Luận văn thạc sĩ chính sách công thực hiện chính sách người có công với cách mạng trên địa bàn quận sơn trà thành phố đà nẵng

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách người có công với cách mạng tại quận Sơn Trà, Đà Nẵng, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Trần Nguyên Thuỳ Minh
• Người hướng dẫn: TS. Hà Thị Thư
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực hiện chính sách người có công với cách mạng trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách người có công với cách mạng

Chính sách công đối với người có công với cách mạng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước. Chính sách này không chỉ thể hiện sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc mà còn góp phần đảm bảo an sinh xã hội. Khái niệm chính sách công trong lĩnh vực này bao gồm các chế độ ưu đãi, hỗ trợ về vật chất và tinh thần cho người có công. Việc tổ chức thực hiện chính sách này cần được tiến hành một cách đồng bộ, hiệu quả, nhằm nâng cao đời sống cho các đối tượng. Theo Nghị quyết số 15-NQ/TW, việc cải thiện đời sống cho người có công là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng của toàn xã hội. Để thực hiện chính sách này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các tổ chức xã hội. Việc nghiên cứu lý luận về chính sách người có công sẽ giúp xác định rõ hơn các vấn đề cần giải quyết trong thực tiễn.

1.1. Khái niệm và vai trò của chính sách người có công với cách mạng

Chính sách người có công với cách mạng được hiểu là các quy định, chế độ ưu đãi dành cho những cá nhân đã có đóng góp cho sự nghiệp cách mạng. Vai trò của chính sách này không chỉ nằm ở việc hỗ trợ vật chất mà còn thể hiện sự tôn vinh, ghi nhận những cống hiến của họ. Chính sách này giúp tạo ra môi trường xã hội ổn định, khuyến khích các thế hệ sau tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, việc thực hiện chính sách này còn góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về trách nhiệm đối với người có công.

1.2. Tổ chức thực hiện chính sách người có công

Tổ chức thực hiện chính sách người có công cần được thực hiện qua nhiều bước, từ việc xác định đối tượng, quy trình xét duyệt hồ sơ đến việc cấp phát các chế độ ưu đãi. Cần có sự tham gia của các cơ quan chức năng, tổ chức xã hội và cộng đồng để đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong việc thực hiện chính sách. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả thực hiện mà còn tạo niềm tin cho người có công và gia đình họ. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc tuyên truyền, phổ biến chính sách để mọi người dân đều hiểu rõ quyền lợi của mình.

II. Thực trạng việc thực hiện chính sách người có công với cách mạng trên địa bàn quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng

Quận Sơn Trà là một trong những địa phương có số lượng người có công lớn tại Đà Nẵng. Thực trạng thực hiện chính sách người có công tại đây cho thấy nhiều kết quả tích cực, như việc cấp phát trợ cấp hàng tháng, hỗ trợ nhà ở và chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần khắc phục. Một số hồ sơ chưa được giải quyết kịp thời, dẫn đến bức xúc trong nhân dân. Việc thực hiện chính sách còn gặp khó khăn do thiếu thông tin, nhận thức của một số người dân về chính sách chưa đầy đủ. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện trong công tác tuyên truyền và quản lý hồ sơ. Đặc biệt, cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách tại địa phương.

2.1. Đặc điểm tình hình người có công với cách mạng

Tại quận Sơn Trà, số lượng người có công với cách mạng chủ yếu là thương binh, bệnh binh và gia đình liệt sĩ. Đặc điểm này tạo ra những thách thức trong việc thực hiện chính sách, đặc biệt là trong việc đảm bảo quyền lợi cho các đối tượng. Nhiều người có công còn gặp khó khăn trong cuộc sống, cần được hỗ trợ kịp thời. Việc nắm bắt tình hình và nhu cầu của người có công là rất quan trọng để có thể đưa ra các chính sách phù hợp.

2.2. Quy trình thực hiện chính sách người có công với cách mạng

Quy trình thực hiện chính sách người có công tại quận Sơn Trà bao gồm nhiều bước từ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định đến phê duyệt và cấp phát chế độ. Tuy nhiên, quy trình này còn gặp nhiều khó khăn, như thủ tục rườm rà, thiếu minh bạch. Điều này dẫn đến tình trạng một số hồ sơ bị chậm trễ trong việc giải quyết. Cần có sự cải cách trong quy trình để đảm bảo tính hiệu quả và công bằng cho tất cả các đối tượng. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ cũng là một giải pháp cần được xem xét.

III. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách người có công với cách mạng trên địa bàn quận Sơn Trà thành phố Đà Nẵng

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách người có công tại quận Sơn Trà, cần có một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách đến từng người dân, giúp họ hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Thứ hai, cần cải cách quy trình xét duyệt hồ sơ, giảm thiểu thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người có công trong việc tiếp cận các chế độ ưu đãi. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và tổ chức xã hội để đảm bảo việc thực hiện chính sách được đồng bộ và hiệu quả. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao đời sống cho người có công mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng, văn minh.

3.1. Quan điểm định hướng chung của Đảng bộ chính quyền quận Sơn Trà

Đảng bộ và chính quyền quận Sơn Trà đã xác định việc thực hiện chính sách người có công là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác an sinh xã hội. Quan điểm này thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến đời sống của người có công, đồng thời khẳng định trách nhiệm của toàn xã hội trong việc chăm sóc và hỗ trợ họ. Định hướng này cần được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động thiết thực, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người có công.

3.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách người có công, cần triển khai các giải pháp như: Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ làm công tác chính sách, đảm bảo họ có đủ năng lực và kiến thức để thực hiện nhiệm vụ. Cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý hồ sơ người có công một cách khoa học, giúp dễ dàng theo dõi và quản lý. Đồng thời, cần có các chương trình hỗ trợ, tư vấn cho người có công trong việc tiếp cận các dịch vụ xã hội, y tế, giáo dục. Những giải pháp này sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người có công và gia đình họ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG 1. Người có công 1. Khái niệm Ở mỗi thời kỳ, chế độ khác nhau thì chính sách người có công cũng khác nhau. Nhưng suy cho cùng thì chính sách ưu đãi đối với người có công là sự ghi nhận những công lao của họ cho đất nước, là những chế độ đãi ngộ về vật chất và tinh thần, là sự bày tỏ lòng biết ơn đến những người đã hy sinh, những người đã cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ và phát triển đất nước.

Trước đây, tại Thông tư số 16-TBXH ngày 11/10/1977 của Bộ Thương binh Xã hội (nay là Bộ LĐ-TB&XH) về hướng dẫn thi hành Quyết định số 208-CP ngày 20/7/1977 của Hội đồng Chính phủ về chế độ đãi ngộ đối với những người và gia đình có công với cách mạng có quy định: “Những người và gia đình NCCVCM là những người trực tiếp giúp đỡ cách mạng khi chưa giành được chính quyền, hoặc trong vùng bị địch kìm kẹp, khủng bố gắt gao; sự giúp đỡ này nếu bị lộ sẽ gây nguy hiểm cho người giúp đỡ cách mạng về tính mạng, tài sản như bị địch bắt bớ, tù đày, sát hại, triệt phá nhà cửa,v.v… NCCVCM được hưởng chế độ đãi ngộ là người trực tiếp giúp đỡ cách mạng, được đứng tên trong quyết định khen thưởng. - Tại Điều 1, Pháp lệnh 04/2012/UBTVQH13 ngày 16/7/2012 sửa đổi bổ sung một số điều của Pháp lệnh ưu đãi NCCVCM số 26/2005/PL-UBTVQH11 đã 9 được sửa đổi bổ sung theo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của lệnh ưu đãi NCCVCM số 35/2007/PL-UBTVQH11 quy định NCCVCM bao gồm: + Người hoạt động cách mạng từ trước ngày 1/1/1945 + Người hoạt động cách mạng từ ngày 1/1/1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 + Liệt sĩ + Bà mẹ Việt Nam anh hùng + Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân + Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến + Thương binh, người hưởng chính sách như thương binh + Bệnh binh + Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học + Người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến bị địch bắt, tù đày + Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế + Người có công giúp đỡ cách mạng (Khái niệm cụ thể của từng loại đối tượng kể trên được định nghĩa rõ ràng, cụ thể tại Pháp lệnh ưu đãi NCCVCM số 26/2005/PL-UBTVQH11) Thuật ngữ “người có công” theo một số công trình đã nêu khái niệm “người có công” theo 2 nghĩa sau: Theo nghĩa rộng: “Người có công là những người không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, dân tộc, nam nữ, tuổi tác, đã tự nguyện cống hiến sức lực, tài năng, trí tuệ, có người hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp dựng nước, giữ nước và kiến thiết đất nước. Họ là người có những thành tích đóng góp hoặc những cống hiến xuất sắc phục vụ vì lợi ích của đất nước, của dân tộc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận theo quy định của pháp luật”. Ở đây có thể thấy rõ những tiêu chí cơ bản của người có công, đó là phải có đóng góp, cống hiến xuất sắc và vì lợi ích dân tộc.

