Tổng quan luận án
Luận án tiến sĩ "Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm 1998 đến năm 2020" do nghiên cứu sinh Nguyễn Bích Ngọc thực hiện tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, mã số: 9229015; người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Danh Tiên và TS. Đoàn Thị Hương; bảo vệ năm 2024).
Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu
Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp có vị trí quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội. Phát triển du lịch góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mang lại nguồn thu ngân sách, thu hút đầu tư, xuất khẩu tại chỗ, xóa đói giảm nghèo và tạo việc làm cho người lao động. Tại Việt Nam, từ năm 1998, nhận thức của Đảng có bước phát triển mới khi xác định du lịch là ngành kinh tế tổng hợp quan trọng (Thông báo kết luận số 179-TB/TW ngày 11/11/1998 của Bộ Chính trị khóa VIII), tiếp đó Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX (4/2001) và Quyết định số 97/2002/QĐ-TTg ngày 22/7/2002 của Thủ tướng Chính phủ xác định mục tiêu phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Quán triệt chủ trương của Trung ương, Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai phát triển kinh tế du lịch trên địa bàn. Tuy nhiên, thực tiễn phát triển du lịch tỉnh Đồng Tháp cũng như cả nước vẫn còn những hạn chế: du lịch phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh; sản phẩm du lịch chưa thực sự khác biệt và hấp dẫn; chất lượng dịch vụ còn hạn chế. Trước thời điểm luận án được thực hiện, đã có nhiều công trình nghiên cứu về kinh tế du lịch ở các góc độ kinh tế, xã hội học, địa lý, nhưng chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu độc lập, hệ thống về quá trình Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm 1998 đến năm 2020 dưới góc độ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ quá trình Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm 1998 đến năm 2020; từ đó đúc kết một số kinh nghiệm có giá trị tham khảo cho công tác lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch của tỉnh trong thời gian tới.
Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án được xác định gồm 4 nội dung:
- Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.
- Làm rõ những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp về phát triển kinh tế du lịch (1998-2020).
- Hệ thống, phân tích làm rõ chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp về phát triển kinh tế du lịch qua hai giai đoạn: (1998 - 2010) và (2010 - 2020).
- Nhận xét và đúc kết kinh nghiệm từ quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp từ năm 1998 đến năm 2020.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp từ năm 1998 đến năm 2020.
- Phạm vi nội dung: Tập trung vào chủ trương của Đảng, Đảng bộ tỉnh và quá trình chỉ đạo thực hiện trên các mặt: quy hoạch phát triển kinh tế du lịch; xây dựng tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về du lịch; phát triển loại hình và đa dạng hóa sản phẩm du lịch; đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch.
- Phạm vi không gian: Toàn bộ địa bàn tỉnh Đồng Tháp, gồm 3 thành phố (Cao Lãnh, Sa Đéc, Hồng Ngự) và 9 huyện (Tân Hồng, Hồng Ngự, Thanh Bình, Tam Nông, Tháp Mười, Cao Lãnh, Lai Vung, Lấp Vò, Châu Thành).
- Phạm vi thời gian: Từ năm 1998 (Bộ Chính trị ra Thông báo kết luận số 179-TB/TW) đến năm 2020 (kết thúc nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp 2015-2020), có mở rộng tư liệu khảo sát trước năm 1998 nhằm đảm bảo tính hệ thống và logic lịch sử.
Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án
Luận án đã khảo cứu và phân loại một khối lượng lớn tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan trực tiếp và gián tiếp đến đề tài:
1. Nhóm các công trình của tác giả nước ngoài
- Nghiên cứu chung về ngành du lịch và phát triển bền vững: Tác phẩm "Leisure and Tourism" của John Ward, Phil Higson và William Campbell phân tích các hình mẫu, xu hướng sản phẩm, quản lý tiếp thị, cung ứng dịch vụ và cơ sở hạ tầng; tác phẩm "Tourism and Sustainable Economic Development" của Amedeo Fossati và Giorgio Panella phân tích quan hệ giữa kinh tế du lịch và môi trường, mối liên hệ nông thôn - đô thị; cuốn "Managing Tourism" của S. Medlik (tái bản năm 1995 bởi Butterworth-Heinemann) phân tích tổ chức, quản lý, quảng bá điểm đến và chính sách du lịch; cuốn "Tourism and sustainable community development" của Greg Richards và Derek Hall nghiên cứu vai trò của cộng đồng dân cư trong du lịch bền vững; công trình "Tourism in Developing Countries" (Nxb. International Thomson Business Press) phân tích các giai đoạn phát triển du lịch và đào tạo nhân lực ở các quốc gia đang phát triển; tài liệu "Sustainable tourism: Contribution to economic growth and sustainable development" của UNCTAD (Hội nghị Geneva, 2013) bàn về vai trò của du lịch đối với giảm nghèo và hạ tầng; bài viết của Golam Rasul (2007) về triển vọng và rào cản thể chế trong thúc đẩy du lịch ở Nam Á; công trình của Caroline Ashley, Peter De Brine, Amy Lehr và Hannah Wilde về vai trò mở rộng cơ hội kinh tế của ngành du lịch.
- Nghiên cứu chuyên sâu về kinh tế du lịch: Tác phẩm "The Economics of Leisure and Tourism" của John Tribe; cuốn "Tourism Economics" của Robert Lanquar nghiên cứu kỹ thuật và phương tiện của kinh tế học du lịch; tác phẩm "Handbook of Tourism Economics: Analysis, New Applications and Case Studies" của C. Tisdell phân tích chuỗi cung ứng dịch vụ và nghiên cứu tình huống tại Nhật Bản, Trung Quốc, Úc, Ấn Độ, Bồ Đào Nha; cuốn "Tourism economics and tourism studies" của Dong Ngoc Minh và Vuong Loi Dinh (Trung Quốc) hệ thống hóa quy hoạch chiến lược, sản phẩm và phân phối thu nhập du lịch; cuốn "Economics of Tourism" của Larry Dwyer, Peter Forsyth và Andreas Papatheodorou phân tích mô hình cung - cầu, đo lường tác động của toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu; bài viết "The Economics of Tourism" của William S. Reece; cuốn "Tourism Economics and Policy" của Larry Dwyer, Peter Forsyth và Wayne Dwyer phân tích chính sách thuế, đầu tư hạ tầng và dự báo cung - cầu.
2. Nhóm các công trình của tác giả trong nước
- Nghiên cứu chung về du lịch và kinh tế du lịch Việt Nam: Giáo trình "Kinh tế du lịch" của Nguyễn Văn Đính và Trần Thị Minh Hòa; "Du lịch và kinh doanh du lịch" của Trần Nhạn; "Địa lý du lịch" của Nguyễn Minh Tuệ và cộng sự; "Du lịch Việt Nam thời kỳ đổi mới" của Trần Thị Minh Hòa và nhóm tác giả; "Kinh tế du lịch" của Vũ Mạnh Hà; "Quy hoạch du lịch" của Bùi Thị Hải Yến; "Tâm lý và nghệ thuật giao tiếp, ứng xử trong kinh doanh du lịch" của Nguyễn Văn Đính và Nguyễn Văn Mạnh; bài viết của Võ Thị Thắng trên Tạp chí Nghiên cứu trao đổi; tác phẩm "Tài nguyên du lịch" của Bùi Thị Hải Yến và Phạm Hồng Long; bài viết về phát triển du lịch bền vững của Nguyễn Mạnh Hùng; bài viết về hội nhập du lịch của Bùi Thị Nhân; cuốn "Thị trường du lịch" của Nguyễn Văn Lưu; Kỷ yếu hội thảo quốc tế "Phát triển nguồn nhân lực du lịch Việt Nam trong bối cảnh hội nhập" (Nxb. ĐHQG TP.HCM); luận án tiến sĩ kinh tế của Vũ Đình Thụy về điều kiện phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn; luận án tiến sĩ của Nguyễn Anh Tuấn về năng lực cạnh tranh điểm đến của du lịch Việt Nam; đề tài cấp bộ do Đỗ Cẩm Thơ chủ nhiệm về xây dựng sản phẩm du lịch có tính cạnh tranh; bài viết định hướng phát triển du lịch mũi nhọn của Phạm Phương.
