Sử dụng Đất Nông Nghiệp ở Nông Cống, Thanh Hóa (2014-2019): Hiện Trạng và Phân Tích

Phân tích tình trạng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nông Cống, Thanh Hóa giai đoạn 2014-2019, đánh giá hiệu quả sử dụng và đưa ra giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thị Linh Chi
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Văn Duẩn
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Cử Nhân Địa Lý
• Đề tài: Nghiên Cứu Hiện Trạng Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Ở Huyện Nông Cống, Tỉnh Thanh Hóa Giai Đoạn 2014 - 2019
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Quan điểm, phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.8. Cơ sở tài liệu để thực hiện
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN, CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ ĐẤT NÔNG NGHIỆP
• 2.1. Khái niệm đất nông nghiệp
• 2.2. Đặc điểm đất nông nghiệp
• 2.3. Vai trò của đất nông nghiệp
• 2.4. Cơ sở thực tiễn
• 2.5. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới
• 2.6. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam
• 2.7. Những nhân tố ảnh hưởng tới việc sử dụng đất nông nghiệp
• 3. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI HUYỆN NÔNG CỐNG, TỈNH THANH HÓA
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, môi trường, kinh tế - xã hội
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Hiện trạng môi trường trên địa bàn huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
• 4. ĐẶC ĐIỂM SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN NÔNG CỐNG, TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2014 – 2019
• 4.1. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
• 4.1.1. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2014
• 4.1.2. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2019
• 4.1.3. Phân bố đất nông nghiệp giai đoạn 2014 - 2019
• 4.1.4. Phân bố đất nông nghiệp theo xã giai đoạn 2014 – 2019
• 4.1.5. Phân bố đất nông nghiệp theo cây trồng giai đoạn 2014 – 2019
• 4.2. Quỹ đất và chính sách sử dụng đất của huyện Nông Cống
• 4.2.1. Quỹ đất sử dụng đất nông nghiệp của huyện Nông Cống
• 4.2.2. Chính sách sử dụng đất nông nghiệp
• 4.3. Các biện pháp sử dụng đất nông nghiệp chủ yếu ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
• 4.3.1. Bố trí cơ cấu cây trồng
• 4.3.2. Khai thác diện tích đất bỏ hoang
• 4.4. Những mặt tồn tại trong việc sử dụng đất nông nghiệp, nguyên nhân, giải pháp và kiến nghị
• 4.4.1. Những tồn tại trong quá trình sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
• 4.4.2. Nguyên nhân của những tồn tại
• 4.4.3. Giải pháp và kiến nghị sử dụng hợp lý đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm đất nông nghiệp

Đất nông nghiệp được định nghĩa là loại đất chủ yếu được sử dụng cho sản xuất nông nghiệp, bao gồm trồng trọt, chăn nuôi, và nuôi trồng thủy sản. Theo đó, đất nông nghiệp không chỉ đơn thuần là tài nguyên mà còn là tư liệu sản xuất thiết yếu cho nền kinh tế nông nghiệp. Đất nông nghiệp được phân loại thành nhiều loại khác nhau như đất trồng cây lúa, cây hoa màu, và đất chăn nuôi. Đặc điểm nổi bật của đất nông nghiệp là tính cố định, không thể di chuyển và có giới hạn về diện tích nhưng lại có khả năng sản xuất vô hạn nếu được khai thác hợp lý. Việc hiểu rõ khái niệm và đặc điểm của đất nông nghiệp là cần thiết để có những giải pháp hợp lý trong việc quản lý và sử dụng tài nguyên này.

II. Đặc điểm sử dụng đất nông nghiệp

Đất nông nghiệp có những đặc điểm nổi bật như là tư liệu sản xuất chủ yếu, có vị trí cố định và không thể di chuyển. Điều này đòi hỏi việc sử dụng đất nông nghiệp cần phải được quy hoạch và quản lý một cách hiệu quả. Đặc điểm về diện tích cũng là một yếu tố quan trọng, khi mà đất nông nghiệp thường bị giới hạn nhưng sức sản xuất của nó lại không giới hạn. Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, cần có sự đầu tư vào công nghệ và kỹ thuật canh tác. Việc cải tạo và bồi dưỡng đất cũng là yếu tố không thể thiếu trong quá trình sử dụng hợp lý tài nguyên đất nông nghiệp.

III. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp ở Nông Cống 2014 2019

Trong giai đoạn 2014-2019, huyện Nông Cống đã trải qua nhiều biến động trong việc sử dụng đất nông nghiệp. Theo thống kê, diện tích đất nông nghiệp đã có sự thay đổi đáng kể, với một số diện tích bị thu hẹp do quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế. Việc phân bố đất nông nghiệp cũng có sự thay đổi rõ rệt, với sự chuyển dịch giữa các loại cây trồng. Các số liệu cho thấy, mặc dù có sự gia tăng trong một số lĩnh vực sản xuất, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại cần được giải quyết để đảm bảo sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả và bền vững.

IV. Nguyên nhân và giải pháp cho việc sử dụng đất nông nghiệp

Các vấn đề trong việc sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống chủ yếu xuất phát từ sự thiếu hụt chính sách và quy hoạch hợp lý. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này bao gồm sự gia tăng dân số, nhu cầu sử dụng đất cho các mục đích khác, và sự thiếu hụt trong đầu tư cho nông nghiệp. Để khắc phục tình trạng này, cần có những giải pháp đồng bộ như quy hoạch lại sử dụng đất, nâng cao nhận thức của người dân về việc sử dụng đất hợp lý, và áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình sử dụng đất mà còn đảm bảo phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ LINH CHI NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT NỒNG NGHIỆP Ở HUYỆN NÔNG CỐNG, TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2014 - 2019 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN ĐỊA LÝ Thanh Hóa, năm 2020 TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ LINH CHI NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP Ở HUYỆN NÔNG CỐNG, TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2014 - 2019 Chuyên ngành: Đại học Sư phạm Địa lí Mã số: 7140219 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN ĐỊA LÝ Người hường dẫn: TS. Vũ Văn Duẩn Thanh Hóa, năm 2020 LỜI CẢM ƠN Được sự phân công của khoa Khoa học Xã hội Trường Đại học Hồng Đức, được sự đồng ý của Thầy giáo hướng dẫn - TS. Vũ Văn Duẩn tôi đã thực hiện đề tài “ Nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất ở huyện Nông Cống, Tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2014 – 2019”. Để hoàn thành khoá luận này. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo đã tận tình hướng dẫn, giảng dạy trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và rèn luyện ở Trường Đại học Hồng Đức. Xin chân thành cảm ơn Thầy giáo hướng dẫn - TS. Vũ Văn Duẩn đã tận tình, chu đáo hướng dẫn tôi thực hiện khoá luận này. Cảm ơn Ban lãnh đạo, cán bộ, công nhân viên UBND huyện Nông Cống đã giúp đỡ, cung cấp tài liệu, số liệu để tôi hoàn thành vào bài làm của mình. Mặc dù đã có nhiều cố gắng để thực hiện đề tài một cách hoàn chỉnh nhất. Song do buổi đầu mới làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, tiếp cận với thực tế cũng như hạn chế về kiến thức và kinh nghiệm nên không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định mà bản thân chưa thấy được. Tôi rất mong được sự góp ý của quý Thầy, Cô giáo và các bạn đồng nghiệp để khoá luận được hoàn chỉnh hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! i MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN . ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. iv DANH MỤC BẢNG . v DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ, BẢN ĐỒ . vi MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu . Quan điểm, phương pháp nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu . Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài . Cơ sở tài liệu để thực hiện. CƠ SỞ LÝ LUẬN, CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ ĐẤT NÔNG NGHIỆP . Khái niệm đất nông nghiệp .