Luận án tiến sĩ: Công cụ trồng lúa nước của người Việt ở Đồng bằng Bắc Bộ

Luận án tiến sĩ về công cụ trồng lúa nước của người Việt tại đồng bằng Bắc Bộ. Nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử, kỹ thuật và ảnh hưởng văn hóa.

• Tác giả: Hoàng Thị Thêm
• Người hướng dẫn: GS. Phạm Hồng Tung
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Việt Nam học
• Đề tài: Công cụ trồng lúa nước của người Việt ở đồng bằng Bắc Bộ
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ THUYẾT, CÁCH TIẾP CẬN, PHƯƠNG PHÁP VÀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Một số công trình nghiên cứu về đồng bằng Bắc Bộ, người Việt ở Đồng bằng Bắc Bộ
• 1.3. Những công trình nghiên cứu về văn hóa, nông nghiệp, nông thôn và nghề trồng lúa nước
• 1.4. Những nghiên cứu về công cụ nông nghiệp. Lý thuyết Khu vực học
• 1.5. Lý thuyết hình thái kinh tế xã hội
• 1.6. Cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu
• 1.6.1. Cách tiếp cận
• 1.6.2. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Tổng quan và lịch sử hình thành và phát triển vùng Đồng bằng Bắc Bộ
• 1.8. Khái lược và các địa bàn khảo sát
• 1.9. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: BỘ CÔNG CỤ TRUYỀN THỐNG TRONG QUY TRÌNH TRỒNG LÚA NƯỚC
• 2.1. Sự phát triển của công cụ trồng lúa nước
• 2.2. Bộ công cụ truyền thống trong khâu làm đất
• 2.3. Bộ công cụ truyền thống trong khâu gieo cấy
• 2.4. Bộ công cụ truyền thống trong khâu chăm sóc
• 2.5. Đèn bắt bướm
• 2.6. Bộ công cụ truyền thống trong khâu thu hoạch lúa
• 2.7. Bàn đập, ván đập
• 2.8. Bộ công cụ truyền thống trong khâu vận chuyển
• 2.9. Bộ công cụ truyền thống trong khâu bảo quản thóc
• 2.10. Nia, giần, sàng, mẹt
• 2.11. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÔNG CỤ HIỆN ĐẠI TRONG QUY TRÌNH TRỒNG LÚA NƯỚC
• 3.1. Thực trạng công cụ được hiện đại hóa trong quy trình trồng lúa
• 3.2. Công cụ hiện đại trong quy trình làm đất
• 3.3. Công cụ hiện đại trong quy trình cấy lúa
• 3.4. Công cụ hiện đại trong quy trình chăm sóc và bảo vệ lúa
• 3.5. Công cụ hiện đại trong quy trình thu hoạch lúa
• 3.6. Công cụ hiện đại trong quy trình bảo quản lúa
• 3.7. Đánh giá chung và quá trình hiện đại hóa trong trồng lúa khu vực đồng bằng Bắc Bộ từ sau Đổi mới đến nay
• 3.8. Về trang bị máy móc và mức độ hiện đại hóa trong trồng lúa ở đồng bằng Bắc Bộ
• 3.9. Về cung cấp dịch vụ trong quy trình trồng lúa
• 3.10. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiện đại hóa công cụ trong trồng lúa
• 3.11. Hiệu quả của hiện đại hóa công cụ trong quy trình trồng lúa
• 3.12. Khó khăn khi áp dụng hiện đại hóa trong trồng lúa
• 3.13. Tiểu kết Chương 3
• NHỮNG CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• 4. DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
• 5. DANH MỤC BẢNG
• 6. DANH MỤC HÌNH
• 7. DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Công Cụ Trồng Lúa Nước Nghiên Cứu Tầm Quan Trọng

