phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc chia thành 2 chƣơng: Chƣơng 1. Chủ trƣơng và sự chỉ đạo của Đảng bộ của thành phố Yên Bái về phát triển giáo dục phổ thông từ năm 2001 đến năm 2010. Kết quả và kinh nghiệm quá trình Đảng bộ thành phố Yên Bái lãnh đạo sự nghiệp giáo dục phổ thông từ năm 2001 đến năm 2010. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ YÊN BÁI VỀ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010 1.
Những nhân tố tác động đến sự lãnh đạo phát triển giáo dục phổ thông của Đảng bộ thành phố Yên Bái 1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thành phố Yên Bái Lƣợc sử hình thành Trong hệ thống các tỉnh miền núi phía bắc, Yên Bái là một tỉnh miền núi phía Tây Bắc nằm sâu trong nội địa, là cửa ngõ để đi vào vùng Tây Bắc hiểm trở, khu vực chuyển tiếp giữa miền Tây Bắc và trung du Bắc Bộ. Với vị trí quan trọng mang tính chất chiến lƣợc về chính trị và quân sự, Yên Bái từ lâu là nơi cƣ trú của nhiều dân tộc. Đƣợc thành lập vào năm 1900, Yên Bái đƣợc biết đến lần đầu tiên với cuộc khởi nghĩa của ngƣời Dao vào năm 1914 và sau đó nổi tiếng với một cuộc khởi nghĩa của Việt Nam quốc dân Đảng đầu năm 1930, Yên Bái là một địa danh gắn liền với lịch sử đấu tranh của dân tộc.
Là một trong những chiếc nôi của cách mạng, thời kì tiền khởi nghĩa cùng với sự ra đời một loạt các chiến khu hầu khắp các tỉnh miền núi, chiến khu Vần – Hiền Lƣơng là một trong những di tích lịch sử quan trọng của tỉnh. Trải qua hơn một thế kỉ hình thành cho đến nay, với diện tích gần 7000 km², Yên Bái phân chia thành 9 đơn vị hành chính trong đó có 1 thành phố, 1 thị xã và 7 huyện thị. Dân số của tỉnh năm 2010 là 746,4 nghìn ngƣời, với khoảng trên 30 dân tộc anh em cùng sinh sống chiếm đa số là ngƣời Kinh, ngƣời Tày, ngƣời Dao, ngƣời Mông… do nhiều yếu tố tự nhiên và xã hội, tỉnh Yên Bái hiện nay còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển kinh tế. Với chức năng là trung tâm của tỉnh lị, thành phố Yên Bái đƣợc thành lập vào năm 2002 trên cơ sở của thị xã Yên Bái (do có sự thay đổi về địa giới hành chính từ thị xã Yên Bái lên thành phố Yên Bái nên gọi chung là thành 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phố Yên Bái), có khá nhiều thuận lợi cho việc phát triển kinh tế, giao lƣu văn hóa và phát triển giáo dục hơn hẳn so với các đơn vị hành chính khác của tỉnh.
Trải qua nhiều lần thay đổi về địa giới hành chính và tên gọi qua thời gian, vùng đất thành phố Yên Bái là một trong những vùng đất lâu đời cơ bản cùng với một phần của huyện Trấn Yên, một phần đất của huyện Yên Bình của tỉnh Yên Bái. Có thể khẳng định rằng vùng đất thuộc thành phố Yên Bái ngày nay đã là nơi cƣ trú của ngƣời Lạc Việt xa xƣa. Đáp ứng yêu cầu phát triển về kinh tế và hạ tầng cơ sở, sự mở rộng địa giới hành chính của thành phố là điều tất yếu. Ngày 04/8/2008 Chính phủ ban hành Nghị định số 87/2008/NĐ-CP/ về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Trấn Yên để mở rộng thành phố Yên Bái.
