chương itrình idành iriêng icho itrẻ iem. i Lý iluận ivề ithực ihiện ichính isách igiáo idục iđối ivới itrẻ ikhuyết itật 17 Thuật ingữ i“chính isách” iđược idùng irộng irãi itrong ilý ithuyết iphát itriển ihiện đại. iCó inhiều icách itiếp icận iđể iđưa ira inhững ikhái iniệm ivề ichính isách, idưới i các igóc iđộ iquản ilý, ichính itrị ihay ihành ichính. iTiếp icận idưới igóc iđộ iquản ilý, i “chính isách” iđược ixem iở ihai imức iđộ iphạm ivi: i Ở iphạm ivi ihẹp, ichính isách iđặt itrong imối iquan ihệ igiữa ichủ ithể ivà iđối tượng iquản ilý, ilà inhững iquy iđịnh, iđiều ikiện icủa ichủ ithể iquản ilý iđặt ira ivà i thực ihiện inhằm iđưa ihoạt iđộng icủa iđối itượng iquản ilý itheo iý ichí, imục iđích i của imình.
i Rộng ihơn, ichính isách iđặt itrong imối iquan ihệ igiữa ichủ ithể iquản ilý ivà khách ithể iquản ilý icòn iđược ihiểu inhư ilà inhững iđối isách, iứng ixử icủa itổ ichức, i quốc igia iđối ivới imôi itrường ixã ihội, itự inhiên ivà ichính itrị imà ichính ithể iđó itồn i tại. iNhất ilà itrong ihệ ithống imở ivề ikinh itế, ichính itrị i, ixã ihội iở iđó ixuất ihiện i nhiều imối iquan ihệ ivới inhững ivị itrí, ivai itrò, isự itương itác ikhác inhau. i James iAnderson iđã ikhái iquát: i“chính isách ilà imột iđường ilối ihành iđộng icó mục iđích iđược iban ihành ibởi imột ihoặc imột inhóm icác inhà ihoạt iđộng iđể igiải i quyết imột ivấn iđề iphát isinh ihoặc ivấn iđề iquan itâm” i[Error! Reference i source not found. iKhái iniệm inày iở iViệt iNam iđược ihiểu i“Chính sách ilà imột itập ihợp ibiện ipháp iđược ithể ichế ihóa, imà imột ichủ ithể iquyền ilực, i hoặc imột ichủ ithể iquản ilý iđưa ira, itrong iđó icó isự iưu iđãi imột ihoặc imột isố i nhóm ixã ihội, ikích ithích ivào iđộng icơ ihoạt iđộng icủa ihọ, iđịnh ihướng ihoạt i động icủa ihọ inhằm ithực ihiện imột imục itiêu inào iđó itrong ichiến ilược iphát itriển i của imột ihệ ithống ixã ihội” i[Error! Reference source not found.
Quy itrình ithực ihiện ichính isách iđối ivới itrẻ iem ikhuyết itật Thực ihiện ichính isách iđối ivới iTEKT imang iđầy iđủ iđặc iđiểm icủa iquá itrình i thực ihiện ichính isách inói ichung. iVới ibản ichất ilà ihoạt iđộng ixã ihội icủa icon i người, ithực ihiện ichính isách iđối ivới iTEKT ivới inhững iđặc ichung icủa icác ihoạt i 18 động ixã ihội ikhác iđồng ithời ivới ibản ichất ipháp ilý icủa imình, ithực ihiện ichính i sách iđối ivới iTEKT iđã itạo inên inhững iđặc iđiểm inổi itrội ivà iđặc ithù isau iđây: i Nói iđến iviệc ithực ihiện ichính isách iđối ivới iTEKT ibao igiờ icác ichủ ithể icũng quan itâm itới iviệc ithực ihiện icái igì. iNói icách ikhác ilà ithực ihiện inội idung iliên i quan itới iTEKT ivà icách ithức, ihình ithức ithực ihiện ibằng ihình ithức inào. iNhư i vậy, itính ihợp ipháp itrong iquá itrình ithực ihiện ichính isách iđối ivới iTEKT ibao i gồm ithực ihiện iđầy iđủ iquy itrình ithực ihiện ichính isách: iXây idựng ikế ihoạch i triển ikhai ithực ihiện ichính isách, ibao igồm: iKế ihoạch itổ ichức, iđiều ihành, ikế i hoạch icung icấp icác inguồn ivật ilực, ikế ihoạch ikiểm itra, iđôn iđốc ithực ihiện i chính isách, idự ikiến inhững inội iquy, iquy ichế; iphổ ibiến, ituyên itruyền ichính i sách; iphân icông, iphối ihợp ithực ihiện ichính isách; iđôn iđốc ithực ihiện ichính i sách; iđánh igiá, itổng ikết irút ikinh inghiệm.
