Developing speaking and listening skills for students through the vietnames language for grade 1 books series ket noi tri thuc voi cuoc song

Kỹ năng nói và nghe là hai trong bốn kỹ năng ngôn ngữ cơ bản mà học sinh lớp 1 cần phát triển. 99 trang · Hanoi Metropolitan University · 2023.

• Tác giả: Ngô Lan Nhi
• Người hướng dẫn: Dr. Ngô Thị Kim Hoàn
• Trường học: Hanoi Metropolitan University
• Chuyên ngành: Primary education
• Đề tài: Developing Speaking and Listening Skills for Students Through the Vietnamese Language for Grade 1, Book Series "Kết Nối Tri Thức Với Cuộc Sống"
• Loại tài liệu: Graduation thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• INTRODUCTION
• 1. CHƯƠNG 1: THE THEORETICAL AND PRACTICAL BASIS OF THE TOPIC
• 1.1. The theoretical basis of the topic
• 1.1.1. Speaking and listening activities
• 1.1.2. Language communication activities
• 1.1.3. Psychological characteristics of students in grade 1
• 1.2. The practical basis of the topic
• 1.2.1. Vietnamese textbook grade 1, the book series "Ket noi tri thuc voi cuoc song"
• 1.2.2. Some common concerns of speaking and listening skills for grade 1 Vietnamese, the book series "Ket noi tri thuc voi cuoc song"
• 1.2.3. Current situation of teaching and learning speaking and listening skills for 1st graders through Vietnamese language book, series "Ket noi tri thuc voi cuoc song"
• 1.3. CONCLUSION OF CHAPTER 1
• 2. CHƯƠNG 2: SOME MEASURES TO DEVELOP SPEAKING AND LISTENING SKILLS FOR STUDENTS THROUGH THE VIETNAMESE LANGUAGE FOR GRADE 1, BOOK SERIES "KET NOI TRI THUC VOI CUOC SONG"
• 2.1. Some principles when developing listening and speaking skills for students in grade 1
• 2.1.1. Training students' speaking skills with enough sentences and ideas
• 2.1.2. Forming students' speaking skills in paragraphs
• 2.1.3. Practicing speaking according to each topic, each specific type of lesson
• 2.1.4. Motivating and encouraging students
• 2.1.5. Creating conversation needs and good communication situations for students
• 2.2. Methods of organization of teaching speaking – listening, book series "Ket noi tri thuc voi cuoc song"
• 2.3. Some measures to develop speaking and listening skills for students in grade 1
• 2.3.1. Conversation according to pictures
• 2.3.2. Speaking and listening according to the model
• 2.4. Relationship between measures
• 2.5. CONCLUSION OF CHAPTER 2
• DECLARATION OF AUTHORSHIP
• ACKNOWLEDGEMENT
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kỹ Năng Nói và Nghe Trong Giáo Dục Tiểu Học

Kỹ năng nói và nghe là hai trong bốn kỹ năng ngôn ngữ cơ bản mà học sinh lớp 1 cần phát triển. Bộ sách Tiếng Việt "Kết Nối Tri Thức Với Cuộc Sống" được thiết kế nhằm hỗ trợ học sinh trong việc hình thành và phát triển những kỹ năng này. Việc học nói và nghe không chỉ giúp học sinh giao tiếp hiệu quả mà còn tạo nền tảng cho việc học tập các môn học khác. Đặc biệt, trong giai đoạn chuyển tiếp từ mẫu giáo sang tiểu học, học sinh cần được hướng dẫn để làm quen với môi trường học tập mới.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Năng Nói và Nghe

Kỹ năng giao tiếp là yếu tố quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ em. Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển kỹ năng nói và nghe từ sớm giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp và học tập. Học sinh lớp 1 cần được khuyến khích tham gia vào các hoạt động giao tiếp để nâng cao khả năng ngôn ngữ.

1.2. Đặc Điểm Tâm Lý Của Học Sinh Lớp 1

Học sinh lớp 1 thường có tâm lý tò mò và ham học hỏi. Tuy nhiên, các em cũng dễ bị phân tâm và cần sự hướng dẫn cụ thể để phát triển kỹ năng nói và nghe. Việc hiểu rõ đặc điểm tâm lý này giúp giáo viên thiết kế các hoạt động học tập phù hợp.

