Nghiên Cứu Phân Bố Đất Nông Nghiệp Của Các Hộ Gia Đình Ở Tỉnh Bắc Giang

Chuyên khảo Phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình tại tỉnh bắc giang phân tích chuyên sâu các khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp

Chuyên ngành

Kinh tế phát triển

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận án

2021

223
14
0

Phí lưu trữ

55 Point

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung

Bài viết này tập trung vào việc phân tích đất nông nghiệp hộ gia đình tại tỉnh Bắc Giang. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm tối ưu hóa phân bố đất nông nghiệp. Tỉnh Bắc Giang nổi bật với sự phát triển nông nghiệp, tuy nhiên, việc phân bố đất nông nghiệp vẫn còn nhiều bất cập. Theo nghiên cứu, diện tích đất nông nghiệp hộ gia đình chủ yếu nhỏ lẻ, manh mún, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Đặc biệt, việc áp dụng các chính sách liên quan đến quy hoạch đất nông nghiệp cần được xem xét để đảm bảo tính hợp lý và công bằng trong sử dụng đất.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Nghiên cứu về phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình là rất cần thiết trong bối cảnh hiện tại, khi mà kinh tế nông thôn đang chịu áp lực từ quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa. Việc hiểu rõ về đất nông nghiệp giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp và từ đó có thể đưa ra các giải pháp hỗ trợ phù hợp. Đặc biệt, chính sách đất đai cần được cải thiện để thúc đẩy kinh tế nông thôn, đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong sử dụng đất.

II. Thực trạng phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình

Thực trạng phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình tại tỉnh Bắc Giang cho thấy sự phân tán và manh mún, với đất canh tác chủ yếu được sử dụng cho các loại cây trồng truyền thống. Theo số liệu thống kê, diện tích đất nông nghiệp hộ gia đình đã biến động trong giai đoạn 2005-2015, nhưng vẫn chưa có sự tích tụ đáng kể. Điều này dẫn đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp không cao. Một nghiên cứu cho thấy rằng, mặc dù có sự xuất hiện của các hình thức liên kết sản xuất, nhưng quy mô đất nông nghiệp vẫn chủ yếu nhỏ lẻ và thiếu tính cạnh tranh. Sự tồn tại của các yếu tố như chính sách đất đaitâm lý xã hội cũng đã ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của hộ gia đình.

2.1. Đánh giá hiện trạng

Đánh giá hiện trạng cho thấy rằng, mặc dù có những nỗ lực trong việc quản lý đất đai, nhưng tình trạng phân bố vẫn còn nhiều vấn đề. Các hộ gia đình ở Bắc Giang thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận đất nông nghiệp, dẫn đến tình trạng manh mún trong sản xuất. Bên cạnh đó, sự phát triển của kinh tế nông thôn chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến khả năng đầu tư và phát triển sản xuất. Việc cải thiện hiệu quả sử dụng đất cần được ưu tiên, đặc biệt là trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu thực phẩm ngày càng tăng.

III. Các yếu tố ảnh hưởng đến phân bố đất nông nghiệp

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình cho thấy có nhiều yếu tố chính sách, thể chế và kinh tế tác động. Các chính sách đất đai hiện hành cần được điều chỉnh để khuyến khích tích tụ đất nông nghiệp và giảm thiểu tình trạng manh mún. Ngoài ra, các yếu tố như tâm lý xã hội và kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định cách thức sử dụng đất. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc phát triển thị trường đất đai một cách minh bạch và công khai sẽ góp phần cải thiện tình hình phân bố đất nông nghiệp.

3.1. Nhóm yếu tố chính sách thể chế

Nhóm yếu tố chính sách và thể chế có ảnh hưởng lớn đến phân bố đất nông nghiệp. Các chính sách hỗ trợ sản xuất và xóa đói giảm nghèo cần được thực hiện một cách đồng bộ để đảm bảo tính hiệu quả trong sử dụng đất. Chính sách quy hoạch đất nông nghiệp cũng cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tế sản xuất tại địa phương. Việc này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả sử dụng đất mà còn đảm bảo tính công bằng trong phân bố đất nông nghiệp giữa các hộ gia đình.

