Chương 1 Đặc điểm tình hình kinh tế- xã hội và những yêu cầu đặt ra đối với công tác chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân ở tỉnh Nghệ An 1. Đặc điểm tình hình kinh tế- xã hội Nghệ An và những tác động đối với công tác chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân Nghệ An là tỉnh thuộc Bắc Trung bộ, phía Bắc giáp tỉnh Thanh Hoá, phía Nam giáp tỉnh Hà Tĩnh, phía Đông giáp biển Đông, phía Tây giáp Nước Cộng hoà Dân chủ nhân dân Lào. Tỉnh có diện tích tự nhiên là 1.7km2, đứng đầu cả nước. Tỉnh Nghệ An ở vị trí trung tâm của tiểu vùng Bắc bộ, trên tuyến giao lưu Bắc - Nam và đường xuyên á Đông - Tây, cách Thủ đô Hà Nội 297km về phía bắc, cách biên giới Việt - Lào khoảng 80km.
Nghệ An hội tụ đủ các tuyến giao thông quốc gia qua địa bàn là: đường bộ, đường sắt, đường thuỷ, đường hàng không. Vị trí địa lý kinh tế là một lợi thế so sánh của Nghệ An trong quá trình hội nhập khu vực và quốc tế. * Về địa hình: Nghệ An nằm ở phía Đông Bắc dãy Trường Sơn, có độ dốc thoải dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Diện tích đồi núi chiếm 83% diện tích tự nhiên, tập trung ở phía Tây của tỉnh.
Dải đồng bằng nhỏ hẹp chiếm 17% diện tích tự nhiên chạy từ Nam đến Bắc giáp biển Đông và bị các dãy núi bao bọc. Địa hình bị chia cắt bởi hệ thống sông ngòi dày đặc và những dãy núi xen kẽ. Đó cũng là trở ngại lớn cho sự phát triển, giao thông và tiêu thụ sản phẩm. * Về khí hậu: Tỉnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa mang tính chuyển tiếp của khí hậu miền Bắc và khí hậu miền Nam.
Số giờ nắng trong năm từ 1.700 giờ, bức xạ mặt trời 74,6kalo/cm2. Nhiệt độ trung 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bình năm khoảng 230C, cao nhất 430C, thấp nhất 20C. Lượng mưa trung bình năm 1. Hàng năm Nghệ An còn chịu ảnh hưởng gió Tây Nam, khô nóng.
Do địa hình phân dị phức tạp nên khí hậu cũng phân dị theo tiểu vùng và mùa vụ. * Về hành chính- dân số: Tỉnh Nghệ An có 19 đơn vị hành chính gồm thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò, 10 huyện miền núi (Thanh Chương, Kỳ Sơn, Tương Dương, Con Cuông, Anh Sơn, Tân kỳ, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn) và 7 huyện đồng bằng (Đô Lương, Nam Đàn, Hưng Nguyên, Nghi Lộc, Diễn Châu, Quỳnh Lưu, Yên Thành). Nghệ An có hơn 3 triệu người dân, phần lớn dân cư sống trên địa bàn miền núi. Tổng nguồn lao động xã hội có khoảng 1,5 triệu người, trong đó làm việc trong các ngành nghề kinh tế quốc dân là 1.380 nghìn người.
Hiện nay, toàn tỉnh có 103 tiến sỹ, 406 thạc sỹ, 23.677 người có trình độ đại học, 13.544 có trình độ cao đẳng, 60 nghìn cán bộ kỹ thuật trung cấp, 58 nghìn công nhân kỹ thuật, lao động được đào tạo chiếm 14,5% số lao động đang làm việc. * Về văn hoá - nhân văn: Nghệ An là vùng đất giàu truyền thống văn hoá và giáo dục. Con người Nghệ An nổi tiếng bởi sự cần cù, cương trực, thông minh, hiếu học, có lòng yêu nước nồng nàn, có ý chí, tinh thần cách mạng và đổi mới. Xứ Nghệ, mảnh đất địa linh nhân kiệt, đã xuất hiện nhiều bậc hiền tài mà kết tinh là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới.
Trên quê hương Nghệ An có nhiều di tích lịch sử văn hoá được xếp hạng và nhiều danh thắng nổi tiếng, nhiều nét văn hoá dân tộc đậm đà bản sắc xứ Nghệ được giữ gìn tôn tạo và phát triển. Những sản phẩm văn hoá vật thể và phi vật thể đó là cội nguồn tinh hoa giá trị dân tộc đang hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế đến nghiên cứu, tham quan. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com * Về truyền thống y học: Ngoài các kinh nghiệm đấu tranh chống ngoại xâm, đấu tranh với thiên nhiên để bảo vệ quê hương xứ sở, bảo vệ cuộc sống bình yên, nhân dân Nghệ An đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm bảo vệ sức khoẻ con người. Những kinh nghiệm dân gian phong phú cùng với những kết quả nghiên cứu của các danh y lỗi lạc đã góp phần làm cho nền y học cổ truyền nước ta phát triển.
Trong hàng trăm danh y tỉnh nhà ở các thời kỳ lịch sử có Hoàng Nguyên Cát, Hoàng Danh Sưởng. đã có nhiều cống hiến xuất sắc cho nền y học nước nhà. Thực trạng và những vấn đề đặt ra đối với công tác chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân ở Nghệ An trong những năm đầu tái lập tỉnh (1991-1995) 1. Vai trò quan trọng của công tác chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: "Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới làm thành công.
