Sử dụng Đất Nông Nghiệp ở Nông Cống, Thanh Hóa (2014-2019): Hiện Trạng và Phân Tích

Phân tích tình trạng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống, Thanh Hóa giai đoạn 2014-2019, đánh giá hiệu quả sử dụng và đưa ra giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thị Linh Chi
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Văn Duẩn
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Cử Nhân Địa Lý
• Đề tài: Nghiên Cứu Hiện Trạng Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Ở Huyện Nông Cống, Tỉnh Thanh Hóa Giai Đoạn 2014 - 2019
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Quan điểm, phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.8. Cơ sở tài liệu để thực hiện
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN, CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ ĐẤT NÔNG NGHIỆP
• 2.1. Khái niệm đất nông nghiệp
• 2.2. Đặc điểm đất nông nghiệp
• 2.3. Vai trò của đất nông nghiệp
• 2.4. Cơ sở thực tiễn
• 2.5. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới
• 2.6. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam
• 2.7. Những nhân tố ảnh hưởng tới việc sử dụng đất nông nghiệp
• 3. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI HUYỆN NÔNG CỐNG, TỈNH THANH HÓA
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, môi trường, kinh tế - xã hội
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Hiện trạng môi trường trên địa bàn huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
• 4. ĐẶC ĐIỂM SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN NÔNG CỐNG, TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2014 – 2019
• 4.1. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
• 4.1.1. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2014
• 4.1.2. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2019
• 4.1.3. Phân bố đất nông nghiệp giai đoạn 2014 - 2019
• 4.1.4. Phân bố đất nông nghiệp theo xã giai đoạn 2014 – 2019
• 4.1.5. Phân bố đất nông nghiệp theo cây trồng giai đoạn 2014 – 2019
• 4.2. Quỹ đất và chính sách sử dụng đất của huyện Nông Cống
• 4.2.1. Quỹ đất sử dụng đất nông nghiệp của huyện Nông Cống
• 4.2.2. Chính sách sử dụng đất nông nghiệp
• 4.3. Các biện pháp sử dụng đất nông nghiệp chủ yếu ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
• 4.3.1. Bố trí cơ cấu cây trồng
• 4.3.2. Khai thác diện tích đất bỏ hoang
• 4.4. Những mặt tồn tại trong việc sử dụng đất nông nghiệp, nguyên nhân, giải pháp và kiến nghị
• 4.4.1. Những tồn tại trong quá trình sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
• 4.4.2. Nguyên nhân của những tồn tại
• 4.4.3. Giải pháp và kiến nghị sử dụng hợp lý đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm đất nông nghiệp

Đất nông nghiệp được định nghĩa là loại đất chủ yếu được sử dụng cho sản xuất nông nghiệp, bao gồm trồng trọt, chăn nuôi, và nuôi trồng thủy sản. Theo đó, đất nông nghiệp không chỉ đơn thuần là tài nguyên mà còn là tư liệu sản xuất thiết yếu cho nền kinh tế nông nghiệp. Đất nông nghiệp được phân loại thành nhiều loại khác nhau như đất trồng cây lúa, cây hoa màu, và đất chăn nuôi. Đặc điểm nổi bật của đất nông nghiệp là tính cố định, không thể di chuyển và có giới hạn về diện tích nhưng lại có khả năng sản xuất vô hạn nếu được khai thác hợp lý. Việc hiểu rõ khái niệm và đặc điểm của đất nông nghiệp là cần thiết để có những giải pháp hợp lý trong việc quản lý và sử dụng tài nguyên này.

II. Đặc điểm sử dụng đất nông nghiệp

Đất nông nghiệp có những đặc điểm nổi bật như là tư liệu sản xuất chủ yếu, có vị trí cố định và không thể di chuyển. Điều này đòi hỏi việc sử dụng đất nông nghiệp cần phải được quy hoạch và quản lý một cách hiệu quả. Đặc điểm về diện tích cũng là một yếu tố quan trọng, khi mà đất nông nghiệp thường bị giới hạn nhưng sức sản xuất của nó lại không giới hạn. Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, cần có sự đầu tư vào công nghệ và kỹ thuật canh tác. Việc cải tạo và bồi dưỡng đất cũng là yếu tố không thể thiếu trong quá trình sử dụng hợp lý tài nguyên đất nông nghiệp.

III. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp ở Nông Cống 2014 2019

Trong giai đoạn 2014-2019, huyện Nông Cống đã trải qua nhiều biến động trong việc sử dụng đất nông nghiệp. Theo thống kê, diện tích đất nông nghiệp đã có sự thay đổi đáng kể, với một số diện tích bị thu hẹp do quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế. Việc phân bố đất nông nghiệp cũng có sự thay đổi rõ rệt, với sự chuyển dịch giữa các loại cây trồng. Các số liệu cho thấy, mặc dù có sự gia tăng trong một số lĩnh vực sản xuất, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại cần được giải quyết để đảm bảo sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả và bền vững.