Việt Nam, một quốc gia nông nghiệp lâu đời ở Đông Nam Á, có địa hình đa dạng với hai đồng bằng lớn: đồng bằng Bắc Bộ và đồng bằng Nam Bộ. Nông nghiệp trồng lúa nước là nền tảng của văn minh Việt, tạo nên các cộng đồng nông thôn bền vững. Từ văn hóa Phùng Nguyên, kỹ thuật chế tác đá và hợp kim đồng thau đã phát triển mạnh, phục vụ cho công cụ canh tác lúa nước đồng bằng Bắc Bộ. Đến văn hóa Đông Sơn, công cụ bằng đồng và sắt, như cuốc, mai, thuổng, và đặc biệt là lưỡi cày kim loại, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong nông nghiệp, mở rộng khai phá đồng bằng sông Hồng và sông Mã. Người Việt cổ coi trồng lúa nước là nghề sinh kế chính, dựa vào sự màu mỡ của các con sông và khí hậu nhiệt đới ẩm. Để tồn tại, người dân đã sáng tạo ra nhiều nông cụ trồng lúa nước truyền thống Việt Nam, từ đơn sơ đến hiện đại, có vai trò không thể thiếu trong sản xuất lúa.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Nông Nghiệp Lúa Nước Việt Nam

Lịch sử nông nghiệp lúa nước Việt Nam bắt nguồn từ các nền văn hóa cổ đại, với những dấu tích của công cụ thô sơ phục vụ cho việc khai khẩn đất đai. Quá trình phát triển từ cuốc, xẻng đến cày, bừa thể hiện sự tiến bộ trong kỹ thuật canh tác và hiểu biết về tự nhiên. Các công cụ kim loại xuất hiện đã tạo ra bước nhảy vọt về năng suất lao động. Lịch sử nông nghiệp lúa nước Việt Nam gắn liền với sự hình thành và phát triển của các làng xã nông thôn, nơi những kinh nghiệm canh tác được truyền từ đời này sang đời khác.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Công Cụ Trong Sản Xuất Lúa Gạo

Công cụ đóng vai trò then chốt trong sản xuất lúa gạo, quyết định năng suất và hiệu quả kinh tế. Chúng giúp người nông dân tiết kiệm sức lao động, mở rộng diện tích canh tác và nâng cao chất lượng sản phẩm. Ảnh hưởng của công cụ đến năng suất lúa là rất lớn. Từ cày bừa đến máy gặt, mỗi công cụ đều đóng góp vào một giai đoạn cụ thể trong quy trình trồng lúa, giúp giảm thiểu chi phí và tăng lợi nhuận cho người nông dân.

II. Thách Thức Hiện Đại Hóa Công Cụ Trồng Lúa Nước Hiện Nay

Từ năm 1954, miền Bắc Việt Nam bắt đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội, và các công cụ canh tác lúa nước đồng bằng Bắc Bộ truyền thống dần được thay thế bằng công cụ hiện đại. Sự thay đổi này đã mang lại một diện mạo mới cho nông nghiệp đồng bằng Bắc Bộ. Tuy nhiên, nghiên cứu toàn diện về bộ công cụ trồng lúa nước từ truyền thống đến hiện đại vẫn còn thiếu sót, khiến thế hệ trẻ ít hiểu biết về những giá trị văn minh mà người Việt đã tạo ra. Việt Nam vẫn là một nước nông nghiệp, với phần lớn dân số làm việc trong lĩnh vực này. Việc xuất khẩu gạo đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, vai trò của công cụ trong văn hóa lúa nước không thể phủ nhận. Sự phát triển của công nghiệp và công nghệ 4.0 đang tác động mạnh mẽ đến cách thức sản xuất nông nghiệp truyền thống. Nếu không có biện pháp bảo tồn phù hợp, bộ công cụ trồng lúa nước truyền thống có nguy cơ mai một.

2.1. Nguy Cơ Mai Một Của Công Cụ Trồng Lúa Truyền Thống

Sự phát triển của công cụ hiện đại đặt ra thách thức lớn cho việc bảo tồn công cụ truyền thống. Các công cụ truyền thống, dù mang giá trị văn hóa và lịch sử, nhưng thường kém hiệu quả hơn so với công cụ hiện đại. Điều này khiến nhiều nông dân chuyển sang sử dụng công cụ hiện đại, dẫn đến nguy cơ bảo tồn công cụ trồng lúa truyền thống. Cần có các biện pháp để bảo tồn và phát huy giá trị của công cụ truyền thống, ví dụ như trưng bày tại bảo tàng, tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho du khách.