Từ một làng nhỏ bé cho đến hiện nay thành phố Yên Bái có diện tích tự nhiên là: 108,15 km2; dân số 95.892 ngƣời (năm 2008) với 17 đơn vị hành chính trong đó có 7 phƣờng và 10 xã, bao gồm 7 phƣờng: Yên Thịnh, Yên Ninh, Minh Tân, Nguyễn Thái Học, Đồng Tâm, Nguyễn Phúc, Hồng Hà và 10 xã gồm: Minh Bảo, Nam Cƣờng, Tuy Lộc, Tân Thịnh, Văn Phú, Văn Tiến, Phúc Lộc, Âu Lâu, Giới Phiên, Hợp Minh. Điều kiện tự nhiên Thành phố Yên Bái là trung tâm chính trị, kinh tế, khoa học kĩ thuật trên mảnh đất giàu truyền thống lịch sử văn hóa, nơi chuyển tiếp từ trung du lên miền núi có vị trí quan trọng mang tính chất chiến lƣợc về chính trị và kinh tế. Nằm ở khu vực chuyển tiếp giữa miền Tây Bắc, Việt Bắc và trung du Bắc Bộ, thành phố Yên Bái có tổng diện tích tự nhiên là 108,15 km2 (2008), phía Đông và Đông Bắc giáp huyện Yên Bình, phía Tây và Tây Nam giáp huyện Trấn Yên. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thành phố nằm ở tả ngạn con sông Hồng với cấu tạo cơ bản gồm dải phù sa ven sông, thềm phù sa cổ, các đồi núi thấp xen kẽ là các con suối, độ cao trung bình khoảng 35m so với mặt nƣớc biển.
Tài nguyên đất có thể chia thành hai hệ thống cơ bản đó là: hệ thống đất phù sa ven sông suối và hệ thống đất Feralit phát triển trên nền địa chất đa dạng của địa hình đồi núi. Đặc điểm địa hình này tác động rõ rệt đến sự phân bố dân cƣ không thật đồng đều giữa các phƣờng, xã. Là một thành phố nằm ven sông, sông Hồng nơi chảy qua thành phố Yên Bái còn có tên gọi là sông Thao, là nơi cung cấp chủ yếu nguồn nƣớc cho thành phố. Không chỉ vậy, đây còn là hệ thống đƣờng thủy huyết mạch trên tuyến giao thông nối liền giữa Đông Bắc và Tây Bắc.
Tuyến đƣờng này đã có đóng góp vô cùng to lớn trong thời kì kháng chiến chống Pháp, hàng chục vạn tấn khí giới, đạn dƣợc đƣợc vận chuyển lên Tây Bắc qua con đƣờng này, bến đò Âu Lâu là nơi đã ghi dấu mốc lịch sử của thành phố Yên Bái. Cùng với hệ thống đƣờng thủy sẵn có, Yên Bái còn có hệ thống đƣờng sắt, đƣờng bộ huyết mạch nối liền Hà Nội và Lào Cai, đây cũng là tuyến đƣờng sắt duy nhất để nối liền miền xuôi lên vùng Tây Bắc hiểm trở. Với vị trí nằm trên các tuyến đƣờng giao thông huyết mạch thuỷ, bộ nên thành phố Yên Bái trở thành một trong những đầu mối thông thƣơng quan trọng giữa miền ngƣợc và miền xuôi trung tâm của tỉnh Yên Bái. Dự án xây dựng tuyến đƣờng cao tốc Hải Phòng – Vân Nam đi qua Yên Bái đang đƣợc tiến hành sẽ góp phần nối liền các tỉnh miền xuôi lên miền núi trong đó có tỉnh Yên Bái, trở thành tuyến giao thông huyết mạch tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế và giao lƣu văn hóa xã hội sau này.