IV. Nguyên nhân và giải pháp cho việc sử dụng đất nông nghiệp

Các vấn đề trong việc sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống chủ yếu xuất phát từ sự thiếu hụt chính sách và quy hoạch hợp lý. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này bao gồm sự gia tăng dân số, nhu cầu sử dụng đất cho các mục đích khác, và sự thiếu hụt trong đầu tư cho nông nghiệp. Để khắc phục tình trạng này, cần có những giải pháp đồng bộ như quy hoạch lại sử dụng đất, nâng cao nhận thức của người dân về việc sử dụng đất hợp lý, và áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình sử dụng đất mà còn đảm bảo phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp địa phương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là tài nguyên thiên nhiên đặc biệt quan trọng, vừa là thành phần của lớp vỏ cảnh quan, vừa là môi trường sống và địa bàn diễn ra các hoạt động kinh tế - xã hội. Trong nông nghiệp, đất đai đóng vai trò là tư liệu sản xuất không thể thay thế. Theo thống kê của tổ chức UNEP được tác giả trích dẫn, diện tích phần lục địa toàn cầu ước tính khoảng 14.477 triệu ha (bao gồm 11% đất canh tác, 20% đất đồng cỏ, 32% đất rừng và 32% đất phục vụ các mục đích khác). Hiện nay, tài nguyên đất nông nghiệp toàn cầu đang đứng trước áp lực suy giảm do quá trình đô thị hóa, xói mòn, rửa trôi và thoái hóa đất. Tại Việt Nam, trong tổng diện tích tự nhiên khoảng 33 triệu ha, đất nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 8 triệu ha (tương đương 24,2%); tỷ lệ đất nông nghiệp bình quân đầu người chỉ đạt khoảng 0,079 ha/người (xếp thứ 142 trên thế giới). Bối cảnh dân số đông và tỷ lệ lao động nông nghiệp cao đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý, duy trì và ổn định quỹ đất nông nghiệp.

Thanh Hóa là tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung Bộ với nền kinh tế chủ đạo là nông nghiệp. Mặc dù có diện tích tự nhiên khoảng 11.000 km², diện tích đồng bằng ven biển của tỉnh chỉ chiếm khoảng 2.900 km², quỹ đất nông nghiệp chịu sức ép chuyển đổi mục đích sử dụng. Nông Cống là huyện nằm ở phía nam tỉnh Thanh Hóa, giữ vị trí trọng điểm về sản xuất lúa lương thực. Tuy nhiên, việc khai thác và sử dụng đất nông nghiệp tại huyện còn bộc lộ những hạn chế, tiềm năng đất đai chưa được khai thác tối ưu và còn phát sinh tình trạng lãng phí diện tích đất. Khóa luận "Nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2014 - 2019" được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn này.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa nhằm làm rõ tình hình sử dụng và sự biến động đất nông nghiệp theo thời gian trong giai đoạn 2014 – 2019.
2. Đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm sử dụng tài nguyên đất nông nghiệp của huyện một cách hợp lý và mang lại hiệu quả cao.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Nghiên cứu cơ sở khoa học (lý luận và thực tiễn) liên quan đến hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp.
2. Nghiên cứu các nhân tố thành tạo tự nhiên và điều kiện kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến đặc điểm, hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống.
3. Điều tra, thu thập tài liệu, số liệu, bản đồ liên quan; phân tích và đánh giá hiện trạng sử dụng đất tại huyện Nông Cống giai đoạn 2014 – 2019.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hiện trạng và biến động đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa.
• Phạm vi không gian: Lãnh thổ huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa gồm 1 thị trấn và 28 xã (sau khi thực hiện việc sáp nhập xã Minh Thọ và một số thôn thuộc xã Vạn Hòa, Vạn Thiện vào Thị trấn Nông Cống năm 2015).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống khái niệm và cơ sở khoa học về đất nông nghiệp dựa trên quy định pháp lý và các công trình nghiên cứu chuyên ngành địa lý, quản lý đất đai. Tác giả xác định đất nông nghiệp là đất được sử dụng chủ yếu vào sản xuất nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, thí nghiệm nông nghiệp), bao gồm: đất trồng cây lúa nước và hoa màu, đất nuôi trồng thủy sản, đất trồng cây hàng năm và lâu năm, đất rừng phòng hộ, rừng sản xuất và rừng đặc dụng, đất xây dựng khu chăn nuôi gia súc, gia cầm và đất ươm cây con giống. Khóa luận tổng kết 5 đặc điểm cốt lõi của đất nông nghiệp:

1. Là tư liệu sản xuất chủ yếu và đặc biệt không thể thay thế (vừa là tư liệu lao động vừa là đối tượng lao động).
2. Có vị trí cố định, không thể di chuyển trong không gian.
3. Bị giới hạn về diện tích tuyệt đối nhưng sức sản xuất không có giới hạn nếu tăng cường đầu tư khoa học kỹ thuật.
4. Vừa là sản phẩm của tự nhiên, vừa là kết quả của quá trình lao động cải tạo.
5. Chất lượng đất và độ phì nhiêu không đồng đều giữa các vùng lãnh thổ.

Quan điểm nghiên cứu:

• Quan điểm lãnh thổ: Xem xét đất đai gắn liền với không gian địa lý cụ thể của huyện Nông Cống.
• Quan điểm lịch sử - viễn cảnh: Nghiên cứu nguồn gốc và diễn biến sử dụng đất trong quá khứ để dự báo xu hướng tương lai.
• Quan điểm hệ thống: Đặt việc sử dụng đất trong mối tương tác giữa các yếu tố tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường.
• Quan điểm phát triển bền vững: Dựa trên định nghĩa của Ủy ban Môi trường và Phát triển Liên Hợp Quốc (1992), cân bằng giữa hiệu quả kinh tế, an sinh xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trường.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập tài liệu: Tập hợp các văn bản pháp luật (Luật Đất đai 1993, 2013), tiêu chuẩn quản lý đất đai, báo cáo quy hoạch và số liệu niên giám thống kê từ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Nông Cống.
• Phương pháp tổng hợp, phân tích tài liệu: Thống kê, so sánh, đối chiếu các chỉ số diện tích và cơ cấu đất đai qua các năm 2014 và 2019.
• Phương pháp bản đồ, biểu đồ: Xây dựng bản đồ hành chính, bản đồ kế hoạch sử dụng đất năm 2020 và các biểu đồ cơ cấu phân bổ đất đai, cơ cấu thu hồi đất và chuyển mục đích sử dụng.
• Phương pháp điều tra thực địa: Khảo sát hiện trường và đối chiếu hồ sơ địa chính tại một số xã điển hình trên địa bàn huyện.
• Phương pháp chuyên gia: Tham vấn ý kiến chuyên môn của cán bộ quản lý tài nguyên môi trường và cán bộ nông nghiệp cấp huyện.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn về đất nông nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận về khái niệm, vai trò, đặc điểm của đất nông nghiệp và phân tích bức tranh thực tiễn sử dụng đất ở phạm vi toàn cầu, khu vực Đông Nam Á và Việt Nam. Về mặt thực tiễn quốc tế, nghiên cứu trích dẫn số liệu cho thấy trong 148 triệu km² diện tích đất tự nhiên toàn cầu, chỉ có 3,3 tỷ ha đất có khả năng sản xuất nông nghiệp (chiếm 22%), trong khi đất không thuận lợi chiếm tới 78%. Diện tích đất đang canh tác thực tế đạt khoảng 1,5 tỷ ha (46% tiềm năng canh tác), còn lại 1,8 tỷ ha chưa khai thác.