2.2. Tiếp Cận Nghiên Cứu Toàn Diện Về Công Cụ Trồng Lúa Nước

Để hiểu rõ hơn về quá trình phát triển của công cụ trồng lúa nước, cần có một nghiên cứu toàn diện, hệ thống về bộ công cụ này từ truyền thống đến hiện đại. Nghiên cứu cần bao gồm các khía cạnh lịch sử, kỹ thuật, kinh tế, văn hóa và xã hội. Đặc điểm công cụ trồng lúa nước theo vùng miền cũng là một yếu tố quan trọng cần được xem xét. Nghiên cứu cần được thực hiện với sự tham gia của các nhà khoa học, nhà quản lý, và người nông dân.

III. Cách Phân Loại Mô Tả Chi Tiết Các Loại Công Cụ Trồng Lúa

Luận án này tập trung vào việc khảo sát, thống kê và mô tả bộ công cụ canh tác lúa nước đồng bằng Bắc Bộ từ truyền thống đến hiện đại. Mục tiêu là làm rõ vai trò và tác động của chúng đến sản xuất lúa nước. Nghiên cứu này sẽ tiến hành thu thập và hệ thống hóa các nguồn tài liệu, bao gồm hiện vật, văn bản mô tả, tư liệu từ hợp tác xã, dân ca và tục ngữ liên quan đến nông cụ trồng lúa nước truyền thống Việt Nam. Các công cụ sẽ được phân tích theo quy trình trồng lúa nước, từ khâu làm đất đến bảo quản. Luận án cũng đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị của bộ công cụ này trong bối cảnh phát triển hiện nay.

3.1. Công Cụ Làm Đất Trồng Lúa Nước Từ Thô Sơ Đến Cơ Giới Hóa

Công cụ làm đất là bước đầu tiên và quan trọng trong quy trình trồng lúa. Công cụ làm đất trồng lúa nước truyền thống bao gồm cày, bừa, cuốc, xẻng, thường được làm bằng gỗ hoặc kim loại đơn giản. Công cụ hiện đại bao gồm máy cày, máy bừa, máy phay đất, giúp tăng năng suất và tiết kiệm thời gian. Sự chuyển đổi từ thô sơ đến cơ giới hóa thể hiện sự tiến bộ trong kỹ thuật canh tác.

3.2. Công Cụ Gieo Cấy Chăm Sóc Thu Hoạch Lúa Nước

Sau khi làm đất, công đoạn tiếp theo là gieo cấy. Công cụ gieo cấy lúa nước truyền thống bao gồm các dụng cụ gieo mạ thủ công. Hiện nay, máy cấy lúa đã được sử dụng rộng rãi, giúp tăng tốc độ và độ chính xác. Công cụ chăm sóc bao gồm các dụng cụ bón phân, phun thuốc trừ sâu. Công cụ thu hoạch lúa nước từ liềm, hái đến máy gặt đập liên hợp cũng trải qua quá trình phát triển vượt bậc.

3.3. Công Cụ Tuốt Xay Xát Và Bảo Quản Lúa Gạo

Sau khi thu hoạch, lúa cần được tuốt, xay xát và bảo quản. Công cụ tuốt lúa nước truyền thống là cối xay, cối giã, thường tốn nhiều công sức. Ngày nay, máy tuốt lúa, máy xay xát gạo giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả. Công cụ xay xát lúa nước hiện đại cũng cho ra gạo chất lượng cao hơn. Việc bảo quản lúa gạo cũng trở nên dễ dàng hơn với các kho chứa hiện đại.

