Đặt vấn đề Trải qua hàng triệu năm cùng với những biến động của tự nhiên, đất đai đã trở thành thành phần quan trọng nhất của môi trường sống, là sản phẩm của tự nhiên ban tặng cho con người, là địa bàn phân bố dân cư, xây dựng các công trình văn hóa, kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng. Đất đã tạo ra con người và con người cùng với sức lao động, cộng với trí thông minh tuyệt vời của mình đã làm thay đổi hẳn bộ mặt của trái đất. Cũng từ đó đất đai trở thành điều kiện sinh tồn, trở thành cơ sở để thực hiện quá trình sản xuất, tạo ra của cải vật chất cho sản xuất. Mọi quá trình sản xuất và các hoạt động của con người đều cần đến một mặt bằng và khoảng không gian lãnh thổ nhất định.
Nếu không có đất đai thì không có một ngành sản xuất nào, một xí nghiệp nào có thể hoạt động được. Như vậy, nếu không có đất sẽ không có hoạt động sản xuất, không có sự tồn tại của con người. Đất là bất động sản nhưng luôn “ động” quyền sử dụng đất được nguời dân trao đổi trên thị trường khiến cho đất đai trở thành một thị trường nóng và sôi động rất khó quản lý. Các hình thức chuyển quyền diễn ra mạnh, người dân ngày càng có nhiều nhu cầu sử dụng đất cho ở, kinh doanh,… để đảm bảo cho mọi hoạt động chuyển quyền diễn ra hợp lý theo pháp luật thì công tác quản lý hoạt động này cần phải thường xuyên hơn.
Thị trấn Phong Thổ nằm khu vực phía bắc và gần cửa khẩu giáp biên giới Vân Nam Trung Quốc. Với vị trí địa lý trên,thị trấn Phong Thổ có nhiều cơ hội trao đổi, giao thương với thị trường bên ngoài, tiếp cận với tiến bộ khoa học tiên tiến. Trong những năm qua,đặc biệt trong những năm trở lại đây việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của nhà nước đại diện chủ sở hữu và chủ sử dụng đất đai đã đạt được nhiều thành tích đáng kể, tuy nhiên bên cạnh đó còn gặp nhiều khó h 2 khăn nhất định trong quá trình thực hiện luật đất đai. Do đó để thấy được những mặt tồn tại và yếu kém trong công tác quản lý nhà nước về đất đai nói chung và trong việc bảo vệ quyền lợi cũng như nghĩa vụ của nhà nước về chủ sở hữu trong quá trình quản lý và sử dụng đất đai, ta cần đánh giá một cách khách quan trong những kết quả đã đạt được, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm nhằm quản lý và sử dụng đất đai một cách có hiệu quả nhất.
Xuất phát từ thực tiễn và nhu cầu trên, được sự nhất trí của ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa quản lý tài nguyên, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo Th. Trương Thành Nam, em tiến hành thực hiện đề tài :“ Đánh giá công tác chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại thị trấn Phong Thổ, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu giai đoạn 2015 - 2017” để có cái nhìn đúng đắn về công tác chuyển quyền sử dụng đất , phát huy ưu điểm, hạn chế những nhược điểm và khắc phục những tồn tại trong công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn thị trấn.Mục tiêu và yêu cầu của đề tài - Mục tiêu Đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất tại thị trấn Phong Thổ, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu giai đoạn 2015 – 2017. - Yêu cầu của đề tài + Nhằm đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Phong Thổ. + Đánh giá tình hình quản lý và sử dụng đất của thị trấn Phong Thổ giai đoạn 2015 – 2017.
+ Nhằm đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất của thị trấn Phong Thổ giai đoạn 2015 – 2017. + Đánh giá việc thực hiện của cán bộ quản lý và sự hiểu biết của người dân thị trấn Phong Thổ về chuyển quyền sử dụng đất. h 3 + Tìm ra những khó khăn tồn tại, đề xuất các giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi và quản lý tốt việc chuyển quyền sử dụng đất. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học : Giúp chúng em vận dụng được những kiến thức đã học vào thực tế, tích lũy kiến thức và kinh nghiệm phục vụ công tác sau này.
- Ý nghĩa trong thực tiễn: Qua việc nghiên cứu đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất tại thị trấn Phong Thổ, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu chúng em tìm ra những giải pháp tốt nhất để hoàn thiện công tác tổ chức cũng như việc thực hiện quản lý quy trình chuyển quyền sử dụng đất của các cơ quan ban ngành. Đồng thời góp phần vào công cuộc cải cách hành chính một cách tốt hơn. h 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.