Đặc điểm đất nông nghiệp. Vai trò của đất nông nghiệp . Cơ sở thực tiễn . Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới . Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam . Những nhân tố ảnh hưởng tới việc sử dụng đất nông nghiệp . ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI HUYỆN NÔNG CỐNG, TỈNH THANH HÓA . Điều kiện tự nhiên, môi trường, kinh tế - xã hội. Điều kiện tự nhiên . Hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội . Hiện trạng môi trường trên địa bàn huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa . ĐẶC ĐIỂM SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN NÔNG CỐNG, TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2014 – 2019. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa .Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2014. Thực trạng sử dụngđất nông nghiệp năm 2019. Phân bố đất nông nghiệp giai đoạn 2014 - 2019 . Phân bố đất nông nghiệp theo xã giai đoạn 2014 – 2019 . Phân bố đất nông nghiệp theo cây trồng giai đoạn 2014 – 2019 . Quỹ đất và chính sách sử dụng đất của huyện Nông Cống . Quỹ đất sử dụngđất nông nghiệp của huyện Nông Cống . Chính sách sử dụng đất nông nghiệp . Các biện pháp sử dụng đất nông nghiệp chủ yếu ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa . Bố trí cơ cấu cây trồng . Khai thác diện tích đất bỏ hoang . Những mặt tồn tại trong việc sử dụng đất nông nghiệp, nguyên nhân, giải pháp và kiến nghị . Những tồn tại trong quá trình sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa . Nguyên nhân của những tồn tại . Giải pháp và kiến nghị sử dụng hợp lý đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa . 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 70 iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1. KT – XH: Kinh tế - xã hội. TNMT: Tài nguyên môi trường. TNHH: Trách nhiệm hữu hạn. VLXD: Vật liệu xây dựng. UBND: Ủy Ban Nhân Dân. VSMT: Vệ sinh môi trường. BVMT: Bảo vệ môi trường. XDNTM: Xây dựng nông thôn mới. ĐMT: Động môi trường. TN&MT: Tài nguyên và môi trường. GCNQSDĐ: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. TTCN: Tiểu thủ công nghiệp. CP: Cổ phần. iv DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Tiềm năng đất đai và diện tích đất canh tác trên thế giới . Tiềm năng đất nông nghiệp của một số nước ở Đông Nam Á .1a Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Nông Cống năm 2014 .1 b Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Nông Cống năm 2019.3 a: Phân bố đất nông nghiệp theo xã của huyện Nông Cống giai đoạn 2014 - 2019.3 b: Diện tích các loại cây trồng phân theo nhóm cây của huyện Nông Cống 48 Bảng 3.4: Diện tích các loại đất phân bổ trong năm của huyện Nông Cống năm 2019 .5: Kế hoạch chuyển mục đích sử dụng đất của huyện Nông Cống năm 2019 .6: Kế hoạch thu hồi các loại đất của huyện Nông Cống năm 2019: .7: Kế hoạch đưa đất chưa sử dụng vào sử dụng của huyện Nông Cống 57 v DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ, BẢN ĐỒ Hình 1: Bản đồ hành chính huyện Nông Cống . 22 Hình 2: Bản đồ kế hoạch sử dụng đất năm 2020, huyên Nông Cống, Tỉnh Thanh Hóa.4 a: Biểu đồ thể hiện cơ cấu các loại đất phân bổ trong năm của huyện Nông Cống năm 2019.6 a: Biểu đồ thể hiện cơ cấu kế hoạch thu hồi đất của huyện Nông Cống năm 2019 .7 a: Biểu đồ thể hiện cơ cấu kế hoạch đưa đất chưa sử dụng vào sử dụng của huyện Nông Cống năm 2019. 