BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI ---------- ---------- NGUYỄN THỊ MINH TÂM ðÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU HỒI, BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG CỦA MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ðỊA BÀN THỊ Xà TỪ SƠN - TỈNH BẮC NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP Chuyên ngành : QUẢN LÝ ðẤT ðAI Mã số : 60.61 Người hướng dẫn khoa học: PGS. HỒ THỊ LAM TRÀ HÀ NỘI, 2010 LỜI CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa ñược sử dụng ñể bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam ñoan, mọi sự giúp ñỡ cho việc thực hiện Luận văn này ñã ñược cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong Luận văn ñều ñã ñược chỉ rõ nguồn gốc. Tác giả Nguyễn Thị Minh Tâm Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp.
i LỜI CÁM ƠN Trong thời gian thực hiện Luận văn này tôi ñã nhận ñược sự hướng dẫn nhiệt tình, chu ñáo từ các thầy cô giáo, sự ủng hộ giúp ñỡ của người thân, bạn bè ñồng nghiệp. Nhân dịp này, trước hết tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Hồ Thị Lam Trà ñã trực tiếp giúp ñỡ tôi trong thời gian thực hiện ñề tài. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn sự góp ý chân thành của các thầy, cô giáo khoa Tài nguyên và Môi trường, Viện ñào tạo sau ñại học – trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội.
Tôi xin chân thành cảm ơn Văn Phòng ñăng ký quyền sử dụng ñất tỉnh Bắc Ninh & Phòng tài nguyên thị xã Từ Sơn ñã giúp ñỡ tôi rất nhiều trong quá trình hoàn thiện luận văn. Tôi xin cảm ơn những người than trong gia ñình ban bè, ñồng nghiệp ñã khích lệ và tạo ñiều kiện tốt nhất ñể tôi hoàn thành Luận văn. Một lần nữa xin cảm ơn! Tác giả luận văn Nguyễn Thị Minh Tâm Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp. ii MỤC LỤC LỜI CAM ðOAN .ii MỤC LỤC.iii DANH MỤC BẢNG.
vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ðỀ TÀI. TỔNG QUAN VỀ VẤN ðỀ NGHIÊN CỨU. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG.
Sự cần thiết của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. ðặc ñiểm và những yếu tố tác ñộng ñến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ NGUYÊN TẮC CHUNG CỦA BỒI THƯỜNG, HỔ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ðẤT. Cơ sở pháp lý của bồi thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư khi Nhà nước thu hồi ñất.
Nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi ñất. NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CHÍNH SÁCH THU HỒI ðẤT, BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ THEO PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH. Phạm vi ñiều chỉnh và ñối tượng áp dụng. Bồi thường ñất.
21 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp. Bồi thường, hỗ trợ về tài sản. Một số kết quả trong việc thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng ở Việt Nam. NHỮNG KINH NGHIỆM RÚT RA TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG.
Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm từ thực tế công tác bồi thường, GPMB tại Việt Nam. Nhận xét, ñánh giá. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. ðiều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của thị xã Từ Sơn. Tình hình quản lý và sử dụng ñất của thị xã Từ Sơn. ðánh giá công tác thu hồi ñất, bồi thường, GPMB của một số dự án.
Ảnh hưởng của việc thu hồi ñất ñến người dân và kế hoạch sử dụng tiền bồi thường của họ. ðề xuất một số giải pháp nhằm ñẩy nhanh tốc ñộ thu hồi ñất phục vụ cho mục tiêu phát triển chung của thị xã Từ Sơn. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp thu thập, tài liệu, số liệu.
Phương pháp ñiều tra phỏng vấn bằng phiếu ñiều tra. Phương pháp thống kê, tổng hợp. Phương pháp chuyên gia. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.
ðIỀU KIỆN TỰ NHIÊN - KINH TẾ - XÃ HỘI. ðiều kiện tự nhiên. ðiều kiện kinh tế - xã hội. HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG ðẤT.
50 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp. Tình hình quản lý ñất ñai. Hiện trạng sử dụng ñất. Tình hình thu hồi ñất và GPMB.
ðÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÔNG TÁC THU HỒI ðẤT, BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI VÀ HỖ TRỢ HAI DỰ ÁN. Những căn cứ pháp lý liên quan ñến hai dự án. Vị trí, quy mô, tính chất của hai dự án. Công tác bồi thường, hỗ trợ của hai dự án.
ðánh giá kết quả thực hiện bồi thường, hỗ trợ của hai dự án. ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC THU HỒI ðẤT ðẾN NGƯỜI DÂN. NHỮNG GIẢI PHÁP GÓP PHẦN ðẨY NHANH TIẾN ðỘ BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG. Hoàn thiện chính sách pháp luật về ñất ñai.
Kiện toàn nội dung chính sách về công tác bồi thường, hỗ trợ. Tăng cường vai trò cộng ñồng trong việc tham gia công tác GPMB. Nâng cao năng lực cán bộ và hiệu quả làm việc của ban bồi thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư .KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 84 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
88 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp. v DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Hiện trạng sử dụng ñất thị xã Từ Sơn tính ñến 01/01/2010. Cơ cấu sử dụng ñất khu công nghiệp của dự án 1.
