Luận án tiến sĩ quản lý nhà nước đào tạo đại học vừa làm vừa học học viện Bộ Công an

• Tác giả: Nguyễn Đức Thuận
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Ngô Thành Can
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo hình thức vừa làm vừa học trong các học viện thuộc Bộ Công an
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về đào tạo đại học vừa học vừa làm trong ngành công an

Đào tạo đại học theo hình thức vừa làm vừa học (VLVH) là phương thức giáo dục phổ biến. Hình thức này cho phép người học vừa làm việc vừa theo đuổi bằng cấp. Trong các học viện thuộc Bộ Công an, đào tạo VLVH đáp ứng nhu cầu nâng cao trình độ cán bộ. Quản lý nhà nước (QLNN) về đào tạo này đảm bảo chất lượng và hiệu quả. Hệ thống pháp luật và chính sách điều chỉnh hoạt động đào tạo. Mục tiêu là chuẩn hóa đội ngũ cán bộ công an. Chương trình đào tạo phải phù hợp với đặc thù ngành. Đảm bảo cân bằng giữa lý thuyết và thực hành nghề nghiệp. Hình thức này tạo điều kiện thuận lợi cho học viên công tác xa. Quản lý hiệu quả giúp nâng cao năng lực cán bộ an ninh.

1.1. Định nghĩa đào tạo VLVH trong các học viện công an

Đào tạo đại học VLVH trong các học viện thuộc Bộ Công an là hình thức giáo dục đặc thù. Người học là cán bộ, chiến sĩ đang công tác trong lực lượng Công an nhân dân. Họ vừa thực hiện nhiệm vụ chuyên môn vừa tham gia học tập theo chương trình quy định. Chương trình đào tạo được xây dựng phù hợp với điều kiện vừa làm vừa học. Thời gian học tập thường vào buổi tối hoặc cuối tuần. Đảm bảo cung cấp kiến thức chuyên môn cần thiết cho công tác. Hình thức này giúp cán bộ nâng cao trình độ mà không gián đoạn công tác. Phù hợp với điều kiện đặc thù của lực lượng vũ trang.

1.2. Vai trò của quản lý nhà nước trong đào tạo VLVH

Quản lý nhà nước đóng vai trò then chốt trong đào tạo VLVH công an. Nhà nước ban hành hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động đào tạo. Quy định về tiêu chuẩn chương trình, đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất. Đảm bảo chất lượng đào tạo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Quản lý nhà nước bao gồm lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Các cơ quan như Bộ Công an, Bộ Giáo dục phối hợp quản lý. Mục tiêu là chuẩn hóa và nâng cao hiệu quả đào tạo. Tạo khung pháp lý cho hoạt động đào tạo VLVH phát triển.

II. Phân tích vấn đề quản lý đào tạo VLVH trong học viện công an

Quản lý nhà nước về đào tạo VLVH trong các học viện công an còn nhiều hạn chế. Hệ thống văn bản pháp luật chưa đầy đủ và đồng bộ. Chất lượng đào tạo giữa các cơ sở chưa đồng đều. Chương trình đào tạo đôi khi chưa sát với thực tế công tác. Đội ngũ giảng viên thiếu kinh nghiệm giảng dạy hình thức VLVH. Cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ đào tạo còn thiếu thốn. Công tác kiểm tra, giám sát chất lượng chưa thường xuyên. Mâu thuẫn giữa thời gian học và thời gian công tác. Đánh giá kết quả học tập chưa phản ánh đúng năng lực học viên. Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý còn lỏng lẻo. Cần giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả quản lý.