Mỗi người dân yếu ớt tức là cả nước yếu ớt, mỗi người dân mạnh khoẻ tức là cả nước mạnh khoẻ [4, tr. Người luôn quan tâm tới sức khoẻ của đồng bào, ngay từ những ngày đầu của Cách mạng Tháng Tám thành công, Người đã chỉ rõ “Mỗi người dân khoẻ thì cả nước khoẻ” và “luyện tập thể dục, bồi dưỡng sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước”. Để chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân tốt, Hồ Chí Minh luôn căn dặn cán bộ y tế "Thương yêu người bệnh như anh em ruột thịt” [4, tr. Con người là vốn quý nhất của chế độ xã hội chủ nghĩa.
Bảo vệ và bồi dưỡng sức khoẻ của con người là nghĩa vụ và mục tiêu cao quý của các ngành y tế. Chính vì thế, Đảng và Chính phủ ta rất coi trọng công tác chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng (1976) khẳng định: "Bảo vệ và tăng cường sức khoẻ của nhân dân là một vấn đề rất quan trọng gắn liền với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ chủ nghĩa xã hội, với hạnh phúc của nhân dân. Đó là một trong những mối quan tâm hàng đầu của chế độ ta, là trách nhiệm cao quý của Đảng và Nhà nước ta, trước hết là của các ngành y tế" [10, tr.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng (1982) cũng nêu rõ: "Bảo vệ sức khoẻ của nhân dân là một nhiệm vụ cách mạng cao cả. Mỗi cán bộ y tế, thầy thuốc cũng như những người bào chế thuốc, từ giáo sư, bác sĩ, đến y tá và nhân viên phục vụ, cần nhận rõ nhiệm vụ vẻ vang của mình, nêu cao đạo đức của người cán bộ y tế xã hội chủ nghĩa "Thầy thuốc như mẹ hiền ", hết lòng cống hiến trí tuệ, lương tâm để phục vụ người bệnh và chăm lo sức khoẻ của nhân dân" [11, tr. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (1991) của Đảng cũng khẳng định: "Bảo vệ sức khoẻ, nâng cao thể lực của nhân dân phải trở thành hoạt động tự giác của mỗi người, với sự quan tâm của Nhà nước và của toàn xã hội " [13, tr. "Phát triển các hoạt động y tế bằng khả năng của Nhà nước và của nhân dân, theo hướng dự phòng là chính; kết hợp y học hiện đại với y học cổ truyền dân tộc.
Sắp xếp lại hệ thống y tế, củng cố y tế cơ sở, đặc biệt là ở miền núi. Bảo đảm nhu cầu về thuốc chữa bệnh. Phát triển bảo hiểm khám chữa bệnh, tăng ngân sách cho hoạt động khám chữa bệnh ". " Mở rộng hợp tác quốc tế về y tế, sử dụng có hiệu quả các nguồn viện trợ quốc tế trong lĩnh vực y tế " [12, tr.
Vấn đề cốt lõi trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh là y đức “Thầy thuốc như mẹ hiền”, đó cũng là tư tưởng chỉ đạo của Đảng ta. Tại buổi lễ kỷ niệm ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/02/1996 và đón nhận Huân chương 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Sao vàng, đồng chí Tổng Bí thư Đỗ Mười đã chỉ thị cho Ngành y phải phát huy hơn nữa truyền thống vẻ vang của ngành, không ngừng nâng cao trình độ ngang tầm nhiệm vụ, rèn luyện phẩm chất, đặc biệt là nâng cao y đức, hết lòng chăm nom người bệnh, thực hiện lời dạy của Bác Hồ “Thầy thuốc như mẹ hiền”. Rất quan tâm đến sức khoẻ của nhân dân, bằng tâm huyết của mình, trong thư gửi báo Sức khoẻ và Đời sống, đồng chí Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã ân cần căn dặn cán bộ ngành y tế: “Công việc của người thầy thuốc được ví như công việc của Người Mẹ, chăm lo cho con cái, cho gia đình, cho nòi giống, cho con người, từ thuở chưa lọt lòng đến giây phút thanh thản từ giã cuộc đời, giúp cho bà con vượt qua số phận hẩm hiu, những đau đớn quằn quại của bệnh tật, sự sinh nở được mẹ tròn con vuông, giúp cho lứa đôi hạnh phúc, các cụ già trường thọ”. Đồng chí Tổng Bí thư dặn dò mỗi cán bộ y tế: “Đem tình thương vĩnh cửu của Người Mẹ để làm công việc cao quý của mình”.
Luôn luôn lo tới sức khoẻ của nhân dân và rất quan tâm tới Ngành y tế, trong thư gửi cán bộ y tế nhân ngày Thầy thuốc Việt Nam ngày 27 tháng 02 năm 2002, đồng chí Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã ân cần dặn dò cán bộ ngành y tế: “Chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân là một công việc đặc biệt liên quan đến tài sản vô giá là sinh mệnh con người. Cán bộ y tế phải không ngừng rèn luyện, gắn “đức” và “tài”, phải có “cái tâm trong sáng” mới làm được nghề cao quý này” và đồng chí Tổng Bí thư cũng nhắc nhở cán bộ y tế rất cụ thể trong việc thực hiện nhiệm vụ:“Phải tiếp tục nâng cao y đức của cán bộ y tế, thể hiện bằng các hành động cụ thể từ tiếp đón người bệnh, khám bệnh, chẩn đoán đến điều trị và chăm sóc tại các cơ sở y tế. Mọi biểu hiện “thương mại hoá” trong Ngành y tế, dù dưới bất kỳ hình thức nào đều cần phải sớm được khắc phục”. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.