STT	Lục địa	Tổng diện tích tự nhiên (triệu ha)	Diện tích có khả năng canh tác (triệu ha)	Diện tích đất canh tác (triệu ha)
1	Châu Phi	2.155	451	168
2	Châu Á	2.753	618	452
3	Châu Đại Dương	898	198	49
4	Châu Âu	970	429	140
5	Châu Mỹ	4.192	858	274
6	Châu Nam Cực	1.472	0	0

Tại Đông Nam Á, dân số tăng từ 413 triệu người (1995) lên 530 triệu người (2010), tổng diện tích đất có khả năng trồng trọt là 133 triệu ha nhưng mới khai thác 66 triệu ha (chiếm 50,3%).

Quốc gia	Dân số 1995 (triệu người)	Dân số 2010 (triệu người)	Tổng diện tích (triệu ha)	Khả năng trồng trọt (triệu ha)	Hiện đang trồng (triệu ha)	Cân đối còn lại (triệu ha)	Tỷ lệ chưa khai thác (%)
Campuchia	9	15	18	10	3	7	70,0
Indonesia	195	247	191	58	23	35	60,3
Lào	5	7	24	7	1	6	85,7
Philippines	70	92	30	17	12	5	29,4
Thái Lan	60	72	51	27	19	8	29,6
Việt Nam	74	87	33	14	8	6	42,8

Về thực trạng tại Việt Nam, tác giả tổng kết quá trình chuyển đổi chính sách đất đai qua các thời kỳ: giai đoạn cải cách ruộng đất 1953–1958 chia 810.000 ha cho hơn 2 triệu hộ nông dân; giai đoạn tập thể hóa sau năm 1958 duy trì 5% đất canh tác riêng lẻ; các bước ngoặt quản lý với Chỉ thị 100 (1981), Nghị quyết Khoán 10 (1988) và Luật Đất đai 1993 quy định thời hạn giao đất 20 năm cho cây hàng năm và 50 năm cho cây lâu năm. Trong giai đoạn 2010–2015, đất nông nghiệp cả nước tăng 565,18 nghìn ha (từ 26,2264 triệu ha lên 26,7195 triệu ha); đất sản xuất nông nghiệp tăng từ 10,126 triệu ha lên 10,305 triệu ha; diện tích đất lâm nghiệp tăng từ 14,437 triệu ha (2006) lên 15,700 triệu ha (2015); đất nuôi trồng thủy sản đạt 749,12 nghìn ha vào năm 2015.

Chương 1 cũng phân tích các nhóm nhân tố chi phối việc sử dụng đất nông nghiệp:

• Nhân tố khách quan: Địa hình (độ cao, độ dốc, chia cắt ảnh hưởng đến phân bố cây trồng và thủy lợi hóa) và Khí hậu (nhiệt độ, biên độ nhiệt, tổng tích ôn, bức xạ mặt trời, chế độ mưa và bốc hơi).
• Nhân tố chủ quan: Dân số - lao động, trình độ phát triển kinh tế - kỹ thuật, chính sách sở hữu và tác động của quá trình đô thị hóa (chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất ở và hạ tầng kỹ thuật).

Chương 2: Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa

Chương 2 trình bày tổng thể các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và hiện trạng môi trường của huyện Nông Cống:

