Tổng quan luận án
Công tác quản lý giáo dục đại học trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển kinh tế tri thức đòi hỏi việc thu thập, xử lý và cung cấp thông tin phải diễn ra nhanh chóng, chính xác. Mặc dù hạ tầng công nghệ thông tin tại các cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam đã được đầu tư, hiệu quả khai thác và quản lý hệ thống thông tin quản lý giáo dục (EMIS) còn nhiều bất cập, thiếu tính đồng bộ và chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu điều hành. Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục của tác giả Phạm Đình Thắng, bảo vệ tại Học viện Quản lý Giáo dục năm 2020 dưới sự hướng dẫn của GS. Nguyễn Hữu Châu và PGS. Phạm Quang Trình, tập trung giải quyết khoảng trống trong việc quản lý hệ thống EMIS cấp cơ sở đào tạo đại học.
Mục đích nghiên cứu của luận án là trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện pháp quản lý EMIS trong các cơ sở giáo dục đại học nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành nhà trường, lấy Trường Đại học Dược Hà Nội làm trường hợp nghiên cứu điển hình.
Hệ thống câu hỏi nghiên cứu của luận án gồm 4 câu hỏi:
- Hệ thống thông tin quản lý giáo dục (EMIS) là gì; bao gồm những thành phần nào và những yếu tố nào sẽ tác động tới sự hoạt động của hệ thống này?
- Quản lý hệ thống thông tin quản lý giáo dục như thế nào trong một cơ sở giáo dục đại học?
- EMIS trong các cơ sở giáo dục đại học ở Hà Nội đang vận hành và quản lý như thế nào?
- Những biện pháp quản lý nào có thể nâng cao được hiệu quả hoạt động của EMIS tại các cơ sở giáo dục đại học?
Giả thuyết khoa học của đề tài xác định: Chất lượng và hiệu quả đào tạo của cơ sở giáo dục đại học phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó EMIS và công tác quản lý hệ thống này giữ vai trò quan trọng. Hiện nay việc quản lý EMIS tại Trường Đại học Dược Hà Nội còn nhiều hạn chế trong thiết lập nguồn dữ liệu, tổ chức cơ sở dữ liệu, quy trình thu thập, xử lý, khai thác và chia sẻ dữ liệu. Việc đề xuất và thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý có cơ sở khoa học sẽ cải thiện các quá trình lưu trữ, cập nhật, xử lý, khai thác thông tin, góp phần nâng cao chất lượng quản lý và hiệu quả đào tạo của nhà trường.
Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm: xây dựng cơ sở lý luận về quản lý EMIS trong cơ sở giáo dục đại học; đánh giá thực trạng EMIS và quản lý EMIS tại Trường Đại học Dược Hà Nội; đề xuất các biện pháp quản lý và tổ chức thử nghiệm sư phạm.
Khách thể nghiên cứu là hệ thống thông tin quản lý giáo dục trong các cơ sở giáo dục đại học; đối tượng nghiên cứu là quản lý hệ thống thông tin quản lý giáo dục trong Trường Đại học Dược Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu về mặt thực tiễn giới hạn tại Trường Đại học Dược Hà Nội với đối tượng khảo sát gồm cán bộ quản lý, giảng viên, nhân viên và sinh viên. Phạm vi thử nghiệm thực tế tập trung vào biện pháp tăng cường cơ sở vật chất và ứng dụng khoa học công nghệ trong EMIS của trường.
Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án
Luận án tổng thuật các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về hệ thống thông tin và quản lý hệ thống thông tin trong giáo dục:
Về nghiên cứu quốc tế:
- Các nghiên cứu nền tảng về công nghệ thông tin trong giáo dục của Means và cộng sự (1993), quan điểm về giáo dục hiện đại và kỹ năng toàn cầu của Whitehead;
- Mô hình hệ thống thông tin ba giai đoạn (Input - Process - Output) của Colombo Plan Staff College (1993);
- Cấu trúc hệ thống thông tin quản lý (MIS) gồm 4 phân hệ của Charles Parker và Thomas Case (1993);
- Các chương trình và tài liệu hướng dẫn phát triển EMIS của UNESCO/PROAP (1984, 1992, 1993) về tiếp cận hệ thống trong quản lý thông tin giáo dục; chương trình EFA của UNESCO (2002–2015);
- Công trình của Haiyan Hua và Jon Herstein (Đại học Harvard, 2003) về khung lý thuyết EMIS, tích hợp dữ liệu và tác động của EMIS đến hoạch định chính sách;
- Nghiên cứu của H. Bouzekri (1999, IEEE) về quản lý EMIS phục vụ đào tạo từ xa và giáo dục truyền thống;
- Báo cáo của Alpha Bah (2019, ADEA và Bộ Giáo dục Gambia) về những thách thức trong quản lý EMIS ở các trường học đầu thế kỷ XXI tại các nước châu Phi;
- Phân tích của Thomas Welsh về quản lý và định nghĩa EMIS trong mối quan hệ với việc tối ưu hóa nguồn lực.
Về nghiên cứu trong nước:
- Báo cáo dự án VIE 89/02 (thập niên 1990) về đánh giá tổng thể giáo dục, đào tạo và nguồn nhân lực;
- Đề tài của Nguyễn Hữu Dân (1990) về thông tin QLGD trường trung học; Đặng Quốc Bảo (1997) về hoàn thiện thông tin QLGD và đào tạo; Hoàng Đức Nhuận (1997) về mạng lưới EMIS;
- Đề tài cấp Bộ của Vương Thanh Hương (1999, 2007) về thực trạng và giải pháp hoàn thiện hệ thống thông tin QLGD tại Việt Nam;
- Giáo trình của Đoàn Phan Tân (2004) về hệ thống thông tin quản lý;
- Các công trình ứng dụng tại trường đại học: Nguyễn Thị Khánh về hệ thống thông tin quản lý đào tạo tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (2001–2010); Phùng Tiến Hải (2004) về phần mềm tin học hóa quản lý; Lê Thị Mai Phương (2006) tại Học viện Quản lý Giáo dục; Nguyễn Ngọc Huệ (2007) tại Trường Cao đẳng Nghề Nam Định; Đặng Tuấn Anh (2017) về HTTT quản lý và đánh giá hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học; đề tài thạc sĩ của Phạm Đình Thắng (2012) về phát triển EMIS tại Trường Đại học Dược Hà Nội; văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo về lộ trình xây dựng EMIS tích hợp.
Từ việc điểm luận, tác giả chỉ ra bốn khoảng trống nghiên cứu chính:
- Thiếu sự tham gia đánh giá của đối tượng thụ hưởng trực tiếp (học viên, sinh viên) về dịch vụ EMIS; các đánh giá nội bộ trước đây dễ bị ảnh hưởng bởi tính chủ quan và nể nang.
- Các nghiên cứu trước chủ yếu tập trung vào số lượng và tính định tính của kết quả hoạt động (số bài báo, số đề tài), chưa đi sâu đánh giá định lượng chất lượng ứng dụng thực tế của EMIS.
- Thiếu bộ tiêu chí đánh giá toàn diện, đa chiều phù hợp với đặc thù của từng khối trường đại học; đánh giá thường mang tính nhất thời, chưa bao quát được yếu tố phát triển dài hạn.
- Chưa xây dựng được quy trình chuẩn hóa và hệ thống EMIS tập trung cấp cơ sở để thực hiện thu thập, xử lý thông tin một cách có hệ thống, khách quan và đồng bộ theo chu trình vận hành.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý thuyết và các khái niệm công cụ
Luận án vận dụng lý thuyết hệ thống, lý thuyết thông tin quản lý và lý thuyết quản lý giáo dục. Các khái niệm cốt lõi được định nghĩa bao gồm:
- Hệ thống (System): Tập hợp các phần tử liên kết chặt chẽ, tạo nên tính trồi (emergence) và tính kiềm chế (constraint) nhằm thực hiện chức năng nhất định.