II. Thách Thức Trong Việc Phát Triển Kỹ Năng Nói và Nghe

Mặc dù có nhiều phương pháp dạy học hiện đại, việc phát triển kỹ năng nói và nghe cho học sinh lớp 1 vẫn gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu tự tin của học sinh khi giao tiếp. Nhiều em cảm thấy ngại ngùng khi phải nói trước đám đông hoặc khi tham gia vào các hoạt động nhóm.

2.1. Sự Ngại Ngùng Trong Giao Tiếp

Nhiều học sinh lớp 1 cảm thấy ngại khi phải phát biểu ý kiến hoặc tham gia vào các hoạt động nói. Điều này có thể do thiếu kinh nghiệm hoặc sự lo lắng về việc bị đánh giá. Giáo viên cần tạo ra môi trường học tập thân thiện để khuyến khích học sinh tham gia.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Hiểu Nội Dung

Học sinh lớp 1 có thể gặp khó khăn trong việc hiểu nội dung bài học, đặc biệt là khi có nhiều từ mới hoặc cấu trúc ngữ pháp phức tạp. Việc sử dụng hình ảnh và ví dụ cụ thể sẽ giúp các em dễ dàng tiếp thu hơn.

III. Phương Pháp Dạy Kỹ Năng Nói và Nghe Hiệu Quả

Để phát triển kỹ năng nói và nghe cho học sinh lớp 1, giáo viên cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Các hoạt động như trò chơi, thảo luận nhóm và kể chuyện sẽ giúp học sinh hứng thú hơn với việc học. Bộ sách "Kết Nối Tri Thức Với Cuộc Sống" cung cấp nhiều hoạt động phong phú để hỗ trợ giáo viên trong việc này.

3.1. Sử Dụng Trò Chơi Trong Dạy Học

Trò chơi là một phương pháp hiệu quả để phát triển kỹ năng nói và nghe. Các hoạt động như đố vui, trò chơi đóng vai giúp học sinh thực hành giao tiếp một cách tự nhiên và vui vẻ.

3.2. Tạo Cơ Hội Giao Tiếp Thực Tế

Giáo viên nên tạo ra các tình huống giao tiếp thực tế để học sinh có thể thực hành. Việc tổ chức các buổi thảo luận nhóm hoặc các hoạt động ngoài trời sẽ giúp học sinh tự tin hơn khi giao tiếp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kỹ Năng Nói và Nghe

Kỹ năng nói và nghe không chỉ quan trọng trong học tập mà còn trong cuộc sống hàng ngày. Học sinh lớp 1 sẽ cần những kỹ năng này để giao tiếp với bạn bè, gia đình và trong các tình huống xã hội khác. Việc phát triển kỹ năng này sẽ giúp các em tự tin hơn trong mọi tình huống.

4.1. Giao Tiếp Trong Cuộc Sống Hàng Ngày

Kỹ năng giao tiếp tốt giúp học sinh dễ dàng kết bạn và hòa nhập với môi trường xung quanh. Các em sẽ biết cách diễn đạt ý kiến và cảm xúc của mình một cách rõ ràng.

4.2. Ảnh Hưởng Đến Kết Quả Học Tập

Học sinh có kỹ năng nói và nghe tốt thường có kết quả học tập cao hơn. Các em có khả năng tiếp thu kiến thức nhanh chóng và hiệu quả hơn trong các môn học khác.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Kỹ Năng Nói và Nghe

Việc phát triển kỹ năng nói và nghe cho học sinh lớp 1 là một nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục tiểu học. Bộ sách "Kết Nối Tri Thức Với Cuộc Sống" không chỉ cung cấp kiến thức mà còn giúp học sinh rèn luyện những kỹ năng cần thiết cho tương lai. Đầu tư vào kỹ năng này sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho học sinh.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Đào Tạo Kỹ Năng

Đào tạo kỹ năng nói và nghe từ sớm sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện. Các em sẽ trở thành những người giao tiếp tự tin và hiệu quả trong tương lai.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Trong Giáo Dục

Giáo dục hiện đại cần chú trọng hơn đến việc phát triển kỹ năng mềm cho học sinh. Kỹ năng nói và nghe sẽ là nền tảng cho sự thành công trong học tập và cuộc sống.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Kỹ năng nói và nghe là hai hoạt động giao tiếp cơ bản, đóng vai trò nền tảng trong việc tiếp thu tri thức, hình thành tư duy ngôn ngữ và hoàn thiện nhân cách của học sinh ngay từ những năm đầu của bậc tiểu học. Đối với học sinh lớp 1, giai đoạn chuyển giao từ môi trường mầm non (hoạt động chủ đạo là vui chơi) sang môi trường tiểu học (hoạt động chủ đạo là học tập) đặt ra nhiều thách thức lớn. Học sinh gặp khó khăn trong việc diễn đạt trọn vẹn ý kiến, thường trả lời bằng các cụm từ ngắn hoặc câu cụt, thiếu tự tin khi giao tiếp trước đám đông và chưa hình thành thói quen chú ý lắng nghe người khác.