i Thực ihiện ichính isách iđối ivới iTEKT ilà imột iquá itrình icó imục iđích, inó ibao gồm inhiều ihoạt iđộng ikế itiếp inhau. iĐể ibiến inhững iquyền ivà inghĩa ivụ ipháp ilý i bảo ivệ iTEKT ithành inhững ihành ivi ixử isự itrong ithực itế ithì icần ithiết iphải i thông iqua ihàng iloạt ilà icác ihoạt iđộng icụ ithể icủa icon ingười imà icác ihoạt iđộng i đó iphải icó imục iđích, imục itiêu icụ ithể. i Các hoạt động cụ thể đó bao gồm: Chủ thể tìm hiểu các quy định của pháp luật có nội dung cụ thể như thế nào? Xem xét vị trí, chức năng vai trò của bản thân, ra các quyết định về cách thức, thời gian hoạt động cụ thể. Tất cả các hoạt động đó phải cần thiết xác định mục tiêu cụ thể là bảo vệ và bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của TEKT thông qua việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật cụ thể.
Tính mục đích có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình thực hiện pháp luật nói chung và thực hiện chính sách đối với trẻ em khuyết tật nói riêng. Thực hiện chính sách đối với TEKT là đưa đường lối, chủ trương của Đảng về chính sách đối với trẻ khuyết tật vào cuộc sống, khẳng định bản chất 19 tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa. Thông qua chỉ đạo việc triển khai và tổ chức thực hiện chính sách, tổ chức Đảng thể hiện vai trò lãnh đạo của mình và đánh giá đúng mức về năng lực và sức chiến đấu của tổ chức Đảng. Đảng và Nhà nước định hướng mọi TEKT đều hòa nhập cộng đồng, tạo điều kiện phát huy mọi khả năng của mình để vươn lên trong cuộc sống và học tập, giảm bớt gánh nặng của gia đình và xã hội, trở thành những thành viên có ích cho xã hội.
Từ các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước đề ra, các chủ thể thực hiện chính sách bằng cách xây dựng và ban hành văn bản, chương trình, dự án thực hiện chính sách để cụ thể hóa mục tiêu và giải pháp chính sách cho từng giai đoạn thời gian và địa bàn cụ thể. Kết quả của việc thực hiện chính sách phải bảo đảm mọi TEKT ở các vùng sâu, vùng xa cũng như khu vực thành phố, nông thôn đều được hưởng bình đẳng các quyền của TEKT, đó là quyền được đi học, được chăm sóc sức khỏe, được tham gia vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, được tiếp cận với các phương tiện giao thông công cộng dành cho TEKT, được giảm vé khi tham gia giao thông, được tiếp cận với các hoạt động công nghệ, thông tin. Vì vậy trong quá trình thực hiện chính sách các chủ thể cần thể chế hóa định hướng, mục tiêu của Đảng và nhà nước, và thực hiện theo đúng mục tiêu, bên cạnh đó các chủ thể cần tổng kết, đánh giá việc thực hiện chính sách đối với TEKT trên phạm vi quốc gia và từng bước tiếp cận Công ước quốc tế về quyền của TEKT. Không thể phủ nhận sự song hành của TEKT trong đời sống xã hội và điều đó có nghĩa rằng nhà nước cần phải có trách nhiệm đối với việc bảo đảm cho TEKT được tiếp cận đầy các quyền như những trẻ em bình thường.