- Hệ thống thông tin (Information System): Chu trình tiếp nhận dữ liệu đầu vào (Input), xử lý (Process) và cung cấp sản phẩm thông tin đầu ra (Output) theo mô hình của Colombo Plan Staff College (1993).
- Hệ thống thông tin quản lý (MIS): Hệ thống cung cấp thông tin hỗ trợ việc ra quyết định, kiểm tra, điều hành của tổ chức. Cấu trúc MIS gồm 4 bộ phận chính theo Charles Parker và Thomas Case (1993): Hệ thống thông tin thực hiện, Hệ thống quản lý văn bản, Hệ thống trợ giúp quyết định, Hệ thống thông tin văn phòng.
- Hệ thống thông tin quản lý giáo dục (EMIS): Cơ chế tổ chức dịch vụ thông tin, thu thập, phân tích, phổ biến dữ liệu phục vụ lập kế hoạch và điều hành giáo dục theo định nghĩa của UNESCO và Thomas Welsh.
Khung phân tích của luận án dựa trên tiếp cận quá trình vận hành hệ thống thông tin, gồm 6 nội dung quản lý:
- Quản lý việc thiết lập nguồn dữ liệu và xác định các loại thông tin cần thiết.
- Quản lý việc xây dựng cơ sở dữ liệu (CSDL).
- Quản lý quy trình thu thập số liệu.
- Quản lý việc xử lý số liệu và đánh giá độ chính xác, tin cậy của thông tin.
- Quản lý việc chia sẻ thông tin giữa các bộ phận trong nhà trường.
- Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ hoạt động EMIS.
Đồng thời, luận án tham chiếu mô hình 9 giai đoạn thiết kế và phát triển EMIS của UNESCO (1993): từ xác định mục tiêu, quyết định chính sách, xác định nhu cầu dữ liệu, thành lập CSDL, thiết kế mẫu thu thập, tổ chức thu thập, xử lý dữ liệu, phổ biến báo cáo đến đánh giá kết quả đầu ra.
Phương pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng kết hợp các phương pháp tiếp cận và phương pháp thu thập, xử lý dữ liệu:
| Nhóm phương pháp |
Tên phương pháp cụ thể |
Nội dung và kỹ thuật thực hiện |
| Phương pháp luận |
Phương pháp duy vật biện chứng |
Xem xét mối quan hệ biện chứng giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý, giữa biện pháp quản lý và chất lượng quản lý. |
|
Tiếp cận tổng thể |
Căn cứ trên các quy định của Luật Giáo dục đại học, Chiến lược phát triển giáo dục và chủ trương đổi mới giáo dục đại học. |
|
Tiếp cận quản lý sự thay đổi |
Phân tích quá trình chuyển đổi cách thức quản lý nhằm nâng cao hiệu quả, khắc phục bất cập mà không làm gián đoạn hoạt động. |
|
Tiếp cận theo quá trình vận hành |
Nghiên cứu công tác quản lý EMIS gắn liền với chu trình vận hành thông tin (đầu vào - xử lý - đầu ra) trong trường đại học. |
| Phương pháp lý luận |
Phân tích, tổng hợp tài liệu |
Hệ thống hóa các văn kiện, chính sách của Đảng và Nhà nước, sách chuyên khảo, bài báo khoa học, kỷ yếu hội thảo và luận án liên quan. |
| Phương pháp thực tiễn |
Điều tra bằng phiếu hỏi |
Khảo sát bằng bảng hỏi thiết kế sẵn trên các nhóm đối tượng: Cán bộ quản lý (CBQL), Cán bộ giảng viên (CBGV) và Sinh viên (SV) Trường Đại học Dược Hà Nội. |
|
Phỏng vấn sâu |
Phỏng vấn một số nhà quản lý cơ sở giáo dục đại học, Hiệu trưởng/Phó Hiệu trưởng để làm rõ thực trạng và bổ trợ dữ liệu phiếu hỏi. |
|
Phương pháp chuyên gia |
