ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là điều kiện tồn tại và phát triển của con ngƣời và các sinh vật khác trên trái đất. Đó là tƣ liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trƣờng sống, là địa bàn phân bố dân cƣ, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá xã hội, an ninh quốc phòng. Mỗi quốc gia, mỗi địa phƣơng có một quỹ đất đai nhất định đƣợc giới hạn bởi diện tích, ranh giới, vị trí. Việc sử dụng và quản lý quỹ đất đai này đƣợc thực hiện theo quy định của nhà nƣớc, tuân thủ luật đất đai và những văn bản pháp lý có liên quan.
Luật đất đai năm ra đời đã xác định đất đai thuộc sở hữu toàn dân và do nhà nƣớc thống nhất quản lý. Để đảm bảo tính thống nhất trong công tác quản lý đất đai thì công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải đƣợc thực hiện nghiêm túc. Công tác này không chỉ đảm bảo sự thống nhất quản lý mà còn bảo đảm các quyền lợi và nghĩa vụ cho ngƣời sử dụng, giúp cho ngƣời sử dụng đất yên tâm đầu tƣ, sản xuất, xây dựng các công trình. Hiện nay vấn đề về đất đai là vấn đề đƣợc nhiều ngƣời quan tâm, tranh chấp, khiếu nại, lấn chiếm đất đai thƣờng xuyên xảy ra và việc giải quyết vấn đề này cực kỳ nan giải do thiếu giấy tờ pháp lý.
Cùng với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nƣớc nhƣ ngày nay đã làm cho thị trƣờng bất động sản trở nên sôi động, trong đó đất đai là hàng hoá chủ yếu của thị trƣờng này. Nhƣng thực tế trong thị trƣờng này thị trƣờng ngầm phát triển rất mạnh mẽ. Đó là vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay. Để đảm bảo cho thị trƣờng này hoạt động công khai, minh bạch thì yêu cầu công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận phải đƣợc tiến hành.
Một vấn đề quan trọng của việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là giúp cho nhà nƣớc có cơ sở pháp lý trong việc thu tiền sử dụng đất, tăng nguồn ngân sách cho nhà nƣớc. Vì vậy để thực hiện tốt việc quản lý nhà nƣớc về đất đai và tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tƣợng sử dụng đất hợp pháp có quyền lợi và nghĩa vụ đối với nhà nƣớc trong việc sử dụng đất đai thì nhiệm vụ không thể thiếu đƣợc là phải thực hiện công tác cấp GCNQSDĐ trên phạm vi cả nƣớc, để dựa vào đó nhà nƣớc quản lý chặt chẽ hơn quản lý tới từng thửa đất giúp cho việc sử dụng đất hiệu quả hơn nữa. 8 n GCNQSDĐ là cơ sở pháp lý cho việc quản lý và sử dụng đất đai và đƣợc thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ "dân biết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra" nếu làm tốt công tác này thì nâng cao việc sử dụng đất có hiệu quả hơn, góp phần thúc đẩy sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nƣớc, từng bƣớc hoàn thiện hệ thống pháp luật để phù hợp với hiện tại và tƣơng lai. Cù Vân là một xã thuộc huyện Đại Từ thuộc tỉnh Thái Nguyên cách TP.
Thái Nguyên khoảng 15km về phía bắc, là một trong những xã trọng điểm của huyện. Mặc dù công tác đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của xã Cú Vân đã đƣợc các ngành các cấp quan tâm nhƣng kết quả còn nhiều hạn chế. Cùng với đó là quá trình đô thị hoá nhanh, dân số đông, bình quân diện tích đất trên đầu ngƣời ngày càng thấp, giá đất ngày càng tăng cao là các nguyên nhân chủ yếu để biến động đất đai ngày càng tăng lên và trở lên phức tạp hơn. Do đó muốn quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả và hợp lý thì đòi hỏi phải nắm chắc quỹ đất đai của địa phƣơng nên công tác cấp GCNQSD đất cần phải dƣợc quan tâm hơn nữa.
Chính vì những lý do trên, mà đề tài: “Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Cù Vân , huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013 - 2015” đƣợc thực hiện. - Đánh giá những thuận lợi, khó khăn của công tác đăng ký và cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã Cù Vân – huyện Đại Từ giai đoạn 2013 - 2015. - Đề xuất những giải pháp thích hợp để khắc phục khó khăn và đẩy nhanh việc thực hiện cấp GCNQSDĐ cho hộ gia đình, cá nhân trong phƣờng trong giai đoạn tiếp theo, đồng thời giúp cho công tác quản lý đất đai trên địa bàn đƣợc tốt hơn. Mục đích của đề tài - Đánh giá kết quả cấp GCNQSD đất trên địa bàn xã Cù Vân, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.