Bên cạnh đó, việc thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 với sách giáo khoa Tiếng Việt 1 mới đòi hỏi giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực giao tiếp. Bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam là một trong những bộ sách được nhiều cơ sở giáo dục tại Hà Nội lựa chọn giảng dạy. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực tế, giáo viên và học sinh vẫn gặp nhiều bỡ ngỡ về phương pháp tổ chức và phân bổ thời lượng rèn luyện kỹ năng nói - nghe.

Xuất phát từ bối cảnh đó, khóa luận tốt nghiệp ngành Giáo dục Tiểu học tại Trường Đại học Thủ đô Hà Nội của tác giả Ngô Lan Nhi (dưới sự hướng dẫn của TS. Ngô Thị Kim Hoàn, hoàn thành năm 2023) đã lựa chọn đề tài nghiên cứu nhằm giải quyết các nhiệm vụ cụ thể:

• Mục tiêu nghiên cứu: Đề xuất một số biện pháp sư phạm nhằm phát triển kỹ năng nói và nghe cho học sinh lớp 1 thông qua môn Tiếng Việt thuộc bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống", góp phần nâng cao tính tự tin trong giao tiếp của học sinh và cải tiến phương pháp giảng dạy của giáo viên.
• Câu hỏi nghiên cứu: Cần sử dụng những biện pháp nào để phát triển kỹ năng nói và nghe cho học sinh lớp 1 thông qua môn Tiếng Việt thuộc bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống"?
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về vấn đề rèn luyện kỹ năng nói và nghe cho học sinh tiểu học.
  2. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tâm lý học, ngôn ngữ học và hoạt động rèn luyện kỹ năng nói - nghe ở bậc tiểu học.
  3. Khảo sát, đánh giá thực trạng dạy và học kỹ năng nói - nghe môn Tiếng Việt lớp 1 (bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống").
  4. Đề xuất các biện pháp và thiết kế hoạt động dạy học nhằm phát triển kỹ năng nói và nghe cho học sinh lớp 1.
• Đối tượng và khách thể nghiên cứu:
  • Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 ở trường tiểu học.
  • Đối tượng nghiên cứu: Việc phát triển kỹ năng nói và nghe cho học sinh lớp 1 qua môn Tiếng Việt.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Thời gian thực hiện: Từ tháng 08/2022 đến tháng 04/2023 (khảo sát thực tế diễn ra vào tháng 03/2023).
  • Không gian khảo sát: Trường Tiểu học Vinschool Times City T36 (Hà Nội).
  • Nội dung: Các biện pháp, quy trình và kỹ thuật tổ chức rèn luyện kỹ năng nói và nghe cho học sinh lớp 1 qua bộ sách Tiếng Việt 1 "Kết nối tri thức với cuộc sống".

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các quan điểm ngôn ngữ học và lý luận dạy học hiện đại:

• Khung lý thuyết:

  • Hoạt động giao tiếp ngôn ngữ: Bao gồm quá trình sản sinh lời nói (kỹ năng nói - truyền tin) và quá trình tiếp nhận lời nói (kỹ năng nghe - giải mã), chịu tác động bởi mục đích, phương thức và hoàn cảnh giao tiếp.
  • Các tài liệu quốc tế và trong nước: Quan điểm của Nishanthi (2020) về vai trò của tiếng mẹ đẻ trong phát triển kỹ năng học tập; tài liệu National Literacy Strategies: Framework for Teaching (2011) và Speaking, Listening, Learning: Working with Children (2004); các nghiên cứu trong nước của Phan Phương Dung, Đặng Kim Nga (về hoạt động giao tiếp trong dạy học Tiếng Việt), Nguyễn Quang Ninh (về dạy học ngôn bản nói và viết theo hướng giao tiếp), và Trần Thị Hiền Lương (về rèn kỹ năng nói theo hướng tăng cường thực hành).
  • Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh lớp 1: Tư duy trực quan - hình tượng chiếm ưu thế; tri giác gắn liền với hành động trực quan; chú ý không chủ định chiếm ưu thế và thời gian duy trì tập trung ngắn; cảm xúc trực tiếp, nhạy cảm; năng lực kiểm soát hành vi và khả năng sử dụng vốn từ còn hạn chế.