- Nghiên cứu kinh tế du lịch tại các vùng, miền và địa phương: Công trình của Nguyễn Thị Minh Phượng và Thái Thị Kim Oanh về liên kết du lịch miền Trung; luận án tiến sĩ kinh tế chính trị của Nguyễn Thị Hồng Lâm về du lịch Bắc Trung Bộ; luận án của Trần Xuân Ảnh về thị trường du lịch Quảng Ninh; luận án của Nguyễn Quyết Thắng về du lịch sinh thái Bắc Trung Bộ; luận án tiến sĩ lịch sử của Đinh Văn An về Đảng bộ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch (1991-2015); luận án tiến sĩ kinh tế của Mai Thị Ánh Tuyết về phát triển du lịch tỉnh An Giang đến năm 2020; luận án của Trương Sĩ Quý về đa dạng hóa sản phẩm du lịch Quảng Nam - Đà Nẵng; luận án của Nguyễn Tấn Vinh về quản lý nhà nước về du lịch tại tỉnh Lâm Đồng; bài viết của Đoàn Thị Mỹ Hạnh và Bùi Thị Huỳnh Ngọc về du lịch nông thôn vùng Đồng bằng sông Cửu Long; bài viết của Trần Thu Hương về đào tạo nhân lực du lịch Đồng Nai; bài viết của Lưu Thanh Tâm về du lịch Bình Thuận; Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp tỉnh của Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu (2020); luận án tiến sĩ lịch sử của Hồ Bá Tú về Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo phát triển du lịch (2010-2020).
- Nghiên cứu liên quan trực tiếp đến kinh tế du lịch tỉnh Đồng Tháp: Tập bài giảng "Thực tiễn và kinh nghiệm xây dựng, phát triển tỉnh Đồng Tháp" của Nguyễn Phước Dũng (Chuyên đề 6); công trình "Lịch sử Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp, tập III (1975-2000)" của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp; Kỷ yếu hội thảo "Du lịch Đồng Tháp trong hội nhập quốc tế" (Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp); Kỷ yếu hội thảo "Đồng Tháp – có một nơi như thế" (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đồng Tháp) với các bài viết của Phạm Trung Lương, Đặng Văn Thạnh; các bài viết trên Báo Đầu tư của Huy Tự và Đức Hòa về du lịch đặc thù và du lịch xanh tại Đồng Tháp; luận văn thạc sĩ của Lê Thị Thanh Yến về du lịch làng nghề truyền thống tại thành phố Sa Đéc.
Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết
Các công trình khoa học đã công bố là nguồn tư liệu phong phú về cơ sở lý luận, mô hình kinh tế, chính sách quản lý nhà nước và kinh nghiệm thực tiễn. Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện, độc lập và có hệ thống quá trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đối với phát triển kinh tế du lịch từ năm 1998 đến năm 2020 dưới góc độ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Luận án giải quyết khoảng trống này bằng cách phục dựng lịch sử quá trình lãnh đạo, đánh giá thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và đúc kết kinh nghiệm thực tiễn.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận
Luận án được thực hiện dựa trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; hệ thống quan điểm, đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội và kinh tế du lịch trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Phương pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành và liên ngành:
- Phương pháp lịch sử và logic: Phương pháp chủ đạo giúp tái hiện trung thực, khách quan quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp theo trình tự thời gian, làm rõ bản chất và quy luật vận động của sự kiện.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Sử dụng để thu thập, phân loại, đánh giá và tổng hợp các nguồn tư liệu văn kiện, báo cáo và số liệu.
- Phương pháp thống kê: Phân tích, xử lý các dữ liệu định lượng về lượng khách, doanh thu, cơ sở hạ tầng, tài nguyên và nhân lực du lịch.
- Phương pháp so sánh: So sánh chủ trương và chỉ đạo giữa hai giai đoạn (1998-2010 và 2010-2020); so sánh sự phát triển du lịch Đồng Tháp với một số địa phương tương đồng trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (như An Giang, Long An).
