Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu và các vấn đề liên quan Chương 2: Những vấn đề lý luận về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần và pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần Chương 3: Thực trạng pháp luật Việt Nam về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần Chương 4: Hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về nghĩa vụ của người quản lý công ty cổ phần 7 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN 1. GIỚI THIỆU CHUNG Đề tài “Pháp luật về nghĩa vụ của ngƣời quản lý công ty cổ phần ở Việt Nam” là đề tài chƣa đƣợc nghiên cứu ở trình độ tiến sĩ luật học. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của pháp luật doanh nghiệp hàng trăm năm trên thế giới và gần 25 năm ở Việt Nam, thì những công trình khoa học liên quan đến đề tài rất phong phú. Có thể tạm chia các công trình nghiên cứu thành hai nhóm là các công trình trong nƣớc và các công trình nƣớc ngoài.
Qua khảo cứu, NCS nhận thấy các công trình nghiên cứu khoa học đƣợc công bố ở trong nƣớc và nƣớc ngoài liên quan đến nghĩa vụ của NQLCTCP rất đa dạng, với nhiều luồng quan điểm khác nhau. Điều này xuất phát từ việc mỗi luồng quan điểm khoa học đƣợc dựa trên nền tảng lý luận khác nhau. Nhƣ vậy, trên cơ sở kế thừa những hệ thống lý luận và quan điểm khoa học hợp lý đã đƣợc công bố cùng với những phân tích, đánh giá của riêng mình, NCS đƣa ra những kết quả khoa học độc lập. Trong chƣơng này, NCS tiến hành khảo cứu các công trình khoa học sau: 1.
Các công trình công bố ở trong nƣớc Cho đến nay đã có nhiều công trình khoa học đƣợc công bố ở trong nƣớc có liên quan đến đề tài luận án. Dƣới đây là một số công trình tiêu biểu: Bùi Xuân Hải (2009), Bảo vệ cổ đông: Mấy vấn đề lý luận và thực tiễn trong Luật Doanh nghiệp 2005, Tạp chí Khoa học pháp lý số 1/2009 (Sau đây viết tắt là Bùi Xuân Hải (2009)) Bùi Xuân Hải (2010), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ cổ đông thiểu số, Tạp chí Khoa học Pháp lý số 2/2010 (Sau đây viết tắt là Bùi Xuân Hải (2010)) Cao Thị Kim Trinh (2004), Tổ chức quản lý nội bộ công ty cổ phần những vấn đề lý luận và thực tiễn, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Cao Thị Kim Trinh (2004)) Đào Thúy Anh (2014), Hoàn thiện pháp luật Việt Nam về tổ chức quản lý công ty cổ phần – Góc nhìn từ kinh nghiệm của Nhật Bản, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Đào Thúy Anh (2014)) Ngô Thị Bích Phƣơng (2007), Kiểm soát các giao dịch có nguy cơ phát sinh tƣ lợi theo quy định của LDN năm 2005, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Ngô Thị Bích Phƣơng (2007)) 8 Ngô Viễn Phú (2005), Nghiên cứu so sánh quản lý công ty cổ phần theo pháp luật CHXHCN Việt Nam và pháp luật CHND Trung Hoa, Luận án tiến sĩ luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội (Sau đây viết tắt là Ngô Viễn Phú (2005)) Nguyễn Hoàng Duy (2015), Nghĩa vụ của NQLCTCP theo pháp luật Việt Nam, Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội (Sau đây viết tắt là Nguyễn Hoàng Duy (2015)) Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Đình Cung (2009), Công ty – vốn, quản lý & tranh chấp theo LDN năm 2005, Nhà xuất bản Tri thức (sau đây viết tắt là Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Đình Cung (2009)) Nguyễn Thị Kim Chi (2015), Pháp luật về bảo vệ cổ đông nhỏ ở Việt Nam – Thực trạng và giải pháp hoàn