Cơ cấu diện tích ñất thu hồi và bồi thường, hỗ trợ của dự án 2. Kết quả bồi thường thiệt hại về ñất của dự án 1. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ của dự án 1. Bảng tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ của dự án 2.
Những trường hợp diện tích ño ñạc khác với diện tích trên GCN QSDð yêu cầu xác ñịnh lại giá bồi thường. Trình ñộ văn hóa của lao ñộng trong số hộ ñiều tra. Kế hoạch sử dụng tiền bồi thường của lao ñộng sau khi bị thu hồi ñất sản xuất. 76 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp.
vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Các chữ viết tắt Ký hiệu 1 Bộ Tài chính BT 2 Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn BNNPTNT 3 Bộ Tài nguyên và Môi trường BTNMT 4 Bồi thường BTC 5 Chính phủ CP 6 Công nghiệp hóa - hiện ñại hóa CNH-HðH 7 Dự án DA 8 Hội ñồng nhân dân HðND 9 Hội ñồng bộ trưởng HðBT 10 Hỗ trợ HT 11 Hợp tác xã HTX 12 Giải phóng mặt bằng GPMB 13 Giấy chứng nhận GCN 14 Nghề nghiệp NN 15 Nghị ñịnh Nð 16 Quy hoạch sử dụng ñất QHSDð 17 Quyết ñịnh Qð 18 Tái ñịnh cư TðC 19 Thủ tướng TTg 20 Thông tư liên bộ TTLB 21 Tỉnh lộ TL 23 Trách nhiệm hữu hạn TNHH 24 Xây dựng cơ bản XDCB 25 Uỷ ban nhân dân UBND 26 Ngân hàng thế giới WB 27 Ngân hàng phát triển Châu Á ADB Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ðỀ TÀI ðất ñai ngoài chức năng vốn có của nó là tư liệu sản xuất ñặc biệt không thể thay thế, thành phần quan trọng hàng ñầu của môi trường sống, là ñịa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các công trình kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh và quốc phòng thì trong thời kỳ phát triển kinh tế mới, ñất ñai còn có thêm chức năng tạo nguồn vốn và thu hút cho ñầu tư phát triển mang ý nghĩa rất quan trọng. Trong những năm qua, Nhà nước ñã thực hiện mạnh mẽ chủ trương công nghiệp hoá, hiện ñại hoá ñất nước và thực tế ñã cho thấy nền kinh tế ñã có những bước phát triển vượt bậc, ñời sống nhân dân ñã và ñang từng bước ñược cải thiện, hạ tầng xã hội cũng như hạ tầng kỹ thuật ñược thay ñổi tạo ra bộ mặt mới cho ñất nước và thu hẹp dần khoảng cách ñối với các nước phát triển. Trên con ñường công nghiệp hoá, hiện ñại hoá ñất nước, ñể ñưa ñất ñai thực sự trở thành nguồn vốn, nguồn thu hút cho các nhà ñầu tư phát triển thì việc thu hồi ñất chuyển mục ñích sử dụng ñất ñể xây dựng các khu, cụm công nghiệp, khu ñô thị tập trung nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ñất, xây dựng cơ cấu ñất ñai hợp lý thực sự cần thiết.
Tuy nhiên, qua thực tế việc thu hồi ñất ñể thực hiện các dự án cho thấy công tác bồi thường ñất ñai, giải póng mặt bằng (GPMB), hỗ trợ và tái ñịnh cư ñang là một vấn ñề rất nhạy cảm và phức tạp, ảnh hưởng ñến mọi mặt của ñời sống kinh tế - chính trị - xã hội. ðể nâng cao năng lực thể chế trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư, Luật ñất ñai 2003 có nhiều nội dung mới ñược sửa ñổi, bổ sung phù hợp với thực tế nhằm ñiều chỉnh các mối quan hệ pháp luật ñối với các chủ thể quản lý, sử dụng ñất khi Nhà nước thu hồi ñất, sử dụng ñất thu hồi phục vụ phát triển kinh tế xã hội quy ñịnh tại ñiều 86 - Luật ñất ñai 2003, ñiều 36 – Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp. 1 Nghị ñịnh 181/Nð-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ quy ñịnh về thi hành Luật ñất ñai, Nghị ñịnh 197/2004/Nð-CP của Chính phủ ngày 03/12/2004 về bồi thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư khi nhà nước thu hồi ñất ñược ban hành thay thế Nghị ñịnh 22/1998/Nð-CP trước ñây, Nghị ñịnh 84/2007/Nð-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy ñịnh bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng ñất, thu hồi ñất, thực hiện quyền sử dụng ñất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái ñịnh cư khi Nhà nước thu hồi ñất và giải quyết khiếu nại về ñất ñai, Nghị ñịnh 69/2009/Nð-CP ngày 13/08/2009 của Chính phủ quy ñịnh bổ sung về quy hoạch sử dụng ñất, giá ñất, thu hồi ñất, bồi thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư. Từ Sơn là một thị xã mới thành lập nằm ở phía Tây của tỉnh Bắc Ninh với 5 phường nội thị và 6 xã.
Từ Sơn cách trung tâm thành phố Bắc Ninh 13 km về phía Tây Nam và từ Hà Nội có thể ñi theo quốc lộ 1A về hướng Bắc.