IV. Kinh Nghiệm Sử Dụng Bảo Quản Bí Quyết Năng Suất Cao

Việc sử dụng và bảo quản công cụ đúng cách là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả và kéo dài tuổi thọ của công cụ. Kinh nghiệm sử dụng công cụ trồng lúa được truyền từ đời này sang đời khác, giúp người nông dân tối ưu hóa năng suất. Bảo quản công cụ đúng cách giúp tránh hư hỏng, tiết kiệm chi phí sửa chữa và thay thế. Các công cụ truyền thống thường được bảo quản trong nhà kho hoặc nơi khô ráo. Công cụ hiện đại cần được bảo dưỡng định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

4.1. Cách Sử Dụng Công Cụ Hiệu Quả Trong Từng Giai Đoạn

Mỗi loại công cụ đều có cách sử dụng riêng, phù hợp với từng giai đoạn trong quy trình trồng lúa. Việc hiểu rõ cách sử dụng sẽ giúp người nông dân khai thác tối đa hiệu quả của công cụ. Ví dụ, khi cày đất, cần điều chỉnh độ sâu của lưỡi cày để đảm bảo đất được xới đều. Khi cấy lúa, cần cấy đúng khoảng cách để cây có đủ không gian phát triển.

4.2. Bí Quyết Bảo Quản Công Cụ Trồng Lúa Kéo Dài Tuổi Thọ

Cách bảo quản công cụ trồng lúa đúng cách là yếu tố quan trọng để kéo dài tuổi thọ của công cụ. Sau khi sử dụng, cần vệ sinh sạch sẽ, loại bỏ đất bám, và bôi dầu mỡ để tránh gỉ sét. Các công cụ bằng gỗ cần được bảo quản ở nơi khô ráo để tránh mối mọt. Công cụ hiện đại cần được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

V. Giá Trị Kinh Tế Ảnh Hưởng Đến Đời Sống Nông Dân

Công cụ trồng lúa không chỉ là phương tiện sản xuất mà còn mang lại giá trị kinh tế của công cụ trồng lúa quan trọng. Việc sử dụng công cụ hiệu quả giúp tăng năng suất, giảm chi phí và nâng cao thu nhập cho người nông dân. Đời sống nông dân và công cụ trồng lúa có mối quan hệ mật thiết. Công cụ giúp giảm bớt gánh nặng lao động, cải thiện điều kiện sống và tạo ra cơ hội phát triển kinh tế cho người nông dân. Tuy nhiên, việc đầu tư vào công cụ hiện đại đòi hỏi nguồn vốn lớn, đặt ra thách thức cho những hộ nông dân nghèo.

5.1. Tác Động Của Công Cụ Đến Thu Nhập Của Nông Hộ

Việc sử dụng công cụ hiện đại có thể làm tăng thu nhập của nông hộ nhờ tăng năng suất và giảm chi phí lao động. Tuy nhiên, cần xem xét đến chi phí đầu tư ban đầu và chi phí vận hành, bảo trì. Các chính sách hỗ trợ vốn và kỹ thuật cho nông dân là cần thiết để giúp họ tiếp cận với công cụ hiện đại.

5.2. Cải Thiện Điều Kiện Sống Nhờ Sử Dụng Công Cụ Trồng Lúa

Công cụ giúp giảm bớt gánh nặng lao động thủ công, giúp người nông dân có nhiều thời gian nghỉ ngơi và tham gia vào các hoạt động xã hội. Điều này góp phần cải thiện điều kiện sống và nâng cao chất lượng cuộc sống của người nông dân. Việc sử dụng công cụ hiện đại cũng giúp giảm thiểu rủi ro tai nạn lao động.

VI. Bảo Tồn Phát Huy Giá Trị Tương Lai Công Cụ Trồng Lúa

Bảo tồn công cụ trồng lúa truyền thống là việc làm cần thiết để gìn giữ di sản văn hóa và ký ức nông nghiệp của dân tộc. Cần có các biện pháp bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị của công cụ truyền thống. Đồng thời, cần tiếp tục cải tiến công cụ trồng lúa nước hiện đại để phù hợp với điều kiện canh tác và nhu cầu của người nông dân. Ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất công cụ cũng là một hướng đi tiềm năng.