Trưng cầu ý kiến các nhà quản lý, học giả, chuyên gia để đánh giá tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất. |
|
Thử nghiệm sư phạm |
Tổ chức thử nghiệm biện pháp tăng cường cơ sở vật chất và ứng dụng CNTT tại Trường Đại học Dược Hà Nội; đánh giá trước và sau thử nghiệm. |
| Phương pháp bổ trợ |
Nghiên cứu hồ sơ và xử lý số liệu |
Nghiên cứu hồ sơ, văn bản lưu trữ về EMIS; sử dụng phần mềm SPSS để xử lý, thống kê và phân tích các số liệu khảo sát. |
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1. Cơ sở lý luận về Quản lý Hệ thống thông tin quản lý giáo dục (EMIS) ở cơ sở giáo dục đại học
Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận về MIS và EMIS trong giáo dục đại học:
- Lịch sử phát triển và vai trò của EMIS: Từ hệ thống xử lý giao dịch đơn lẻ thập niên 1960, MIS mở rộng thành hệ thống trợ giúp ra quyết định và tích hợp dữ liệu. Trong trường đại học, EMIS là công cụ kết nối các luồng thông tin chỉ đạo (từ trên xuống), phản hồi (từ dưới lên) và thông tin ngang giữa các đơn vị.
- Mục tiêu của EMIS trong trường đại học: Tích hợp các nguồn dữ liệu rời rạc (sinh viên, giảng viên, chương trình đào tạo, tài chính, thi cử - đánh giá, cơ sở vật chất, nghiên cứu khoa học); chuẩn hóa quy trình dữ liệu; hỗ trợ lãnh đạo nhà trường ra quyết định dựa trên bằng chứng và dữ liệu chính xác.
- Đặc trưng và cấu trúc tổ chức EMIS: EMIS trong trường đại học gắn với Trung tâm hoặc Phòng Công nghệ thông tin, phân cấp phục vụ 3 tầng quản lý: Cấp lãnh đạo trường (thông tin tổng hợp, chiến lược, dự báo); Cấp quản lý trung gian gồm phòng ban, khoa, bộ môn (thông tin quản trị chuyên môn, nghiệp vụ); Cấp cơ sở (thông tin tác nghiệp chi tiết).
- 7 khía cạnh liên kết trong hệ thống EMIS nhà trường: (1) Lồng ghép số liệu đa nguồn; (2) Kết hợp thông tin số lượng và chất lượng; (3) Tích hợp thông tin đào tạo với nhân sự và tài chính; (4) Chuẩn hóa luồng thông tin nội bộ; (5) Kết nối với các cơ quan quản lý cấp trên; (6) Bảo đảm tính liên tục và cập nhật; (7) Tối ưu hóa phân quyền truy cập và bảo mật.
- Nội dung quản lý EMIS và các yếu tố ảnh hưởng: Quản lý EMIS được cấu thành bởi 6 khâu vận hành, chịu sự tác động của các yếu tố chủ quan (nhận thức của lãnh đạo, năng lực đội ngũ chuyên trách, cơ chế chính sách nội bộ) và yếu tố khách quan (hạ tầng công nghệ, nguồn lực tài chính, văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và Bộ GD&ĐT).
Chương 2. Thực trạng Quản lý Hệ thống thông tin quản lý giáo dục (EMIS) trong các cơ sở giáo dục đại học - Nghiên cứu trường hợp tại Trường Đại học Dược Hà Nội
Chương 2 trình bày kết quả điều tra thực trạng tại Trường Đại học Dược Hà Nội:
- Khái quát đơn vị nghiên cứu: Phân tích lịch sử phát triển, cơ cấu tổ chức, đội ngũ cán bộ, giảng viên, quy mô đào tạo, hạ tầng cơ sở vật chất và hiện trạng ứng dụng CNTT tại Trường Đại học Dược Hà Nội. Trường là đơn vị sớm triển khai hệ thống thông tin quản lý giáo dục trên mạng Internet (e-EMIS), phục vụ công tác đào tạo, quản lý nhân sự, tài chính, văn thư và nghiên cứu khoa học.