Cơ sở lý luận của đề tài Việc chuyển QSDĐ là cơ sở cho việc thay đổi quan hệ pháp luật đất đai. Trong quá trình sử dụng đất đai từ trước đến nay luôn có sự biến động do chuyển QSDĐ. Mặc dù, trong Luật Đất đai 1993 Nhà nước chỉ quy định phạm vi hạn hẹp trong việc chuyển QSDĐ như chỉ quy định cho phép chuyển quyền sử dụng với đất nông nghiệp, như chuyển đổi, còn chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp và thừa kế các loại đất hầu như bị cấm đoán. Nhưng thực tế các quyền này vẫn diễn ra rất sôi động và trốn tránh sự quản lý của Nhà nước.
Luật Đất Đai 2013 được sửa đổi thời là hành lang pháp lí điều chỉnh các quan hệ về đất đai đã được quốc hội thông qua vào sáng 29 tháng 11 năm 2013. Luật Đất đai 2013, Nhà nước tiếp tục bổ xung thêm những điều luật mới về chuyển QSDĐ cho người sử dụng đất dễ dàng và thuận lợi hơn và cũng đồng thời chọn lọc và rút gọn những điểm chưa phù hợp như bỏ đi hình thức, bảo lãnh bằng giá trị QSDĐ. Cơ sở thực tiễn của đề tài Cùng với sự phát triển của toàn cầu, Việt Nam đang dần đổi mới với xu thế hiện đại hóa đất nước. Xã hội ngày càng phát triển, thị trường đất đai ngày càng sôi động.
Vì vậy nhu cầu chuyển quyền sử dụng đất của người sử dụng đất cũng như công tác quản lý hành chính Nhà nước về đất đai là một yếu tố khách quan nhằm đạt tới một sự phát triển cao hơn, phù hợp hơn nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người sử dụng cũng như toàn xã hội. Thị trấn Phong Thổ là một thị trấn thuộc huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, trong quá trình đổi mới nền kinh tế đất đai đã trở thành một yếu tố quan trọng phục vụ cho việc phát triển. Vì vậy mà đất đai ngày càng có giá trị hơn, nhu cầu sử dụng đất cho các mục đích phát triển cũng tăng lên nhanh chóng. h 5 Công tác quản lý nhà nước về đất đai cũng gặp nhiều khó khăn, phải nhanh chóng cập nhật các Thông tư, Nghị định mới.
Đa phần người dân chưa bắt kịp với những thay đổi, những hiểu biết về đất đai còn hạn chế, các hộ chưa thấy được tầm quan trọng của tính pháp lý đối với đất đai mà hộ đang có. Còn rất nhiều hộ tự ý chuyển quyền sử dụng cho nhau mà không thông qua Pháp luật, chính vì vậy công tác quản lý Nhà nước về đất đai còn khó khăn. Thực tế cho thấy trong thời gian qua, kể từ khi Luật đất đai 2013 ra đời và có hiệu lực đã tạo cơ sở pháp lý chặt chẽ cho việc quản lý và sử dụng đất. Cùng với sự nỗ lực trong công tác tuyên truyền Pháp luật đến từng nguời đân thì công tác quản lý Nhà nước về đất đai có nhiều thay đổi theo hướng tích cực hơn.
Người dân ý thức hơn về vấn đề QSD đất và việc thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý về chuyển quyền sử dụng đất. Các cấp lãnh đạo cũng như UBND thị trấn Phong Thổ cùng các ngành liên quan đã xây dựng nhiều kế hoạch cho các hoạt động trong lĩnh vực đất đai nhằm đẩy mạnh hoạt động chuyển quyền sử dụng đất tại địa phương. Đây là một trong những nội dung cần phát huy hơn nữa nhằm tạo tiền đề cho người dân tích cực tham gia sản xuất phát triển kinh tế nói riêng và cho thành phố nói chung trong việc thu hút các nguồn đầu tư từ bên ngoài để xây dựng cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống nhân dân, thay đổi bộ mặt của thành phố trong tương lai. Cơ sở pháp lý của đề tài Để thực hiện tốt các QSD đất, từ năm 2013 đến nay Nhà nước đã ban hành các văn bản pháp quy liên quan như sau : * Các văn bản Luật - Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1992, ngày 15/04/1992 được Quốc hội thông qua; - Hiến pháp sửa đổi nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2013, ngày 28/11/2013 được Quốc hội thông qua; h 6 - Luật đất đai năm 2003, ngày 26 tháng 11 năm 2003 được Quốc hội thông qua; - Luật đất đai sửa đổi năm 2013, ngày 29 tháng 11 năm 2013 được Quốc hội thông qua; - Luật sửa đổi, bổ sung 1 số điều của các Luật về thuế 2014; - Bộ Luật dân sự năm 2005, ngày 14 tháng 06 năm 2005 được Quốc hội thông qua; - Luật thuế thu thập cá nhân số 04/2007/QH12 ngày 21 tháng 11 năm 2007; - Luật sửa đổi , bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 26/2012/QH13 ngày 22 tháng 11 năm 2012.