6.1. Các Giải Pháp Bảo Tồn Công Cụ Truyền Thống

Các giải pháp bảo tồn công cụ truyền thống bao gồm: thành lập bảo tàng nông nghiệp, tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho du khách, hỗ trợ các làng nghề truyền thống chế tạo công cụ, và đưa công cụ truyền thống vào các chương trình giáo dục. Cần có sự phối hợp giữa nhà nước, các tổ chức xã hội và cộng đồng để thực hiện các giải pháp này.

6.2. Định Hướng Phát Triển Công Cụ Trồng Lúa Trong Tương Lai

Định hướng phát triển công cụ trồng lúa trong tương lai là: tiếp tục cải tiến công cụ hiện đại, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất công cụ, phát triển các công cụ thân thiện với môi trường, và tạo ra các công cụ phù hợp với quy mô canh tác nhỏ lẻ. Cần có sự đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để đạt được các mục tiêu này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đ¾I HâC QUæC GIA HÀ NÞI VIàN VIàT NAM HâC VÀ KHOA HâC PHÁT TRIÂN HOÀNG THà THÊM CÔNG CĀ TRèNG LÚA N¯àC CĂA NG¯âI VIàT ä ĐèNG BÆNG BÄC BÞ LUÂN ÁN TI¾N SĨ VIàT NAM HâC Hà Nßi - 2024 Đ¾I HâC QUæC GIA HÀ NÞI VIàN VIàT NAM HâC VÀ KHOA HâC PHÁT TRIÂN HOÀNG THà THÊM CÔNG CĀ TRèNG LÚA N¯àC CĂA NG¯âI VIàT ä ĐèNG BÆNG BÄC BÞ Chuyên ngành: Viát Nam hãc Mã sç: 9310630.01 LUÂN ÁN TI¾N SĨ VIàT NAM HâC NG¯âI H¯àNG DÀN KHOA HâC: Cán bß h°áng dÁn chính: GS. Ph¿m Héng Tung Cán bß h°áng dÁn phā: PGS. Lê Văn TÃn Hà Nßi - 2024 LâI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cău khoa hác cāa riêng tôi, đ°ợc thực hián d°ới sự h°ớng dẫn cāa GS. Ph¿m Hồng Tung và PGS.

Mái sá liáu, tài liáu trích dẫn sử dÿng trong luận án đ°ợc chú thích nguồn gác rõ ràng, đúng quy đßnh. Các kết quÁ nghiên cău và kết luận khoa hác hoàn toàn trung thực và ch°a từng đ°ợc công bá á bất kỳ công trình nào khác. Tác giÁ luÃn án Hoàng Thá Thêm LâI CÀM ¡N Tôi rất tự hào là nghiên cău sinh t¿i Vián Viát Nam hác và Khoa hác phát trián, Đ¿i hác Quác gia Hà Nội, n¡i tôi đ°ợc hác tập, nghiên cău và đã hoàn thành luận án tiến sĩ với đß tài <Công cụ trồng lúa nước của người Việt ở đồng bằng Bắc Bộ=. Luận án đ°ợc hoàn thành không chỉ là công săc cāa bÁn thân mà còn có sự quan tâm, chỉ dẫn, giúp đỡ tận tình cāa nhißu cá nhân và tập thá.