thiện, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội Nguyễn Thị Thùy Linh (2014), Hoàn thiện pháp luật về quản trị nội bộ công ty cổ phần, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Nguyễn Thị Thùy Linh (2014)) Nguyễn Thị Vân Anh (2015), Hoàn thiện pháp luật về kiểm soát giao dịch giữa công ty với ngƣời có liên quan, Luận án tiến sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (sau đây viết tắt là Nguyễn Thị Vân Anh (2015)) Ngô Huy Cƣơng (2013), Giáo trình luật thƣơng mại (phần chung và thƣơng nhân), Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội (Sau đây viết tắt là Ngô Huy Cƣơng (2013)) Phạm Duy Nghĩa (2009), Luật Doanh nghiệp, Tình huống – phân tích – bình luận, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội (Sau đây viết tắt là Phạm Duy Nghĩa (2009)) Phạm Thị Tâm (2015), Pháp luật về bảo vệ quyền lợi của cổ đông cổ phần – Thực trạng và giải pháp hoàn thiện, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội Phạm Trí Hùng, Nguyễn Trung Thẳng (2012), CEO và Hội đồng quản trị, Nhà xuất bản Lao động – xã hội (sau đây viết tắt là Phạm Trí Hùng, Nguyễn Trung Thẳng (2012)) Phan Nữ Hiền Oanh (2014), Kiểm soát giao dịch có nguy cơ phát sinh tƣ lợi trong công ty cổ phần theo pháp luật Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Phan Nữ Hiền Oanh (2014)) Trần Thị Kiều Oanh (2013), Nghĩa vụ của NQLCTCP cổ phần theo pháp luật Việt Nam, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội (Sau đây viết tắt là Trần Thị Kiều Oanh (2013)) 9 Phạm Duy Nghĩa (2004), Chuyên khảo luật kinh tế (Chƣơng trình sau Đại học), Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội (Sau đây viết tắt là Phạm Duy Nghĩa (2004)) 1. Các công trình đƣợc công bố ở nƣớc ngoài Các công trình khoa học đƣợc công bố ở nƣớc ngoài liên quan đến đề tài luận án rất phong phú và đa dạng. Dƣới đây là một số công trình biêu biểu: A.
Gilchrist Sparks, III and Lawrence A. Hamermesh (1992), Common Law Duties of Non-Director Corporate Officers (nghĩa vụ của NĐH không phải là thành viên HĐQT), The Business Lawyer, Vol. 48 (Sau đây viết tắt là A. Gilchrist Sparks, III and Lawrence A.
Hamermesh (1992)) Alice Eastman Helle (1986), Directors‟ liability for breach of the duty of care: the corporate crisis and legislative responses in Delaware and Iowa (Trách nhiệm của thành viên HĐQT do vi phạm nghĩa vụ cẩn trọng: khủng hoảng công ty và phản ứng lập pháp ở Delaware và Iowa), Drake Law Review, Vol. 36 (Sau đây viết tắt là Alice Eastman Helle (1986)) Andrew Keay & Hao Zhang (2008), Incomplete contracts, contingent fiduciaries and director‟s duty to creditors (Hợp đồng không hoàn thiện, quan hệ ủy thác có điều kiện và nghĩa vụ của thành viên HĐQT với chủ nợ), Melbourne University Law Review , Vol. 32 (Sau đây viết tắt là Andrew Keay & Hao Zhang (2008)) Bernard Black, Brian Cheffins, Martin Gelter, Hwa-Jin Kim, Richard Nolan, Mathias Siems & Linia Prava Law Firm (2007), Legal liability of directors and company officials – Part 1: Substantive grounds for liability (report to the Russian securities agency) (Trách nhiệm pháp lý của thành viên HĐQT và NĐH – Phần 1: Cơ sở nội dung của trách nhiệm (báo cáo cho Ủy ban chứng khoán Nga), Columbia Business Law Review, Vol. Black (2006), Outside Director Liability Across Countries (Trách nhiệm của thành viên HĐQT bên ngoài ở các nƣớc), Texas Law Review, Volume 84, Number 6 (Sau đây viết tắt là Brian R.