IV. Giải pháp thúc đẩy phân bố hợp lý đất nông nghiệp

Để cải thiện tình hình phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình tại tỉnh Bắc Giang, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính sách đến thực tiễn. Việc phát triển thị trường đất nông nghiệp minh bạch, công khai và hợp pháp là rất cần thiết. Ngoài ra, khuyến khích việc tích tụ đất nông nghiệp thông qua các hình thức hợp tác sản xuất cũng cần được ưu tiên. Cần phải có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương trong việc xây dựng các mô hình sản xuất hiệu quả, nhằm nâng cao năng lực sản xuất của các hộ gia đình.

4.1. Đề xuất giải pháp

Các giải pháp đề xuất bao gồm: (1) Tăng cường phát triển thị trường đất nông nghiệp với các quy định rõ ràng về giao dịch; (2) Khuyến khích sự tham gia của các hộ gia đình vào các mô hình hợp tác sản xuất; (3) Đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân để nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình phân bố đất mà còn thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững.

21/12/2024

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ DUNG PHÂN BỐ ĐẤT NÔNG NGHIỆP HỘ GIA ĐÌNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC GIANG LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP – 2020 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ DUNG PHÂN BỐ ĐẤT NÔNG NGHIỆP HỘ GIA ĐÌNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC GIANG N : Kinh tế phát triển : 9.05 N ười ướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Quang Hà TS. ai La P ươ HÀ NỘI – 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng được sử dụng để bảo vệ ở bất kỳ học vị nào.

Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận án Nguyễn Thị Dung i LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình thực hiện tôi đã nhận được sự sự hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình của các thầy, cô giáo, các nhà khoa học, các cơ quan, tổ chức và bạn bè đồng nghiệp. Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Nguyễn Quang Hà và TS.

Mai Lan Phương là những trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình giúp đỡ và định hướng giúp tôi trưởng thành và hoàn chỉnh luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn và Bộ môn Phát triển nông thôn đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn sự hỗ trợ của lãnh đạo và cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường Bắc Giang, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bắc Giang, Cục Thống kê Bắc Giang, cán bộ lãnh đạo các huyện trên đại bàn tỉnh Bắc Giang đã nhiệt tình cung cấp thông tin, hỗ trợ thu thập dữ liệu, trao đổi thông tin để tôi thực hiện luận án. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, bạn bè và tới lãnh đạo Trường Đại học Nông - Lâm Bắc Giang nơi tôi công tác đã động viên, tạo điều kiện tốt nhất giúp tôi nghiên cứu và hoàn thành luận án này.

Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Học viên Nguyễn Thị Dung ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Danh mục biểu. ix Danh mục hình. xi Danh mục hộp. xi Trích yếu luận án.

xii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình. Cơ sở lý luận về phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình.

Các quan điểm, khái niệm về phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình. Đặc điểm của phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình. Vai trò của phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình. Nội dung nghiên cứu về phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình. Cơ sở thực tiễn về phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình. Phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình một số nước trên thế giới. Phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình ở Việt Nam.

Bài học rút ra từ nghiên cứu thực tiễn. Những nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Phƣơng pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.

Đặc điểm tự nhiên tỉnh Bắc Giang. Đặc điểm kinh tế- xã hội Bắc Giang. Đánh giá chung. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp tiếp cận. Khung phân tích. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập dữ liệu.

Phương pháp tổng hợp và phân tích dữ liệu. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.

Hiện trạng, biến động phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình. Đánh giá phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình. Ảnh hưởng của các yếu tố đến phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Nhóm các yếu tố chính sách, thể chế.

Nhóm các yếu tố kinh tế, kỹ thuật. Các yếu tố tâm lý, xã hội. Giải pháp hỗ trợ, thúc đẩy quá trình phân bố hợp lý đất nông nghiệp hộ gia đình trên địa bàn tỉnh. Căn cứ đề xuất giải pháp.

