Chương 1. LÝ LUẬN CHUNG VE KHOA HỌC VA CÔNG NGHỆ, VE PHAT TRIEN BEN VUNG VA VAI TRÒ CUA KHOA HỌC VÀ CONG NGHỆ DOI VỚI SU PHAT TRIEN BEN VỮNG O VIỆT NAM.1 LY LUAN CHUNG VE KHOA HOC, CONG NGHE VA PHAT TRIEN 0140/96 .1 Quan điểm về khoa học và công Ngh6 .2 Quan điểm về phát triển bền vững.2 VAI TRÒ CUA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ DOI VỚI SỰ PHÁT TRIEN BEN VỮNG.1 Khoa học và công nghệ là động lực phát triển kinh tế, tạo cơ sở và nguồn lực đối với sự phát triển bền vững.-- 2-2 2£ ©E2E£2EE2EE£EEeEEeEErrrrrkrrkrred 37 1.2 Khoa học và công nghệ góp phần phát triển văn hóa - xã hội, đảm bảo tiến bộ, công băng xã hội; là nên tảng xã hội vững chac đôi với sự phát triên bên 1. Khoa học và công nghệ góp phần bảo vệ môi trường sinh thái; là điều kiện, cơ sở đôi với sự phát triên bên vững.4 Khoa học và công nghệ là điều kiện góp phần 6n định chính trị, đảm bao an ninh, quốc phòng; là nền tang vững chắc đối với sự phát triển bền vững .60 KET LUẬN CHUONG .--2222¿2222vecttEEEkkrrrrttrrtrrrrrrrrrrrrriie 67 Chương 2. THỰC TRẠNG PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ DOI VỚI SỰ PHÁT TRIEN BEN VỮNG Ở THÀNH PHO ?0959:08/00):8:).
NHỮNG YEU TO ANH HUONG DEN PHÁT HUY VAI TRO CUA KHOA HOC VA CONG NGHE DOI VOI SU PHAT TRIEN BEN VUNG O THÀNH PHO HO CHI MINH HIEN NAY. Ảnh hưởng từ quan điểm, đường lối của Dang, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh hưởng của yếu tố địa lý - tự nhiên, của điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội và con người đến phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phó Hồ Chí Minh. Ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đến phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh .- 2-2 2 2 S+EE+EEEE+E££E£EE£EESEE2EEEEEEEEEEeEErrkrrerree 83 2.
Ảnh hưởng của toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đến phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với su phát triển bền vững ở Thành phó Hồ Chi Minh 2. THÀNH TỰU VÀ HẠN CHÉ TRONG VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIEN BEN VỮNG Ở THÀNH PHO HO CHÍ MINH HIỆN NA Y. Khái quát về sự phát triển khoa hoc và công nghệ ở Thành phố Hồ Chí MU. Vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh.- 2-2 2£ ++©+£+EE+2EE£EE+SEEEEEEEEEEEE2EE271121171121.
Hạn chế trong phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố H6 Chí Minh. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐÓI VỚI SỰ PHÁT TRIEN BEN VUNG Ở THÀNH PHO HO CHÍ MINH HIỆN NAY. PHƯƠNG HƯỚNG PHAT HUY VAI TRO CUA KHOA HOC VA CONG NGHỆ DOI VỚI SU PHÁT TRIEN BEN VUNG Ở Thành phố Hồ Chi Minh HIEN NAY. Quán triệt sâu sắc, toàn diện quan diém, đường lôi cua Dang, chính sách của Nhà nước về phát triên khoa học và công nghệ đôi với sự phát triên bên 3.
Phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững phải xuất phát từ mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh .---2- 2-22 2 E2 EEE£EE£EEE+EE2EE£EEEEESEEEEEEEEEerkerkeri 144 3. Phát triển khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững cần khai thác tốt đặc điểm, tiềm năng, vị thế của Thanh phố Hồ Chí Minh. GIẢI PHÁP CHỦ YÊU NHẰM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ DOI VỚI SỰ PHÁT TRIÊN BEN VUNG Ở Thành phó Hồ Chí Minh HIEN NAY .--:- ¿E2 SE+EEE+EEEEEEEEEEEESEEEESEEEESEEEEEEEEESEkrkrrkrkrrres 153 3. Nâng cao hơn nữa nhận thức ý nghĩa, tầm quan trọng vai trò của khoa học và công nghệ đối với phát triển kinh tế, xã hội, môi trường bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh.----- 2: ¿2+ E+EE+EE£EE£EE2EE£EEEEEEEEE21121122171711712 111 xeeg 153 3.
Xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh. Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo gắn với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đối với sự phát triển bền vững ở Thành phó Hồ Chí Minh. Xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý khoa học và công nghệ; nâng cao chất lượng các cơ sở hoạt động khoa học và công nghệ nhằm phát huy vai trò khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh mm. 171 KET LUẬN CHUONG 3.cccccscsscsssssessesscsecsessesssssssessecssstsatsussessessesateatsnssnsaneaees 178 KET LUAN CHUNG oo.
cecccsssssssssssssssessssssssssssssssecssscssscssscsssssssssssecssecasecssesesess 180 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHAO .cccccssscssssesssesssesssseessessseesseeesees 184 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BÓ LIÊN QUAN ĐÉN ĐÈ TÀI LUẬN ÁN.-2-- 22-222 2EC2E1227112711271122112112112211 21101111 ee 195 PHAN MỞ DAU 1. Tính cấp thiết của dé tài Trong thoi đại ngày nay, khoa học va công nghệ dang tác động mạnh mẽ, đóng vai trò vô cùng quan trọng đến sự phát triển hưng thịnh của mỗi một quốc gia, mỗi một dân tộc. Vai trò quan trọng của khoa học và công nghệ không phải mới được nhắc đến mà đã được khẳng định từ rất sớm bởi rất nhiều nhà khoa học, nhà tư tưởng khác nhau trên thế giới từ Galileo Galilei, René Descartes, Ch. Montesquieu, Francis Bacon, dén Karl Marx, Friedrich Engels.