Tr°ớc hết, tôi xin gửi lßi cÁm ¡n sâu sắc tới Ban lãnh đ¿o, các phòng chăc nng, quý thầy cô giáo và các anh chß em cāa Vián Viát Nam hác và Khoa hác phát trián, Đ¿i hác Quác gia Hà Nội đã luôn t¿o đißu kián và quan tâm hỗ trợ tới Nghiên cău sinh có một môi tr°ßng hác tập và nghiên cău tát nhất đá hoàn thành ch°¡ng trình đào t¿o tiến sĩ. Có đ°ợc những đßnh h°ớng trong nghiên cău, sự quyết tâm hoàn thành luận án cāa mình, tôi xin gửi lßi tri ân đặc biát nhất tới hai thầy giáo h°ớng dẫn cāa tôi đó là GS.TS Ph¿m Hồng Tung và PGS.TS Lê Vn Tấn. Tôi thực sự vinh dự và tự hào khi đ°ợc các thầy h°ớng dẫn bái các thầy không chỉ d¿y cho tôi cách tiếp cận nghiên cău khoa hác, tiếp cận lý thuyết, ph°¡ng pháp nghiên cău kinh nghiám thực tế vß ý t°áng mới trong lĩnh vực mà tôi nghiên cău mà còn chỉ cho tôi nhißu đißu trong cuộc sáng. Tôi xin chân thành cÁm ¡n Ban lãnh đ¿o và các đồng nghiáp cāa tôi t¿i Vián Từ đián hác và Bách khoa th° Viát Nam đã luôn thôi thúc, động viên và t¿o đißu kián tát nhất trong quá trình hoàn thành luận án.

Tôi không thá thiếu nói lßi cÁm ¡n tới Bá Mẹ, gia đình, ng°ßi thân và b¿n bè đã luôn động viên tinh thần và nhiát tình giúp đỡ đá tôi có thá hoàn thành luận án này. Trân tráng cÁm ¡n! Hà Nội, ngày tháng 3 năm 2024 Hoàng Thá Thêm MĀC LĀC Mä ĐÄU. Tính cấp thiết cāa đß tài. Mÿc đích và nhiám vÿ nghiên cău.

Đái t°ợng và ph¿m vi nghiên cău. Nguồn tài liáu và câu hßi nghiên cău. Đóng góp mới vß khoa hác cāa luận án. Cấu trúc cāa luận án.

17 Ch°¢ng 1: TßNG QUAN VÂN ĐÀ NGHIÊN CĄU, C¡ Sä LÝ THUY¾T, CÁCH TI¾P CÂN, PH¯¡NG PHÁP VÀ ĐàA BÀN NGHIÊN CĄU. Tßng quan vÃn đÁ nghiên cąu. Một sá công trình nghiên cău vß đồng bằng Bắc Bộ, ng°ßi Viát á Đồng bằng Bắc Bộ. Những công trình nghiên cău vß vn hoá, nông nghiáp, nông thôn và nghß trồng lúa n°ớc.

Những nghiên cău vß công cÿ nông nghiáp. Lý thuyết Khu vực hác. Lý thuyết hình thái kinh tế xã hội. Cách ti¿p cÃn, ph°¢ng pháp nghiên cąu.

Cách tiếp cận. Ph°¡ng pháp luận và ph°¡ng pháp nghiên cău. Tổng quan vß lßch sử hình thành và phát trián vùng Đồng bằng Bắc Bộ. Khái l°ợc vß các đßa bàn khÁo sát.

67 TiÃu k¿t Ch°¢ng 1. 79 Ch°¢ng 2: BÞ CÔNG CĀ TRUYÀN THæNG TRONG QUY TRÌNH TRèNG LÚA N¯àC. Sự phát triÃn căa công cā tréng lúa n°ác. Bß công cā truyÁn thçng trong khâu lcm đÃt.

Bß công cā truyÁn thçng trong khâu gieo cÃy. Bß công cā truyÁn thçng trong khâu chăm sóc. Đèn bắt b°ớm. Bß công cā truyÁn thçng trong khâu thu ho¿ch lúa.

Bàn đập, ván đập. Bß công cā truyÁn thçng trong khâu vÃn chuyÃn. Bß công cā truyÁn thçng trong khâu bÁo quÁn thóc. Nia, giần, sàng, mẹt.

170 TiÃu k¿t Ch°¢ng 2. 174 Ch°¢ng 3: CÔNG CĀ HIàN Đ¾I TRONG QUY TRÌNH TRèNG LÚA N¯àC. Thực tr¿ng công cā đ°ÿc hián đ¿i hoá trong quy trình tréng lúa. Công cÿ hián đ¿i trong quy trình làm đất.

