Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài 1. Công trình nghiên cứu quản lý nhà nước về chất lượng khám chữa bệnh Công trình nước ngoài - Cuốn sách “Đo lường và quản lý chất lượng y tế” của các tác giả Maimunah A. Hamid, Sondi Sararaks, A.AI-Assaf, Low Lee Lan thuộc Viện Nghiên cứu hệ thống y tế Bộ Y tế Malaysia đã chỉ ra rằng quản lý chất lượng y tế có liên quan chặt chẽ tới việc cải thiện chăm sóc sức khỏe, muốn vậy hệ thống QLCL y tế phải được xây dựng dựa trên các kinh nghiệm thực tiễn và lý luận của các tác giả có uy tín.
Cuốn sách cũng chỉ ra, phân tích, nêu ra các hợp phần đào tạo, trong đó: Hợp phần xúc tiến chất lượng trình bày tổng quan về các khái niệm chung, các hoạt động và lợi ích của việc thực hiện các hoạt động đảm bảo chất lượng trong nội bộ tổ chức y tế; hợp phần thực hiện chất lượng và cải thiện kết quả thực hiện bao gồm các nội dung như lên kế hoạch, triển khai và đánh giá các hoạt động đảm bảo chất lượng, thể chế hóa đảm bảo chất lượng; hợp phần quản lý kết quả thực hiện đề cập đến một loạt vấn đề liên quan đến QLCL như nguyên tắc QLCL, xu hướng tiến triển hiện nay; hợp phần tập huấn cho cán bộ đào tạo và đảm bảo chất lượng chỉ ra cán bộ quản lý phải có năng lực quản lý cả về nội dung quản lý lẫn đường hướng đào tạo [77]. - Nghiên cứu của Ali Mohammad Mosadeghrad về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ CSSK với mục đích chính là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng CSSK trong bối cảnh Iran. Các cuộc phỏng vấn sâu cá nhân và các cuộc phỏng vấn nhóm đã được thực hiện với 222 người thuộc các bên liên quan đến CSSK bao gồm các nhà cung cấp dịch vụ y tế, các nhà quản lý, các nhà hoạch định 10 chính sách và người trả tiền để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ y tế được cung cấp tại các tổ chức y tế Iran. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Chất lượng trong CSSK là sản phẩm hợp tác giữa bệnh nhân và nhà cung cấp dịch vụ y tế trong một môi trường hỗ trợ.
Các yếu tố cá nhân của nhà cung cấp và bệnh nhân và các yếu tố liên quan đến tổ chức y tế, hệ thống CSSK và môi trường rộng hơn sẽ ảnh hưởng đến chất lượng CSSK. Chất lượng CSSK có thể được cải thiện bằng cách lãnh đạo có tầm nhìn hỗ trợ, lập kế hoạch phù hợp, giáo dục và đào tạo, nguồn lực sẵn có, quản lý hiệu quả các nguồn lực, nhân viên và quy trình và hợp tác giữa các nhà cung cấp. Kết quả nghiên cứu góp phần vào lý thuyết và thực tiễn về CSSK bằng cách xây dựng khung khái niệm cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách và các nhà quản lý sự hiểu biết thực tế về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ CSSK [36]. - Nghiên cứu Jack A.
Meyer, Sharon Silow-Carroll, Todd Kutyla, Larry S. Stepnick, và Lise S. Rybowski Tháng 7 năm 2004 về bệnh viện chất lượng thành phần cho thành công – Tổng quát và bài học kinh nghiệm. Các bệnh viện trên cả nước đang tìm kiếm các cách để nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy chiến lược cải thiện chất lượng hiệu quả.
Nghiên cứu này, bởi các thành viên của viện nghiên cứu kinh tế và xã hội, xác định và mô tả các yếu tố chính đóng góp vào sự thành công của bốn bệnh viện có thành tích cao trên cả nước. Theo nghiên cứu, yếu tố thiết yếu của một thành công chiến lược, bao gồm phát triển văn hóa phù hợp, thu hút và duy trì đúng người, lập ra và cập nhật các quy trình ngay tại nhà và cho nhân viên các công cụ thích hợp để thực hiện công việc. Các ảnh hưởng bên ngoài, chẳng hạn như cạnh tranh thị trường địa phương và sức khoẻ công cộng hoặc tư nhân, các sáng kiến và tiêu chuẩn chất lượng cũng có tác động [72]. - Buciuniene và cộng sự (2006) đã nghiên cứu thái độ của các nhà quản lý đối với hệ thống QLCL tại các bệnh viện điều dưỡng và điều trị hỗ trợ tại Latvia.
Ở quốc gia này, Bộ Y tế đã ban hành quy định áp dụng hệ thống QLCL trong các 11 CSYT. Theo quy định này, giám đốc các bệnh viện phải bắt đầu triển khai hệ thống QLCL. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu thái độ của các nhà quản lý bệnh viện đối với việc áp dụng hệ thống QLCL. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2005 với 72 phiếu điều tra bao gồm các câu hỏi theo thang điểm Likert với 7 mức độ.
Tỷ lệ trả lời là 80,6%. Kết quả cho thấy các hệ thống QLCL đang được thực hiện ở 39,7% các bệnh viện điều dưỡng và điều trị hỗ trợ. Điểm trung bình về nhận thức hệ thống QLCL là 5,8. Những vấn đề quan trọng nhất liên quan đến việc thực hiện hệ thống QLCL là: xây dựng các quy trình (điểm trung bình 5,5); thiếu kinh phí triển khai (điểm trung bình 5,4); thiếu thông tin (điểm trung bình 5,1); và xây dựng hướng dẫn thực hiện công việc (điểm trung bình 4,6).