• Phương pháp nghiên cứu:

  • Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích, tổng hợp, phân loại và hệ thống hóa các tài liệu chuyên ngành về tâm lý học, giáo dục học và phương pháp dạy học Tiếng Việt nhằm xác lập khung lý luận.
  • Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát trực tiếp thái độ, hành vi, cử chỉ và biểu hiện ngôn ngữ của học sinh trong giờ học; điều tra bằng phiếu hỏi đối với giáo viên (qua Google Form) và học sinh (qua phiếu in có sự trợ giúp của giáo viên/phụ huynh).
  • Phương pháp xử lý dữ liệu: Sử dụng phương pháp định tính và thống kê mô tả để phân tích các tỷ lệ phần trăm, làm rõ nguyên nhân của các khó khăn trong quá trình dạy học.

• Nguồn dữ liệu khảo sát: Khảo sát được thực hiện tại Trường Tiểu học Vinschool Times City T36 với tổng số 119 khách thể, bao gồm:

  • 15 giáo viên chủ nhiệm trực tiếp giảng dạy môn Tiếng Việt lớp 1.
  • 104 học sinh lớp 1 thuộc 4 lớp: lớp 1A1 (25 học sinh), lớp 1A2 (26 học sinh), lớp 1B1 (26 học sinh) và lớp 1B2 (27 học sinh).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

Chương 1 tập trung làm rõ các khái niệm cốt lõi về kỹ năng nói, kỹ năng nghe và hoạt động giao tiếp; phân tích cấu trúc chương trình, sách giáo khoa Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" và công bố kết quả khảo sát thực trạng.

1. Cấu trúc và điểm mới của SGK Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống"

Sách do Bùi Mạnh Hùng làm Tổng Chủ biên, gồm 2 tập:

• Tập 1 (Lê Thị Lan Anh, Nguyễn Thị Ngân Hoa, Vũ Thị Thanh Hương, Vũ Thị Lan): Gồm 112 vần, tập trung dạy cách phát âm, ghép chữ, nhận diện âm vần kết hợp câu trọn vẹn từ bài học đầu tiên (bài âm "a"), có tuần 0 làm quen nền nếp học tập.
• Tập 2 (Vũ Kim Băng, Trịnh Cẩm Lan, Chu Thị Phượng, Trần Kim Phượng, Đặng Thị Hảo Tâm): Gồm 27 vần ít dùng và khó, được tích hợp trực tiếp vào các văn bản đọc theo 8 chủ đề (Tôi và bạn; Mái ấm gia đình; Mái trường thân yêu; Điều em cần biết; Bài học cuộc sống; Thiên nhiên kỳ thú; Thế giới trong mắt em; Đất nước và con người).
• So sánh ngữ liệu: Tổng số vần của bộ sách là 139 vần (nhiều hơn 16 vần so với chương trình 2002 có 123 vần: Tập 1 có 89 vần, Tập 2 có 34 vần). Bài học được thiết kế theo cụm 3-4 vần gần nhau, kết thúc dạy vần riêng biệt ngay trong học kỳ 1 để chuyển sang đọc văn bản tích hợp ở học kỳ 2.

2. Các dạng bài rèn kỹ năng Nói - Nghe trong sách giáo khoa

• Nói và nghe theo tranh: Luyện tập các nghi thức lời nói (chào hỏi, giới thiệu, cảm ơn, xin lỗi, xin phép) từ tuần 1 đến tuần 10 ở Tập 1; quan sát tranh nói theo chủ đề; nói theo tranh có từ ngữ gợi ý hoặc trả lời câu hỏi khởi động ở Tập 2.
• Nói và nghe theo chủ đề: Kết hợp đa dạng hình thức như trò chơi, vẽ tranh, hát múa, giải đố, đặt tên cho tranh, trao đổi thông tin.
• Kể chuyện: Dựa trên tranh vẽ kèm câu hỏi gợi ý (ở Tập 1) hoặc tranh vẽ kèm lời kể gợi mở (ở Tập 2) trong các tiết "Ôn tập và Kể chuyện" cuối tuần.