- Phương pháp chuyên gia: Tham vấn ý kiến của các nhà khoa học, nhà quản lý, cán bộ chuyên trách ngành du lịch để làm rõ các khía cạnh chuyên sâu về kinh tế du lịch và đặc thù địa phương.
Nguồn tư liệu
- Văn kiện của Đảng và Nhà nước về du lịch và phát triển kinh tế du lịch.
- Văn kiện của Đảng bộ, HĐND, UBND tỉnh Đồng Tháp qua các kỳ đại hội và các giai đoạn công tác.
- Báo cáo định kỳ và chuyên đề của các sở, ban, ngành tỉnh Đồng Tháp (Ban Tuyên giáo, Ban Kinh tế Tỉnh ủy, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch).
- Số liệu thống kê chính thức từ Cục Thống kê tỉnh Đồng Tháp, Trung tâm Lưu trữ Lịch sử tỉnh Đồng Tháp, Trung tâm Phát triển Du lịch tỉnh Đồng Tháp.
- Báo cáo, tư liệu từ Ban Tuyên giáo một số tỉnh trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và các ấn phẩm khoa học đã công bố.
Nội dung chính theo từng chương
Luận án có kết cấu gồm phần Mở đầu, 4 chương (10 tiết), Kết luận, Danh mục công trình của tác giả đã công bố, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục. Dưới đây là nội dung chính của từng chương:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
Chương này tập trung tổng quan có hệ thống các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước theo ba nhóm: các nghiên cứu quốc tế về ngành du lịch và kinh tế du lịch; các nghiên cứu trong nước về du lịch và kinh tế du lịch tại Việt Nam và các vùng miền; các nghiên cứu về phát triển du lịch tại tỉnh Đồng Tháp. Tác giả đánh giá kết quả đạt được về mặt tư liệu, cách tiếp cận, phương pháp và nội dung; từ đó xác định khoảng trống khoa học và xác lập 4 nội dung cốt lõi luận án tập trung giải quyết:
- Phân tích các yếu tố tác động đến sự lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp (1998-2020).
- Phân tích, luận giải chủ trương của Đảng bộ tỉnh về phát triển kinh tế du lịch qua các thời kỳ.
- Phục dựng quá trình chỉ đạo thực hiện trên các lĩnh vực quy hoạch, tổ chức bộ máy, sản phẩm và nhân lực qua hai giai đoạn 1998-2010 và 2010-2020.
- Đánh giá ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và đúc kết các bài học kinh nghiệm có giá trị tham khảo.
Chương 2: Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch (1998-2010)
- Các yếu tố tác động: Bối cảnh quốc tế và khu vực có nhiều biến chuyển, toàn cầu hóa và cách mạng khoa học công nghệ phát triển; xu hướng du lịch trải nghiệm, khám phá gia tăng; chủ trương của Đảng xác định du lịch là ngành kinh tế tổng hợp quan trọng và từng bước tiến tới ngành kinh tế mũi nhọn; đặc điểm tự nhiên, tài nguyên đất đai (Biểu đồ 2.1), cơ cấu dân số đô thị và nông thôn (Biểu đồ 2.2), truyền thống văn hóa - lịch sử Đồng Tháp cùng thực trạng du lịch của tỉnh trước năm 1998.
- Chủ trương và sự chỉ đạo: Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đã ban hành các chủ trương, nghị quyết nhằm từng bước định hình phát triển kinh tế du lịch; chỉ đạo triển khai quy hoạch không gian du lịch; kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước về du lịch; khai thác các tài nguyên tự nhiên và di tích lịch sử - văn hóa để hình thành sản phẩm du lịch; bước đầu chú trọng đào tạo, nâng cao trình độ nhân lực du lịch.
- Các số liệu, bảng biểu thể hiện kết quả:
- Tăng trưởng du lịch tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 1998-2005 (Biểu đồ 2.4).
- Tăng trưởng du lịch tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2006-2010 (Biểu đồ 2.3).
- Thực trạng và chuyển biến trình độ nguồn nhân lực du lịch Đồng Tháp giai đoạn 1998-2005 (Biểu đồ 2.5).
Chương 3: Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế du lịch (2010 - 2020)
- Yếu tố mới tác động và chủ trương: Bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, sự cạnh tranh gay gắt của thị trường du lịch trong nước và khu vực; tác động của biến đổi khí hậu tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long; Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp ban hành Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2015-2020 với mục tiêu tạo dựng hình ảnh địa phương "Đất Sen hồng", phát triển du lịch gắn liền với tái cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.
- Quá trình chỉ đạo thực hiện: Đảng bộ tỉnh chỉ đạo đẩy mạnh phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, bền vững; nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước; đa dạng hóa sản phẩm du lịch sinh thái nông nghiệp, du lịch cộng đồng (làng hoa Sa Đéc, homestay), du lịch sinh cảnh rừng tràm và đất ngập nước nội địa (Vườn Quốc gia Tràm Chim, Gáo Giồng, Xẻo Quýt); đẩy mạnh xúc tiến quảng bá và liên kết phát triển du lịch; đào tạo nguồn nhân lực đạt chuẩn.
- Các số liệu, bảng biểu phản ánh bước tiến:
- Tăng trưởng du lịch giai đoạn 2011-2015 (Biểu đồ 3.1).
- Tăng trưởng du lịch giai đoạn 2016-2020 (Biểu đồ 3.2).
Chương 4: Nhận xét và kinh nghiệm từ quá trình Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch (1998-2020)
- Nhận xét về ưu điểm: Đảng bộ tỉnh đã quán triệt, vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng vào điều kiện cụ thể của địa phương; nâng cao nhận thức của các cấp ủy, chính quyền và nhân dân về vai trò của kinh tế du lịch; hình thành hệ thống sản phẩm du lịch đặc thù, đặc trưng tại các khu, điểm du lịch trọng điểm; lượng khách và doanh thu du lịch có bước tăng trưởng rõ rệt qua các giai đoạn.
- Nhận xét về hạn chế và nguyên nhân: Hạ tầng giao thông kết nối các điểm du lịch còn chưa đồng bộ; sản phẩm du lịch chưa phong phú, sức cạnh tranh chưa cao; thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách còn thấp; công tác xã hội hóa đầu tư du lịch còn gặp khó khăn; nguồn nhân lực du lịch còn thiếu về số lượng và tính chuyên nghiệp.
- Các nội dung bảng thống kê trọng tâm:
- Bảng 4.1: Sản phẩm du lịch đặc thù tỉnh Đồng Tháp (trang 149).
- Bảng 4.2: Sản phẩm đặc trưng khu, điểm du lịch trọng điểm (trang 154).
- Đúc kết 5 bài học kinh nghiệm:
- Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy của cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội về vị trí, vai trò của phát triển kinh tế du lịch gắn với xây dựng thương hiệu, hình ảnh địa phương.
- Chú trọng công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch và huy động các nguồn lực đầu tư phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kỹ thuật, cơ sở vật chất phục vụ du lịch.
- Tập trung xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù dựa trên thế mạnh tài nguyên tự nhiên bản địa (sinh thái Đồng Tháp Mười) và giá trị văn hóa - lịch sử truyền thống.
- Đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về du lịch.
- Tăng cường liên kết, hợp tác phát triển du lịch giữa Đồng Tháp với các tỉnh trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, Thành phố Hồ Chí Minh và cả nước; đẩy mạnh xã hội hóa du lịch.
DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ TRONG LUẬN ÁN
| Ký hiệu |
Tên bảng / biểu đồ trong luận án |
Vị trí trang |
| Biểu đồ 2.1 |
Tài nguyên đất Đồng Tháp |
Trang 47 |
| Biểu đồ 2.2 |
Dân số đô thị so với dân số nông thôn Đồng Tháp |
Trang 48 |
| Biểu đồ 2.4 |
Tăng trưởng du lịch Đồng Tháp (1998-2005) |
Trang 82 |
| Biểu đồ 2.3 |
Tăng trưởng du lịch Đồng Tháp (2006-2010) |
Trang 78 |
| Biểu đồ 2.5 |
Trình độ nguồn nhân lực du lịch (1998-2005) |
Trang 88 |
| Biểu đồ 3.1 |
Tăng trưởng du lịch (2011-2015) |
Trang 114 |
| Biểu đồ 3.2 |
Tăng trưởng du lịch (2016-2020) |
Trang 114 |
| Bảng 4.1 |
Sản phẩm du lịch đặc thù tỉnh Đồng Tháp |
Trang 149 |
| Bảng 4.2 |
Sản phẩm đặc trưng khu, điểm du lịch trọng điểm |
Trang 154 |
Kết quả và những đóng góp mới
Đóng góp về mặt lý luận và khoa học
- Cung cấp hệ thống tư liệu lịch sử phong phú, cập nhật và có độ tin cậy khoa học cao về quá trình Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch giai đoạn 1998 - 2020.
- Phục dựng bức tranh lịch sử chân thực, khách quan và toàn diện về sự phát triển tư duy lý luận, chủ trương và quá trình chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp qua hai giai đoạn cụ thể (1998-2010 và 2010-2020).
- Làm sâu sắc thêm nhận thức lý luận về sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với ngành kinh tế du lịch thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế thông qua thực tiễn một tỉnh nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Đóng góp về mặt thực tiễn
- Đưa ra những nhận xét, đánh giá khoa học về ưu điểm, hạn chế và chỉ rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan trong quá trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp.
- Đúc kết các bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn cao, cung cấp luận cứ khoa học để Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Đồng Tháp và các địa phương có điều kiện tương đồng trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long tham khảo trong việc hoạch định chủ trương, chính sách và chiến lược phát triển kinh tế du lịch giai đoạn tiếp theo.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
Hạn chế của nghiên cứu
- Về khung thời gian: Luận án dừng lại ở mốc năm 2020 (kết thúc nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh 2015-2020), do đó chưa bao quát được toàn bộ những tác động sâu sắc của đại dịch COVID-19 cũng như quá trình lãnh đạo phục hồi, phát triển kinh tế du lịch giai đoạn hậu COVID-19 từ năm 2021 đến nay.
- Về phạm vi không gian: Nghiên cứu tập trung chủ yếu trên địa bàn 12 đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh Đồng Tháp; việc so sánh, đối chiếu liên vùng mới chỉ dừng lại ở một số tỉnh lân cận có điều kiện tương đồng trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long như An Giang, Long An.
Hướng nghiên cứu tiếp theo
- Tiếp tục mở rộng nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đối với kinh tế du lịch trong giai đoạn từ năm 2021 đến nay, tập trung vào các vấn đề chuyển đổi số trong du lịch, du lịch thích ứng biến đổi khí hậu và kinh tế tuần hoàn trong du lịch nông nghiệp.
- Mở rộng các nghiên cứu so sánh liên kết phát triển du lịch tiểu vùng Đồng Tháp Mười (gồm Đồng Tháp, Tiền Giang, Long An) và kết nối chuỗi giá trị du lịch với Thành phố Hồ Chí Minh.
Giá trị tham khảo
- Đối với nghiên cứu sinh, học viên, sinh viên: Là tài liệu tham khảo có hệ thống về phương pháp nghiên cứu lịch sử Đảng bộ địa phương trong lĩnh vực phát triển kinh tế ngành, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Lịch sử Việt Nam, Du lịch học và Quản lý kinh tế.
- Đối với giảng viên và các cơ sở đào tạo: Phục vụ trực tiếp cho công tác nghiên cứu, biên soạn giáo trình và giảng dạy lịch sử địa phương tại Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp, các Trung tâm Chính trị cấp huyện, Trường Đại học Đồng Tháp và hệ thống các trường phổ thông trên địa bàn tỉnh.