- Phương pháp tổ chức khảo sát: Xây dựng phiếu hỏi, xác định mẫu khảo sát gồm CBQL, CBGV và SV; xử lý dữ liệu qua phần mềm SPSS với thang đo đánh giá các tiêu chí hoạt động và quản lý EMIS.
- Thực trạng hoạt động của EMIS: Khảo sát chi tiết việc thiết lập nguồn dữ liệu, quy trình thu thập số liệu, mức độ tin cậy của thông tin, tình hình chia sẻ dữ liệu giữa các phòng ban, khoa, bộ môn và mức độ đáp ứng của trang thiết bị CNTT, tỷ lệ kết nối mạng LAN, Internet.
- Thực trạng quản lý EMIS: Đánh giá của các nhóm đối tượng (CBQL, CBGV, SV) về công tác chỉ đạo và quản lý theo 6 khâu vận hành. Kết quả chỉ ra một số hạn chế: công tác quản lý còn mang tính vụ việc, thiếu quy định chuẩn hóa quy trình kiểm tra và làm sạch dữ liệu, cơ chế phối hợp chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị trong trường chưa đồng bộ, đội ngũ cán bộ chuyên trách CNTT còn thiếu và thường xuyên biến động.
| Nội dung khảo sát thực trạng quản lý EMIS |
Đối tượng tham gia đánh giá |
Công cụ và nguồn dữ liệu phản ánh |
| Mức độ thực hiện và quản lý thiết lập nguồn dữ liệu, xác định thông tin cần thiết |
CBQL, CBGV, SV |
Bảng hỏi khảo sát, biểu đồ phân tích tỷ lệ đánh giá của từng nhóm |
| Quản lý quy trình thu thập số liệu và nguồn thông tin khai thác chủ yếu |
CBQL, CBGV, SV |
Số liệu thống kê tần suất, tỷ lệ lựa chọn nguồn tin và quy trình |
| Quản lý xử lý số liệu và đánh giá độ chính xác, tin cậy của thông tin EMIS |
CBQL, CBGV, SV |
Thang điểm đánh giá độ tin cậy và mức độ chuẩn xác của dữ liệu |
| Quản lý chia sẻ thông tin giữa các bộ phận trong nhà trường |
CBQL, CBGV, SV |
Khảo sát mức độ liên thông dữ liệu giữa các phòng ban, khoa, bộ môn |
| Hiện trạng và quản lý cơ sở vật chất, thiết bị, mạng LAN/Internet |
CBQL, SV |
Thống kê số lượng máy móc, phần mềm, tỷ lệ kết nối mạng các đơn vị |
| Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý EMIS |
CBQL |
Tổng hợp ý kiến về nhân lực, kinh phí, nhận thức và cơ chế chính sách |
Chương 3. Biện pháp Quản lý Hệ thống thông tin quản lý giáo dục (EMIS) trong các cơ sở giáo dục đại học - Nghiên cứu trường hợp tại trường Đại học Dược Hà Nội
Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp và tiến hành thực nghiệm:
| STT |
Tên biện pháp quản lý EMIS |
Nội dung trọng tâm |
| 1 |
Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của EMIS |
Tuyên truyền, quán triệt cho toàn thể cán bộ, giảng viên, nhân viên về vai trò của EMIS trong quản lý và điều hành trường đại học. |
| 2 |
Chỉ đạo hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu EMIS |
Chuẩn hóa cấu trúc CSDL, tích hợp các mảng dữ liệu đào tạo, nhân sự, tài chính, cơ sở vật chất, NCKH vào hệ thống đồng bộ. |
| 3 |
Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, tiêu chí, bảng biểu |
Xây dựng bộ tiêu chí đo lường, quy chuẩn định dạng bảng biểu, thống nhất mẫu thu thập dữ liệu và chỉ số thông tin quản lý. |
| 4 |
Phát triển năng lực đội ngũ cán bộ chuyên trách EMIS |
Đưa việc nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng CNTT của đội ngũ chuyên trách thành nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển cán bộ. |
| 5 |
Bổ sung, hoàn thiện CSVC và ứng dụng KHCN hiện đại |
Đầu tư nâng cấp máy chủ, mạng LAN/Internet, trang bị thiết bị tin học và ứng dụng các phần mềm quản trị tiên tiến vào hệ thống EMIS. |
| 6 |
Xây dựng, ban hành chính sách hỗ trợ ứng dụng CNTT |
Ban hành các quy chế, quy định bắt buộc về vận hành, cập nhật dữ liệu, chế độ khen thưởng và chính sách tài chính hỗ trợ CNTT. |
- Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi: Lấy ý kiến đánh giá của CBQL và CBGV về 6 biện pháp đề xuất; phân tích mối tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi thông qua các bảng thống kê và biểu đồ tương quan.