Furlow (2009), Good faith, fiduciary duties, and the business judgment rule in Delaware (Thiện chí trung thực, nghĩa vụ thụ thác và quy tắc quyết định kinh doanh), Utah Law Review, No.3 (Sau đây viết tắt là Clark W. Jeremy Telman (2007), The Business Judgment Rule, Disclosure, and Executive Compensation (Quy tắc quyết định kinh doanh, công bố thông tin và lƣơng thƣởng của NĐH), Tulane Law Review, Vol. 81 (Sau đây viết tắt là D. Jeremy Telman (2007)) Dr Yawa Wei (2006), Director‟s duties under Chinese law: A comparative view (Nghĩa vụ của thành viên HĐQT: Một cách nhìn so sánh), (2006) 3 UNELJ (Sau đây viết tắt là Dr Yawa Wei (2006)) Dr.
Helen Anderson (2009), Director‟s liability for corporate faults and defaults – an international comparison (Trách nhiệm của thành viên HĐQT đối với vi phạm của công ty – so sánh quốc tế), Pacific Rim Law & Policy Journal, Vol.1 (Sau đây gọi tắt là Dr. Helen Anderson (2009)) Edwin W Hecker, Jr. (2013), Fiduciary Duties in Business Entities Revisited (Xem xét lại nghĩa vụ thụ thác trong các pháp nhân kinh doanh), Kansas Law Review, Vol. 61 (Sau đây viết tắt là Edwin W Hecker, Jr.
Cassel (2004), Applying the Business Judgment Rule Fairly: A Clarification for Kansas Courts (Áp dụng quy tắc quyết định kinh doanh một cách công bằng: Làm rõ cho các tòa án Kansas), Kansas Law Review, Vol. 52 (Sau đây viết tắt là Emily E. Triem (2007), Judicial schizophrenia in corporate law: confusing the standard of care with the business judgment rule (Chứng tâm thần phân liệt của tƣ pháp trong luật công ty: sự nhầm lẫn giữa tiêu chuẩn cẩn trọng với quy tắc quyết định kinh doanh), Alaska Law Review, Vol. 24 (Sau đây viết tắt là Fred W.
Wayne Marr, Jr & Michael F. Spiveyare (1991), Bondholders owed a fiduciary duty? (Liệu rằng có nghĩa vụ thụ thác đối với ngƣời sở hữu trái phiếu?), Florida State University Law Review, Vol. 18 (Sau đây viết tắt là George S. Wayne Marr, Jr & Michael F.
Spiveyare (1991)) Helen Anderson (2006), Creditors‟ rights of recovery: Economic theory, corporate jurisprudence and the role of fairness (Quyền đƣợc bồi thƣờng của chủ nợ: Lý thuyết kinh tế, lý thuyết luật học về công ty và vai trò của sự công bằng), Melbourne University Law Review, Vol. 30 (Sau đây viết tắt là Helen Anderson (2006)) Hideki Kanda & Curtis J. Milhaupt (2008), Re-examining Legal Transplants: The Director's Fiduciary Duty in Japanese Corporate Law (Xem lại vấn đề cấy ghép pháp luật: Nghĩa vụ thụ thác của thành viên HĐQT trong Luật công ty của Nhật 11 Bản), The American Journal of Comparative Law, [Vol. 51] (Sau đây viết tắt là Hideki Kanda & Curtis J.
Milhaupt (2008)) Jae Yeol Kwon (2004), Corporate governance from a comparative perspective: specific application of the duty of loyalty in Korea (Quản trị công ty từ góc nhìn so sánh: áp dụng đặc thù nghĩa vụ trung thành ở Hàn Quốc), Pacific Basin Law Journal, Vol. 22 (Sau đây viết tắt là Jae Yeol Kwon (2004)) James Jackson (1991), The Liability of Executive Officers under the Corporations Law (Trách nhiệm của NĐH theo luật công ty), Bond Law Review, Vol. 7 (Sau đây viết tắt là James Jackson (1991)) Jay Marshall Wallace (1992), How CERCLA circumvents the corporate shield: Liability of officers, shareholders and parent corporations (CERCLA gỡ bỏ màng chắn pháp nhân nhƣ thế nào: Trách nhiệm của NĐH, cổ đông và công ty mẹ), State Bar of Texas Environmental Law Journal, Vol.