- Xác định những thuận lợi, khó khăn trong công tác cấp GCNQSD đất trên địa bàn xã Cù Vân, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. - Đề xuất những giải pháp để khắc phục những tồn tại và nâng cao hiệu quả công tác cấp GCNQSD đất tại địa phƣơng.Yêu cầu của đề tài - Nắm vững và thực hiện theo đúng luật đất đai 2013 và các văn bản hƣớng dẫn thi hành về công tác cấp GCNQSDĐ. - Số liệu điều tra thu thập phải chính xác, tài liệu phải phản ánh trung thực. 9 n - Những phân tích đánh giá phải dựa trên cơ sở pháp lý và tình hình chung.
- Những kiến nghị đƣa ra phải có tính khả thi, phù hợp với thực trạng ở địa phƣơng và phù hợp với luật đất đai do nhà nƣớc quy định.Ý nghĩa của đề tài - Trong học tập: Củng cố và bổ sung hoàn thiện kiến thức đã học trong nhà trƣờng, đồng thời là cơ hội để sinh viên bƣớc đầu tiếp cận với thực tế nghề nghiệp trong tƣơng lai. - Nắm vững những quy định của luật đất đai và các văn bản dƣới luật về đất đai của trung ƣơng và địa phƣơng về cấp GCNQSDĐ. - Đối với thực tiến sản xuất: Đề tài đánh giá, phân tích những thuận lợi khó khăn của công tác đăng ký đất đai và cấp GCNQSDĐ. Từ đó đề xuất những giải pháp thích hợp với thực tế của địa phƣơng góp phần hoàn thành công tác cấp GCNQSDĐ đối với xã Cù Vân trong thời gian tới.
10 n PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 2.1 Cơ sở lý luận của quản lý nhà nƣớc về đất đai 2.1 Các nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội, vì vậy việc quản lý nguồn tài nguyên này là một vấn đề đƣợc quan tâm hàng đầu ở bất cứ quốc gia nào. Nhà nƣớc muốn tồn tại và phát triển thì phải nắm chắc nguồn tài nguyên này. Xuất phát từ vai trò và tầm quan trọng của đất đai đối với chiến lƣợc phát triển kinh tế xã hội. Nhà nƣớc ta đã xây dựng một hệ thống chính sách đất đai chặt chẽ nhằm tăng cƣờng công tác sử dụng đất trên phạm vi cả nƣớc.
Nhà nƣớc quản lý đất đai thông qua các văn bản pháp luật. Nhà nƣớc giao cho UBND các cấp phải thực hiện việc quản lý nhà nƣớc về đất đai trên toàn bộ ranh giới hành chính đối với tất cả các loại đất theo quy định của pháp luật, để công tác quản lý đất đai cũng nhƣ vân đề sử dụng đất đai mang lạ hiệu quả tốt nhất. Luật đất đai năm 2013 đƣợc ra đời thay thế Luật đất đai ra đời ngày 26/11/2003 đã thể hiện đƣợc vai trò của Nhà nƣớc với việc quản lý tài nguyên đất. Để quản lý vốn đất đai chặt chẽ, phù hợp với lòng dân mà vẫn thể hiện đƣợc quyền sở hữu của Nhà nƣớc về đất đai, Nhà nƣớc đã có những chủ trƣơng, đƣờng lối chính sách quy định về quản lý đất đai.
Đặc biệt Ngày 29 tháng 11 năm 2013, tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội Khóa XIII đã thông qua Luật đất đai năm2013. Luật đất đai năm 2013 có 14 chƣơng với 212 điều, tăng 07 chƣơng và 66 điều so với Luật đất đai năm2003, đã thể chế hóa đúng và đầ y đủ nhƣ̃ng quan điểm, định hƣớng nêu trong Nghị quyết số 19-NQ/TW Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng, đồng thời khắc phục, giải quyết đƣợc những tồn tại, hạn chế phát sinh trong quá trình thi hành Luật đất đai năm 2003 Để công tác quản lý cũng nhƣ vấn đề sử dụng đất đai mang lại hiệu quả cao nhất tại Điều 22 (Luật đất đai, năm 2013) [7] đã đề ra 15 nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai nhƣ sau: 1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính.
Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất, lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất. Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Quản lý việc bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi thu hồi đất.
Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thống kê, kiểm kê đất đai. Xây dựng hệ thống thông tin đất đai. Quản lý tài chính về đất đai.
Quản lý và phát triển thị trƣờng quyền sử dụng đất trong thị trƣờng bất động sản. Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của ngƣời sử dụng đất. Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. Phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai.
Giải quyết tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất đai. Quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất đai. Thông qua 15 nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai thì nội dung công tác đăng ký cấp GCNQSD đất là cơ sở để xác lập mối quan hệ pháp lý đầy đủ giữa nhà nƣớc và ngƣời sử dụng đất. Đây là cơ sở để nhà nƣớc bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sử dụng đất.
Mặt khác cũng thông qua hoạt động này mà nhà nƣớc thực hiện quyền giám sát tình hình sử dụng đất đai của các chủ sử dụng theo đúng quy định của pháp luật.