- Thử nghiệm biện pháp: Thực hiện thử nghiệm cụ thể Biện pháp 5 (bổ sung, hoàn thiện cơ sở vật chất và ứng dụng KHCN) tại Trường Đại học Dược Hà Nội. Quy trình thử nghiệm được tiến hành qua các bước: xây dựng kế hoạch, xác định nội dung, ban hành quy định/quy trình, chỉ đạo triển khai, đánh giá mức độ đáp ứng về trang thiết bị và phần mềm trước và sau khi thử nghiệm.
Kết quả và những đóng góp mới
Đóng góp về mặt lý luận
Luận án đã xây dựng và hoàn thiện khung lý luận về quản lý EMIS trong cơ sở giáo dục đại học. Dựa trên việc tiếp cận quá trình vận hành hệ thống thông tin, tác giả đã làm rõ bản chất, cấu trúc, chức năng và các nội dung quản lý EMIS tại cơ sở giáo dục đại học, phân định rõ vai trò quản lý theo các cấp độ (lãnh đạo trường, đơn vị trung gian và cấp cơ sở).
Đóng góp về mặt thực tiễn
- Đánh giá toàn diện thực trạng EMIS và công tác quản lý EMIS tại Trường Đại học Dược Hà Nội; nhận diện rõ các ưu điểm cũng như những điểm nghẽn trong thiết lập nguồn tin, quy trình thu thập, xử lý, làm sạch và chia sẻ dữ liệu giữa các bộ phận.
- Đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý có cơ sở khoa học, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn của cơ sở giáo dục đại học khối ngành y dược.
- Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi cùng kết quả thử nghiệm thực tế đối với biện pháp bổ sung cơ sở vật chất, phần mềm quản lý đã khẳng định tính ứng dụng của giải pháp đề xuất.
Khuyến nghị và giải pháp đề xuất
Luận án đưa ra các khuyến nghị cụ thể:
- Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo: Hoàn thiện hành lang pháp lý, ban hành chuẩn dữ liệu chung cho hệ thống giáo dục đại học để tạo điều kiện liên thông dữ liệu quốc gia.
- Đối với nhà trường: Tăng cường đầu tư nguồn lực tài chính cho CNTT, kiện toàn tổ chức bộ máy chuyên trách EMIS, chuẩn hóa quy trình cập nhật dữ liệu và ban hành chính sách động viên cán bộ tham gia vận hành hệ thống.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
Về mặt phạm vi, luận án nghiên cứu điển hình trường hợp tại một cơ sở giáo dục đại học đơn ngành có tính đặc thù (Trường Đại học Dược Hà Nội), do đó các kết luận thực tiễn cần được xem xét điều chỉnh khi áp dụng cho các mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực.