- Đối với cơ quan lãnh đạo, quản lý và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở dữ liệu và luận cứ thực tiễn cho Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Ban Kinh tế Tỉnh ủy, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp, Trung tâm Phát triển Du lịch tỉnh, Trung tâm Xúc tiến Thương mại, Du lịch và Đầu tư tỉnh Đồng Tháp trong công tác tham mưu, chỉ đạo và triển khai các chương trình, đề án phát triển du lịch địa phương.
Câu hỏi thường gặp
1. Mốc thời gian 1998 được tác giả lựa chọn dựa trên cơ sở văn bản nào?
Mốc năm 1998 được lựa chọn dựa trên sự kiện Bộ Chính trị khóa VIII ban hành Thông báo kết luận số 179-TB/TW ngày 11/11/1998 "Về phát triển du lịch trong tình hình mới". Đây là văn bản đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy của Đảng khi chính thức xác định du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp quan trọng.
2. Không gian nghiên cứu của luận án bao gồm những đơn vị hành chính nào?
Không gian nghiên cứu của luận án bao gồm toàn bộ địa bàn tỉnh Đồng Tháp với 12 đơn vị hành chính cấp huyện: 3 thành phố (thành phố Cao Lãnh, thành phố Sa Đéc, thành phố Hồng Ngự) và 9 huyện (Tân Hồng, Hồng Ngự, Thanh Bình, Tam Nông, Tháp Mười, Cao Lãnh, Lai Vung, Lấp Vò, Châu Thành).
3. Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp được luận án khảo sát trên những nội dung trọng tâm nào?
Luận án khảo sát sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp trên 4 mặt trọng tâm:
- Công tác quy hoạch phát triển kinh tế du lịch.
- Xây dựng tổ chức bộ máy và từng bước nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế du lịch.
- Phát triển các loại hình và đa dạng hóa các sản phẩm du lịch.
- Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch của tỉnh.
4. Luận án đã xác định những nhóm sản phẩm du lịch đặc thù nào của tỉnh Đồng Tháp?
Luận án xác định hai nhóm sản phẩm du lịch đặc thù chính:
- Sản phẩm du lịch tham quan, trải nghiệm cuộc sống cộng đồng gắn với cảnh quan sông nước, văn hóa bản địa, sinh kế người dân và làng nghề truyền thống Sa Đéc.
- Sản phẩm du lịch sinh thái nông nghiệp, sinh cảnh rừng tràm ngập nước và đất ngập nước nội địa vùng trũng Đồng Tháp Mười gắn với bảo tồn đa dạng sinh học và di tích lịch sử (tiêu biểu tại Vườn Quốc gia Tràm Chim, Khu di tích Xẻo Quýt, Khu du lịch sinh thái Gáo Giồng).
5. Những nguồn tư liệu chính nào được sử dụng trong luận án?
Luận án sử dụng các nguồn tư liệu chính gồm: Văn kiện của Đảng và Nhà nước; Văn kiện Đảng bộ và chính quyền tỉnh Đồng Tháp qua các thời kỳ; Báo cáo của UBND tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Đồng Tháp và một số tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long; Số liệu thống kê của Cục Thống kê tỉnh Đồng Tháp, Trung tâm Lưu trữ Lịch sử tỉnh Đồng Tháp cùng các công trình nghiên cứu khoa học đã công bố liên quan đến đề tài.
Kết luận
Luận án tiến sĩ "Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm 1998 đến năm 2020" của tác giả Nguyễn Bích Ngọc là công trình nghiên cứu lịch sử chuyên ngành, tái hiện có hệ thống quá trình hình thành chủ trương và sự chỉ đạo thực tiễn của Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đối với ngành kinh tế du lịch. Công trình sử dụng phương pháp lịch sử - logic và các phương pháp liên ngành để phân tích các yếu tố tác động, làm rõ bước chuyển biến về lượng và chất của du lịch Đồng Tháp qua hai giai đoạn 1998-2010 và 2010-2020, đồng thời đánh giá khách quan thành tựu và hạn chế. Những bài học kinh nghiệm được đúc kết trong luận án cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn có giá trị cho việc tiếp tục hoạch định chiến lược phát triển kinh tế du lịch tại tỉnh Đồng Tháp và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.