Công cÿ hián đ¿i trong quy trình cấy lúa. Công cÿ hián đ¿i trong quy trình chm sóc và bÁo vá lúa. Công cÿ hián đ¿i trong quy trình thu ho¿ch lúa. Công cÿ hián đ¿i trong quy trình bÁo quÁn lúa.

Đánh giá chung vÁ quá trình hián đ¿i hoá trong tréng lúa khu vực đéng bÇng BÅc Bß từ sau Đßi mái đ¿n nay. Vß trang bß máy móc và măc độ hián đ¿i hoá trong trồng lúa á đồng bằng Bắc Bộ. Vß cung cấp dßch vÿ trong quy trình trồng lúa. Các yếu tá Ánh h°áng đến hián đ¿i hoá công cÿ trong trồng lúa.

Hiáu quÁ cāa hián đ¿i hoá công cÿ trong quy trình trồng lúa. Khó khn khi áp dÿng hián đ¿i hoá trong trồng lúa. 222 TiÃu k¿t Ch°¢ng 3. 227 NH¯NG CÔNG TRÌNH ĐC Đ¯£C CÔNG Bæ CĂA TÁC GIÀ LIÊN QUAN Đ¾N LUÂN ÁN.

232 TÀI LIàU THAM KHÀO. 233 PHĀ LĀC 4 DANH MĀC CÁC KÝ HIàU VÀ CH¯ VI¾T TÄT CGH C¡ giới hóa ĐBSCL Đồng bằng Sông Cửu Long ĐBSH Đồng bằng Sông Hồng FAO Tổ chăc L°¡ng thực và Nông nghiáp Liên Hợp Quác GDP Tổng sÁn phẩm trong n°ớc KHXH Khoa hác xã hội NCS Nghiên cău sinh OECD Tổ chăc Hợp tác và Phát trián Kinh tế OSI Mô hình tham chiếu kết nái các há tháng má PCI Chỉ sá nng lực c¿nh tranh cấp tỉnh UBND Āy ban nhân dân XHCN Xã hội chā nghĩa 5 DANH MĀC BÀNG BÁng 2.1: Các công cÿ làm đất trồng lúa .1: Tỷ lá hộ trồng lúa có sử dÿng máy móc trong các khâu công viác .2: Tỷ lá hián đ¿i hoá thu ho¿ch lúa và sá l°ợng máy thu ho¿ch lúa á đồng bằng sông Hồng nm 2020. Kết quÁ thi bình tuyán máy thu ho¿ch lúa t¿i Hà Nội nm 2012 .4: Kết quÁ đißu tra vß thực tr¿ng thu ho¿ch lúa t¿i 3 tỉnh Thái Bình, Nam Đßnh và H°ng Yên nm 2020 .5: Thực tr¿ng tỷ lá % sÁn l°ợng sấy sau thu ho¿ch lúa nm 2015 và 2019 t¿i các tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng .6: Tỷ lá thóc đ°ợc sấy bằng nm 2020 cāa các lo¿i hình sÁn xuất t¿i Thái Bình, Nam Đßnh và H°ng Yên .7: Sá l°ợng máy móc c¡ giới vùng Đồng bằng Bắc Bộ nm 2014 .8: Chuyán đổi d¿ng công cÿ trong quy trình trồng lúa .9: So sánh chi phí thuê máy móc và chi phí thuê lao động thā công á các khâu trồng lúa theo mùa vÿ .10: Tỷ lá % sá hộ trồng lúa đánh giá dßch vÿ hián đ¿i hoá theo từng khâu công viác trong trồng lúa. 217 6 DANH MĀC HÌNH Hình 2.1: Cày chìa vôi .6: Cách san phẳng ruộng thā công bằng bao .7: Bộ dây cấy .8: Ng°ßi nông dân tát n°ớc lên ruộng lúa bằng gầu dây .9: Ng°ßi nông dân tát n°ớc bằng gầu sòng .13: Hình Ánh l°ỡi cào cß .14: Đèn bắt b°ớm .16: Các lo¿i lißm á đồng bằng Bắc Bộ những nm đầu thế kỷ XX .19: Tình hình sử dÿng công cÿ trồng lúa n°ớc á Vn Tá (HÁi D°¡ng), An Phú (Hà Nội), Nam Thắng và Hòa An (Thái Bình) .23: Hình Ánh ng°ßi nông dân dùng bát đá cào lúa .24: Hình Ánh ng°ßi nông dân dùng đũa tuát lúa .26: Cáng tre thu ho¿ch trên ruộng lúa ngập n°ớc .28: Xe cút kít trong bÁo tàng .29: Ng°ßi nông dân dùng xe cút kít chá thóc .32: Thuyßn chá thóc .42: Hình Ánh ng°ßi nông dân đang sÁo thóc.46: Bao đựng thóc .47: Bồ đựng thóc .50: Vanh đựng thóc bằng tôn .1: Máy cày Kubota L5018VN .2: Máy gieo s¿ gắn động c¡ .6: Thiết bß bay (Drome) phun thuác trừ sâu .7: Máy gặt đập liên hoàn Kubota DC35 .8: Xe đầu máy kéo kubota vận chuyán thóc .9: Há tháng kho sấy thóc trong bÁo quÁn nông sÁn .207 9 DANH MĀC BIÂU Đè Biáu đồ: 3.1: Tỉ lá dián tích đất trồng lúa .2: Tỷ lá % sá hộ nông dân đánh giá máy móc hián đ¿i thay thế công cÿ thā công truyßn tháng .3: Hiáu quÁ hián đ¿i hoá trong quá trình trồng lúa.