Trong khi đó khi áp dụng hệ thống QLCL thì các đối tượng nghiên cứu cho rằng đem lại những lợi ích chính là: trách nhiệm được đề cao và quyền lực được chia sẻ (điểm trung bình 5,2); chất lượng dịch vụ tốt hơn (điểm trung bình 5,1); khách hàng hài lòng hơn (điểm trung bình 5,1). Điểm trung bình hài lòng với hệ thống QLCL của các nhà quản lý tại các bệnh viện điều tra ở mức trung bình (3,6) [65]. - Nghiên cứu của Heidari Gorji AM, Farooquye JA. Thông qua việc so sánh các dịch vụ chăm sóc y tế tại ba nước được thực hiện dựa trên các tiêu chí CSSK Baldrige đánh giá hiệu suất hoạt động xuất sắc năm 2009-2010 và các hướng dẫn được đề xuất bởi Hiệp hội các bệnh viện Hoa Kỳ cho các bệnh viện.
Các dữ liệu được thu thập từ các thành phố và những vùng lân cận ở Ấn Độ và Iran. Sử dụng phương pháp phân tích phương sai ANOVAs, ba nhóm lập kế hoạch và thực hiện các phương pháp QLCL đã được so sánh. Những kết quả chỉ ra rằng có sự chênh lệch đáng kể giữa các nhóm và trong mọi trường hợp, các bệnh viện ở Ấn Độ và Iran đều gần đạt điểm chuẩn. Các điểm số trung bình của các bệnh viện ở Ấn Độ và Iran về cấu trúc khác nhau của mô hình IHCQPM đã được so sánh với những kết quả đạt được từ những người nhận các giải thưởng Chất lượng quốc gia Malcolm Baldride.
Trong mọi trường hợp, các bệnh viện Ấn Độ và Iran đều gần đạt điểm chuẩn (các tiêu chí CSSK Baldrige đánh giá hiệu suất hoạt động xuất sắc năm 2009- 2010 và các hướng dẫn được đề xuất bởi Hiệp hội các bệnh viện Hoa Kỳ cho các 12 bệnh viện). Những kết quả này cho thấy rằng các dịch vụ CSSK cần được quan tâm nhiều hơn để đạt được chất lượng cao trong quản lý và hoạt động [70]. - Nghiên cứu của Selbmann HK về đánh giá và chứng nhận chất lượng chăm sóc y tế ở Đức cho thấy ngày càng có nhiều các cuộc gọi để đánh giá và chứng nhận chất lượng của bệnh viện để thấy được sự minh bạch trong hệ thống CSSK ở Đức. Các bệnh viện có thể tự đánh giá hay so sánh theo 4 cấp độ chất lượng: cấp độ của các dịch vụ y tế, điều dưỡng tổ chức, cấp độ hệ thống chất lượng của bệnh viện, cấp độ QLCL nội bộ và cấp độ hoạt động hiệu quả.
Sự so sánh bên ngoài của những bệnh viện được thành lập hợp pháp ở Đức với các đánh giá của các dịch vụ cốt lõi của bệnh viện. Tất cả các cấp độ khác bao gồm các quy trình chứng nhận và cấp đánh giá toàn diện theo mô hình của EFQM và ISO, các hệ thống chứng nhận y tế chuẩn mực, hoặc xét duyệt chặt chẽ. Mỗi một hệ thống có những mục đích khác nhau và tất cả đều được áp dụng tại các bệnh viện cấp cứu tại Đức. Tuy nhiên, phương pháp của họ chưa được phát triển đầy đủ và chắc chắn sẽ phải được tối ưu hóa hơn nữa để phù hợp với những thay đổi sắp tới của hệ thống y tế Đức [83].
Công trình trong nước - Cuốn tài liệu “Đào tạo liên tục về quản lý chất lượng bệnh viện” của Cục Quản lý Khám, chữa bệnh – Bộ Y tế sử dụng cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các bệnh viện, xuất bản năm 2015 với 6 chủ đề chính bao gồm: đại cương về QLCL bệnh viện, hướng dẫn công tác QLCL bệnh viện, đo lường chất lượng, vai trò của người lãnh đạo, khuyến khích động viên nhân viên và phương pháp lập kế hoạch chiến lược và đề án cải thiện chất lượng bệnh viện[14]. - Cuốn sách “Báo cáo chung tổng quan Ngành Y tế năm 2012, nâng cao chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh” được xuất bản năm 2012 đã cập nhật tình trạng sức khỏe và những yếu tố ảnh hưởng, cập nhật thực trạng hệ thống y tế và thực hiện các nhiệm vụ đã đề ra trong kế hoạch 5 năm Ngành Y tế 2011-2015, đồng thời phân tích chuyên đề về chất lượng dịch vụ KCB như khái niệm chất lượng dịch vụ y tế, QLCL dịch vụ y tế. Cuốn sách cũng đưa ra các khái niệm liên quan đến chất lượng và QLCL, các chỉ số giám sát và đánh giá chất lượng dịch vụ KCB [3]. 13 - Cuốn sách “Thực hành tốt quản lý chất lượng và an toàn người bệnh tại một số bệnh viện Việt Nam”, chủ biên tác giả Lương Ngọc Khuê và cộng sự năm 2016 gồm 4 phần chính: (1) Triển khai áp dụng Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện; (2) Giới thiệu bài học về QLCL và cải tiến chất lượng; (3) Các bài học về thực hành sử dụng Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện phục vụ cho cải tiến chất lượng; (4) Giới thiệu các biện pháp liên quan đến an toàn người bệnh, liên hệ với các tiêu chí trong Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện [32].