2.1. Hạn chế trong hệ thống pháp luật và chính sách

Hệ thống pháp luật về đào tạo VLVH công an còn nhiều bất cập. Các văn bản quy phạm pháp luật chưa đầy đủ, thiếu đồng bộ. Một số quy định chưa rõ ràng, khó áp dụng trong thực tiễn. Chính sách đãi ngộ cho học viên VLVH chưa hợp lý. Thiếu cơ chế khuyến khích cán bộ tham gia học tập nâng cao. Quy định về chuyển đổi tín chỉ giữa các hình thức đào tạo chưa linh hoạt. Chưa có khung pháp lý riêng biệt cho đào tạo VLVH trong lực lượng vũ trang. Điều này gây khó khăn cho công tác quản lý và tổ chức đào tạo.

2.2. Thách thức trong đảm bảo chất lượng đào tạo

Đảm bảo chất lượng đào tạo VLVH là thách thức lớn. Chương trình đào tạo thường bị rút gọn so với chính quy. Thời gian học tập bị hạn chế do yêu cầu công tác. Giảng viên phải điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp. Cơ sở vật chất không đáp ứng đầy đủ nhu cầu học tập. Công tác kiểm tra, đánh giá chưa chặt chẽ. Học viên thiếu thời gian nghiên cứu, ôn tập. Kết quả đào tạo đôi khi chưa đạt chuẩn đầu ra. Cần xây dựng hệ thống đánh giá chất lượng đặc thù cho hình thức VLVH. Đảm bảo chuẩn đầu ra tương đương với đào tạo chính quy.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo VLVH công an

Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đào tạo VLVH đòi hỏi nhiều giải pháp đồng bộ. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách quản lý đào tạo. Xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với đặc thù vừa làm vừa học. Đội ngũ giảng viên cần được đào tạo phương pháp giảng dạy mới. Tăng cường cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ thông tin. Thiết lập hệ thống đánh giá chất lượng đào tạo nghiêm ngặt. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý. Áp dụng mô hình đào tạo từ các nước phát triển. Xây dựng cơ chế khuyến khích học viên tham gia đào tạo. Đảm bảo sự gắn kết giữa đào tạo và thực tiễn công tác. Giải pháp phải toàn diện và khả thi trong điều kiện hiện nay.

3.1. Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách

Hoàn thiện khung pháp lý là giải pháp then chốt. Cần ban hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đồng bộ. Quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý. Xây dựng tiêu chuẩn chương trình đào tạo VLVH đặc thù. Ban hành chính sách hỗ trợ học viên về thời gian và kinh phí. Quy định về công nhận tín chỉ và chuyển đổi hình thức đào tạo. Thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát thường xuyên. Đảm bảo tính thống nhất trong quản lý đào tạo toàn ngành. Khung pháp lý phải phù hợp với đặc thù lực lượng Công an nhân dân. Tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho đào tạo phát triển.

3.2. Nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập

Nâng cao chất lượng giảng dạy là nhiệm vụ trọng tâm. Đào tạo giảng viên phương pháp giảng dạy cho người học VLVH. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và học tập. Xây dựng hệ thống tài liệu học tập phù hợp hình thức VLVH. Tăng cường thực hành, gắn lý thuyết với thực tiễn công tác. Tổ chức học tập theo module, tín chỉ linh hoạt. Đánh giá kết quả học tập bằng nhiều hình thức. Tạo điều kiện cho học viên nghiên cứu khoa học. Xây dựng hệ thống quản lý học tập trực tuyến. Đảm bảo chuẩn đầu ra tương đương đào tạo chính quy.

IV. Kết luận và ứng dụng trong quản lý đào tạo VLVH

Quản lý nhà nước về đào tạo đại học VLVH trong các học viện công an có vai trò quan trọng. Nghiên cứu đã phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cải thiện. Kết quả nghiên cứu có giá trị lý luận và thực tiễn. Ứng dụng trong việc hoàn thiện chính sách quản lý đào tạo. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Công an nhân dân. Góp phần hiện đại hóa lực lượng vũ trang cách mạng. Đào tạo VLVH giúp chuẩn hóa trình độ cán bộ chiến sĩ. Quản lý hiệu quả đảm bảo đào tạo đạt mục tiêu đề ra. Cần tiếp tục nghiên cứu đổi mới mô hình quản lý. Phù hợp với yêu cầu cải cách giáo dục đại học quốc gia. Đảm bảo đào tạo VLVH phát triển bền vững.