3. Số liệu khảo sát thực trạng tại Trường Tiểu học Vinschool Times City T36

Kỹ năng	Đánh giá Mức 5 (Rất quan trọng)	Đánh giá Mức 4 (Quan trọng)	Đánh giá Mức 3 (Bình thường)
Kỹ năng Nghe	20% (3 GV)	60% (9 GV)	20% (3 GV)
Kỹ năng Nói	27% (4 GV)	60% (9 GV)	13% (2 GV)
Kỹ năng Đọc	73% (11 GV)	27% (4 GV)	0% (0 GV)
Kỹ năng Viết	67% (10 GV)	33% (5 GV)	0% (0 GV)

• Thời lượng giảng dạy kỹ năng nói - nghe: 60% giáo viên (9 người) chỉ dành khoảng 35% thời lượng tiết học; 40% giáo viên (6 người) dành 15% thời lượng; không có giáo viên nào dành 55% hay 75% thời lượng cho hai kỹ năng này. Kiểu bài giáo viên đánh giá khó dạy nhất là Kể chuyện (47%), tiếp theo là Nói và nghe theo tranh (27%).

Các khó khăn giáo viên thường gặp	Số lượng đồng ý (n=15)	Tỷ lệ (%)
Học sinh chưa chú ý lắng nghe	15	100%
Học sinh không tự giác nói trọn câu; trả lời ngắn, cộc lốc	15	100%
Thiếu thời gian để dạy đầy đủ, kỹ lưỡng	14	90%
Khả năng ghi nhớ chi tiết truyện của học sinh còn hạn chế	14	90%
Trình độ nhận thức và kỹ năng của học sinh không đồng đều	13	87%
Hình thức triển khai bài tập chưa phong phú	11	70%
Năng lực ngôn ngữ học sinh hạn chế, mất nhiều thời gian chờ đợi	9	60%
Một số chủ đề thiếu tranh ảnh, video trực quan	6	40%
Thiếu đạo cụ đóng vai, diễn hoạt tình huống	4	27%

• Thực trạng phía học sinh: 67% học sinh cảm thấy việc học nói - nghe là khó khăn; 24% thấy bình thường và 8% thấy dễ. Dạng bài được yêu thích nhất là Kể chuyện (42%), Nói theo chủ đề (35%) và Nói theo tranh (23%).

Khó khăn học sinh gặp phải khi học nói - nghe	Số lượng đồng ý (n=104)	Tỷ lệ (%)
Chưa tự tin chia sẻ ý kiến của bản thân	53	51%
Nói câu ngắn, chưa trọn vẹn ý	49	47%
Chưa tập trung chú ý vào bài giảng	35	34%
Không biết nói gì về chủ đề	26	25%
Bài học chưa thực sự hấp dẫn	12	12%

• Mức độ tham gia hoạt động của học sinh: Chia sẻ ý kiến trước lớp (89%), Kể chuyện (82%), Tham gia trò chơi học tập (73%), Lắng nghe câu trả lời của bạn (42%), Nhận xét câu trả lời của bạn (30%).

---

Chương 2: Một số biện pháp phát triển kỹ năng nói và nghe cho học sinh thông qua môn Tiếng Việt lớp 1, bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống"

Chương 2 đề xuất hệ thống nguyên tắc sư phạm và các biện pháp thực hành cụ thể nhằm giải quyết các tồn tại đã phát hiện qua khảo sát thực trạng.