• Vị trí và địa hình: Huyện nằm ở phía nam tỉnh Thanh Hóa, cách trung tâm thành phố Thanh Hóa 26 km, tổng diện tích tự nhiên trên 260 km² (theo số liệu thống kê đất đai là 28.511,46 ha). Địa hình nghiêng từ Tây Bắc xuống Đông Nam ở phía bắc huyện và từ Tây Nam xuống Đông Bắc ở phía nam huyện. Cấu trúc địa hình chia thành 2 vùng chính: vùng đồi núi phía Tây Bắc có diện tích khoảng 7.500 ha (đỉnh núi Nưa cao 414 m) thích hợp trồng cây lâm nghiệp, mía và khai thác khoáng sản; vùng đồng bằng có diện tích khoảng 21.156 ha (chiếm 74% diện tích tự nhiên toàn huyện).
• Thổ nhưỡng: Đất đai huyện Nông Cống phân thành 4 nhóm chính:
  1. Đất phù sa bão hòa bazơ: Diện tích 820 ha, phân bố ngoài triền đê sông tại các xã Tân Thọ, Tân Khang, Tế Tân, Tế Thắng, Tế Nông, Minh Khôi, Thăng Thọ, Trường Minh; thành phần cơ giới nhẹ, thích hợp trồng hoa màu ngắn ngày (lạc, ngô, khoai lang, đậu đỗ).
  2. Đất phù sa bão hòa bazơ kết von nông: Diện tích 420 ha, phân bố ở địa hình vàn và vàn cao dọc sông, kết cấu đất thịt nhẹ, giàu dinh dưỡng.
  3. Đất mặn điển hình glay nông: Diện tích 400 ha dọc sông Yên và sông Thị Long thuộc các xã Trường Giang, Trường Sơn, Tượng Văn; địa hình trũng thấp, đất thịt nặng, phù hợp trồng cói, cây ngập mặn và nuôi thủy sản.
  4. Đất phù sa lầy bão hòa bazơ cao: Đất thịt nặng, giàu đạm và lân nhưng nghèo kali, phân bố tại Thọ Bình, Trường Minh, Trường Giang, Tượng Văn, vùng đầm lầy Minh Thọ; chủ yếu cấy một vụ lúa chiêm.
• Khí hậu và thủy văn: Khí hậu nhiệt đới gió mùa, chịu tác động của gió mùa Đông Bắc và gió Tây Nam khô nóng. Nhiệt độ trung bình năm 24°C (cao nhất 41°C, thấp nhất 5°C), tổng tích ôn 8.500–8.700°C/năm. Độ ẩm không khí trung bình 85–86%. Lượng mưa trung bình năm đạt 1.700 mm (năm cao nhất 2.700 mm, năm thấp nhất 900 mm; tập trung vào tháng 8, 9, 10 với lượng mưa tháng 9 lên đến 800 mm). Lượng bốc hơi trung bình năm là 880 mm. Về mạng lưới thủy văn: Sông Chuối chảy qua huyện dài 20 km; Sông Hoàng dài 8 km (lưu vực 105 km², lưu lượng lũ lớn nhất 67,5 m³/s, lưu lượng kiệt 0,1 m³/s); Hệ thống Kênh Bắc dài 15 km lấy nước từ đập Bái Thượng đảm bảo tưới chủ động cho 80% diện tích canh tác; toàn huyện có gần 200 ao hồ.
• Hiện trạng phát triển kinh tế:
  • Nông nghiệp: Giữ vai trò chủ đạo. Huyện đã thực hiện chuyển đổi linh hoạt 850 ha đất lúa hiệu quả thấp, vùng trũng sang nuôi trồng thủy sản kết hợp cấy lúa hoặc trồng cây có giá trị cao hơn. Tỷ lệ cơ cấu giống lúa ngắn ngày năng suất cao đạt 100% diện tích trà xuân muộn và mùa sớm (vụ xuân duy trì 70% lúa lai, vụ mùa 10%). Sản lượng lương thực có hạt đạt trên 133.000 tấn/năm. Đàn bò được cải tạo bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo cho 15.000 con bò, đạt tỷ lệ đàn bò lai Zebu 100%, 200 con trâu; duy trì cơ sở chăn nuôi lợn nái quy mô 100 con sản xuất trên 500 lợn cái hậu bị mỗi năm. Triển khai các mô hình lúa gạo VietGAP, dưa Taki Nhật Bản, ớt xuất khẩu, ngô ngọt, dưa bao tử, gà sạch và lợn hữu cơ.
  • Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp: Đã quy hoạch 3 cụm công nghiệp: Cụm công nghiệp Hoàng Sơn (4,34 ha, 16 doanh nghiệp, 120 lao động thường xuyên với thu nhập 4,2–5 triệu đồng/người/tháng); Cụm công nghiệp Trường Sơn (22,93 ha); Cụm công nghiệp Thị trấn Nông Cống (quy hoạch 165 ha đến năm 2030, giai đoạn 1 đã phê duyệt 42,5 ha). Toàn huyện có 20 đơn vị may mặc thu hút khoảng 3.000 lao động (tiêu biểu như Công ty CP May VIETDAZ tại xã Tế Thắng với vốn đầu tư 15 tỷ đồng cho 300 lao động; Công ty TNHH Tân Tiến Phát tại xã Thăng Long với vốn đầu tư 12 tỷ đồng cho 300 lao động). Huyện phát triển các làng nghề: Làng nón lá truyền thống (Trường Giang, Trường Trung, Trường Sơn, Trường Minh với 1.017 lao động, sản lượng 2,7 triệu chiếc/năm, giá trị 96 tỷ đồng); Làng làm hương bài thôn Quyết Thắng - Vạn Thắng (62 hộ, 113 lao động, 75.000 bó/năm, giá trị 2,5 tỷ đồng); Làng nghề chiếu cói (461 hộ, 1.055 lao động, vùng nguyên liệu 281 ha tại 10 xã); Làng nghề miến gạo Tân Giao - Thăng Long (52 hộ, 148 lao động, sản lượng 2.500 tấn/năm, giá trị 29,5 tỷ đồng với nhãn hiệu "Miến gạo Thăng Long"); Nghề mộc mỹ nghệ Thọ Thượng (Thăng Thọ).
  • Dịch vụ và Dân cư: Dịch vụ đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 19,7%/năm; tổng mức bán lẻ hàng hóa năm 2015 đạt 2.800 tỷ đồng (tăng 2,5 lần so với năm 2010); giá trị xuất khẩu năm 2015 đạt 15,5 triệu USD. Dân số toàn huyện năm 2018 là 271 nghìn người; mật độ dân số cao nhất tại Thị trấn Chuối (1.050 người/km²), thấp nhất tại xã Trung Chính (853 người/km²).
  • Hiện trạng môi trường: Toàn huyện có 125 tổ thu gom rác tại 332 thôn làng; 13 xã và thị trấn đạt tỷ lệ 100% số thôn có tổ thu gom rác; rác thải sinh hoạt và y tế được đưa về xử lý tại bãi rác Hồ Mơ. Huyện có 250 trang trại/gia trại chăn nuôi với 115 hầm biogas; áp dụng chính sách hỗ trợ 800.000 đồng/hầm biogas và hỗ trợ 20% chi phí xây dựng lò đốt rác; 51 cơ sở sản xuất kinh doanh đã hoàn thành thủ tục cam kết bảo vệ môi trường và báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).