Mac cũng đã từng nêu một nhận định thể hiện dự báo thiên tai của mình về khoa học và công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, có ý nghĩa quyết định đối với nền sản xuất.Mác nhận định: “Sự phát triển của tư bản cố định là chỉ số cho thay tri thức xã hội phổ biến (wissen knowledge) đã chuyên hóa đến mức độ nào đó thành lực lượng sản xuất trực tiếp” (C.Angghen, 2000, Toàn tập, tập 4ó, phần II, tr. Trong công cuộc đôi mới toàn diện đất nước, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã khăng định tầm quan trọng của khoa học và công nghệ là nền tảng, động lực quan trọng nhất dé phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, phát triển kinh tế tri thức, góp phần tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả lao động, đóng góp cho tăng trưởng, phát triển nhanh và bền vững đất nước, vì vậy khoa học và công nghệ có vai trò vị trí trở thành quốc sách hàng đầu, là vấn đề chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội và phát triển bền vững. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng cộng sản Việt Nam thống nhất cao với những quan điểm trên, đồng thời trong những điều kiện, vị thế mới, Đảng cộng sản Việt Nam còn nêu cao khát vọng phát triển của dân tộc trên trường quốc tế. Để đưa đất nước vững bước tiễn lên, cần dựa trên sức mạnh tổng hợp, trên một hệ thống các yếu tố và nguồn lực, trong đó không thé thiếu động lực từ yếu tố khoa học và công nghệ.
Trong giai đoạn hiện nay, khoa học và công nghệ vừa là động lực, vừa là phương thức phát triển của các quốc gia và vùng lãnh thé dang phát triển dé nhanh chóng thịnh vượng và văn minh. Sự phát triển của kinh tế thị trường và yêu cầu chuyển đổi cơ cấu của nền kinh tế, tiễn trình công nghiệp hóa, hiện dai hóa đang đòi hỏi mô hình phát triển tương ứng với cách mạng khoa học - công nghệ và cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đáp ứng những yêu cầu mới của toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, kết nối chuỗi giá trị toàn cầu, đó chính là phát triển bền vững. Khoa học va công nghệ đóng vai trò quan trọng hàng đầu đối với sự phát triển bền vững, tức là sự phát trién đảm bảo cho tương lai, việc sử dụng hợp lý thành quả của khoa học và công nghệ là cấp thiết. Nguồn tài nguyên của quốc gia nhiều bao nhiêu cũng đến lúc cạn kiệt.
Sản phẩm nông nghiệp bán thô, tài nguyên khai thác bán thô không thể làm giàu cho đất nước, cần phải đầu tư khoa học công nghệ vào, sản phẩm thô mới tăng giá trị trên thương trường. Sản xuất sản phẩm công nghiệp cũng phải không ngừng đổi mới công nghệ, giảm thiểu chất thải gây ô nhiễm môi trường, đổi mới quy trình dây chuyền sản xuất liên tục, muốn được như vậy phải có đầu tư chất xám, phải đầu tư khoa học và công nghệ. Phát triển bền vững là sự phát triển gan tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên môi trường sinh thái, ôn định chính trị, an ninh quốc phòng; khoa học và công nghệ đóng vai trò quan trọng hàng đầu cho sự phát triển bền vững, là yếu tố chủ đạo day nhanh nhịp độ tăng trưởng kinh tế, tác động đến chuyền dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống con người. Cả nước cũng như Thành phố Hồ Chí Minh gần bốn thập niên qua có những bước phát triển ngoạn mục, có ý nghĩa lịch sử và cũng có những cơ hội phát triển mới đồng thời cũng đứng trước những thách thức lớn chưa từng có.
Trong quá trình đôi mới, phát triển và hội nhập hiện nay, Thành phố luôn là một trung tâm kinh tế, văn hóa - xã hội, trung tâm khoa hoc va công nghệ, giáo dục va đào tạo., có vị trí chiến lược quan trọng hàng đầu của cả nước; Thành phố Hồ Chí Minh cần phát huy cao độ vai trò của khoa học và công nghệ, làm điều kiện, cơ sở và động lực dé tiếp tục phát triển nhanh và bền vững với chất lượng và tốc độ cao hơn. Thời gian qua, khoa học và công nghệ ở Thành phố Hồ Chí Minh luôn được Đảng bộ, lãnh đạo Thành phố quan tâm, chỉ đạo để phát huy những tiềm năng, lợi thế, nắm bắt những cơ hội, đây lùi khó khăn, tạo động lực cho sự phát triển bền vững ở Thành phô Hồ Chí Minh, tạo ra nhiều sản pham có tính đột phá trên nhiều lĩnh vực như y té, co khi ché tao, năng lượng, quan lý đô thi, vi chip điện tử, công nghệ nano, nông nghiệp công nghệ cao. Theo bao cáo của Thanh ủy Thành phố Hồ Chí Minh về Tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết số 20- NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Khóa XI về phát triển khoa học và công nghệ khang định đóng góp của khoa học và công nghệ vào tăng trưởng TFP (chỉ số năng suất yếu tô tổng hợp) ước tính khoảng 74% năm 2010.