1. Hệ thống nguyên tắc rèn luyện kỹ năng nói và nghe cho học sinh lớp 1

• Rèn luyện kỹ năng nói đủ câu, đủ ý: Hướng dẫn học sinh thói quen trả lời trọn vẹn cấu trúc ngữ pháp ngay từ đầu năm học; giáo viên làm mẫu chuẩn mực, kiên trì uốn nắn và sửa lỗi phát âm, lỗi nói cộc lốc kịp thời.
• Hình thành kỹ năng nói thành đoạn: Từng bước nâng cao yêu cầu từ nói câu đơn lẻ sang liên kết 3 đến 4 câu theo một chủ đề nhất định dựa trên hệ thống câu hỏi dẫn dắt.
• Rèn luyện nói bám sát từng chủ đề, từng kiểu bài: Đảm bảo đúng trọng tâm mục tiêu bài học ngôn ngữ; tránh sa đà sang việc giảng giải kiến thức đạo đức hoặc mở rộng thông tin khoa học tự nhiên quá sâu.
• Phân hóa đối tượng học sinh: Giáo viên chia học sinh thành 3 nhóm năng lực để tổ chức hoạt động:
  • Nhóm 1: Học sinh diễn đạt lưu loát, mạch lạc, có biểu cảm (được giao vai trò nhóm trưởng, thuyết trình viên).
  • Nhóm 2: Học sinh nói tương đối rõ ràng, trôi chảy nhưng chưa có ngữ điệu biểu cảm.
  • Nhóm 3: Học sinh nhút nhát, sợ giao tiếp, vốn từ hạn chế.
  • Cách bố trí: Xếp chỗ ngồi xen kẽ các nhóm năng lực để học sinh hỗ trợ, tương tác và học hỏi lẫn nhau trong quá trình thảo luận nhóm.
• Động viên, khích lệ học sinh: Tạo môi trường tâm lý an toàn, thân thiện để học sinh không sợ mắc lỗi khi phát biểu trước lớp.
• Tạo nhu cầu giao tiếp và thiết lập tình huống học tập thuận lợi: Xây dựng các tình huống giả định gần gũi với thực tế đời sống; giáo viên không tùy tiện ngắt lời khi học sinh đang diễn đạt mà chỉ chỉnh sửa sau khi học sinh kết thúc lượt lời.

2. Phương pháp tổ chức dạy học và các biện pháp cụ thể

• Phương pháp tổ chức dạy học: Kết hợp đồng bộ giữa việc hướng dẫn phân tích mẫu, tổ chức luyện tập theo cặp/nhóm, tổ chức thảo luận - tranh luận và sử dụng các phương tiện nghe nhìn hỗ trợ.
• Biện pháp đàm thoại theo tranh (Conversation according to pictures):
  • Bản chất và mục đích: Sử dụng hệ thống câu hỏi mở gắn liền với kênh hình trong sách giáo khoa nhằm kích thích tư duy trực quan, giúp học sinh huy động vốn từ có sẵn để diễn đạt nội dung bức tranh bằng lời nói của chính mình mà không bị áp đặt máy móc.
  • Quy trình thực hiện: Học sinh quan sát tranh -> Giáo viên đặt câu hỏi gợi mở -> Học sinh thảo luận trao đổi -> Trình bày câu hoàn chỉnh theo nội dung tranh.
• Biện pháp nói và nghe theo mẫu (Speaking and listening according to the model): Giáo viên cung cấp lời thoại mẫu chuẩn mực về các nghi thức giao tiếp (chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi) để học sinh quan sát, nhắc lại theo cá nhân/đồng thanh, sau đó vận dụng linh hoạt vào các ngữ cảnh tương tự.
• Các kỹ thuật bổ trợ khác: Tổ chức hoạt động nhóm (Group activities), đóng vai xử lý tình huống (Role-playing), lồng ghép trò chơi học tập (Learning games), sử dụng phiếu bài tập (Worksheets) và rèn luyện kỹ năng kể chuyện (Storytelling).

