MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết Kinh tế Việt Nam trong những năm qua đã đạt đƣợc nhiều thành tựu trên tất cả mọi mặt, kinh tế liên tục tăng trƣởng với tốc độ cao GDP tăng 6,21%, cao hơn các nƣớc đang phát triển ở châu Á là 5,5%, khu vực Đông Nam Á là 4,5% [23]; chất lƣợng cuộc sống của ngƣời dân đƣợc cải thiện; xã hội phát triển công bằng hơn; giảm đói nghèo. Những thành tựu đó có sự đóng góp quan trọng của công tác kế hoạch đặc biệt là công tác lập, thực hiện, giảm sát và đánh giá kế hoạch phát triển kinh tế xã hội chính quyền và các ban nghành từ trung ƣơng đến địa phƣơng. Công tác kế hoạch hóa ở các cấp từ Trung ƣơng đến địa phƣơng (tỉnh, huyện, xã) luôn đƣợc đổi mới để phù hợp với từng điều kiện, hoàn cảnh của nền kinh tế.
Nhằm đảm bảo kế hoạch thực sự là công cụ cần thiết của Nhà nƣớc nhằm thực hiện chức năng can thiệp của mình vào nền kinh tế thị trƣờng, kế hoạch đã có nhiều thay đổi theo hƣớng phát triển chung của đất nƣớc. Kế hoạch đóng vai trò là công cụ tổ chức triển khai, theo dõi đánh giá các hoạt động kinh tế xã hội trong một giai đoạn nhất định, giữ vai trò quan trọng của cơ quan Nhà nƣớc, mang chức năng lãnh đạo và định hƣớng cho sự phát triển kinh tế ở địa phƣơng trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay. Tỉnh Thái Nguyên gồm có 2 thành phố, 1 thị xã và 6 huyện, các đơn vị hành chính này đƣợc chia tiếp thành 180 đơn vị hành chính cấp xã (gồm có 30 phƣờng, 10 thị trấn, và 140 xã), trong đó có 125 xã vùng cao và miền núi, còn lại là các xã đồng bằng và trung du. Tốc độ tăng trƣởng kinh tế ( GRDP) của tỉnh trong năm 2016 là 12%, trong đó: công nghiệp xây dựng là 15%, dịch vụ là 9% và nông lâm thủy sản là 4%, GRDP bình quân đầu ngƣời là 58 triệu đồng/ ngƣời/năm.
Giá trị sản xuất ngành nông lâm nghiệp thủy sản tăng n 2 4,5% so với đầu năm 2016, trong đó: Giá trị ngành chăn nuôi tăng 6%, ngành sản xuất lƣơng thực có hạt là 436 nghìn tấn, trồng rừng trên địa bàn là 3890 ha, trồng chè mới và trồng lại là 1000 ha [14]. Phú Lƣơng là huyện nằm ở phía Bắc tỉnh Thái Nguyên, là địa phƣơng có nhiều lợi thế về khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng, chế biến nông lâm sản, du lịch - dịch vụ. Với diện tích tự nhiên 368,94 km2, 16 đơn vị hành chính gồm 2 thị trấn và 14 xã. Huyện có điều kiện thuận lợi về giao thông để giao thƣơng hàng hóa nhƣ tuyến Quốc lộ 3, Quốc lộ 1B…kết nối Phú Lƣơng với các tỉnh Bắc Kạn, Cao Bằng, Tuyên Quang; đặc biệt là điểm nối với tuyến đƣờng cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên.
Với lợi thế về điều kiện tự nhiên, kinh tế và văn hóa xã hội, trong những năm qua và sự đóng góp của bản kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đã góp phần làm cho bộ máy quản lý Nhà nƣớc ở Phú Lƣơng hoạt động trở nên hiệu quả hơn. Huyện Phú Lƣơng đã từng bƣớc phát triển và đạt đƣợc nhiều thành tựu nhƣ: giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt 1.112 tỷ đồng, giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đạt 433 tỷ đồng, tổng thu cân đối ngân sách Nhà nƣớc trên địa bàn đạt trên 83 tỷ đồng; tỷ lệ hộ nghèo giảm 2%, tỷ lệ gia đình đạt văn hóa 91,2%; số trƣờng đạt chuẩn Quốc gia 50 trƣờng. Văn hóa - xã hội có nhiều tiến bộ, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng đƣợc cải thiện và nâng lên [21]. Lập kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội huyện phải xuất phát từ thực tế của địa phƣơng đề ra những mục tiêu sát thực có tính chất ƣu tiên trong lựa chọn mục tiêu và phân bổ nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm nhằm tạo ra bƣớc đột phá trong quá trình phát triển.
Để tìm hiểu rõ hơn về công tác lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cấp huyện, tôi đến cơ cở thực tế để “Tìm hiểu công tác lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu nghiên cứu 1. Về chuyên môn - Tìm hiểu vai trò của kế hoạch phát triển kinh tế xã hội. - Phân loại kế hoạch phát triển kinh tế xã hội.
- Tìm hiểu vai trò của kế hoạch cấp huyện. - Các bộ phận cấu thành hệ thống KH cấp huyện. - Tìm hiểu công tác lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm và 5 năm cấp huyện. - Tìm hiểu các phƣơng pháp lập kế hoạch.
- Tìm hiểu những khó khăn, tồn tại trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cho một huyện. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khi lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội huyện. Về thái độ - Tạo mối quan hệ thân thiện, hòa nhã với mọi ngƣời. - Có trách nhiệm và nghĩa vụ hoàn thành tốt mọi công việc đƣợc giao.