Về mặt thử nghiệm, do điều kiện thời gian và nguồn lực nghiên cứu, luận án mới chỉ tiến hành thử nghiệm sư phạm đối với một biện pháp cụ thể (Biện pháp 5: Tăng cường cơ sở vật chất và ứng dụng KHCN hiện đại vào EMIS). Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát trên nhiều trường đại học thuộc các khối ngành khác nhau, đồng thời thử nghiệm toàn diện các biện pháp về chính sách, chuẩn hóa tiêu chí và phát triển nhân lực chuyên trách EMIS.
Giá trị tham khảo
Luận án là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:
- Nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tham khảo khung lý thuyết tiếp cận quản lý EMIS theo quá trình vận hành, hệ thống phương pháp luận và các công cụ khảo sát thực trạng.
- Lãnh đạo và cán bộ quản lý các trường đại học: Vận dụng 5 nguyên tắc và 6 biện pháp quản lý nhằm tái cấu trúc luồng thông tin, hoàn thiện CSDL nội bộ và nâng cao chất lượng ra quyết định điều hành.
- Cán bộ chuyên trách CNTT và EMIS tại các cơ sở đào tạo: Tham khảo mô hình phân hệ thông tin, các giai đoạn phát triển EMIS và quy trình chuẩn hóa bảng biểu, tiêu chuẩn dữ liệu phục vụ vận hành thực tế.
Câu hỏi thường gặp
1. Khung tiếp cận chính được luận án sử dụng để nghiên cứu quản lý EMIS là gì?
Luận án tiếp cận quản lý EMIS theo quá trình vận hành hệ thống thông tin (chu trình Input - Process - Output), bao gồm 6 khâu: thiết lập nguồn dữ liệu, xây dựng CSDL, quy trình thu thập, xử lý và đánh giá độ tin cậy của thông tin, chia sẻ thông tin giữa các bộ phận, và quản lý cơ sở vật chất - kỹ thuật CNTT.
2. Luận án đề xuất bao nhiêu biện pháp quản lý và những biện pháp đó là gì?
Tác giả đề xuất 6 biện pháp quản lý: (1) Nâng cao nhận thức về EMIS; (2) Hoàn thiện hệ thống CSDL; (3) Hoàn thiện tiêu chuẩn, tiêu chí, bảng biểu; (4) Phát triển năng lực đội ngũ cán bộ chuyên trách thành ưu tiên chiến lược; (5) Bổ sung, hoàn thiện cơ sở vật chất và ứng dụng KHCN hiện đại; (6) Xây dựng, ban hành chính sách hỗ trợ ứng dụng CNTT.
3. Trong 6 biện pháp đề xuất, biện pháp nào đã được tác giả đưa vào thử nghiệm thực tế?
Luận án tiến hành thử nghiệm thực tế Biện pháp 5: Tăng cường chỉ đạo việc bổ sung và hoàn thiện cơ sở vật chất và ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, hiện đại vào EMIS của Trường Đại học Dược Hà Nội, có đánh giá mức độ đáp ứng trang thiết bị và phần mềm trước và sau thử nghiệm.
4. Khảo sát thực trạng trong luận án được tiến hành trên những nhóm đối tượng nào?
Khảo sát thực trạng được thực hiện trên 3 nhóm đối tượng thuộc Trường Đại học Dược Hà Nội: Cán bộ quản lý (CBQL), Cán bộ giảng viên (CBGV/GV) và Sinh viên (SV), kết hợp phương pháp phỏng vấn sâu lãnh đạo nhà trường.
Kết luận
Luận án tiến sĩ của tác giả Phạm Đình Thắng đã giải quyết một vấn đề cấp thiết trong công tác quản lý giáo dục đại học thông qua việc tiếp cận EMIS theo chu trình vận hành thông tin. Bằng sự kết hợp giữa nghiên cứu lý luận, khảo sát thực trạng tại Trường Đại học Dược Hà Nội và xử lý định lượng bằng SPSS, công trình đã làm rõ những điểm nghẽn trong quản lý dữ liệu tại cơ sở đào tạo. Hệ thống 6 biện pháp quản lý cùng kết quả thử nghiệm thực tế đã cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng đào tạo tại các trường đại học.