Chương 3: Đặc điểm sử dụng đất nông nghiệp huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2014 – 2019

Chương 3 đi sâu phân tích hiện trạng, biến động và cơ cấu phân bổ đất nông nghiệp của huyện Nông Cống giữa hai mốc thời gian 2014 và 2019:

• Hiện trạng sử dụng đất năm 2014: Tổng diện tích tự nhiên của huyện là 28.511,05 ha. Trong đó:

  • Đất nông nghiệp: 18.349,91 ha. Xã có diện tích đất nông nghiệp lớn nhất là xã Công Liêm (1.202,35 ha), thấp nhất là khu tranh chấp (2,81 ha). Đất trồng lúa chiếm tỷ trọng chi phối với 11.456,81 ha (riêng đất chuyên trồng lúa nước đạt 10.475,14 ha; xã Thăng Long có diện tích trồng lúa lớn nhất với 784,08 ha). Đất nông nghiệp khác có diện tích nhỏ nhất với 113,81 ha (xã Minh Nghĩa lớn nhất với 27,25 ha, xã Tượng Văn thấp nhất với 1,23 ha).
  • Đất phi nông nghiệp: 8.840,38 ha (xã Yên Mỹ chiếm diện tích lớn nhất; đất an ninh 396,00 ha; đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp 43,65 ha; đất hoạt động khoáng sản 143,69 ha; đất phát triển hạ tầng 3.417,37 ha; đất thủy lợi 988,11 ha; đất giáo dục 78,64 ha; đất chợ 8,62 ha; đất di tích lịch sử 7,02 ha; đất nghĩa trang nghĩa địa 315,61 ha; đất sông ngòi kênh rạch 702,44 ha; đất mặt nước chuyên dùng 553,02 ha).
  • Đất chưa sử dụng: 1.320,86 ha.
  • Đất đô thị: 1.156 ha.

• Hiện trạng sử dụng đất năm 2019: Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện đạt 28.511,46 ha. Cơ cấu phân bổ chi tiết như sau:

STT	Loại đất	Diện tích (ha)	Cơ cấu (%)
I	Đất nông nghiệp	18.233,63	63,95
1	Đất sản xuất nông nghiệp	14.785,70	51,86
1.1	- Đất trồng cây hàng năm	11.349,42	39,81
	+ Đất trồng cây hàng năm khác	1.754,83	6,15
1.2	- Đất trồng cây lâu năm	168,45	5,90
2	Đất lâm nghiệp có rừng	2.731,07	9,58
2.1	- Rừng sản xuất	1.346,51	4,72
2.2	- Rừng đặc dụng	1.384,56	4,86
3	Đất nuôi trồng thủy sản	598,88	2,10
4	Đất nông nghiệp khác	117,98	0,41
II	Đất phi nông nghiệp	184,22 (chỉ tiêu tổng nhóm ghi nhận)	0,65
1	- Đất ở nông thôn	2.972,41	10,43
2	- Đất chuyên dùng	4.269,11	14,97
	+ Đất trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp	223,88	0,79
	+ Đất quốc phòng, an ninh	409,97	2,25
	+ Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp	241,31	0,85
	+ Đất có mục đích công cộng	3.394,04	11,90
3	- Đất tôn giáo tín ngưỡng	13,68	0,05
4	- Đất nghĩa trang, nghĩa địa	315,08	1,11
5	- Đất sông suối và mặt nước chuyên dùng	1.234,19	6,77
6	- Đất phi nông nghiệp khác	0,052	0,0004
	Tổng diện tích tự nhiên	28.511,46	100,00

• Biến động đất đai và các biện pháp sử dụng đất: Từ năm 2014 đến năm 2019, diện tích đất nông nghiệp giảm 116,28 ha (từ 18.349,91 ha xuống 18.233,63 ha) do quá trình chuyển mục đích sử dụng sang đất công nghiệp, hạ tầng giao thông và đất ở nông thôn. Tác giả chỉ ra các biện pháp sử dụng đất trọng tâm:
  • Bố trí lại cơ cấu cây trồng phù hợp với đặc tính thổ nhưỡng từng vùng.
  • Tích tụ ruộng đất để hình thành cánh đồng mẫu lớn, đưa cơ giới hóa vào sản xuất.
  • Khai thác diện tích đất chưa sử dụng, cải tạo đất lầy thụt, đất trũng sang mô hình cá - lúa và thủy sản.
  • Xử lý các tồn tại về vi phạm quy hoạch, hạn chế việc lấn chiếm hoặc tự ý chuyển mục đích đất nông nghiệp trái quy định pháp luật.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa được thực trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Nông Cống trong giai đoạn 2014 – 2019 thông qua hệ thống dữ liệu hành chính và địa chính chính thức:

• Đã xác định rõ cơ cấu đất nông nghiệp năm 2019 chiếm 63,95% tổng diện tích tự nhiên toàn huyện (18.233,63 ha), trong đó đất trồng cây hàng năm giữ vai trò nòng cốt với 11.349,42 ha (chiếm 39,81%).
• Đánh giá được mức độ suy giảm đất nông nghiệp (-116,28 ha trong 5 năm) dưới áp lực của quá trình phát triển các cụm công nghiệp (Hoàng Sơn, Trường Sơn, Thị trấn Nông Cống) và mở rộng mạng lưới giao thông, hạ tầng công cộng.
• Làm rõ đặc tính của 4 nhóm đất chính (phù sa bão hòa bazơ 820 ha, phù sa có kết von nông 420 ha, đất mặn glay 400 ha và đất phù sa lầy) làm cơ sở phân vùng canh tác nông nghiệp.