Những đóng góp, cống hiến của họ có thể là trong các cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do cho Tổ quốc và cũng có thể là trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước [30, tr. Theo nghĩa hẹp: “Người có công là những người không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, dân tộc, nam nữ, tuổi tác có những đóng góp, những cống hiến xuất sắc 10 trong thời kỳ trước cách mạng tháng Tám năm 1945, trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, được các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền công nhận theo quy định của pháp luật”. Ở khái niệm này, người có công bao gồm người tham gia hoặc giúp đỡ cách mạng, họ đã hy sinh cả cuộc đời mình hoặc một phần thân thể hoặc có thành tích đóng góp cho sự nghiệp cách mạng [30, tr. Tóm lại, có thể hiểu một cách đơn giản: NCCVCM là những người không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, dân tộc, nam nữ, tuổi tác,… đã đóng góp công lao hoặc hy sinh tính mạng, hi sinh một phần thân thể trong thời kỳ cách mạng tháng Tám, trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế,…được các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền công nhận.

Đặc điểm, nhu cầu người có công với cách mạng - Đặc điểm Trong suốt chiều dài những cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nước, NCCVCM là những người hầu hết đều trải qua chiến tranh, họ luôn nhớ về những người cùng hoạt động cách mạng, những đồng đội đã anh dũng hy sinh; có ý thức tự hào về quá khứ cống hiến của mình cho cách mạng, có tinh thần trách nhiệm giữ gìn những phẩm chất và truyền thống cách mạng; phần lớn họ tuổi đã cao, sức khỏe bị suy giảm nhiều do bị thương tật, bệnh tật; họ có nhiều công lao, đóng góp cho cách mạng, cho đất nước. Khi hòa bình lập lại, NCCVCM tiếp tục có nhiều đóng góp vào công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, họ luôn trăn trở trước vận mệnh của đất nước; họ tình nguyện tham gia vào các hoạt động đi tìm đồng đội, các hoạt động xã hội ở địa phương; là tấm gương cho gia đình, dòng họ, con cháu noi theo; họ nhạy cảm với các chính sách, chế độ của Đảng và Nhà nước. Có thể nói rằng họ là những người có uy tín, là lực lượng trụ cột có tiếng nói quan trọng trong cộng đồng dân cư, trong đời sống xã hội để vận động nhân dân hưởng ứng thực hiện các chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, do sống trong môi trường, điều kiện kinh tế thị trường, đối với những người có hoàn cảnh khó khăn, đôi lúc họ cũng có tâm trạng mặc cảm, cảm thấy mình bị thiệt thòi, thua thiệt, mất mát hơn so với những người xung quanh.

11 Đối với các thương, bệnh binh thời kỳ kháng chiến chống Pháp: Hiện nay số còn sống ít, tuổi cao, ít đòi hỏi quyền lợi cá nhân; nhưng đời sống tinh thần, nhu cầu về thông tin thời sự lại khá cao, họ thích tìm hiểu và tham gia bình luận tình hình thời sự trong nước và thế giới; muốn thường xuyên gặp gỡ bạn bè để trao đổi thông tin và ôn lại kỷ niệm, quá khứ hào hùng của dân tộc. Đối với thân nhân liệt sỹ và người có công với cách mạng: sự mất mát người thân là sự đau đớn lớn nhất đối với những người cha, người mẹ, người vợ, người con liệt sỹ mà không gì có thể bù đắp được. Họ rất muốn được sự quan tâm chia sẻ, động viên nhất là vào các dịp ngày lễ, ngày tết bởi họ cũng mong muốn có được sự đầm ấm hạnh phúc trong những ngày này. Nhìn chung người có công có những đặc điểm khác nhau đòi hỏi công tác chăm sóc cũng khác nhau và phải tìm hiểu kỹ đặc điểm, nhu cầu của họ.