Với vị địa lý, tự nhiên nhƣ vậy, thành phố Yên Bái trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kĩ thuật của tỉnh, nằm ở vị trí tuyến đƣờng giao thông nối liền Tây Bắc với Đông Bắc, thành phố có nhiều điều 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kiện để phát triển kinh tế - xã hội. Đó cũng chính là những điều kiện tất yếu giúp cho nền giáo dục phổ thông ở đây có nhiều yếu tố thuận lợi hơn hẳn so với các huyện thị khác của tỉnh Yên Bái. Điều kiện kinh tế - xã hội Thành phố Yên Bái là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kĩ thuật của tỉnh Yên Bái. Trải qua hơn 20 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nƣớc, diện mạo của thành phố có sự thay đổi rõ rệt, đời sống nhân dân từng bƣớc đƣợc nâng cao.
Thực hiện chiến lƣợc ổn định và phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 1991 – 2000, nền kinh tế của thành phố Yên Bái luôn giữ vững và đạt tốc độ tăng trƣởng kinh tế khá với GDP hàng năm đạt 14%. Cơ cấu kinh tế đô thị đƣợc hình thành một cách rõ nét, với xu thế phát triển nền kinh tế nhiều thành phần theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa, công tác quy hoạch đô thị đã đƣợc chú trọng. Hoàn thiện về tổng thể, tập trung vào các công trình trọng tâm vì vậy từ một thị xã với loại đô thị loại 4 đƣợc nâng cấp lên thành đô thị loại 3. Đời sống nhân dân đƣợc cải thiện về cả tinh thần và vật chất.
Năm 2000 thu nhập bình quân đầu ngƣời tăng gấp 3,3 lần so với năm 1991. Chính trị ổn định, an ninh - quốc phòng đƣợc củng cố, hệ thống chính trị đƣợc tăng cƣờng. Cùng với bối cảnh thế giới và trong nƣớc có nhiều chuyển biến tạo thời cơ và thách thức cho sự phát triển của tỉnh. Trong những năm 2000 – 2005, thành phố Yên Bái đạt đƣợc nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế.
Sau 5 năm, kinh tế của thành phố Yên Bái đạt mức tăng trƣởng khá và ổn định hơn. Tăng trƣởng kinh tế bình quân đạt 12,74% tăng 0,74% so với chỉ tiêu do nghị quyết đề ra. Đến năm 2012 tốc độ tăng trƣởng kinh tế trên địa bàn đạt 16,8% năm; GDP bình quân đầu ngƣời cả năm đạt 37 triệu đồng, tăng 19,35% so với thực hiện năm 2011. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo đúng hƣớng, tỷ trọng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ ngày một tăng, sản xuất 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com công nghiệp của thành phố chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế, đóng góp đáng kể tăng doanh thu ngân sách Nhà nƣớc và địa phƣơng tạo đƣợc nhiều việc làm, cải thiện đời sống nhân dân.
Cơ sở hạ tầng đƣợc quy hoạch và xây dựng khang trang. Về xã hội, mặc dù là trung tâm tỉnh lị Yên Bái song thành phố Yên Bái vẫn mang đầy đủ những yếu tố của một thành phố miền núi đặc biệt là về vấn đề dân cƣ. Dân số của Thành phố khoảng 95.892 ngƣời (năm 2008) với 18 dân tộc anh em, trong đó dân tộc Kinh chiếm đa số, chủ yếu là những ngƣời từ miền xuôi lên khai hoang lập nghiệp, bên cạnh đó dân tộc thiểu số sống chủ yếu ở các xã ven đô. Đây cũng là những khó khăn cơ bản trong quá trình phát triển giáo dục nhất là giáo dục phổ thông của thành phố trong những năm qua.
Thực trạng giáo dục phổ thông của thành phố Yên Bái trước năm 2001 Đặc điểm về giáo dục phổ thông tại thị xã Yên Bái dƣới thời kì thống trị của thực dân Pháp (1886 - 1945) Sau khi hoàn thành quá trình xâm lƣợc Việt Nam bằng hai hiệp ƣớc cuối cùng Hác-măng và Pa-tơ-nốt, thực dân Pháp tiến hành khai phá nốt các vùng đất còn lại. Năm 1886 thực dân Pháp xâm lƣợc và nhanh chóng đặt chế độ cai trị tại Yên Bái.