

Phân loại bệnh tim bẩm sinh Theo một số tác giả [2], [21], [14], bệnh TBS có thể phân thành nhóm TBS không tím và tím. Tim bẩm sinh không tím * Tuần hoàn phổi không tăng (chủ động) (không có shunt trái – phải):  Những tật xuất phát từ tim trái (từ gần đến xa): - Tắt nghẽn đƣờng vào và đƣờng ra nhĩ trái: hẹp tĩnh mạch phổi, hẹp van hai lá bẩm sinh, màng ngăn trong nhĩ trái (cor-triatriatum) - Hở van hai lá bẩm sinh; - Xơ chun nội mạc tim nguyên phát; - Hẹp động mạch chủ (dƣới van, tại van, trên van); - Hở van động mạch chủ bẩm sinh; - Hẹp eo động mạch chủ; - Động mạch chủ bị gián đoạn; - Bất thƣờng mạch vành.