Các dự báo về chiều hướng phân bố đất nông nghiệp hộ gia đình. Giải pháp hỗ trợ, thúc đẩy phân bố hợp lý đất nông nghiệp hộ gia đình trên địa bàn tỉnh .133 iv Tóm tắt phẩn 4. Kết luận và khuyến nghị.150 Danh mục công trình nghiên cứu có liên quan đến luận án .151 Tài liệu tham khảo .161 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CNH Công nghiệp hóa CN – XD Công nghiệp – Xây dựng GRDP Tổng sản phẩm ĐTH Đô thị hóa HTX Hợp tác xã KH- KT Khoa học – Kỹ thuật KH&CN Khoa học và Công nghệ KT – XH Kinh tế - Xã hội NN Nông nghiệp TM – DV Thương mại dịch vụ TP Thành phố UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 3. Đất nông nghiệp hộ gia đình theo loại hình sử dụng và theo vùng giai đoạn 2005 - 2015.

Nguồn tài liệu, tài liệu thu thập dữ liệu thứ cấp. Dung lượng mẫu khảo sát đối với hộ gia đình và cán bộ quản lý. Hiện trạng, biến động diện tích đất nông nghiệp hộ gia đình theo vùng giai đoạn 2005- 2015. Hiện trạng diện tích đất nông nghiệp tại các hộ điều tra năm 2018.

Hiện trạng, biến động quy mô đất nông nghiệp hộ gia đình theo loại hình sử dụng đất giai đoạn 2005- 2015. Hiện trạng diện tích đất nông nghiệp tại các hộ điều tra theo loại đất sử dụng năm 2018. Hiện trạng, biến động đất nông nghiệp của hộ nông nghiệp giai đoạn 2006- 2016. Hiện trạng quy mô diện tích đất nông nghiệp hộ gia đình theo ngành nghề năm 2018.

Nguồn gốc đất nông nghiệp hộ sử dụng. Một số mô hình trồng nấm sản xuất tập trung trên địa bàn huyện Lạng Giang năm 2014. Một số mô hình trồng rau an toàn VietGap tập trung năm 2016. Kết quả dồn điền, đổi thửa giai đoạn 2014- 2016.

Hiệu quả kinh tế của sản xuất nông nghiệp hộ gia đình tính bình quân hộ và đơn vị diện tích theo các nhóm quy mô diện tích. Hiệu quả sản xuất nông nghiệp các vùng năm 2018. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất mô hình sản xuất trồng trọt và nuôi trồng thủy sản của các hộ điều tra năm 2018. Hiệu quả kinh tế một số mô hình tập trung đất nông nghiệp so với sản xuất đại trà tại Bắc Giang giai đoạn 2013 -2016.

Kết quả ước lượng mô hình SFA. Biến động diện tích đất nông nghiệp hộ gia đình theo tuổi của chủ hộ giai đoạn 1994- 2018. Quy mô đất nông nghiệp hộ gia đình. Hệ số Gini của phân bố đất nông nghiệp.

Kiểm định KMO và Barlett. Ma trận hệ số tải nhân tố. Kiểm định Chronbach’s Alpha đối với các nhóm biến. Các nhân tố xác định công bằng.

Bình quân diện tích đất nông nghiệp được phân chia đồng đều công bằng theo Nghị quyết 10. Tình hình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016 - 2019. Một số điển hình về thu hồi đất nông nghiệp hộ gia đình trong phát triển khu đô thị, khu công nghiệp tại một số huyện tại tỉnh Bắc Giang. Quy mô cánh đồng lớn triển khai thực hiện tại Bắc Giang giai đoạn 2014- 2016.

Đất trồng cây hàng năm đã chuyển sang trồng cây ăn quả năm 2013 tại Lục Ngạn. Quy hoạch phát triển nông nghiệp công nghệ cao giai đoạn 2017- 2025. Cánh đồng lớn thực hiện liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm giai đoạn 2014- 2016. Một số mô hình liên kết của hợp tác xã.