4.1. Ý nghĩa lý luận của nghiên cứu

Nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ lý luận quản lý đào tạo VLVH. Hệ thống hóa cơ sở khoa học về quản lý nhà nước giáo dục. Làm rõ khái niệm, đặc điểm đào tạo VLVH trong lực lượng vũ trang. Phân tích mối quan hệ giữa đào tạo và quản lý nhà nước. Đánh giá thực trạng quản lý đào tạo VLVH công an hiện nay. Đề xuất mô hình quản lý đào tạo VLVH phù hợp. Góp phần bổ sung lý luận quản lý giáo dục đại học. Cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách. Nghiên cứu mở ra hướng tiếp cận mới trong quản lý đào tạo đặc thù. Đặt nền móng cho các nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo.

4.2. Ý nghĩa thực tiễn và ứng dụng

Kết quả nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao. Làm cơ sở cho việc xây dựng chính sách quản lý đào tạo. Giúp các học viện công an tổ chức đào tạo hiệu quả hơn. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Công an nhân dân. Ứng dụng trong việc cải tiến chương trình đào tạo VLVH. Tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục đặc thù. Góp phần hoàn thiện hệ thống đào tạo lực lượng vũ trang. Kết quả có thể áp dụng cho các đơn vị đào tạo tương tự. Phục vụ công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công an. Đảm bảo đào tạo VLVH đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA NGUYỄN ĐỨC THUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THEO HÌNH THỨC VỪA LÀM VỪA HỌC TRONG CÁC HỌC VIỆN THUỘC BỘ CÔNG AN LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG HÀ NỘI - NĂM 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA NGUYỄN ĐỨC THUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THEO HÌNH THỨC VỪA LÀM VỪA HỌC TRONG CÁC HỌC VIỆN THUỘC BỘ CÔNG AN Chuyên ngành: Quản lý công Mã số: 9 34 04 03 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Ngô Thành Can 2. Thiếu tƣớng, GS. Lê Minh Hùng HÀ NỘI - NĂM 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, tư liệu nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Các kết quả nghiên cứu của luận án chưa được công bố trong bất cứ công trình khoa học nào. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận án Nguyễn Đức Thuận LỜI CÁM ƠN Để hoàn thành luận án “Quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo hình thức vừa làm vừa học trong các học viện thuộc Bộ Công an” , tác giả xin chân thành cảm ơn hai nhà khoa học, hai thầy giáo hướng dẫn khoa học là PGS. TS Ngô Thành Can, Thiếu tướng, GS. TS Lê Minh Hùng đã luôn quan tâm, tận tình, gợi mở, chỉ dẫn, giúp đỡ về nội dung và phương pháp nghiên cứu, làm việc. Tác giả xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo ở Học viện Hành chính Quốc gia, đặc biệt là các thầy, cô, cán bộ, giảng viên của Khoa Quản lý nhà nước về Xã hội, Ban Đào tạo Sau Đại học đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện cho tác giả hoàn thành bản luận án này. Tác giả xin chân thành cảm ơn Cục Đào tạo, Bộ Công an, các thầy, cô giáo, giảng viên, cán bộ của Học viện An ninh nhân dân, Học viện Cảnh sát nhân dân đã quan tâm, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện về thời gian, kiến thức, tinh thần, thông tin, số liệu, tài liệu và những góp ý định hướng, sửa chữa trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện bản luận án này. Tác giả xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã giúp đỡ, chia sẻ, động viên tác giả trong cả quá trình học tập, nghiên cứu, hoàn thành luận án. Xin chân thành cảm ơn. MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU Trang 1. Tính cấp thiết của đề tài 1 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 4 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 5 5. Những đóng góp mới của luận án 7 6. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học của luận án 8 7. Kết cấu luận án 9 CHƢƠNG 1: 10 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đào tạo đại học theo hình 10 thức vừa làm vừa học 1. Những công trình liên quan đến Quản lý nhà nước về đào tạo đại học 19 theo hình thức vừa làm vừa học nói chung và trong các học viện thuộc Bộ Công an nói riêng 1. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 28 Kết luận chương 1 33 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÀO 34 TẠO ĐẠI HỌC THEO HÌNH THỨC VỪA LÀM VỪA HỌC 2. Lý luận về đào tạo đại học theo hình thức vừa làm vừa học 34 2. Lý luận về quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo hình thức vừa 42 làm vừa học 2. Nội dung quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo hình thức vừa 52 làm vừa học 2. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo 63 hình thức vừa làm vừa học 2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo hình thức vừa 69 làm vừa học tại một số nước trên thế giới Kết luận chương 2 81 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐÀO 83 TẠO ĐẠI HỌC THEO HÌNH THỨC VỪA LÀM VỪA HỌC TRONG CÁC HỌC VIỆN THUỘC BỘ CÔNG AN 3. Giới thiệu tổng quan về đào tạo đại học theo hình thức vừa làm vừa 83 học trong các Học viện thuộc Bộ Công an 3. Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo hình 93 thức vừa làm vừa học trong các Học viện thuộc Bộ Công an 3. Đánh giá quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo hình thức vừa 118 làm vừa học trong các Học viện thuộc Bộ Công an Kết luận chương 3 125 CHƢƠNG 4: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG 126 QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THEO HÌNH THỨC VỪA LÀM VỪA HỌC TRONG CÁC HỌC VIỆN THUỘC BỘ CÔNG AN 4. Phương hướng tăng cường quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo 126 hình thức vừa làm vừa học trong các học viện thuộc Bộ Công an 4. Giải pháp tăng cường Quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo hình 136 thức vừa làm vừa học trong các học viện thuộc Bộ Công an Kết luận chương 4 162 KẾT LUẬN 163 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ANQG An ninh quốc gia CAND Công an nhân dân CSGD Cơ sở giáo dục CSGDĐH Cơ sở giáo dục đại học GD&ĐT Giáo dục và đào tạo HL&BDNV Huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ HVTBCA Học viện thuộc Bộ Công an QLĐT Quản lý đào tạo QLNN Quản lý nhà nước THPT Trung học phổ thông TTATXH Trật tự an toàn xã hội VLVH Vừa làm vừa học DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ STT Sơ đồ/Biểu đồ Trang 1 Sơ đồ 2.1: Các hình thức đào tạo đại học 37 2 Sơ đồ 2.2: Sơ đồ quản lý nhà nước về đào tạo đại học của 76 nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Sơ đồ 3.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý giáo dục đại 3 học theo hình thức VLVH trong các Học viện thuộc 107 Bộ Công an 4 Biểu đồ 2.1: So sánh đào tạo đại học VLVH với tổng quy 73 mô đào tạo đại học tại Liên Bang Nga 5 Biểu đồ 3.1: Biến động chỉ tiêu đào tạo đại học VLVH 85 trong CAND 6 Biểu đồ 3.2: Đánh giá về công tác phục vụ tài liệu học tập 92 7 Biểu đồ 3.3: Chỉ tiêu đào tạo đại học VLVH hàng năm 97 dành cho các HVTBCA Biểu đồ 3.4: Đánh giá công tác xây dựng kế hoạch, chính 8 sách phát triển đào tạo đại học VLVH trong các 98 HVTBCA 9 Biểu đồ 3.5: Đánh giá công tác tổ chức thực hiện các văn 106 bản quy phạm pháp luật 10 Biểu đồ 3.6: Cơ cấu trình độ đội ngũ giáo viên, cán bộ 108 quản lý giáo dục 11 Biểu đồ 3.7: Đánh giá công tác tổ chức cán bộ 110 12 Biểu đồ 3.8: Trình độ đội ngũ giáo viên 111 13 Biểu đồ 3.9: Trình độ đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục 112 14 Biểu đồ 3.10: Cơ cấu đào tạo giáo viên, cán bộ quản lý 113 giáo dục 15 Biểu đồ 3.11: Đánh giá công tác quản lý, đào tạo, bồi 114 dưỡng giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục 16 Biểu đồ 3.12: Đánh giá công tác Thanh tra, kiểm tra 118 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong quá trình phát triển của đời sống kinh tế, xã hội và khoa học công nghệ của mỗi quốc gia, dân tộc, vị trí và vai trò của giáo dục đào tạo nói chung và giáo dục đại học nói riêng ngày càng trở nên quan trọng. Khác với giáo dục phổ thông, giáo dục đại học cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng cho nền sản xuất để tạo ra của cải vật chất và tinh thần của xã hội. Trong thời đại ngày nay, nền giáo dục đại học ở các nước phát triển đang chuyển mạnh từ nền giáo dục tinh hoa với quy mô nhỏ sang nền giáo dục đại chúng với quy mô ngày càng lớn. Ở Việt Nam, song hành với sự phát triển, hội nhập quốc tế với tư tưởng phát triển giáo dục đại chúng là chính sách “hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng hệ thống giáo dục mở, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập” [145] của Đảng và Nhà nước ta. Theo đó, giáo dục đại học nước ta những năm gần đây cũng phát triển rất nhanh về cả số lượng cơ sở đào tạo, quy mô đào tạo và hình thức đào tạo, trong đó đáng chú ý là sự gia tăng của hình thức đào tạo VLVH trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đối với các trường đại học, học viện trong ngành Công an, với nhu cầu đào tạo, nâng cao trình độ cho cán bộ, chiến sĩ đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ ANQG và giữ gìn TTATXH trong tình hình mới không nằm ngoài xu thế đó. Lực lượng CAND luôn được chú trọng xây dựng, phát triển nhanh và mạnh về cả số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ. Hàng năm, chỉ tiêu tuyển sinh của các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp CAND tăng lên đáng kể, cùng với đó là chỉ tiêu tuyển dụng công dân ngoài ngành, chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ ở lại công tác lâu năm rất nhiều. Điều đó cho thấy nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng trong CAND là rất lớn, trong đó có nhu cầu đào tạo đại học hình thức VLVH trong các HVTBCA. Chỉ tiêu tuyển sinh đại học VLVH trong các HVTBCA năm học 2015-2016 cao nhất với 17.824 chỉ tiêu, cao gấp 2,8 lần so với hai năm trước đó. 1 Có thể thấy, đào tạo đại học theo hình thức VLVH trong các HVTBCA trong những năm qua đã gặt hái được nhiều thành công đáng ghi nhận qua việc tăng nhanh về quy mô đào tạo; không ngừng hoàn thiện và cập nhật chương trình đào tạo mới, hiện đại; cơ sở vật chất được đầu tư, trang bị; đội ngũ giảng viên tham gia giảng dạy có trình độ, kinh nghiệm và phương pháp giảng dạy tích cực; chất lượng đào tạo từng bước được nâng lên, đã và đang đáp ứng được nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng trong CAND. Tuy nhiên, trên thực tế hình thức đào tạo này vẫn còn nhiều hạn chế như chất lượng đội ngũ giảng viên chưa đồng đều; cơ sở vật chất kỹ thuật và trang thiết bị dạy học chưa thật sự đồng bộ; chất lượng đào tạo (đầu vào, đầu ra) chưa thật sự thuyết phục. Trước thực trạng đó, một vấn đề được đề cập nhiều trong phát triển đào tạo đại học theo hình thức VLVH là quản lý nhà nước về đào tạo đại học theo hình thức VLVH.