Vì vậy trên cơ sở chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn, cách chủ thể thực hiện chính sách đối với TEKT cần áp dụng thực hiện một cách đồng bộ, thống nhất và hiệu quả nhằm đưa chính sách vào đời sống xã hội, thực hiện tốt các mục tiêu mà Đảng và Nhà nước 20 đặt ra để TEKT nhận được sự chăm sóc tốt nhất trong điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước ta hiện nay. Căn cứ theo các quy định của Luật, TEKT được hưởng chính sách đặc biệt ưu tiên trong giáo dục. Tuy nhiên,khi các chủ thể xây dựng kế hoạch thực hiện, kế hoạch về kinh phí, kế hoạch nhân sự, cơ sở vật chất, giáo trình đã gặp rất nhiều khó khăn như khó khăn về kinh phí, thiếu giáo viên về lĩnh vực giáo dục hòa nhập hoặc giáo viên thiếu chuyên môn về lĩnh vực này, đặc biệt là lúng túng trong quá trình biên soạn giáo trình. Do đó tỷ lệ trẻ em đưa vào các trường công lập để giáo dục hòa nhập tại nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước không cao, thậm chí do điều kiện vật chất nhiều trường còn từ chối tiếp nhận trẻ khuyết tật vào giáo dục hòa nhập.
Trong quá trình thực hiện chính sách mà gặp phải những chính sách không phù hợp, không khả thi, cần có những kiến nghị với Nhà nước, với các nhà hoạch định chính sách để điều chỉnh, bãi bỏ hoặc bổ sung cho phù hợp để chính sách đối với TEKT thực sự có hiệu quả và đi vào cuộc sống, giúp trẻ khuyết tật có được cuộc sống tốt đẹp hơn. Như vậy, thực hiện chính sách đối với TEKT là quá trình biến các chính sách thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động có tổ chức trong bộ máy nhà nước nhằm hiện thực hóa các chính sách đối với trẻ em khuyết tật đã đề ra. Quy trình thực hiện chính sách đối với trẻ em khuyết tật + Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách đối với trẻ em khuyết tật Tổ chức thực hiện chính sách đối với trẻ em khuyết tật là quá trình phức tạp, diễn ra trong một thời gian dài, vì thế chúng cần được lập kế hoạch, chương trình để các cơ quan nhà nước triển khai thực hiện chính sách một cách chủ động hoàn toàn. Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách đối với TEKT được xây dựng trước khi chính sách đi vào cuộc sống.
Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách đối với TEKT bao gồm những nội dung cơ bản: 21 Kế hoạch tổ chức điều hành: Nội dung kế hoạch gồm những dự kiến về phối hợp triển khai thực hiện chính sách và hệ thống các cơ quan chủ trì; số lượng và chất lượng nhân sự tham gia tổ chức thực hiện; cơ chế tác động giữa các cấp thực hiện chính sách. Kế hoạch cung cấp các nguồn vật lực gồm dự kiến về các nguồn lực tài chính, cơ sở kiến trúc, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ cho tổ chức thực hiện chính sách đối với trẻ em khuyết tật. Kế hoạch thời gian triển khai thực hiện đó là dự kiến về thời gian duy trì chính sách; dự kiến các bước tổ chức triển khai từ tuyên truyền chính sách đến tổ chức rút kinh nghiệm. Mỗi bước đều có mục tiêu cần đạt được và thời gian dự kiến cho việc thực hiện mục tiêu.
Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách là những dự kiến về tiến độ, hình thức, phương pháp kiểm tra, giám sát tổ chức thực hiện chính sách. Dự kiến những nội quy, quy chế: Nội quy, quy chế trong thực hiện chính sách đối với TEKT bao gồm nội quy, quy chế về tổ chức, điều hành; về trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền hạn của cán bộ, công chức và các cơ quan nhà nước tham gia tổ chức điều hành chính sách; về các biện pháp khen thưởng, kỷ luật cá nhân, tập thể trong tổ chức thực hiện chính sách đối với trẻ em khuyết tật.