Kết quả ước lượng mô hình Probit. Tình hình lao động tại các Khu công nghiệp Bắc Giang giai đoạn 2011- 2015. 124 viii DANH MỤC BIỂU TT Tên biểu Trang 2. Quy mô đất nông nghiệp Hàn Quốc.

Tổng sản phẩm tại Bắc Giang theo giá so sánh 2010 phân theo khu vực kinh tế giai đoạn 2015- 2019. Dân số tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2015- 2019. Số lao động tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2015 - 2019. Diện tích đất tự nhiên và diện tích đất nông nghiệp Bắc Giang giai đoạn 2005 - 2019.

Số hộ, số trang trại, số HTX và doanh nghiệp giai đoạn 2006 - 2016. Cơ cấu số hộ nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản Bắc Giang giai đoạn 2006- 2016. Biến động diện tích đất nông nghiệp hộ gia đình theo vùng giai đoạn 2006 – 2016. Biến động diện tích đất nông nghiệp tại các hộ điều tra theo vùng giai đoạn 1994 – 2018.

Biến động số mảnh/ hộ tại các vùng giai đoạn 1994 – 2018. Biến động đất nông nghiệp hộ gia đình theo loại hình sử dụng đất giai đoạn 2006- 2016. Biến động diện tích đất nông nghiệp tại các hộ điều tra theo loại hình sử dụng đất giai đoạn 1994- 2018. Biến động số mảnh/hộ theo loại hình sử dụng đất giai đoạn 1994- 2018 tại các hộ điều tra.

Biến động diện tích đất nông nghiệp hộ gia đình theo ngành nghề giai đoạn 1994 - 2018. Biến động số mảnh/hộ theo ngành nghề giai đoạn 1994 - 2018. Manh mún đất nông nghiệp hộ gia đình giữa các vùng. Hiệu quả kinh tế theo quy mô đất nông nghiệp hộ gia đình tính trên chí phí năm 2018.

Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tính trên chi phí theo huyện tại các hộ điều tra năm 2018. Mối quan hệ giữa manh mún đất nông nghiệp và hiệu quả sử dụng đất. Đường cong Lorenz tính theo tổng diện tích của hộ. Đường cong Lorenz tính theo tổng diện tích bình quân nhân khẩu của hộ.

Mối quan hệ giữa công bằng và hiệu quả. Tình hình tham gia tập huấn kỹ thuật của các hộ năm 2018 .

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Bài luận án Nghiên Cứu Phân Bố Đất Nông Nghiệp Của Các Hộ Gia Đình Ở Tỉnh Bắc Giang của tác giả Nguyễn Thị Dung, dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Quang Hà và TS. Mai Lan Phương, tập trung vào việc phân tích và đánh giá tình hình phân bố đất nông nghiệp trong các hộ gia đình tại tỉnh Bắc Giang. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về sự phân bố đất đai mà còn cung cấp những kiến thức quý báu về tình hình sử dụng đất nông nghiệp, từ đó góp phần vào việc phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững tại địa phương.

Để mở rộng thêm kiến thức về lĩnh vực này, bạn có thể tham khảo bài viết Nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2014 - 2019, nơi cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại một huyện khác trong nước. Ngoài ra, bài viết Luận án tiến sĩ về quản lý đất đai trong nông nghiệp và phát triển nông thôn ở Việt Nam trong thời kỳ chuyển đổi kinh tế cũng sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các chính sách và chiến lược quản lý đất đai trong bối cảnh phát triển nông nghiệp. Cuối cùng, bài viết Luận văn một số giải pháp tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh sẽ cung cấp thêm thông tin về các giải pháp phát triển nông thôn, từ đó liên kết với chủ đề phân bố đất nông nghiệp.

Những tài liệu này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn sâu sắc hơn về các khía cạnh khác nhau trong quản lý và sử dụng đất nông nghiệp, từ đó mở rộng kiến thức và sự hiểu biết của bạn về lĩnh vực này.