- Chủ động trong các công việc, sẵn sàng trợ giúp, hỗ trợ mọi ngƣời để hoàn thành tốt các công việc chung, bên cạnh đó cũng tự khẳng định đƣợc năng lực của bản thân sinh viên. Về kỹ năng sống, kỹ năng làm việc * Kỹ năng sống - Tạo cho sinh viên tác phong nhanh nhẹn, chịu đƣợc áp lực cao trong mọi công việc, có thể tự lập sau khi ra trƣờng. - Biết lắng nghe và học hỏi từ những lời phê bình của ngƣời khác. - Tâ ̣n du ̣ng đƣơ ̣c hế t các cơ hô ̣i nế u co , chịu ́ khó chú tâm trong công việc.
* Kỹ năng làm việc - Rèn luyện kỹ năng lập kế hoạch và quản lý tổ chức sản xuất trong công việc. - Nâng cao kỹ năng làm việc nhóm và quản lý công việc cho sinh viên. n 4 - Biết cách nêu vấn đề và đặt câu hỏi cởi mở, dễ hiểu, tạo cho ngƣời đƣợc hỏi có điều kiện vừa trả lời vừa thảo luận một cách thoải mái với mình. - Biết cách ghi chép một cách khoa học.
Nội dung và Phƣơng pháp thực hiện 1. Nội dung - Khát quát những vấn đề chung nhất về huyện Phú Lƣơng, tỉnh Thái Nguyên. - Thực trạng công tác lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại huyện Phú Lƣơng. - Tìm hiểu khó khăn, tồn tại và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội huyện.
- Tham gia các hoa ̣t đô ̣ng tại cơ sở. Phương pháp thực hiện 1. Phương pháp thu thập thông tin a. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp - Phỏng vấn trực tiếp cán bộ lập kế hoạch kinh tế xã hội tại huyện : Tôi tiế n hành phỏng vấn các cán bộ lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm và 5 năm cấ p huyê ̣n tƣ̀ khi bắ t đầ u thƣ̣c hiê ̣n nhƣ thế nào , bắ t đầ u tƣ̀ đâu , quá trình thực hiện cho đến khi kết thúc ; phƣơng pháp lâ ̣p kế hoạch theo phƣơng pháp truyền thống hay đổi mới , phƣơng pháp lâ ̣p kế hoa ̣ch truyề n thố ng và phƣơng pháp lâ ̣p kế hoa ̣ch đổ i mới có ƣu nhƣơ ̣c điể m gì ; thời gian thƣ̣c hiê ̣n , cách tiến hành ra sao; huyê ̣n thƣ̣c hiê ̣n tƣ̀ bƣớc nào , xã thƣ̣c hiê ̣n tƣ̀ bƣớc nào ; các lĩnh vực và chủ tiêu chủ yếu khi lập kế hoạch gồm các chỉ tiêu lĩnh vực nào, cách tính phần trăm kế hoạch để xem kế hoạch đạt đƣợc bao nhiêu phần trăm, các bƣớc khó nhấ t khi thƣ̣c hiê ̣n và vì sao khó , khó khăn thuận lợi và các giải pháp khi lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm và 5 năm cấ p huyê ̣n.
Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp * Nguồn số liệu: - Số liệu đã thống kê, báo cáo tổng kết của UBND huyện, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của UBND huyện Phú Lƣơng… - Tham khảo một số sách, báo, các báo cáo liên quan đến lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội. * Phƣơng pháp thu thập: Qua việc ghi chép tổ ng hơ ̣p, thống kê các dữ liệu cần thiết cho đề tài. Phương pháp xử lý và phân tích thông tin * Phương pháp xử lý thông tin Những thông tin, số liệu thu thập đƣợc tổng hợp và phân loại theo tƣ̀ng chủ đề. * Phương pháp phân tích thông tin Khi đủ số liệu, tiến hành kiểm tra, rà soát và chuẩn hóa lại thông tin, loại bỏ những thông tin không chính xác, sai lệch trong điều tra.
Toàn bộ số liệu thu thập đƣợc tổng hợp, tính toán phục vụ cho đề tài. Từ đó đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại huyện Phú Lƣơng , tỉnh Thái Nguyên , tìm hiểu những khó khăn , tồ n ta ̣i tƣ̀ đó đƣa ra các gi ải pháp nhằm nâng cao hiệu quả lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội huyện. Thời gian và địa điểm thực tập - Thời gian: Từ ngày 13 tháng 01 năm 2017 đến ngày 23 tháng 04 năm 2017. - Địa điểm: Văn phòng HĐND và UBND huyện Phú Lƣơng , tỉnh Thái Nguyên.
n 6 PHẦN 2 TỔNG QUAN 2. Về cơ sở lý luận 2. Một số khái niệm liên quan đến nội dung thực tập 2. Khái niệm về kế hoạch hóa - A - Slem (Viện trƣởng Viện Kinh tế và Khoa học Quản lý Pháp): Kế hoạch hóa là cách thức tổ chức các hoạt động kinh tế đƣợc vận dụng trong các hệ thống kinh tế khác nhau, nó nhằm làm cho các hoạt động cá thể đƣợc liên kết chặt chẽ và phối hợp lẫn nhau một cách tự giác.
- Từ điển Bách Khoa Việt Nam: Kế hoạch hóa là hoạt động của con ngƣời trên cơ sở nhận thức và vận dụng các quy luật tự nhiên, xã hội và đặc biệt là quy hoạch kinh tế để tổ chức quản lý các đơn vị kinh tế, các ngành, các lĩnh vực hay toàn bộ nền sản xuất xã hội theo những mục tiêu nhất định, dự kiến các phƣơng hƣớng cơ cấu, tốc độ phát triển và những biện pháp tƣơng ứng bảo đảm thực hiện nhằm đạt hiệu quả kinh tế – xã hội cao.