Hệ thống giải pháp tác giả đề xuất:

1. Giải pháp quy hoạch và quản lý quỹ đất: Thực hiện nghiêm kế hoạch chuyển mục đích sử dụng đất; kiểm soát chặt chẽ việc thu hồi đất nông nghiệp phục vụ công nghiệp và đô thị; rà soát xử lý dứt điểm các tranh chấp và lấn chiếm đất đai.
2. Giải pháp kỹ thuật - nông nghiệp: Bố trí cơ cấu mùa vụ hợp lý (mở rộng tỷ lệ lúa lai 70% trong vụ xuân, giống ngắn ngày chất lượng cao); tiếp tục chuyển đổi 850 ha đất lúa kém hiệu quả sang cây trồng cạn có giá trị kinh tế cao hoặc mô hình lúa - cá; cải tạo độ phì nhiêu cho đất trũng, đất phèn glay.
3. Giải pháp kinh tế và tổ chức sản xuất: Đẩy mạnh dồn điền đổi thửa, tích tụ ruộng đất để phát triển các chuỗi liên kết sản xuất hàng hóa quy mô lớn (lúa VietGAP, khoai tây, dưa Taki Nhật Bản, ớt xuất khẩu, ngô ngọt); gắn kết giữa vùng nguyên liệu nông nghiệp với các cụm công nghiệp chế biến và làng nghề truyền thống (miến Thăng Long, nón lá, chiếu cói).
4. Giải pháp bảo vệ môi trường đất: Tăng cường kiểm soát chất thải từ các cụm công nghiệp, cơ sở sản xuất VLXD; nhân rộng mô hình hầm biogas (đã có 115 hầm) tại 250 trang trại chăn nuôi; hoàn thiện mạng lưới thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu chủ yếu khai thác nguồn dữ liệu thống kê hành chính cấp huyện và số liệu thứ cấp giai đoạn 2014 – 2019; chưa tiến hành phân tích sâu các mẫu hóa nghiệm thổ nhưỡng trong phòng thí nghiệm để đánh giá chi tiết mức độ thoái hóa hoặc dư lượng hóa chất trong đất; phạm vi điều tra thực địa còn tập trung tại một số xã điển hình.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng đánh giá hiệu quả kinh tế - sinh thái của từng mô hình sử dụng đất (LUC, lúa - cá, cây ăn quả); ứng dụng công nghệ hệ thông tin địa lý (GIS) và viễn thám để theo dõi biến động lớp phủ đất nông nghiệp theo thời gian thực; xây dựng bản đồ đánh giá thích nghi đất đai chi tiết cho từng loại cây trồng chủ lực của huyện Nông Cống trong giai đoạn quy hoạch tiếp theo.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Sư phạm Địa lý, Địa lý học, Quản lý Đất đai, Khoa học Môi trường và Nông nghiệp khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc nghiên cứu địa lý địa phương.
• Cán bộ quản lý tại Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND các xã thuộc huyện Nông Cống trong việc tham chiếu số liệu lịch sử phục vụ công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
• Các phần đáng tham khảo nhất bao gồm: Hệ thống dữ liệu thổ nhưỡng - khí hậu - thủy văn tại Chương 2; Bảng số liệu thống kê chi tiết diện tích đất đai năm 2014 và 2019 tại Chương 3; Phương pháp tiếp cận tổng hợp địa lý trong nghiên cứu tài nguyên đất cấp huyện.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống trong giai đoạn nào và trên phạm vi hành chính ra sao?
Khóa luận nghiên cứu trong giai đoạn 2014 – 2019 trên toàn bộ phạm vi lãnh thổ huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, bao gồm 1 thị trấn và 28 xã (sau khi sáp nhập xã Minh Thọ và một số thôn của Vạn Hòa, Vạn Thiện vào Thị trấn Nông Cống năm 2015).

2. Tổng diện tích đất tự nhiên và diện tích đất nông nghiệp của huyện Nông Cống năm 2019 được ghi nhận là bao nhiêu?
Năm 2019, tổng diện tích đất tự nhiên của huyện Nông Cống là 28.511,46 ha. Trong đó, diện tích đất nông nghiệp là 18.233,63 ha (chiếm tỷ trọng 63,95% tổng diện tích tự nhiên).

3. Trên địa bàn huyện Nông Cống có những nhóm đất chính nào và diện tích của từng loại là bao nhiêu?
Theo tài liệu điều tra thổ nhưỡng được trích dẫn trong khóa luận, huyện có 4 nhóm đất chính:

• Đất phù sa bão hòa bazơ: Diện tích 820 ha.
• Đất phù sa bão hòa bazơ kết von nông: Diện tích 420 ha.
• Đất mặn điển hình glay nông: Diện tích 400 ha.
• Đất phù sa lầy bão hòa bazơ cao (phân bố tại Thọ Bình, Trường Minh, Trường Giang, Tượng Văn, Minh Thọ).

4. Trong giai đoạn nghiên cứu, huyện Nông Cống đã thực hiện chuyển đổi bao nhiêu ha đất lúa hiệu quả thấp?
Huyện Nông Cống đã chuyển đổi linh hoạt 850 ha đất lúa có hiệu quả kinh tế thấp, vùng khó khăn về nước tưới và vùng sâu trũng sang trồng các loại cây trồng có hiệu quả cao hơn hoặc nuôi trồng thủy sản kết hợp cấy lúa.

5. Cơ cấu đất lâm nghiệp của huyện Nông Cống năm 2019 gồm những loại rừng nào và diện tích cụ thể ra sao?
Năm 2019, đất lâm nghiệp có rừng của huyện đạt tổng diện tích 2.731,07 ha (chiếm 9,58% diện tích tự nhiên), bao gồm:

• Rừng sản xuất: 1.346,51 ha (chiếm 4,72%).
• Rừng đặc dụng: 1.384,56 ha (chiếm 4,86%).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Linh Chi đã phản ánh toàn diện hiện trạng, đặc điểm thổ nhưỡng và biến động đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống giai đoạn 2014 – 2019 trên nền tảng phương pháp địa lý học và dữ liệu thống kê tin cậy. Nghiên cứu chỉ ra sự suy giảm nhẹ của quỹ đất nông nghiệp (-116,28 ha) gắn liền với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, chú trọng vào tích tụ ruộng đất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng tự nhiên và bảo vệ môi trường, cung cấp cơ sở khoa học phục vụ công tác quản lý và khai thác bền vững tài nguyên đất tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đất là một tài nguyên thiên nhiên quan trọng đối với tự nhiên cũng như con người. Trước hết đất là một thành phần của lớp vỏ cảnh quan có mối quan hệ chặt chẽ với các thành phần tự nhiên khác như: nước, sinh vật, khí hậu,. tạo thành một thể thống nhất và hoàn chỉnh.