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả khảo sát thực tế: Khóa luận đã phản ánh bức tranh thực trạng dạy học kỹ năng nói - nghe tại cơ sở với các số liệu định lượng cụ thể: 100% giáo viên ghi nhận hiện tượng học sinh nói cụt và thiếu tập trung; 90% giáo viên thiếu thời gian rèn luyện chuyên sâu; 51% học sinh thiếu tự tin và 47% học sinh chưa thể nói trọn vẹn câu.
• Giải pháp sư phạm đề xuất: Hệ thống hóa 6 nguyên tắc dạy học cốt lõi cùng các biện pháp rèn luyện có tính phân hóa đối tượng rõ ràng (3 nhóm năng lực), gắn kết chặt chẽ với cấu trúc 139 vần và hệ thống chủ đề của SGK Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống".
• Đóng góp của đề tài: Khóa luận góp phần cụ thể hóa phương pháp giảng dạy kỹ năng nói và nghe theo định hướng phát triển năng lực của Chương trình GDPT 2018; cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cho giáo viên tiểu học trong việc thiết kế hoạt động và phân bổ thời lượng tiết học hợp lý.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Địa bàn khảo sát thực tế mới dừng lại ở một trường tiểu học tư thục (Trường Tiểu học Vinschool Times City T36, Hà Nội) với cỡ mẫu 104 học sinh và 15 giáo viên, chưa bao quát các trường công lập hoặc các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau.
  • Đề tài tập trung xây dựng cơ sở lý luận và đề xuất biện pháp sư phạm, chưa tiến hành thực nghiệm sư phạm đối chứng diện rộng để đánh giá mức độ tiến bộ định lượng của học sinh sau khi can thiệp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi khảo sát sang các cơ sở giáo dục công lập và triển khai thực nghiệm dạy học theo các biện pháp đã đề xuất nhằm đo lường hiệu quả cụ thể về năng lực ngôn ngữ của học sinh lớp 1.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học, giảng viên phương pháp dạy học Tiếng Việt, cũng như giáo viên tiểu học đang trực tiếp giảng dạy lớp 1 theo bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống".
• Nội dung giá trị nhất:
  • Bảng phân tích chi tiết về cấu trúc chương trình, sự phân bổ vần giữa hai tập sách và các dạng bài tập nói - nghe trong SGK Tiếng Việt 1.
  • Tiêu chí phân nhóm năng lực học sinh (3 nhóm) và quy trình tổ chức đàm thoại theo tranh, đóng vai, kể chuyện kết hợp trò chơi học tập.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khảo sát thực trạng trong khóa luận được thực hiện tại đâu, vào thời gian nào và với cỡ mẫu bao nhiêu?
Khảo sát được thực hiện vào tháng 03/2023 tại Trường Tiểu học Vinschool Times City T36 (Hà Nội) trên tổng số 119 người, gồm 15 giáo viên chủ nhiệm dạy Tiếng Việt lớp 1 và 104 học sinh thuộc 4 lớp (1A1, 1A2, 1B1, 1B2).

2. Điểm mới về cấu trúc phân bổ vần trong SGK Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" là gì?
Sách có tổng cộng 139 vần (nhiều hơn 16 vần so với chương trình 2002 có 123 vần). Tập 1 gồm 112 vần dạy riêng rẽ theo từng bài; Tập 2 gồm 27 vần khó và ít dùng được tích hợp trực tiếp vào các văn bản đọc theo chủ đề, kết thúc việc dạy vần tách biệt ngay trong học kỳ 1.

3. Khó khăn lớn nhất của giáo viên và học sinh khi dạy - học kỹ năng nói - nghe theo số liệu khảo sát là gì?
Về phía giáo viên, 100% giáo viên gặp khó khăn vì học sinh chưa tập trung và trả lời câu cộc lốc/ngắn, 90% phản ánh thiếu thời gian dạy kỹ lưỡng. Về phía học sinh, 51% học sinh cảm thấy thiếu tự tin khi chia sẻ ý kiến và 47% gặp khó khăn vì chỉ nói được câu ngắn hoặc chưa đủ ý.

4. Tác giả đề xuất phân loại học sinh thành mấy nhóm năng lực để rèn luyện kỹ năng nói - nghe?
Tác giả đề xuất chia làm 3 nhóm: Nhóm 1 (nói lưu loát, mạch lạc, có biểu cảm - làm nhóm trưởng), Nhóm 2 (nói rõ ràng nhưng chưa biểu cảm), và Nhóm 3 (nhút nhát, sợ giao tiếp, diễn đạt hạn chế); đồng thời bố trí chỗ ngồi xen kẽ giữa các nhóm để tăng cường tương tác hỗ trợ.

5. Sách giáo khoa Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" gồm những dạng bài rèn kỹ năng nói - nghe chính nào?
Gồm 3 dạng bài chính: Nói và nghe theo tranh (gồm nghi thức lời nói và nói theo chủ đề/câu hỏi), Nói và nghe theo chủ đề (kết hợp trò chơi, vẽ tranh, ca hát, giải đố) và Kể chuyện (dựa trên tranh và câu hỏi gợi ý hoặc lời kể mở đầu).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Lan Nhi đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phát triển kỹ năng nói và nghe cho học sinh lớp 1 theo định hướng Chương trình GDPT 2018. Dựa trên số liệu khảo sát thực tế tại Trường Tiểu học Vinschool Times City T36, đề tài đã chỉ ra rõ các rào cản tâm lý và phương pháp tổ chức trong dạy học Tiếng Việt lớp 1 hiện nay. Các nguyên tắc và biện pháp sư phạm được đề xuất bám sát ngữ liệu của bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống", mang lại giá trị thực tiễn cao cho công tác giảng dạy tại các trường tiểu học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HANOI METROPOLITAN UNIVERSITY FACULTY OF EDUCATION NGO LAN NHI DEVELOPING SPEAKING AND LISTENING SKILLS FOR STUDENTS THROUGH THE VIETNAMESE LANGUAGE FOR GRADE 1, BOOK SERIES "KET NOI TRI THUC VOI CUOC SONG" GRADUATION THESIS Major: Primary education Hanoi, 2023 HANOI METROPOLITAN UNIVERSITY FACULTY OF EDUCATION NGO LAN NHI DEVELOPING SPEAKING AND LISTENING SKILLS FOR STUDENTS THROUGH THE VIETNAMESE LANGUAGE FOR GRADE 1, BOOK SERIES "KET NOI TRI THUC VOI CUOC SONG" GRADUATION THESIS Major: Primary education Supervisor: Dr. Ngo Thi Kim Hoan (Supervisor signs confirmation) Hanoi, 2023 TABLES OF CONTENTS INTRODUCTION. The reason for undertaking this study. The aim of the study.