Tính cÃp thi¿t căa đÁ tci Viát Nam là một trong những quác gia thuộc khu vực Đông Nam 䄃Ā lÿc đßa. Lãnh thổ Viát Nam gồm ba phần t° là đồi núi, với hai đồng bằng lớn: đồng bằng Bắc Bộ và đồng bằng Nam Bộ. Viát Nam là một trong những trung tâm phát sinh nông nghiáp sớm cāa thế giới. Nhß có nông nghiáp trồng lúa mà nhißu cộng đồng ng°ßi đã bắt đầu đßnh c° trong các hình thăc tổ chăc xã hội nông thôn (vß sau phổ biến nhất là thôn, xóm, làng, bÁn, m°ßng, kẻ,…), đßi sáng cāa con ng°ßi b°ớc đầu ổn đßnh.

Từ thßi kỳ vn hóa Phùng Nguyên, cộng đồng dân c° thuộc các tỉnh Phú Thá, Vĩnh Phúc, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hà Nội, Hà Tây, HÁi Phòng (ngày nay) d°ßng nh° đã đ¿t đến đỉnh cao vß k礃̀ thuật chế tác đá và biết đến hợp kim đồng thau, dùng đồng thau đá chế tác công cÿ sÁn xuất.000 nm từ vn hóa Phùng Nguyên đến vn hóa Đông S¡n (khoÁng đầu thiên nhiên kỷ thă I tr°ớc Công nguyên), đồ đồng ngày càng đ°ợc hoàn thián h¡n cÁ vß k礃̀ thuật lẫn nghá thuật. Các nhà khÁo cổ hác còn tìm thấy các dấu tích cāa nghß luyán kim sắt qua các hián vật nh° cuác, mai, thuổng, mũi tên. Đặc biát, thßi kỳ này con ng°ßi đã đ¿t đ°ợc những thành tựu trong quá trình chuyán từ nông nghiáp dùng cuác lên nông nghiáp dùng cày với l°ỡi cày bằng kim lo¿i và sử dÿng săc kéo cāa gia súc. Giai đo¿n này cho thấy ng°ßi Viát cổ chán trồng lúa n°ớc làm nghß sinh sáng chính.

T¿i thßi kỳ này, toàn bộ vùng đồng bằng rộng lớn cāa sông Hồng, sông Mã đã đ°ợc khai phá vß cn bÁn.