Điều này có ý nghĩa rất quan trọng để đưa ra những giải pháp chăm sóc, hỗ trợ phù hợp, đem lại hiệu quả cao, nhằm bù đắp phần nào những hy sinh cống hiến to lớn của người có công với cách mạng. - Nhu cầu Ở mỗi thời đại, nhu cầu của mỗi con người rất khác nhau. Nhu cầu của con người thường rất đa dạng, phong phú, tùy thuộc vào hoàn cảnh sống, nhận thức, văn hóa, vị trí xã hội, điều kiện kinh tế của mỗi người. Để tồn tại, con người cần phải được đáp ứng những nhu cầu cơ bản thiết yếu nhất cho sự sống như ăn mặc, nhà ở, ngủ nghỉ, y tế.

Để phát triển, con người cần những nhu cầu cao hơn như sự an toàn, được học hành, được tôn trọng, yêu thương. Sự vận động và phát triển của xã hội loài người cuối cùng nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu ngày càng cao, càng nhiều của con người. Đồng thời việc đáp ứng nhu cầu ngày càng cao, càng nhiều ấy cũng chính là động cơ thúc đẩy con người tham gia vào các hoạt động sản xuất, hoạt động xã hội. Để làm rõ nhu cầu của NCCVCM, tác giả áp dụng thuyết nhu cầu của A.Maslow để nghiên cứu.

Từ đó xem xét nhu cầu nào đã được đáp ứng, sự đảm bảo, đảm bảo ở mức độ nào, tính bền vững ra sao; nhu cầu nào chưa được đáp ứng; NCCVCM muốn được đáp ứng nhu cầu nào trước, nhu cầu nào sau hay theo trình tự 5 nhu cầu từ thấp tới cao của tác giả A. 12 Qua nghiên cứu, tác giả nhận thấy, hiện nay NCCVCM có những nhu cầu sau: - Đối với nhu cầu sống: Trải qua nhiều năm tháng tham gia chiến đấu, phục vụ kháng chiến, công tác nơi chiến trường gian khổ trở về với cuộc sống đời thường, NCCVCM gặp nhiều khó khăn trong việc bắt nhịp với cuộc sống, nhất là ở những khu vực đô thị có cuộc sống thay đổi nhanh chóng. Vì số đông NCCVCM tuổi đã cao, sức khỏe bị suy giảm do thương tật, bệnh tật, di chứng của chiến tranh, thiếu vốn, trình độ tay nghề thấp hoặc không có nên cuộc sống còn nhiều khó khăn; mức sống của NCCVCM chưa thể ngang bằng với mức sống bình quân của người dân nơi cứ trú; cuộc sống của họ và nhiều gia đình phụ thuộc vào nguồn trợ cấp hằng tháng; nhiều gia đình chưa có nhà ở ổn định. - Đối với nhu cầu an toàn: NCCVCM đã trải qua những phút giây sinh tử, lằn ranh giữa sự sống và cái chết, sự tra tấn của quân thù.

nên họ hiểu được sự tàn khốc, mất mát, đau thương do chiến tranh gây ra. Vì vậy họ rất quý trọng sự sống; muốn được sống, nghỉ ngơi, sinh hoạt, làm việc trong sự an bình, độc lập; muốn được xã hội quan tâm, gia đình chăm sóc, muốn được tiếp cận với các dịch vụ y tế để khám chữa bệnh nhằm đảm bảo sức khỏe. - Đối với nhu cầu thuộc về một nhóm nào đó: NCCVCM hiện nay tuổi đã cao nên rất muốn được quan tâm, chia sẻ, sự đồng cảm nên rất muốn sinh hoạt với đồng đội để ôn lại kỷ niệm; muốn tham gia sinh hoạt trong Hội Người cao tuổi, Hội Cựu chiến binh, câu lạc bộ dưỡng sinh, hội hoa viên. để khuây khỏa tâm hồn và vơi đi ký ức buồn của chiến tranh cũng như sự khác biệt về ý thức thế hệ với các thành viên nhỏ tuổi trong gia đình.

- Đối với nhu cầu được tôn trọng: với phần lớn con người nói chung, NCCVCM nói riêng, đây là nhu cầu quan trọng.