Research objects and subjects. The scope of the study. The significance of the study. The organization of the study .13 CHAPTER 1: THE THEORETICAL AND PRACTICAL BASIS OF THE TOPIC .2 The theoretical basis of the topic .1 Speaking and listening activities .2 Language communication activities .3 Psychological characteristics of students in grade 1 .3 The practical basis of the topic .1 Vietnamese textbook grade 1, the book series "Ket noi tri thuc voi cuoc song” .2 Some common concerns of speaking and listening skills for grade 1 Vietnamese, the book series "Ket noi tri thuc voi cuoc song” .3 Current situation of teaching and learning speaking and listening skills for 1st graders through Vietnamese language book, series "Ket noi tri thuc voi cuoc song".

35 CONCLUSION OF CHAPTER 1 .43 CHAPTER 2: SOME MEASURES TO DEVELOP SPEAKING AND LISTENING SKILLS FOR STUDENTS THROUGH THE 1 VIETNAMESE LANGUAGE FOR GRADE 1, BOOK SERIES "KET NOI TRI THUC VOI CUOC SONG" .1 Some principles when developing listening and speaking skills for students in grade 1 .1 Training students' speaking skills with enough sentences and ideas .2 Forming students' speaking skills in paragraphs .3 Practicing speaking according to each topic, each specific type of lesson.5 Motivating and encouraging students .6 Creating conversation needs and good communication situations for students .2 Methods of organization of teaching speaking – listening, book series "Ket noi tri thuc voi cuoc song".3 Some measures to develop speaking and listening skills for students in grade 1 .1 Conversation according to pictures .2 Speaking and listening according to the model .4 Relationship between measures.83 CONCLUSION OF CHAPTER 2 .90 2 DECLARATION OF AUTHORSHIP I hereby declare that the topic Developing speaking and listening skills for students through the Vietnamese language for grade 1, book series "Ket noi tri thuc voi cuoc song” is my independent research work under the guidance of my supervisor: Dr. Ngo Thi Kim Hoan. I pledge not to copy or use the research results of another previously published work. References are fully cited and clearly stated the origin according to the regulations.

Hanoi, May 2023 Author's signature 3 ACKNOWLEDGEMENT First and foremost, I would like to extend my deep gratitude to Dr. Ngo Thi Kim Hoan for her passionate guidance and careful feedback throughout the assignment so that I could finish this thesis. I also want to thank the teachers at the faculty of education at Hanoi Metropolitan University, for their enthusiastic instruction and commitment to providing me with opportunities to learn, practice, and assemble the necessary knowledge and abilities in order to complete the thesis. Because of my limited expertise and knowledge, the thesis's substance is tough to write without mistakes.

I eagerly await your insightful opinions so that I can strengthen my study topic. 4 LIST OF FIGURES Figure 1. The Vietnamese textbook 1, volume 1, series “Ket noi tri thuc voi cuoc song”. The Vietnamese textbook 1, volume 2, series “Ket noi tri thuc voi cuoc song”.

Speaking and listening according to the pictures following speech rituals, unit 21, page 55, volume 1. Speaking and listening according to the pictures following topics, unit 22, page 57, volume 1. Speaking and listening according to the pictures with given words, unit 4, page 76, volume 2. Speaking and listening according to the pictures with questions, unit 4, page 34, volume 2.

Speaking and listening according to topics with games, unit 6, page 61, volume 2. Speaking and listening according to topics with painting, unit 1, page 125, volume 2 .