58 vi MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đất là một tài nguyên thiên nhiên quan trọng đối với tự nhiên cũng như con người. Trước hết đất là một thành phần của lớp vỏ cảnh quan có mối quan hệ chặt chẽ với các thành phần tự nhiên khác như: nước, sinh vật, khí hậu,. tạo thành một thể thống nhất và hoàn chỉnh. Đối với con người, đất là một môi trường sống và là địa bàn diễn ra các hoạt động kinh tế - xã hội. Trong đó đất được coi là tư liệu không thể thay thế trong ngành nông nghiệp. Theo thống kê của tổ chức UNEP diện tích của phần lục địa vào khoảng 14.477 triệu ha, trong đó có khoảng 11% đất canh tác, 20% đất đồng cỏ, 32% diện tích đất rừng, 32% đất còn lại được sử dụng vào các mục đích khác như: Đất thổ cư, đầm lầy, đất ngập mặn,. Như vậy diện tích lục địa chỉ chiếm khoảng 30% diện tích Trái Đất trong đó diện tích đất chiếm tỷ trọng nhỏ còn chủ yếu là đồi núi. Không những vậy tài nguyên đất trên trái đất hiện nay đang có nguy cơ bị thu hẹp do rất nhiều các nguyên nhân như: Sự phát triển mạnh mẽ của quá trình đô thị hóa, đất bị xói mòn rửa trôi, thoái hóa bạc màu,.Trong đó đáng kể nhất là diện tích đất nông nghiệp có nguy cơ giảm mạnh nhất. Do vậy, vấn đề bảo vệ tài nguyên đất nói chung và diện tích đất nông nghiệp nói riêng là nhiệm vụ cấp thiếp của các quốc gia nhằm đảm bảo vấn đề sản xuất lương thực thực, phẩm cho đất nước. Việt Nam có diện tích tự nhiên khoảng 33 triệu ha trong đó diện tích đất nông nghiệp chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ với khoảng 8 triệu ha tương đương với 24,2%. Diện tích đất nông nghiệp thấp trong khi đó dân số nước ta lại đông và gia tăng nhanh dẫn đến bình quân diện tích đất nông nghiệp trên đầu người của nước ta rất thấp chỉ đạt khoảng 0.079ha/người xếp khoảng thứ 142 trên thế giới. Có thể nói một đất nước với khoảng trên 70% dân số làm nông nghiệp, một đất nước có nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp phát triển như Việt Nam, thì việc diện tích đất nông nghiệp đã thấp lại còn có nguy cơ bị thu hẹp là một vấn đề nổi cộm của nước ta hiện nay. Để giải quyết vấn đề này đảng, Nhà nước và các bộ 1 ngành cần có những chính sách thiết thực nhằm duy trì, ổn định bằng các biện pháp khác nhau. Thanh Hóa là một tỉnh thuộc Bắc Trung Bộ, nằm trong dải đồng bằng ven biển của nước ta. Nền kinh tế chủ đạo của tỉnh chủ yếu là sản xuất nông nghiệp.Với diện tích khoảng 11 nghìn km2 nhưng trong đó chủ yếu là diện tích đồi núi, dải đồng bằng ven biển của tỉnh chỉ khoảng 2900km2. Tuy nhiên trong quá trình sử dụng diện tích đất nông nghiệp của tỉnh cũng đang đặt ra vấn đề lớn. Trong đó nổi bật lên là vấn đề diện tích đất nông nghiệp của tỉnh đang có nguy cơ bị thu hẹp đáng kể. Nông Cống là một huyện bán sơn địa của tỉnh Thanh Hóa, nền kinh tế chính của huyện vẫn là nông nghiệp. Trong những năm gần đây nền kinh tế - xã hội có những bước phát triển vượt bậc, làm cho cuộc sống của người dân được nâng cao cả về vật chất lẫn tinh thần. Cùng với sự phát triển nền kinh tế, nền nông nghiệp của huyện cũng có những bước tiến đáng kể, tuy nhiên trong sản xuất nông nghiệp của huyện còn tồn tại nhiều vấn đề cần được giải quyết như: quá trình khai thác và sử dụng đất nông nghiệp của huyện vẫn chưa phù hợp, một số diện tích đất nông nghiệp vẫn chưa phát huy được hết tiềm năng, dẫn đến lãng phí diện tích đất nông nghiệp trên địa bàn huyện. Xuất phát từ những lý do trên em chọn đề tài: “Nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2014 - 2019” làm khóa luận tốt nghiệp. Nhằm góp phần nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp đồng thời đề ra một số biện pháp cơ bản nhằm sử dụng hợp lý tài nguyên đất nông nghiệp của huyện. Mục tiêu nghiên cứu - Nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Nông Công, tỉnh Thanh Hóa, để thấy được vấn đề sử dụng đất nông nghiệp cũng như sự biến động đất nông nghiệp theo thời gian. - Đề xuất giải pháp sử dụng đất nông nghiệp một cách hợp lý và mang lại hiệu quả cao. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu cơ sở khoa học liên quan đến hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Nông Cống.