Đối với con người, đất là một môi trường sống và là địa bàn diễn ra các hoạt động kinh tế - xã hội. Trong đó đất được coi là tư liệu không thể thay thế trong ngành nông nghiệp. Theo thống kê của tổ chức UNEP diện tích của phần lục địa vào khoảng 14.477 triệu ha, trong đó có khoảng 11% đất canh tác, 20% đất đồng cỏ, 32% diện tích đất rừng, 32% đất còn lại được sử dụng vào các mục đích khác như: Đất thổ cư, đầm lầy, đất ngập mặn,. Như vậy diện tích lục địa chỉ chiếm khoảng 30% diện tích Trái Đất trong đó diện tích đất chiếm tỷ trọng nhỏ còn chủ yếu là đồi núi.

Không những vậy tài nguyên đất trên trái đất hiện nay đang có nguy cơ bị thu hẹp do rất nhiều các nguyên nhân như: Sự phát triển mạnh mẽ của quá trình đô thị hóa, đất bị xói mòn rửa trôi, thoái hóa bạc màu,.Trong đó đáng kể nhất là diện tích đất nông nghiệp có nguy cơ giảm mạnh nhất. Do vậy, vấn đề bảo vệ tài nguyên đất nói chung và diện tích đất nông nghiệp nói riêng là nhiệm vụ cấp thiếp của các quốc gia nhằm đảm bảo vấn đề sản xuất lương thực thực, phẩm cho đất nước. Việt Nam có diện tích tự nhiên khoảng 33 triệu ha trong đó diện tích đất nông nghiệp chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ với khoảng 8 triệu ha tương đương với 24,2%. Diện tích đất nông nghiệp thấp trong khi đó dân số nước ta lại đông và gia tăng nhanh dẫn đến bình quân diện tích đất nông nghiệp trên đầu người của nước ta rất thấp chỉ đạt khoảng 0.079ha/người xếp khoảng thứ 142 trên thế giới.

Có thể nói một đất nước với khoảng trên 70% dân số làm nông nghiệp, một đất nước có nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp phát triển như Việt Nam, thì việc diện tích đất nông nghiệp đã thấp lại còn có nguy cơ bị thu hẹp là một vấn đề nổi cộm của nước ta hiện nay. Để giải quyết vấn đề này đảng, Nhà nước và các bộ 1 ngành cần có những chính sách thiết thực nhằm duy trì, ổn định bằng các biện pháp khác nhau. Thanh Hóa là một tỉnh thuộc Bắc Trung Bộ, nằm trong dải đồng bằng ven biển của nước ta. Nền kinh tế chủ đạo của tỉnh chủ yếu là sản xuất nông nghiệp.Với diện tích khoảng 11 nghìn km2 nhưng trong đó chủ yếu là diện tích đồi núi, dải đồng bằng ven biển của tỉnh chỉ khoảng 2900km2.

Tuy nhiên trong quá trình sử dụng diện tích đất nông nghiệp của tỉnh cũng đang đặt ra vấn đề lớn. Trong đó nổi bật lên là vấn đề diện tích đất nông nghiệp của tỉnh đang có nguy cơ bị thu hẹp đáng kể. Nông Cống là một huyện bán sơn địa của tỉnh Thanh Hóa, nền kinh tế chính của huyện vẫn là nông nghiệp. Trong những năm gần đây nền kinh tế - xã hội có những bước phát triển vượt bậc, làm cho cuộc sống của người dân được nâng cao cả về vật chất lẫn tinh thần.

Cùng với sự phát triển nền kinh tế, nền nông nghiệp của huyện cũng có những bước tiến đáng kể, tuy nhiên trong sản xuất nông nghiệp của huyện còn tồn tại nhiều vấn đề cần được giải quyết như: quá trình khai thác và sử dụng đất nông nghiệp của huyện vẫn chưa phù hợp, một số diện tích đất nông nghiệp vẫn chưa phát huy được hết tiềm năng, dẫn đến lãng phí diện tích đất nông nghiệp trên địa bàn huyện. Xuất phát từ những lý do trên em chọn đề tài: “Nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2014 - 2019” làm khóa luận tốt nghiệp. Nhằm góp phần nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp đồng thời đề ra một số biện pháp cơ bản nhằm sử dụng hợp lý tài nguyên đất nông nghiệp của huyện. Mục tiêu nghiên cứu - Nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Công, tỉnh Thanh Hóa, để thấy được vấn đề sử dụng đất nông nghiệp cũng như sự biến động đất nông nghiệp theo thời gian.

- Đề xuất giải pháp sử dụng đất nông nghiệp một cách hợp lý và mang lại hiệu quả cao. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu cơ sở khoa học liên quan đến hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Nông Cống. - Nghiên cứu các nhân tố thành tạo và ảnh hưởng tới đặc điểm, và hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống. - Điều tra, thu thập tài liệu, số liệu, bản đồ liên quan đến đề tài và khu vực nghiên cứu, phân tích hiện trạng sử dụng đất ở huyện Nông Cống giai đoạn 2014 – 2019.

Quan điểm, phƣơng pháp nghiên cứu 4. Quan điểm nghiên cứu 4.Quan điểm lãnh thổ Lãnh thổ là một phần của bề mặt trái đất có những đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và vị trí nhất định. Lãnh thổ được coi là nguồn lực quan trọng để phát triển KT - XH. Khi nghiên cứu về khoa học địa lý phải luôn gắn với việc khai thác lãnh thổ.

Quan điểm này được sử dụng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng đất nông nghiệp. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp gắn liền với lãnh thổ cụ thể của huyện Nông Cống. Quan điểm lịch sử - Viễn cảnh Hiện tượng tự nhiên, kinh tế, xã hội, dân cư, văn hóa có mối quan hệ nhiều mặt giữa chúng luôn vận động và phát triển theo không gian và thời gian. Vì vậy khi nghiên cứu về vốn đất nông nghiệp của huyện Nông Cống, cần phải dựa vào quan điểm lịch sử để nghiên cứu và biết được hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp.

Cần vận dụng quan điểm viễn cảnh giúp ta chỉ ra xu hướng vận động của sự vật hiện tượng trong tương lai. Từ đó, đề xuất giải pháp để sử dụng hợp lý nhằm khai thác bền vững tài nguyên đất nông nghiệp của huyện Nông Cống. Quan điểm hệ thống Hệ thống được hiểu là tổng thể các yếu tố, các bộ phận nằm trong sự tác động biến chứng có quan hệ mật thiết tác động qua lại lẫn nhau. Vì vậy vận dụng quan điểm hệ thống khi nghiên cứu về đề tài hiện trạng 3 sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống trong mối liên hệ giữa KT-XH và môi trường của huyện và các thành phần khác của huyện Nông Cống.

Quan điểm phát triển bền vững Đây là một quan điểm, một xu hướng chung mà nhiều quốc gia, lãnh thổ, nhiều lĩnh vực KT-XH và nhiều nhà khoa học quan tâm. Năm 1992, Uỷ ban môi trường và phát triển Liên Hiệp Quốc đã đưa ra khái niệm: “Phát triển bền vững là sự phát triển nhằm thỏa mãn nhu cầu hiện tại của con người nhưng không làm tồn hại đến sự thỏa mãn nhu cầu của hệ thống tương lai”. Quan điểm phát triển bền vững đòi hỏi phải nghiên cứu sự phát triển ba mặt: Kinh tế (tốc độ tăng trưởng, hiệu quả và sự ổn định của nền kinh tế), xã hội (chú trọng nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, tạo nhiều việc làm,…) môi trường (bảo vệ tài nguyên thiên nhiên ngăn chặn sự ô nhiễm và xuống cấp của môi trường giữ gìn sự đa dạng sinh học ). Khi nghiên cứu về đề tài này, cần dựa vào quan điểm này để nhằm phát triển bền vững của tài nguyên đất nông nghiệp của huyện Nông Cống.

Phương pháp nghiên cứu 4. Phương pháp thu thập tài liệu Để nghiên cứu đề tài này việc thu thập tài liệu là công việc rất quan trọng và không thể thiếu. Sự thành công hay thất bại của đề tài phụ thuộc rất lớn vào việc áp dụng các phương pháp nghiên cứu một cách thích hợp và có hiệu quả. Đối với đề tài này cần phải thu thập tài liệu qua mạng internet, thư viện của trường, tài liệu qua các sách giáo khoa để tìm ra các tư liệu, tài liệu tham khảo có liên quan tới hướng nghiên cứu.

Để nghiên cứu để tài này, việc xin số liệu và tài liệu tham khảo tại phòng tài nguyên môi trường của huyện Nông Cống. Đặc biệt hơn là phòng nông nghiệp của huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa là rất quan trọng và cần thiết. Phương pháp tổng hợp, phân tích tài liệu Phương pháp này được sử dụng nhằm so sánh các chỉ số, phản ánh hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Nông Cống qua các năm khác nhau, từ 4 đó đánh giá đúng việc sử dụng hợp lý và phát triển bền vững tài nguyên đất. Trên cơ sở những tài liệu thu thập, đã tiến hành phân tích, đánh giá, tổng hợp để đưa ra những kết luận chính xác có cơ sở khoa học theo mục đích và nội dung nghiên cứu của đề tài.

Phương pháp bản đồ, biểu đồ Để đánh giá một cách khái quát thì việc sử dụng phương pháp bản đồ - biểu đồ là rất quan trọng, nhằm xây dựng và đưa ra các bản đồ cần thiết về hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Nông Cống trong giai đoạn tiếp theo. Nhờ phương pháp này việc đưa ra được các biểu đồ cơ cấu về việc sử dụng đất nông nghiệp của huyện trong giai đoạn từ năm 2014 - 2019 là rất đơn giản. Từ đó đánh giá một cách khái quát tình hình sử dụng đất của huyện Nông Cống. Đồng thời đưa ra cách các biện phù hợp đối với tài nguyên đất nông nghiệp của huyện trong giai đoạn kế tiếp của quá trình phát triển.

Sử dụng phương pháp này, trong đề tài khóa luận này chúng ta sẽ xây dựng được bản đồ hành chính huyện Nông Cống, biểu đồ thể hiện cơ cấu các loại đất phân bổ trong năm của huyện Nông Cống, biểu đồ thể hiện cơ cấu đất chưa sử dụng vào sử dụng của huyện Nông Cống,… 4. Phương pháp điều tra thực địa Ngoài việc tiến hành thu thập tư liệu ở phòng TNMT, chi cục thống kê huyện Nông Cống, thì việc tiến hành điều tra thực địa và đối chiếu trong sổ sách một số xã điển hình, để đánh giá chính xác các số liệu thống kê từ đó có cái nhìn tổng thể về đối tượng nghiên cứu. Phương pháp chuyên gia Để góp phần hơn nữa vào sự thành công của đề tài thì sự hỗ trợ và gúp đỡ của các cán bộ phòng tài nguyên môi trường, phòng nông nghiệp là rất quan trọng nhằm cũng cố kiến thức và cung cấp tài liệu trong quá trình nghiên cứu đề tài.